Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania wlókien, z wielkoczasteczkowego podliimeriu zawiera¬ jacego chlorowiec oraz czesciowo zaeetalizowanego polialkoholu winylowego, o wysokiej trwalosci wlasnosci ognioodpornych.Zagadnienie wytwarzania wlókien, które z jed¬ nej strony charakteryzowalyby sie znaczna odpor¬ noscia na plomienie a z drugiej zachowywaly po¬ zadane wlasciwosci zwyklych wtókien, w zasadzie nie zostalo rozwiazane, chociaz proponowano lub faktycznie stosowano rózne metody, a wlókna byly przedmiotem sprzedazy.Mieszanki, z których wytwarzano wlókna pozo¬ stawialy wiele do zyczenia. Poddawane przedzeniu i tkaniu nie zawsze byty zadawalajace zwlaszcza w aspekcie ich podatnosci na barwienie, miekkosci i kurczenia sie pod wplywem ciepla. Dla wiekszosci wyrobów, którym nadaje sie ceche ognioodpornos- ci, nie zostal rozwiazany problem zmieniania sie ich wlasnosci w trakcie obróbki. Dotyczy to zwlasz¬ cza sztywnienia, które powoduje obnizenie jakosci wyrobu jako wlókna, niedostatecznego utrzymywa¬ nia sie nadanej ogniotrwalosd, kosztów wytwarza¬ nia itp.Wlókna wytwarzane sposobem wedlug wynalazku posiadaja wlasnosci zwyklych wlókien takie, jak bardzo dobra podatnosc na barwienie, miekkosc oraz odpowiednie wlasnosci mechaniczne, charak¬ teryzuja sie doskonala ognioodpornoscia, przy czym jest to wlasciwosc tego rodzaju, ze wyrób w czasie stykania sie z ogniem ulega rozkladowi, zwegleniu czy zapaleniu, ale po usunieciu zródla ognia, na¬ tychmiast samoczynnie gasnic.W sposobie wedlug wynalazku wykorzystano zna¬ ne, odporne na plomien wlókna o wlasnosciach, zwyczajnych wlókien, które wytwarza sie z mie¬ szanki polimerów, przez poddanie przedzeniu na mokro emulsji polichlorku winylu z zastosowaniem poHaikoholu winylowego jako ibaizy, w celu utrzy¬ mania emulsji w postaci jednolicie ciaglej (Mikio Korematsu: Polymer Application Koubunshi Kakou) 16, 9 (H867) i Journal ciety of Japan 22, 721 (lflflO). Wyroby z takich wló¬ kien, posiadaja pewna ognioodpornosc, jednakze, chociaz znacznie wolniej niz zwykle tkaniny, czesto pala sie dalej po odsunieciu ich od zródla ognia, zwlaszcza gdy zostaly nieprawidlowo skomponowa¬ ne lub ciezar na jednostke powierzchni tkanego lub dzianego wyrobu i srodki stosowane w trakcie obróbki przy wykonczaniu byly niewlasciwe. Nale¬ zalo zatem nadac tym wlóknom odpowiednia og¬ nioodpornosc o wysokiej skutecznosci, aby wyrób poddany próbom spelnil wymogi testów ogniood- pornosciowych.Celem wynalazku bylo opracowanie ekonomicz¬ nie oplacalnego sposobu wytwarzania wlókien o ulepszonych wlasnosciach ogniotrwalosd, przy za¬ chowaniu pozadanych wlasnosci wlókien, skladaja¬ cych sie z wielkoczasteczkowego polimeru zawiera¬ jacego chlorowiec oraz polialkoholu winylowego. 88 8883 Cel ten osiagnieto dzieki odpowiedniemu doboro¬ wi komponentów tworzacych wlókno i zastosowa¬ niu soli cyny w kapieli acetalizujacej.Z powszechnie znanych sposobów, które zmierza¬ ja do podniesienia ognioodpornosci przez obróbke wyrobów wlóknistych za pomoca soli cynowych, znany jest proces Perkina, w którym stosuje sie dwie kapiele z cynianu sodowego i siarczanu amo¬ nowego. Poza tym znany jest z japonskiego opisu patentowego nr 6650/1064 sposób, w którym stosu¬ je sie równoczesnie trójchlorek antymonu i chlo¬ rek cynawy, przy wytwarzaniu zasadowej soli we wlóknach z winylonu (polialkoholu winylowego).Jednakze sposoby te sa przewidziane do obróbki nastepczej, calkowicie odmiennej od sposobu wed¬ lug wynalazku.Nie znany byl sposób, w którym dla wytwarzania wlókien wysoce ognioodpornych do kapieli acetalu- jacej wprowadza sie jako nowy skladnik sól cyny.Poza tym, gdy wlókna z polialkoholu winylowe¬ go obrabiane sa za pomoca kapieli acetylujacej, ognioodpornosc wytworzonych wlókien jest niska, wobec czego wlókna takie nie moga byc uznane jako ognioodporne. Zakladajac, ze dodaje sie trój¬ chlorek antymonu do kapieli acetalujacej, sklada¬ jacej sie z kwasu siarkowego, formaldehydu i siar¬ czanu sodowego zamiast soli cynawej silnego kwa¬ su stosowanej w sposobie wedlug wynalazku, wy¬ tworzona mieszanina wytraca sie i praktycznie jako kapiel.acetalujaca nie moze byc stosowana.Sposobem wedlug wynalazku wytwarza sie wlók¬ na ogniotrwale « wielkoczasteczkowego polimeru zawierajacego chlorowiec oraz polialkoholu winylo¬ wego, czesciowo zacetalizowanego, uzytych w sto¬ sunku wagowym 2 : 8—8 : 2, na drodze acetalowa- nia ich w kapieli acetalujacej zawierajacej sól cy¬ ny i mocnego kwasu, w wyniku czego otrzymuje sie wlókna zawierajace kwas cynowy, w ilosci 0,1—il'5f/o wagowych w przeliczeniu na ilosc glów¬ nych skladników.Stosunek wagowy glównych skladników tworza¬ cych wlókno, to jest wielkoczasteczkowego polime¬ ru zawierajacego chlorowiec i polialkoholu winy¬ lowego lacznie z jego acetalem, ma istotne znacze¬ nie i winien zawierac sie we wskazanym zakre¬ sie 2 : 8—8 : 2 czesci wagowych. Gdy zawartosc wiel¬ koczasteczkowego polimeru zawierajacego chlo¬ rowiec jest mniejsza, nie uzyskuje sie pozadanej ognioodpornosci, a ponadto ulegaja pogorszeniu ko¬ rzystne wlasnosci wlókien, takie jak elastycznosc, czy podatnosc na barwienie. Z drugiej strony,, gdy zawartosc polialkoholu Winylowego jest mniejsza, znacznie pogarsza sie mozliwosc deponowania sie w wlóknie kwasu cynowego stanowiacego ten skladnik mieszanki,, który zapewnia osiagniecie wy¬ sokiej odpornosci na plomien. Podany wyzej zakres jest konieczny do uzyskania ogólnych wlasnosci wymaganych od wlókien, takich jak wytrzymalosc mechaniczna, podatnosc na obróbke itp.Okreslenie wielkoczasteczkowy polimer zawiera¬ jacy chlorowiec oznacza homppolimery chlorku wi¬ nylu, chlorku winylidenu, chloroprenu lub kopoli¬ mery dwóch lub wiekszej liczby wymienionych po¬ wyzej lub innych ulegajacych polimeryzacji zwiaz¬ ków. Okreslenie to obejmuje równiez jeden lub 1888 4 . i l mieszanine wiekszej liczby halogenków o wysokim ciezarze czasteczkowym takich jak chlorowany po¬ lipropylen, chlorowany polietylen, lub chlorowany polichlorek winylu. Korzystne sa te zawierajace chlorowiec polimery o wysokim ciezarze czastecz¬ kowym, w których zawartosc chlorowca wynosi co najmniej 20% wagowych.W sposobie wedlug wynalazku' szczególnie ko¬ rzystne jest stosowanie szczepionego wlelkoczastecz-* io kowego polimeru zawierajacego chlorowiec, to jest polimeru otrzymanego przez polimeryzacje szcze¬ piona chlorku winylu na polialkoholu winylowym dla umozliwienia mieszania emulsji polichlorku wi¬ nylu oraz stabilizacji roztworu przednego polialko- holu winylowego.Wlókna z mieszanki polimerowej wytwarza sie w nastepujacy sposób: emulsje otrzymana przez polimeryzowanie zawierajacego chlorowiec zwiazku winylowego np. chlorku winylu, chlorku winylide- nu, lub podobnych, lub mieszanine emulsji zawie¬ rajacego chlorowiec polimeru o wysokim ciezarze czasteczkowym i roztworu przedniego zawierajace¬ go polialkohol winylowy poddaje sie przedzeniu emulsyjnemu a otrzymane wlóklenika rozciaga sie na goraco i poddaje obróbce cieplnej.Metoda przedzenia emulsyjnego zostala przed¬ stawiona w specjalnym referacie na XXI dorocz¬ nym posiedzeniu Japonskiego Towarzystwa Che¬ micznego. Polega ona na tym, ze substancje pod- ao stawowa skladajaca sie z rozpuszczalnego w wo¬ dzie wyzszego polimeru, w danym przypadku po¬ lialkoholu winylowego dodaje sie do jednolitej e- mulsji 'innego polimeru w celu nadania mu lepszej lepkosci i zdolnosci do przedzenia, to jest wytrzy- malosci wystarczajacej do pokonania operacji prze¬ ksztalcania czasteczek w ciagle wlókna.Mieszanine te wyciska sie do wodnego roztworu soli nieorganicznej lub rozpuszczalnika organiczne¬ go, w przypadku procesu mokrego. Mozna równiez 40 odparowac wode, w przypadku procesu suchego.Otrzymuje sie w ten sposób wlókna, w których czasteczki emulsji wyzszego polimeru sa równo¬ miernie rozproszone w skladniku tworzacym baze, który to skladnik usuwa sie nastepnie przez roz- 45 puszczenie lub spalenie lub przez przeprowadzenie w stan nierozpuszczalny za pomoca acetalowania lub estryfikacji. Za pomoca rozpuszczalmfflka lufo przez podwyzszenie temperatury poszczególne cza¬ steczki emulsji ulegaja .polaczeniu silami adhezji. 50 Sposób przedzenia emulsyjnego zostal równiez opi¬ sany w amerykanskim opisie patentowym nr 3 111 370. Zazwyczaj wlókna poddaje sie nastepnie acetalizacji dla nadania im odpornosci na goraca wode. 55 W sposobie wedlug wynalazku kapiel do aceta¬ lizacji zawiera typowy czynnik acetalujacy to jest aldehyd taki ja£ formaldehyd, aldehyd octowy, al¬ dehyd benzoesowy, furfural, glioksal itp., mocny kwas np. kwas solny lufo kwas siarkowy (którego oo ilosc moze sie zmieniac w zaleznosci od ilosci uzy¬ tej cyny), nowy skladnik jakim jest sól cyny z moc¬ nym kwasem i ewentualnie sól alkaliczna, taka jak siarczan sodowy czy siarczan amonu, jako sro- 65 dek przeciw pecznieniu.Jako srodek acetalujacy na ogól stosuje sie for¬ maldehyd, ale ze wzgledu na przyszle zastosowa¬ nie, moze 'byc korzystne zastosowanie innych alde¬ hydów np. aldehydu octowego, tfunfuralu, glioksa- lu, aldehydu benzoesowego itp.Stosunek srodka acetalujacego do polialkoholu winylowego dobiera sie tak, aby wynosil do 60 °/o na mol stopnia acetalowania w zaleznosci od przez¬ naczenia. W celu spelnienia wymogów co do odpor¬ nosci wyrobów na goraca wode, korzystny jest sto¬ sunek 20—50Vi na mol stopnia acetalowania.Jako sole cyny w kapieli do acetylowania sto¬ suje sie rozne rodzaje soli cynowych, któr* sa roz¬ puszczalne w kwasnej kapieli acetalujacej, takie jak chlorek cynowy, chlorek cynawy, lub siarczan cynowy. Ponadto mozna stosowac takie sole, które w kapieli acetalujacej przeksztalcaja sie w sole cyny z mocnym kwasem, z tym, ze najbardziej ko¬ rzystny jest chlorek cynowy.Do wlókna przechodzi 0,1—h1i5V# wagowych cyny, w postaci kwasu cynowego, w przeliczeniu na ilosc glównych skladników, tj. zawierajacego chlorowiec wyzszego polimeru i polialkoholu winylowego lacz¬ nie z jego acetalem. Zawartosc cyny, w postaci kwasu cynowego, mnieijsza od OylP/o wagowych jest niewystarczajaca do nadania wyrobowi odpo¬ wiednio wysoMej ogndooopornosci, z drugiej strony, gdy zawartosc cyny przekracza 15^/t wagowych po¬ wstaja praktyczne trudnosci z wprowadzeniem jej, a wartosc handlowa produktu zmniejsza sie na skutek obnizenia sie ogólnych wlasnosci wyrobu.We wlóknie poza cyna w postaci kwasu cyno¬ wego, moze równiez byc obecna cyna zwiazana chemicznie z alkoholem poliwinylowym lub poli¬ merem zawierajacym chlorowiec lub z rodnikiem organicznym takich jak grupa alkilowa. Tego ro¬ dzaju zwiazki np. estry czy merkaptydy alkilo- cynowe kwasu karboksylowego stosowane jako sta¬ bilizatory cieplne dla chlorku winylu i chlorku wiriylidenu nie wchodza w podany zakres.W wyrdbach wytwarzanych sposobem wedlug wynalazku cyna odklada sie w postaci kwasu cy¬ nowego lub jego pochodnych, które mozna wyra¬ zic wzorem -Sn-/OH/m, w którym ml. Zgod¬ nie z tym, organiczne zwiazki cyny stosowane jako stabilizatory cieplne dla chlorku winylu i chlorku winylidenu nie wchodza w zakres okreslenia „cyna w postaci Jcwasu cynowego" i dodanie organiczne¬ go zwiazku cyny w celu poprawienia stabilizacji termicznej, niezaleznie od cyny wchodzacej w sklad mieszanki wedlug wynalazku, nie jest szkodzace.Acetalowahe wlókna plucze sie w wodzie. Wów¬ czas sól cynowa zaimpregnowana we wlóknach od¬ klada sie na wlóknach w postaci nierozpuszczal¬ nego kwasu cynowego lub pochodnej kwasu cyno¬ wego przy podwyzszaniu sie pH w wyniku roz¬ cienczania kwasu. Poniewaz polialkohol winylowy jako skladnik wlókna ma przed acetalowaniem zdolnosc absorbowania wody, sól cynowa w ka¬ pieli acetalujacej przenika latwo do wnetrza wló¬ kien wprowadzanych do kapieli, stajac sie mniej podatna na odlaczanie w miare postepu reakcji acetylowania." Przypuszcza sie, ze czesc soli cyny, która przeniknela do wnetrza wlókien, podlega równoczesnie zjawisku przemiany w kwas cy¬ fr nowy, na skutek wzajemnego oddzialywania z po¬ lialkoholem winylowym, przed myciem woda.Jezeli zachodzi potrzeba po wymyciu wóda wy¬ roby acetalowane suszy sie, przeprowadza sie bie- lenie, zobojetnienie, natluszczenie itp. Nie ma prze¬ szkód do dodatkowego wprowadzania lub wywo¬ lywania reakcji z powszechnie znana organiczna lub nieorganiczna substancja inna niz zawierajacy chlorowiec polimer o wysokim ciezarze czastecz- kowym i polialkohol winylowy. Mozna np. wpro¬ wadzac srodek matujacy, taki jak tlenek tytanu, pigmenty, stabilizator cieplny, srodek modyfiku¬ jacy.Wyroby wytworzone sposobem wedlug wynalaz- ku wykazuja doskonala ogndoodjpoilnosc, co po¬ twierdzaja wyniki prób na ognioodpomosc prze¬ prowadzone z tfcaninami, wedlug nónm JaponlsMch nr JIS-L-MHI9, Pionowa; pr6be palnosci tkanin we¬ dlug normy J1S-L-1079 przeprowadza sie Jak na- stepuje: w komorze o wymiarach zewnetrznych 355,6X361X762 mm, zaopatrzonej w szyfbe szMana i otwory wylotowe dla spalin i wyposazonej w palnik Bunsena umieszcza sie w ramie kawalek poddawanego próbom materialu, o wymiarach 7X30 cm. Zamyka sie doplyw powietrza do pal¬ nika Bunsena i ustala wysokosc plomienia na 3,8 cm, natomiast rame z rozpietym materialem umieszcza sie pionowo tak, aby koniec poddawa¬ nego próbom materialu znajdowal sie na wyso- kosci 1,9 cm od koncówki palnika. Nastepnie za¬ myka sie d^wi komory i do badanej próbki w polowie jej szerokosci przystawia sie palnik na okres 12 sekund, po czym usuwa sie palnik i o- znacza: 1. czas utrzymywania sie plomienia po odsu¬ nieciu palnika, w sekundach 2. czas zarzenia po wygasnieciu plomienia, do zaniku zarzenia, w sekundach, 3. odcinek zweglenia. Po zdjeciu z ramy ©b- 40 ciaza sie z jednego konca badana próbke i mie¬ rzy dlugosc czesci zweglonej. Wynik stanowi sred¬ nia z pieciu prób wzdluz watka i wzdluz osnowy.Wlókna wytworzone sposobem wedlug wynalaz¬ ku pala sile czesciowo oraz ulegaja rozkladowi 45 i zwegleniu w czesci, w której stykaja sie z plo¬ mieniem, ale gasna w momencie usuniecia plo¬ mienia i dalej nie pala sie ani nie zarza, a od¬ cinek zweglenia jest bardzo krótki.Klasy niepalnosci ustala sie nastepujaco: Klasa odcinek czas utrzymy- czas zweglenia wania sie plo- zarzenia mienia Klasa 1 ponizej 5 cm brak nie przekra- 55 -. cza 1 minuty Klasa 2 ponizej 10 cm ponizej 5 sekund nie przekra- # cza 1 minuty Klasa 3 ponizej 15 cm ponizej 5 sekund nie przekra- cza 1 minuty Wyniki przeprowadzonych prób podano w przy¬ kladach szczególowych.Wlókna i wyroby z wlókien ognioodpornych wy¬ trzymuja rózne stopnie badania ognia odpornosci, 0B przy czym nie zaobserwowano obnizania sie ognio- \I 7 odpornosci, podczas obróbki doprowadzajacej wy¬ rób do ostatecznej postaci, to jest podczas barwie¬ nia, wykonczania itp.Nie zaobserwowano równiez zasadniczego obni¬ zenia ognioodpornosci wyrobów, po próbach na trwalosc takich jak wielokrotne pranie, pranie na sucho, czy poddawanie gotowych wyrobów na¬ swietlaniu.Wyroby wytworzone sposobem wedlug wynalaz¬ ku poddane oznaczeniom wlasnosci fizycznych, che¬ micznych i mechanicznych wykazaly wysoka ja¬ kosc. Wlókna wykazuja dobra wytrzymalosc me¬ chaniczna, sprezystosc przy wydluzeniu, odpor¬ nosc na cieplo, podatnosc na barwienie, chwyt, odpornosc na dzialanie swiatla, starzenie sie itp.Wlasnosci te ^ na ogól wyzsze niz dla wyro¬ bów acetalowanych metodami konwencjonalnymi.Sposób wedlug wynalazku blizei wyjasniaja przedstawione nizej przyklady, nie ograniczajac zakresu wynalazku* Wszystkie dane procentowe i w cisjfaiagh sa podana wagowo.Przyklad I. Do 3)lf/t wodnej emulsji, której czasteczki posiadaja wymiar.£00A, o lepkosci 15 cP, przygotowanej przez spolimeryzowanie 32 czesci chlorku winylu, 65 cz#c£ wody i % czesci polialko¬ holu winylowego (stopien zmydlenia bliski 100% i stopien polimeryzacji okolo 500) w temperaturze 45°C w autoklawie w obecnosci 0,9 czesci soli sodowej kwasu laurynosulfonowego jako emulga¬ tora i 0,07 czesci nadsiarczanu potasowego jako katalizatora/ dodano wodny roztwóaw polialkoholu winylowego, aby otrzymac 209/* ronwór przedny o stosunku polichlorku winylu do polialkoholu winylowego 50:50 i poddano nastepnie przedze¬ niu na mokro wyciskajac roztwór z predkoscia m/minute z filiery, majacej 500 otworów, do nasyconego roztworu wodnego siarczanu sodowego (350 g/l) w temperaturze 45°C z predkoscia nawi¬ jania rzadu 60 m/minute.Otrzymane wlókna sukcesywnie poddawano ob¬ róbce cieplnej przez przeprowadzenie poprzez na¬ sycony roztwór wodny siarczanu sodowego o tem¬ peraturze 95°C wymywano woda zimna, suszono w temperaturze 00°C, rozciagano 7-krotnie przez 2 minuty przy ogrzewaniu w temperaturze 180°C, a nastepnie w temperaturze 230°C otrzymujac wlókna z mieszanki polimerowej w stosunku 5:5 polichlorku winylu do polialkoholu winylowego.Po zanurzeniu w kapieli acetalujacej, zawiera¬ jacej 14 czesci kwasu siarkowego, 11 czesci siar¬ czanu sodowego, 6 czejsd formaldehydu, 7 czesci chlorku cynowego i 62 czesci wody w temperatu¬ rze 70°C na okres 60 minut wlókna .sprasowano w celu usuniecia pozostalosci plynu, wymyto go¬ raca woda o temperaturze 40°C, a nastepnie wy¬ myto goraca woda zawierajaca 15 g/litr weglanu sodowego o temperaturze 50°C, a nastepnie zno¬ wu wymyto woda, obrabiano za* pomoca oleju, kedzierzawiono i cieto na wlókna ciete 3D.Zaslony wykonane z wlókien cietych na drodze przedzenia, barwienia i tkania, przeszly doskonale próbe odpornosci na ogien. Gdy zostaly poddane próbie badania pionowego wedlug normy JIS-L-1079 wykazaly rozklad i zweglenie tylko na czesci sty¬ kajace] sie z palacym sie plomieniem, a na po¬ zostalych odcinkach nie wykazaly plomienia ani zarzenia.Nawet po poddaniu zaslon powtórnej próbie czyh szczenia na sucho i prania wedlug obenrtanija*- , cych borm, nie zaobserwowano zaaadniaego ofcni* zenia ognioodpornosci.Dla porównania przygotowano zaslony z wlókien cietych 3D o dlugosci 64 mm wytworzone na dro* dze obróbki homogenicznej mieszanki o stosunku J0 5:5 polichlorku winylu i polialkoholu winylowe¬ go przy uzyciu ogólnie znanej kapieH acetalteujay cej zawierajacej 14f/« kwasu siarkowego, llf/t siar¬ czanu sodowego, 6*/t formaldehydu i 60*/t wody.Niektóre z nich, w zaleznosci od ciezaru na jed- nostke powierzchni, srodka krochmalacego, srod¬ ka wykanczajacego itp,, nie wytrzymaly próby ognioodpornosci i wykazaly w próbie metoda pio¬ nowa wedlug normy JIS-L-1079 pozostalosc plo¬ mienia oraz szeroki zakres zweglenia.M Poddano równiez próbom . kontrolnym wlókna ze 100% polialkoholu winylowego w takiej samej kapieli acetylujacej jak wyzej. Zaslona utworzona z cietych wlókien 3D o dlugosci 64 mm podda¬ nych powyzszej obróbce nie wytrzymala powyzszej M próby ognioodpornosci.Przyklad II. Do emulsji stanowiacej mie¬ szanine 3 czesci polichlorku winylidenu, 29 czesci polichlorku winylu, 65 czesci wody, 2 czesci polial¬ koholu winylowego, laurylosulfonian sodowy i nad- ^ siarczan potasowy, dodano dalsze 2,6°/t polialkoholu winylowego w roztworze wodnym (stopien zmydle¬ nia bliski 100% a sredni ciezar czasteczkowy rzedu 1700) oraz tlenku tytanu jako srodka matujacego.Z przygotowanego roztworu przednego otrzymano u metoda przedzenia na mokro jednolicie zmieszane wlókno o stosunku polichlorku winylidenu, poli¬ chlorku winylu i polialkoholu winylowego wyno¬ szacym odpowiednio 0,4:3,6:6 i zawierajace 0,5f/§ TiO* ^ Otrzymane wlókna acetalowano, wycisnieto dla usuniecia cieczy, plukano, podobnie jak w przy¬ kladzie I, z ta róznica, ze w kapieli acetalujacej wedlug przykladu I zastospwano zamiast 7 czesci chlorku cynowego; 6 czesci ¦ chlorku cynawego, 'u Po czynnosci bielenia wodnym roztworem poH- chloranu sodowego (0^/t)jpp^y*tQ]yAOn^^^(ffdr nym roztworem weglanu sodowego,: a , nastepnie woda, dla skedzderzawienia wlókien cietych 2D, Wytworzone wlókna maja wyzsze wlasnosci me- chaniczne, wyzsza odpornosc na dzialanie ciepla, wieksza trwalosc na dzialanie swiatla, oraz, wyzsza podatnosc na barwienie w porównaniu z wlóknami kontrolnymi, wytworzonym w znanej kapieli do acetalowania, nie zawierajacej chlorku cynawego.Wlókna luzno scisniete w postaci szescianu, wpro¬ wadzono do plomienia palnika gazowego, po czym po wyjeciu wlókien z plomienia, plomien wygasl natychmiast. Natomiast na wlóknach kontrolaych zaobserwowano, ze plomien utrzymywal sie jesz¬ cze przez chwile, a pozostala czesc spalala sie dalej.Przyklad III. Do emulsji otrzymanej z poli¬ meryzacji chlorku winylu (30Vt) w wodnym roz¬ tworze polialkoholu winylowego (2,5f/t) dodano m wodny roztwór polialkoholu winylowego (15f/i) i88 888 ii* czesciowo metylowany poliakryloamid o stopniu metylizacji okolo 50^/t przygotowujac roztwór przedny, który obrabiano dalej wedlug przykla¬ du I, wytwarzajac wlókna z mieszaniny polimeru o stosunku polichlorku winylu do polialkoholu winylowego i do metylowanegd poliakryloamidu wynoszacym 55 :40 : 5 odpowiednio.Otrzymane wlókna zanurzono w kapieli do ace- talbwania przygotowanej przez rozpuszczenie 10 cze¬ sci kwasu siarkowego, 10 dzesci siarczanu sodo¬ wego, 7 czesci formaldehydu, 73 czesci wody i 7 czesci krystalicznego chlorku cynowego (SnCl4 • • 5H$0, na okres 45 minut, w temperaturze 70cCr Po przeprowadzeniu takich samych czynnosci bie¬ lenia jak w przykladzie II, acetalowane wlókna przerobiono- na skedzierzawione wlókna- ciete.Otrzymane wlókna ciete charakteryzowaly sie wy¬ soka ognioodpornoscia, plomien nie pozostawal na nich i nie wystepowalo obnizenie ognioodpornosci nawet po powtarzanej ekstrakcji za pomoca trój¬ chloroetylenu lufo goracej wody.Przyklad IV. Przygotowany roztwór przed¬ ny, z 32 czesci 20*/§ wodnej emulsji utworzonej przez zemulgbwanie chlorowanego polietylenu; za¬ wierajacego 50Vo wagowych chlorku, i ©5 czesci 17*/i roztworu wodnego polialkoholu winylowego, poddano procesowi przedzenia emulsyjnego na mo¬ kro, wytwarzajac z mieszanki polimerowej wlók¬ na zawierajace 70°/o polialkoholu winylowego.Wlókna otrzymane w ten sposób' co W przykla¬ dzie III wykazywaly wysoka ognioodpornosc.Przyklad V. Przygotowano roztwory przedne z wodnej emulsji zawierajacej jako glówny sklad¬ nik polichlorek winylu i rózne ilosci polialkoholu winylowego. Mieszanine poddano procesowi prze¬ dzenia emulsyjnego, a nastepnie obróbce cieplnej na mokro w temperaturze 95°C, myciu woda, su¬ szeniu, dwukrotnemu rozciaganiu przy ogrzewaniu w temperaturze 160°C i siedmiokrotnie obróbce cieplnej ostatecznej,, w temperaturze 230°C, wy¬ twarzajac 4 rodzaje wlókien o stosunku polichlor¬ ku winylu do polialkoholu winylowego 2:8, 4:6, 6 :4 i 8 : 2.Otrzymane wlókna acetalowano w kapielir do acetalowania, zawierajacej 6% chlorku cynowego, 10f/t kwasu siarkowego, 10f/f siarczanu sodowego, 1*1* formaldehydu i 67t/§ wody, .przerobiono na wlókna po wymyciu woda, bieleniu, zobojetnieniu i wymyciu woda.Te cztery rodzaje wlókien zawieraly odpowied¬ nio 2,5f/§, 1,8%, l,6#/t i il,3f/o cyny w postaci kwasu cynowego. Wszystkie wlókna ulegly rozkladowi i zwegleniu, po wprowadzaniu do plomienia, lecz po wyjeciu z ognia, nie palily sie, wykazujac do¬ bra ognioodpornosc.* Dla próby starano sie przygotowac wlókna o stosunku polichlorku winylu do polialkoholu wi¬ nylowego 9:1, ale przygotowanie bylo wyjatkowo trudne. Z duzymi trudnosciami, otrzymano mala ilosc wlókien, które byty slabe i pozbawione prak¬ tycznie wartosci. Wlókna o stosunku polichlorku winylu do polialkoholu winylowego równym 1:9, mialy nie zadawalajaca ognioodpornosc pomimo tego, ze posiidaiy zawartosc cyny w ilosci 2,4a/o ii 40 43 # 55 w postaci kwasu cynowego. Wlókna te po wyjeciu z plomienia palily sie dalej.Przyklad VI, Wiazke wlókien Cordelan (na¬ zwa fabryczna Kojiu Co., Ltd.) wykonano metoda emulsyjnego przedzenia na mokra z emulsji poli¬ meru szczepionego chlorku winylui alkoholu wi¬ nylowego oraz wodnego roztworu polialkoholu wi¬ nylowego (o stosunku calkowitym polichlorku, wH nyiu do polialkoholu winylowego równym 50:50).Wlókna zanurzono w wodnym roztworze chlorku cynowego o stezeniu cyny 3%, wycisnieto dla usu- niecia pozostalosci plynu, przemyto woda, nastep¬ nie zobojetniono 20 f/l -wodnym roztworem wegla¬ nu sodowego, przemyto powtórnie woda i wysu-l szono. Otrzymane wlókna zawieraly polichlorek winylu i polialkohol winylu z acetalem w sto¬ sunku 5:5 oraz l,2*/f cyny w postaci kwasu cyno¬ wego w przeliczeniu na glówne skladniki two¬ rzace wlókno* Wlókna wykazywaly o wiele wyzsza ogniood¬ pornosc w porównaniu;z Cordel&nem, nie zawie¬ rajacym kwasu cynowego, a na tkaninach wyko¬ nanych z nich, w próbie ognioodpornosci, metoda pionowa, nie pozostawal plomien {patrz tablica), Ognioodpornosc byla trwala i nie zaobserwowano jej zmniejszania po .praniu i czyszczeniu na sucho.Wlasnosci mechaniczne, odpornosc na cieplo, od¬ pornosc na swiatlo, podatnosc na barwienie i po-* dóbne, nie byly nizsze niz we wlóknach Cordelan? nie zawierajacych kwasu cynowego.Tabela 1 ' Cordelan nie zawie¬ rajacy kwasu cynowego 1 Cordelan zawiera¬ jacy fcwas cynowy Metoda Bostona i ¦ czas utrzy¬ mywania sie plo¬ mienia sekundy 0^5 0 r_,. "¦ - " "i Metoda wedlug normy JlS-L-1079 czas ut¬ rzymy¬ wania sie plomienia sekundy calko¬ wicie spalony 0 czas zarze¬ nia — 0 odcinek zwe* glenia om calko¬ wicie spalony 4-h5 Przyklad VII. Dla wytworzenia wlókien za¬ wierajacych jako glówne skladniki polichlorek wi¬ nylu, polichlorek winylidenu i polialkohol winy¬ lowy, przygotowano roztwór przedny przez doda¬ nie 67 czesfci 17*/t roztworu wodnego polialkoholu winylowego do 33 czesci mieszaniny eniulsyjnej za¬ wierajacej jako Jglówne skladniki polichlorek wi¬ nylu ($&/*) i polichlorek winylidenu (10f/«) i po¬ stepowano tak jak w przykladzie I.Otrzymane wlókna acetalowano w kapieli ace¬ talujacej zawierajacej 9*/« chlorku cynawego, 14f/«l 88 888 11 12 Tabela 2 Wyniki próby ognioodpornosci Próbka Tkanina ze zwyklego Cordelana Tkanina Cordelanowa zawierajaca kwas cynowy Tkanina Cordelanowa zawierajaca kwas cynowy Czy bylo przeprowa¬ dzone mycie lub czyszczenie na sucho tak lub nie nie nie Po dzie¬ siecio¬ krotnym praniu Po dzie¬ siecio¬ krotnym czyszcze¬ niu na sucho g/m2 180 zaslo¬ nowy 250 tkanina plaska 440 tkanina potrójna 180 zaslo¬ nowy 250 tkanina plaska 440 tkanina potrójna 180 zaslo¬ nowy 250 tkanina plaska 440 tkanina potrójna 180 zaslo¬ nowy 250 tkanina plaska 440 tkanina potrójna Kontakt z plomieniem przez 60 sekund czas utrzymy¬ wania sie plomienia sekundy 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 u 0 czas zarzenia sekundy 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 odcinek zweglenia »cm ,0 ,2 ,5 7,0 8,0 ,0 7,0 8,5 ,0 ,0 ,2 ,5 6,0 7,2 9,0 8,0 8,3 9,2 ,0 ,5 7,1 7,8 ,0 8,0 9,2 ,1 ,0 ,3 6,0 6,0 6,5 7,9 8,0 8,5 9,5 Kontakt z plomieniem przez 3 sekundy czas utrzymy¬ wania sie plomienia sekundy 0 0 0 ,0 0 14,6 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 czas zarzenia sekundy 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 odcinek zweglenia cm 4,5 ,0 6,0 8,0 6,0 8,2 4,5 ,0 6,0 8,0 8,0 8,0 ,0 6,5 , -5,2 7,1 7,5 9,1 ,0 6,0 ,5 6,3 7,3 8,2 Oce¬ na 1 + — — : + + + + + + + + +13 kwasu siarkowego, 10% siarczanu sodowego, 7% formaldehydu i dl#/# wody. Po wymyciu woda, bieleniu, zobojetnieniu i oczyszczeniu, zostala wy¬ tworzona kompozycja wlóknista zawierajaca poli¬ chlorek winylu, polichlorek winylidenu, polialko¬ hol winylowy i H*SnOs odpowiednio w stosunku* 3:1,5 :5 :0,5, która przerobiono na tkanine na dro¬ dze przedzenia i tkania.Otrzymane tkaniny wykazywaly dobra ognio- odpornosc, poniewaz przeszly calkowicie z wyni¬ kiem dodatnim próbe ognioodpomosci bez wzgle¬ du na ksztalt, ciezar na jednostke powierzchni i rodzaj czynnika smarujacego dla wykonczenia.Ognioodpornosc nie ulegla obnizeniu na skutek czyszczenia na sucho ani na skutek prania domo¬ wego. Nawet po pieciokrotnym powtórzeniu czy¬ szczenia na sucho albo po pieciokrotnym powtórze¬ niu prania domowego, wlókna przeszly z wynikiem pozytywnym powyzsza próbe ognioodpomosci. PL