Przedmiotem wynalazku jest lanca chlodzona woda przeznaczona do stosowania w piecach hutniczych z rura wewnetrzna, wspólosiowo usytuowana z nia rura zewnetrzna i osadzona m^dzy nimi rura przewodzaca do tworzenia obiegu srodka chlodzacego.W procesach swiezenia stosuje sie tego rodzaju lance do nadmuchu lub wdmuchiwania gazowego srodka swiezacego, a zwlaszcza czystego tlenu, na powierzchnie ewentualnie w glab cieklej kapieli. Za pomoca takich lanc doprowadzac mozna równiez dodatkowe cieplo do procesu swiezenia; takie urzadzenia wykonane jako lance palnikowe do doprowadzania paliwa stalego, cieklego i/lub gazowego maja zasadniczo taka sama budowe jak lance do wdmuchiwania tlenu. Do grupy lanc stosowanych w technologii metalurgicznej naleza równiez sondy sluzace do ciaglego pomiaru temperatury kapieli metalicznej, opisane np. w nr 293 751 i nr 298 831. Róznica sond pomiarowych w stosunku do lanc do wdmuchiwania, ewentualnie lanc palnikowych polega na tym, ze zamiast glowicy dyszowej ewentualnie glowicy palnikowej jest umieszczona glowica sondowa, do której zamocowana jest luzno czesc pomiarowa zawierajaca termoelement, który zanurza sie do stopu, przy czym przez rure wewnetrzna prowadzi sie przewód wyrównujacy, laczacy termoelement z urzadzeniem wskaznikowym. Sondy tego rodzaju do pomiaru temperatury posiadaja równiez przy glowicy sondowej rozlacznie zamocowany ognioodporny plaszcz ochronny, który ochrania znaczna czesc elementu pomiarowego i jego miejsce zlaczenia z glowica sondy przed dzialaniem zuzla.Przy zastosowaniu ruchowym lanc chlodzonych woda w piecach do wytapiania metali, zwlaszcza w konwertorach, wynikaja powazne trudnosci, gdy czesc obwodu lancy narazona jest chwilowo lub stale na znaczniejszy bodziec temperaturowy. Ma to np. miejsce, gdy w konwertorze podczas przedmuchu tlenem kapieli metalowej w poblizu ustawionej lancy nadmuchowej umiesci sie sonde mierzaca temperature. Jednostronne, silne promieniowanie cieplne pochodzace od tak zwanej „plamki plonacej" na rure zewnetrzna sondy mierzacej temperature od strony lancy wdmuchujacej tlen ma taki skutek, ze sonda mierzaca temperature zakrzywia sie.Jednostronne uderzenie cieplne prowadzi mianowicie do róznych wydluzen miedzy strona zwrócona do lancy nadmuchowej i strona odwrócona rury zewnetrznej tak, ze material zostaje naprezony powyzej swojej granicy plastycznosci, co powoduje trwale odksztalcenie, na skutek czego sonda mierzaca temperature zakrzywia sie tak2 89362 dalece, ze punkt pomiaru tj. dolny koniec sondy stopniowo w kolejnych wytopach porusza sie w kierunku lancy nadmuchowej. Dochodzi wówczas do blednych pomiarów i przy wiekszych przegieciach moga powstac trudnosci przy podnoszeniu i obnizaniu lancy mierzacej temperature, wzglednie przy wprowadzaniu jej i wyprowadzaniu z konwertora. Nie udalo sie dotad pokonac trudnosci spowodowanych przez jednostronne uderzenie temperaturowe plaszcza chlodzacego lanc mierzacych temperature.Celem wynalazku jest usuniecie omówionych wad poprzez wykonanie chlodzonej woda lancy, w której nie wystepuja nadmierne obciazenia materialu na skutek dzialania ciepla i której konstrukcja pozwoli na unikniecie zagiec i zakrzywien. Cel ten osiagnieto przez opracowanie konstrukcji lancy chlodzonej woda z rura wewnetrzna oraz z wspólosiowo usytuowana do niej rura zewnetrzna i umieszczonym miedzy nimi przewodem rurowym dla utworzenia obiegu srodka chlodzacego, która w obszarze zwiekszonego dzialania ciepla ma wiekszy wolny przekrój przeplywu i wieksza powierzchnie chlodzenia, która stanowia zebra ulozone na wewnetrznej stronie zewnetrznej rury w kierunku osi wzdluznej lancy, anizeli w odwróconej od podwyzszonego dzialania ciepla czesci lancy, która ma mniejsza powierzchnie chlodzenia i której przekrój przeplywu dla srodka chlodzacego zmniejszony jest przez pólskorupe na zewnetrznej stronie przewodzacej rury.Zaleta stosowania wynalazku jest prawidlowy, ciagly pomiar lanca temperatury cieklego metalu w konwer¬ torach. Lance wprowadza sie do cieklego metalu w konwertorze od góry niewspólsrodkowo, w pewnej odleglosci obok lancy nadmuchowej, przy czym przy glowicy lancy zamocowana jest czesc pomiarowa i otaczajacy ja ognioodporny plaszcz chroniacy przed dzialaniem zuzla.Szczególna postac wykonania lanc mierzacych temperature charakterystyczna jest przez polaczenie nastepujacych cech: na wewnetrznej stronie polówki rury zewnetrznej, narazonej na podwyzszone dzialanie temperatury, osadzone sa zebra o dlugosci co najmniej 1500 mm wzmocnione przez spawanie, a dolna krawedz zeber znajduje sie w lancy usytuowanej w polozeniu pomiarowym w odleglosci maksymalnej 500 mm ponad cieklym metalem; grubosc zeber wynosi w zasadzie 0,4 f, przy czym f oznacza grubosc scianki zewnetrznej polówki rury, a odstep miedzy zebrami w srednim obszarze polówki rury zewnetrznej, który odpowiada katowi srodkowemu równemu 30°, wzglednie szerokosci równej d/2 srednicy polówki rury zewnetrznej, wynosi maksymalnie f\/2, a w zakresach brzegowych po;:a katem jest dwa razy wiekszy.Wolny przekrój przeplywu srodka chlodzacego w zakresie calego obszaru zewnetrznej rury, narazonego na wzmozone dzialanie ciepla, w stosunku do wolnego przekroju przeplywu w obrebie pozostalej czesci lancy korzystnie wynosi 1,75 : Wynalazek zostanie objasniony na przykladzie wykonania uwidocznionym na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia pionowy przekrój konwertora z kapiela metalowa nadmuchiwana tlenem, z centrycznie usytuowana lanca nadmuchowa i znajdujaca sie obok w pozycji pomiarowej lanca do pomiaru temperatury, fig. 2 — poziomy przekrój wedlug linii II—II przez lance do pomiaru temperatury i ksztalt lancy w obszarze podwyzszonego dzialania ciepla.Cyfra 1 oznaczono przechylny konwertor. Ponad cieklym metalem 2 pokrytym zuzlem 3 umieszczona jest centrycznie lanca nadmuchowa 4, przy czym w cieklym metalu 2 wskutek nadmuchu tlenem tworzy sie strefa reakcyjna 5 o podwyzszonej temperaturze, tak zwana „plonaca plamka". Niewspólsrodkowo w konwertorze, równolegle do lancy nadmuchowej 4 umieszczona jest podnoszona i opuszczana lanca do pomiaru temperatury 6.Lance zanurza sie z zamocowana na jej glowicy czescia pomiarowa 7 w cieklym metalu 2. Ognioodporny plaszcz ochronny 8 otacza czesc pomiarowa 7 i chroni ja oraz czesci przylaczone do glowicy lancy przed dzialaniem zuzla 3, wzglednie przed cieklym metalem 2. Czesc chlodzonego woda plaszcza lancy mierzacej temperature 6, znajdujaca sie w obszarze podwyzszonego dzialania ciepla z goracej strefy reakcyjnej 5 oznaczona jest cyfra 9, czesc plaszcza lezaca naprzeciw, znajdujaca sie w obszarze nizszego dzialania ciepla oznaczona jest cyfra 10. W zakresie b lancy, który rozciaga sie ku górze w odleglosci a od powierzchni górnej cieklego metalu 2, przy czym a wynosi maksymalnie 500 mm, a b co najmniej 1500 mm, wnetrze lancy do pomiaru temperatury 6 wedlug wynalazku jest inaczej uksztaltowane anizeli pozostala czesc lancy.Lanca ma rure wewnetrzna 11, która za pomoca glowicy jest polaczona w swoim dolnym koncu z rura zewnetrzna skladajaca sie z polówek rur 9 i 10. Wspólsrodkowo pomiedzy rura wewnetrzna i rura zewnetrzna usytuowany jest przewód rurowy 13, który konczy sie w pewnej odleglosci od glowicy lancy, przez co znanym sposobem wytwarza sie obieg srodka chlodzacego; woda chlodzaca wplywa przy tym do przestrzeni pierscienio¬ wej utworzonej miedzy rurami 11 i 13 ku dolowi do glowicy lancy, ulega tam zawróceniu ku górze i przeplywa z powrotem przez przestrzen pierscieniowa utworzona przez rure zewnetrzna 9, 10 i przewód rurowy 13.Polówka rury zewnetrznej 9 zwrócona do goracej strefy reakcyjnej 5, polaczona jest nitami spawalniczymi 12 z lezaca naprzeciw polówka rury zewnetrznej 10. W obszarze polówki rury zewnetrznej 10 slabiej atakowanej przez cieplo umocowana jest przy przewodzie rurowym 13 pólskorupa 14 za pomoca szwu spawalniczego 15.89 362 3 W obszarze polówki rury zewnetrznej 9 silniej atakowanej przez cieplo, chlodzenie jest bardziej intensywne, dziekj temu, ze w przestrzeni pierscieniowej przez przyspawanie zeber 17 na stronie wewnetrznej polówki rury 9, powierzchnia chlodzenia 16 ulegla powiekszeniu dwukrotnie w stosunku do powierzchni chlodzenia na stronie lezacej naprzeciw. Wysokosc b zeber osadzonych w kierunku osi wzdluznej lancy 6 mierzacej tempera¬ ture wynosi, jak wspomniano co najmniej 1500 mm. W srednim obszarze polówki rury 9, który odpowiada katowi srodkowemu a, równemu 30°, wzglednie szerokosci równej d/2 — a wiec polówkowemu przekrojowi zewnetrznemu rury zewnetrznej, zebra ustawione sa gesto jedno obok drugiego; odleglosc miedzy zebrami oznaczona jest przez c. Odleglosc miedzy zebrami c jest zalezna od grubosci scianki f polówki rury 9 i powinna wynosic maksymalnie f/2. Grubosc e zeber 17 jest równiez zalezna od f i powinna wynosic okolo 0,4.f.W obydwu czesciach brzegowych polówki rury 9, odleglosc miedzy zebrami 17 jest w przyblizeniu dwa razy wieksza niz w obszarze a; odleglosc ta wynosi wiec 2c. Szerokosc zeber odpowiada zasadniczo odleglosci miedzy przewodem rurowym 13, a polówka rury 9, pozostawiajac miedzy nimi niewielka szczeline 21. Przez takie ustawienie osiaga sie to, ze powierzchnia chlodzenia 16 strony lancy zwróconej do strefy reakcyjnej 5, ewentualnie do lancy nadmuchowej 4 jest dwa razy wieksza niz powierzchnia chlodzenia 18 strony 10 lezacej naprzeciw i ze wolny przekrój przeplywu 19 dla przejscia wody chlodzacej na strone obszaru podwyzszonego dzialania ciepla stanowi 1,75-krotnosc wolnego przekroju przeplywu 20 strony lezacej naprzeciw. W ten sposób przez powiekszenie powierzchni chlodzenia 16 umozliwia sie przeplyw na strone lancy o podwyzszonym dzialaniu ciepla znacznie wiekszej ilosci wody, tak ze nie moze wystapic tam nadmierne obciazenie materialu na skutek dzialania ciepla. Zakrzywienie lub zagiecie lanc zbudowanych wedlug wynalazku nie jest wiec tym samym mozliwe. » . PL