Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do przedzenia na mokro wlókien poliakrylonitrylowych.Znane sa liczne urzadzenia do otrzymywania wlókien poliakrylonitrylowych formowanych mokrym sposobem. Typowym urzadzeniem sluzacym do tego jest wanna koagulacyjna, do której doprowadza sie wspólpradowo roztwór przedzalniczy i ciecz koagulacyjna, przy czym moga one byc doprowadzane z dna wanny lub z bocznej scianki. Odplyw kapieli koagulacyjnej odbywa sie przez przelew, umieszczony w poblizu miejsca, w którym wlókno opuszcza wanna. Pionowy sposób formowania wlókien zwany wertykalnym, posiada zasadnicza niedogodnosc polegajaca na tym, ze kapiel koagulacyjna zwieksza swoja gestosc w trakcie formowania wlókna i ma naturalna tendencje do osadzania sie na powierzchni filiery, przez co pogarsza warunki formowania wlókien i obniza szybkosc przedzenia. Urzadzenia do formowania wlókien w sposób wspólpradowy w osi poziomej usuwaja mankament poprzedniego rozwiazania, jednak na skutek odbioru kapieli z górnego przelewu razem z wlóknem wychodzacym z wanny, ma miejsce niekorzystne zjawisko nierównomiernego rozkladu stezen kapieli koagulacyjnej w wannie.. Znaczna czesc swiezej kapieli koagulacyjnej nie bierze udzialu w wymianie masy, przeplywajac ponad filiera, az do przelewu. Ta wada w konstrukcji urzadzenia powoduje, ze w pczypadku wlókien poliakrylonitrylo¬ wych przedzionych do wodnego roztworu tiocjanianu sodowego, wystepuja róznice w stezeniach tiocjanianu sodowego zawartego w górnej i dolnej warstwie kapieli, dochodzace do 50% w stosunku do stezenia tiocjanianu w doprowadzanej swiezej kapieli.Próbowano polepszyc hydrodynamiczne warunki formowania przez skierowanie w obszar filiery swiezej kapieli koagulacyjnej, stosujac w tym celu nasadki na filiery, rurki przedzalnicze na wiazki wlókien lub przegrody w wannie wzdluz wiazki wlókna.Urzadzenia te nie daly spodziewanych efektów, gdyz kapiel wplywajaca pod nasadke powoduje burzliwy ruch cieczy tuz przy filierze, skutkiem czego urywaja sie swiezo uformowane i slabe jeszcze wlókna.Eksploatacja rurek przedzalniczych dla filier wielootworowych jest bardzo uciazliwa, praktycznie nie stosowana i nie likwiduje znacznych róznic w stezeniu koagulatu w obszarze filiery.Postepem w stosunku do poprzednich urzadzen jest glowica wyposazona na obwodzie w dodatkowa rurke, która wprowadza sie ciecz koagulacyjna w sciezki filiery. Urzadzenie to poprawia warunki formowania, ale komplikuje proces technologiczny, gdyz wymaga przygotowywania dwóch rodzajów kapieli i nie likwiduje calkowicie warstwowego rozkladu stezen koagulanta.2 89 794 Wymienione wyzej urzadzenia nie daja mozliwosci pelnej standaryzacji warunków formowania wlókien poliakrylonitrylowych na mokro. Objawia sie to warstwowym rozkladem stezen kapieli w wannie koagulacyjnej, co oznacza niejednolite warunki formowania dla wlókien znajdujacych sie w róznych miejscach filiery.Szczególnym mankamentem jest gromadzenie sie stezonej kapieli na dnie wanny w okolicach dolnej czesci glowicy przedzalniczej.Poprawe rozkladu stezen koagulanta w wannie mozna uzyskac stosujac urzadzenie,które umozliwia udzial calej ilosci swiezej kapieli koagulacyjnej w wymianie masy z rozpuszczalnikiem znajdujacym sie w wiazce wlókien oraz odprowadzenie w sposób ciagly zatezonej kapieli z dna wanny.Urzadzenia wedlug wynalazku spelniaja postawione wyzej wymagania. Polega to na takim uksztaltowaniu urzadzenia do formowania wlókien, aby przy poziomej metodzie przedzenia doprowadzac swieza kapiel koagulacyjna spoza tylnej czesci glowicy przedzalniczej, a odbierac zatezona kapiel z dna wanny, przy czym konieczne jest umieszczenie przelewu na odpowiednim poziomie w wannie, dla zapewnienia stalego poziomu cieczy. Ukosne usytuowanie dna wanny sprzyja naturalnemu splywowi zatezonej kapieli przez przelew odprowadzajacy, powoduje wyrównanie stezenia koagulanta w calym przelewie wanny i likwiduje stezona warstwe na jej dnie. W efekcie stosowania takiego urzadzenia zmniejsza sie rozrzut stezenia koagulanta ponizej % w stosunku do stezenia w kapieli zasilajacej, powstaje mozliwosc przedzenia ze zwiekszona predkoscia, stosowania wyzszej koncentracji koagulanta w cieczy zasilajacej, jak tez filier o wiekszej ilosci otworów.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunkach, na których fig. 1, 2 i 3 przedstawia w trzech widokach to samo urzadzenie, umozliwiajace odprowadzenie zatezonej kapieli koagulacyj¬ nej z dna wanny poprzez boczna kieszen 4. Fig. 4 i 5 pokazuje inne rozwiazanie urzadzenia, w którym kapiel odprowadzana jest z dna wanny przewalem 4 stanowiacym rure wyprowadzona poza przewal zabezpieczajacy 7, fig. 6 i 7 urzadzenie do formowania z poziomym dnem, gdzie kapiel zatezona odprowadzana jest z dna wanny poprzez specjalny ukosny uklad przewalów 4 i 7. Fig. 8 przedstawia wanne koagulacyjna z pochylonym dnem w kierunku odplywu oraz skosnym ukladem przewalów 4 i 7. Na figurach od 1 do 8 oznaczono: jako 1 — korpus wanny koagulacyjny, jako 2 — glowice przedzalnicza, jako 3 — przewal zasilajacy, jako 4 — przewal odplywowy zapewniajacy staly poziom cieczy w wannie, jako 5 — przelew kapieli wyposazony w sito, jako 6—wal odbierajacy wlókno, jako 7 — przewal zabezpieczajacy. Urzadzenie przedstawione na fig. 1, 2 i 3 stanowi korpus 1 wanny koagulacyjnej, w którym umieszczona jest glowica 2 przedzalnicza, przewal 3 zasilajacy urzadzenie w swieza kapiel koagulacyjna, przewal 4, przez który kapiel zatezona splywa poza wanne. Dno wanny ma przelew 5 pochylony w kierunku przedzenia wlókna i wyposazony w sito. Wlókno odbiera sie na wale 6, a przewal 7 zabezpiecza przed opróznieniem wanny. Charakterystyczna cecha urzadzenia jest to, ze dno wanny jest pochylone w kierunku glowicy 2 oraz to, ze przewal 4 i przelew 5 sa umieszczone w poblizu glowicy 2, co umozliwia natychmiastowe usuniecie stezonej kapieli.Urzadzenie przedstawione na fig. 4 i 5 zawiera te same elementy konstrukcyjne co urzadzenie pokazane na fig. 1, 2 i 3, przy czym konstrukcja przewalu 4 i przelewu 5 jest odmienna. Przelew 5 umieszczony w poblizu glowicy 2 przedzalniczej, zamkniety jest od dolu rura 4 odprowadzajaca zatezona kapiel z dna wanny poza przewal 7. Wysokosc przewalu 4 jest nieco nizsza od wysokosci przewalu 7 zabezpieczajacego przed opróznieniem wanny. Urzadzenie pokazane na fig. 6 i 7 posiada te same elementy konstrukcyjne, jak urzadzenia pokazane na fig. 1, 2, 3, 4, 5, przy czym konstrukcje przewalów 3, 4, 7 i przelewu 5 sa odmienne. Korpus 1 wanny posiada plaskie dno, przewal 3 na zasilaniu moze stanowic plaszczyzne perforowana lub nie i zamknieta od góry lub otwarta. Uklad odprowadzajacy ciecz sklada sie z przelewu 5 wyposazonego w siatke oraz przewalów 4 i 7 umieszczonych pod katem w stosunku do dna wanny. Przewal 7 umocowany jest nad dnem wanny tworzac szczeline, która odplywa stezona ciecz z jej dna. Górna krawedz przewalu 7 wystaje ponad krawedz przewalu 4 przelewowego.Urzadzenie przedstawione na fig. 8 zawiera korpus 1, dno którego pochylone jest w kierunku biegu wlókna, tworzac naturalny spadek dla cieczy koagulacyjnej. Uklad odbioru cieczy jest identyczny jak dla urzadzenia pokazanego na fig. 6 i 7.Dzialanie urzadzenia wedlug wynalazku jest nastepujace: roztwór przedzalniczy tloczy sie do glowicy 2 wyposazonej w filiere przedzalnicza skad przeciska sie on przez otwory w filierze do kapieli koagulacyjnej wypelniajacej korpus 1 wanny koagulacyjnej. Swieza kapiel koagulacyjna doprowadzana jest do wanny przez przewal 3 do strefy formowania, gdzie zwieksza ona swoja gestosc, wymywajac koagulat z formujacych sie wlókien. Zageszczona kapiel, opada na dno wanny i poprzez przelew 5 i przewal 4 odprowadzana jest poza wanne. Wlókno odbiera sie na wale 6.Stosowanie urzadzenia wedlug wynalazku umozliwia oprócz zwiekszenia predkosci przedzenia i uzywania filier o wiekszej ilosci otworów, równiez wyrównanie wlasnosci wlókien w efekcie standaryzacji stezenia koagulanta w kazdym punkcie filiery przedzalniczej i w przekroju wanny.89 794 3 PL