Opis patentowy opublikowano: 31.05.1977 88376 MKP H03k 1/18 Int. C1.*-H03K 1/18 Twórcy wynalazku: Jan Pienkos, Marek Grzybek Uprawniony z patentu: Przemyslowy Instytut Elektroniki przy Nauko¬ wo-Produkcyjnym Centrum Pólprzewodników, Warszawa (Polska) Cyfrowyuklad sterowania czasem trwania impulsu z multiwibratora monostabilnego Wynalazek dotyczy cyfrowego ukladu sterowania czasem trwania impulsu z multiwibratora monosta¬ bilnego, który to multiwibrator stosowany jest w takich ukladach elektronicznych jak np.: zamiany liczby na czas, programowania odcinków czaso¬ wych, w urzadzeniach sterujacych itp.Czas trwania impulsu wyjsciowego z multiwibra¬ tora monostabilnego okresla nastepujacy wzór: t = RCln2, z którego wynika, ze zmiany czasu trwa¬ nia impulsu mozna uzyskac przez zmiane pojem¬ nosci C.W znanych ukladach sterowania czasem trwania impulsu z multiwibratora monostabilnego wywo¬ luje sie zmiane tego czasu poprzez zmiane pojem¬ nosci. W tych znanych ukladach elektronicznych sto¬ suje sie równolegle laczenie pojemnosci, przy czym szeregowo z pojemnosciami wlaczane sa diohy pól¬ przewodnikowe, polaryzowane w kierunku zaporo¬ wym lub przewodzenia przez odpowiednie impulsy z obwodów sterujacych, dzieki czemu dokonywana jest zmiana pojemnosci C w obwodzie o stalej cza¬ su RC.Zasadnicza wada tych znanych ukladów jest mala dokladnosc uzyskiwanych zmian czasu trwania im¬ pulsu zwlaszcza w przypadku^ gdy uklady te sa wykonywane technika obwodów scalonych, w któ¬ rym to przypadku stabilnosc wartosci pojemnosci zalezy w duzym stopniu od temperatury oraz na¬ piec zasilajacych, a ponadto technika obwodów scalonych trudno jest uzyskac kondensatory o wiek¬ szej pojemnosci.Istota niniejszego wynalazku jest zastosowanie w ukladzie sterowania czasem trwania impulsu z mul¬ tiwibratora monostabilnego wyposazonego w obwód zewnetrzny o stalej czasu RC, kondensatora do któ¬ rego przylaczony jest jeden z rezystorów lub do¬ wolna kombinacja tych rezystorów, tak aby we wspomnianym obwodzie o stalej RC mozna bylo uzyskac zadana wartosc rezystancji, z tym ze po¬ szczególne rezystory sa poprzez klucze tranzysto¬ rowe polaczone ze zródlem napiecia w ten sposób, ze emitery tranzystorów pnp dolaczone sa do zródla napiecia, kolektory tych tranzystorów do rezysto¬ rów okreslajacych rezystancje w stalej czasu RC multiwibratora, natomiast bazy — do ukladów ste¬ rujacych powyzsze klucze.Zastosowanie cyfrowego ukladu sterowania we¬ dlug niniejszego wynalazku umozliwia uzyskanie znacznej poprawy w dokladnosci wytwarzanych zmian czasu trwania impulsu z multiwibratora mo¬ nostabilnego.Ponadto jako element zmienny ukladu o stalej czasu RC zastosowano rezystor R, dajacy sie wy¬ konywac na ogól z wieksza niz kondensator do¬ kladnoscia w technice monolitycznej lub hybrydo¬ wej i odznaczajacy sie lepsza stabilnoscia para¬ metrów.Rozwiazanie ukladu elektronicznego wedlug wy¬ nalazku pokazano na rysunku, na którym fig. 1 88 37688 3 przedstawia schemat rozwiazania, fig. 2, fig. 3 — schemat ukladu umozliwiajacego wlaczenie do mul- tiwibratora jednego z n rezystorów przy okreslonej kombinacji zero — jedynkowej podanej na wejscia dekodera oraz fig. 4 — schemat ukladu umozliwia¬ jacego wlaczenie do multiwibratora grupy równo¬ legle podlaczonych rezystorów, których rezystancja wypadkowa jest proporcjonalna do liczby dwójko¬ wej podanej na wejscia.Zgodnie ze schematem z fig. 1 cyfrowy uklad ste¬ rowania czasem trwania impulsu sklada sie z mul¬ tiwibratora monostabilnego, przedstawionego jako uklad logicznie dzialajacego przerzutnika z wej¬ sciem A1? A2 i B oraz z wyjsciami Q i Q. Obwód stalej czasu RC powyzszego przerzutnika uwidocz¬ nionego tu jako polaczenie kondensatora C z re¬ zystorami R1? R2, R3, R4 Rn, których druga koncówka polaczona jest poprzez elektroniczne klucze Klf K2, K3,K4 Kn ze zródlem napiecia ±Uc, umozliwiajace w ten sposób podla¬ czenie do wspomnianego kondensatora C jednego z rezystorów R1? R2, R3, R4 Rn lub przez równoczesne zalaczenie kilku kluczy — podlaczenie dowolnej kombinacji tych rezystorów polaczonych równolegle. / Na rysunku fig. 2 uwidoczniono polaczenie kluczy elektronicznych przy pomocy których mozna wla¬ czac do ukladu multiwibratora o stalej czasu RC pojedynczy lub wypadkowy rezystor o zadanej war¬ tosci rezystancji. Klucze te stanowia tu tranzystory krzemowe pnp wlaczone do obwodu stalej czasu RC od strony zródla zasilania ±Uc, przy czym emi¬ tery "tych tranzystorów przylaczone sa do zródla zasilania +Uc, kolektory do rezystorów Rt, R2, R3, R4 Rn, których rezystancja okresla stala czasu RC, natomiast bazy tych tranzystorów przy¬ laczone sa do dzielników napiec, utworzonych od¬ powiednio przez rezystory R^, R^', R3', R4', .... Rn* oraz Rj", R2", R3", R4", Rn", poprzez które odprowadzane sa sygnaly informacji wejscio¬ wej, uruchamiajace przedmiotowe klucze.Na rysunku fig. 3 przedstawiono z kolei uklad umozliwiajacy wlaczenie szeregowe do obwodu o stalej czasu RC jednego z 10 rezystorów Rl5 R2, R3 Rio przy czym to wlaczenie wywoluje okreslona kombinacja zero-jedynkowa, podana na wejscia A, B, C, D dekodera.Wreszcie fig. 4 uwidacznia wlaczenia do multi¬ wibratora monostabilnego grupy równolegle pola¬ czonych rezystorów, których rezystancja wypad¬ kowa jest proporcjonalna do liczby dwójkowej po¬ danej na wejscia Ay B, C, D, E inwerterów. Klucze moga byc podlaczone bezposrednio z inwerterami z otwartymi obwodami kolektorów, przy czym bit najmniej znaczacy A steruje kluczem Tt wlacza¬ jacym rezystor R, bit nastepny steruje kluczem T2 wlaczajacym rezystor R/2, a nastepne bity — po¬ zostale krucze T3, T4 i T5, wlaczajace odpowiednio rezystory R/4, R/8 : R/16.W rezultacie czas trwania impulsu wyraza naste¬ pujaca zaleznosc 376 4 R t= C-nl2 1A+2B+4C + 8D + 16R gdzie A, B, C, D? E przyjmuja wartosc 0 lub 1 w zapisie dwójkowym slowa wejsciowego. PL