Przedmiotem wynalazku jest sposób wykonania stabilizacji gruntów, zwlaszcza spoistych, podczas wykonywania podbudów pod nawierzchnie dro¬ gowe.Znany i powszechnie stosowany jest sposób sta¬ bilizacji gruntów, na obszarach, gdzie zalegaja nie¬ przepuszczalne grunty spoiste, polegajacy na ukla¬ daniu w wykonanym uprzednio korycie drogi, warstw odsaczajacych i ewentualnie odcinajacych z materialu dowozonego, glównie piasku, na któ¬ rych wykonuje sie podbudowy z materialów rów¬ niez dowozonych, glównie pospólek i zwirów, stabilizowanych najczesciej cementem. Wykonanie tym sposobem stabilizacji gruntów wymaga do¬ wozu duzej ilosci materialów i angazuje duza moc srodków transportowych, co wplywa w decydu¬ jacy sposób na wysokie koszty budowy.Wedlug znanych technologii, szczególnie w przy¬ padku braku w poblizu odpowiednich zlóz piasku, warstwe odsaczajaca zastepuje sie warstwa ulep¬ szonego podloza, wprowadzajac do gruntu rodzi¬ mego materialy wiazace, jak na przyklad wapno, popioly lotne lub cement. W tym przypadku wy¬ konuje sie równiez koryto drogi, zastabilizowuje w nim warstwe ulepszonego podloza, na która po technologicznym zwiazaniu, dowozi sie piasek lub pospólke i stabilizuje sie materialami wiazacymi dla uzyskania górnej warstwy podbudowy. Ta metoda stabilizacji dwuwarstwowej gruntów po¬ siada szereg istotnych wad, z których najwazniej- sze, to niszczenie wykonanego ulepszonego podloza przez pojazdy dowozace material na warstwe górna podbudowy, pracochlonnosc robót oraz ko¬ niecznosc dowozu duzej ilosci materialów. Na ob¬ szarach, gdzie wystepuje zupelny brak materialów do wykonania stabilizacji tradycyjnej i zachodzi koniecznosc dalekiego dowozu na warstwy nosne pospólki lub piasku, wykorzystuje sie niekiedy spoiste grunty rodzime do wykonywania warstwy ulepszonego podloza oraz warstwy podbudowy na¬ wierzchni drogowych. W tym przypadku, po wyko¬ naniu koryta, magazynuje sie grunty na poboczach drogi i przystepuje sie do wykonania warstwy ulepszonego podloza. Po uzyskaniu odpowiedniej nosnosci tej warstwy, rozsciela sie zmagazynowa¬ ny grunt na powrót w koryto drogi i stabilizuje odpowiednim materialem wiazacym. Czesto rów¬ niez zachodzi koniecznosc wstepnego ulepszania gruntu w tej warstwie przed przystapieniem do stabilizacji. Metoda ta z uwagi na swa zlozonosc wykonawcza nie znajduje szerszego zastosowania.Posiada ona ponadto szereg istotnych wad, które dopelniaja trudnosci. Podobnie, jak przy po¬ przednio opisanym sposobie stabilizacji dwu¬ warstwowej, konieczne jest na stosunkowo dlugi okres czasu wylaczenie drogi z ruchu w momencie wiazania warstwy ulepszonego podloza, a pózniej górnej warstwy podbudowy. Warstwa ulepszonego podloza w trakcie nasuwania gruntu z poboczy jest niszczona przez maszyny budowlane. Mala 87 97287 972 szerokosc poboczy zmusza zazwyczaj do magazyno¬ wania zdjetej z korpusu drogowego warstwy grun¬ tu na stanowiskach czolowych, co z kolei zwieksza zakres prac z uwagi ns dalekie przemieszczanie gruntu wzdluz dzialek roboczych.Celem wynalazku jest wykonanie stabilizacji gruntów w sposób umozliwiajacy jednoczesne uzy¬ skanie w rodzimym gruncie warstw ulepszonego podloza i podbudowy, bez koniecznosci dodatko¬ wego dowozenia lub przemieszczania gruntu.Istota wynalazku polega na tym, ze na uformo¬ wanym korpusie drogowym, bez zdejmowania warstw, gruntu rodzimego oraz bez wykonywania koryta drogi, przeprowadza sie mieszanie mate¬ rialu wiazacego z gruntem od razu na pelna glebo- obu zaprojektowanych warstw konstrukcyj- ifcl%^p5SptJi»go .podloza i podbudowy. Nastepnie -górna czesc fteS ^w^trstwy miesza sie z dodatkowa ? iloscia materialu wiazacego na glebokosc przyjeta l dla*'j jvarstwy podbudowy. W trakcie pro- *- cesu wprowadzania materialów wiazacych, mie¬ szanke uzupelnia sie woda jak w tradycyjnych metodach stabilizacji gruntów do wilgotnosci opty¬ malnej i calosci konstrukcji zageszcza sie przez walowanie. Wykonanie stabilizacji wedlug wyna¬ lazku przeprowadza sie nastepujaco. Na uprzednio spulchnionym gruncie rodzimym, bez koniecznosci wykonywania koryta drogi, rozsciela sie w ustalo¬ nej laboratoryjnie ilosci, material wiazacy, na przyklad aktywne popioly lotne z wegla brunatne¬ go lub wapno i przy pomocy odpowiedniego sprze¬ tu miesza sie „na sucho" jednoczesnie na pelna glebokosc obu projektowanych warstw konstruk¬ cyjnych. Nastepnie dodaje sie wody do wilgotnosci optymalnej i miesza sie do uzyskania jednorodnej mieszanki, profiluje i wstepnie zageszcza. W dal¬ szej kolejnosci rozsciela sie inny material wiazacy, na przyklad cement lub asfalt uplynniony, miesza przy pomocy odpowiedniego sprzetu na glebokosc przyjeta dla górnej warstwy podbudowy, uzupel¬ nia potrzebna ilosc wody; do wilgotnosci optymal¬ nej i miesza w dalszym ciagu do uzyskania jedno¬ rodnej mieszanki. Calosc konstrukcji zageszcza sie i poddaje pielegnacji.Zie wzgiedów praktycznych proces mieszania górnej warstwy podbudowy przeprowadza sie po 24 godzinach od wykonania ulepszenia na pelna glebokosc obu projektowanych warstw konstruk¬ cyjnych. W efekcie otrzymuje sie gotowa warstwe ulepszonego podloza, pozostala czesc warstwy sta¬ nowi ulepszony pod wzgledem fizyko-chemicznym grunt do wykonania górnej warstwy podbudowy.Dla wykonania tego typu stabilizacji konieczny jest sprzet, pozwalajacy na uzyskanie odpowie¬ dnich glebokosci wymieszania na laczna grubosc warstwy ulepszonego podloza i podbudowy oraz samej tylko górnej warstwy podbudowy. Po¬ trzebne dodatki materialów wiazacych oraz wilgo¬ tnosci optymalne dla danego typu gruntu ustala sie laboratoryjnie przed przystapieniem do robót.Sposób wedlug wynalazku moze byc powsze¬ chnie stosowany w budownictwie drogowym, zwla¬ szcza na obszarach pozbawionych naturalnych kruszyw, szczególnie przy wystepowaniu w podlozu gruntów spoistych, przelomowych. Moze byc sto¬ sowany równiez przy wystepowaniu gruntów syp- kich, jezeli dazy sie do uzyskania zwiekszonej nosnosci warstw z gruntów stabilizowanych, wy¬ konywanych na przyklad pod warstwy jezdne bi¬ tumiczne. Sposobem wedlug wynalazku otrzymuje sie dwie warstwy konstrukcyjne podbudów dro¬ gowych, tworzace monolityczna calosc, których wytrzymalosc reguluje sie iloscia dodawanych, materialów wiazacych. Dla wykonania stabilizacji obydwu tych warstw nie zachodzi koniecznosc zdejmowania z korpusu drogowego gruntu i prze¬ mieszczania go na tymczasowe skladowiska oraz. ponownego rozscielania w wyrobionym korycie.Uzyskuje sie dzieki temu duze oszczednosci w pra¬ cy maszyn i srodków transportu. Sposobem we- x dlug wynalazku skraca sie znacznie czas wykona¬ nia podbudowy, gdyz nie zachodzi potrzeba ko- rytowania, przemieszczania gruntu oraz dowozenia tradycyjnych materialów, jak równiez oczekiwania na technologiczne wiazanie warstwy ulepszonega podloza.Przyklad. Wedlug orzeczenia laboratorium drogowego, do gruntu rodzimego z pias"ku gli¬ niastego, pobranego z korony projektowanej drogie potrzebny jest dodatek 6% popiolów lotnych z wegla brunatnego i 5°/o cementu portlandzkiego marki „350" dla uzyskania wymagan wytrzyma¬ losciowych dla górnej warstwy podbudowy.Obliczenia wykonano dla # ciezaru objetosciowego* gruntu wynoszacego y0 = 1,9 G/cm3. Po przelicze¬ niu otrzymano odpowiednie dawki spoiw, a mia¬ nowicie 30 kg/m2 popiolów lotnych przy lacznej grubosci warstwy ulepszenia wynoszacej 26 cm po zageszczeniu oraz 13 kg/m2 cementu portlandz¬ kiego marki „350" przy grubosci stabilizacji war¬ stwy górnej podbudowy wynoszacej 14,0 cm po zageszczeniu.Ustalone laboratoryjnie wilgotnosci optymalne wynosily dla mieszaniny; gruntu + Wo popiolów lotnych w^p* = 16°/© oraz dla mieszaniny grunta + 6°/o popiolów lotnych + 5% cementu WgOP* = 40 = 16,5%. Grunt posiadal wilgotnosc naturalna.Wnat = 5%. Po rozscieleniu na powierzchni projek¬ towanej jezdni popiolów w ilosci 30 kg/m2 przy¬ stapiono do mieszania ich „na sucho" z gruntem plugofrezarka rolnicza na glebokosc 28 cm. Nastep- 45 nie uzupelniono ilosc wody do wilgotnosci W^p*, cc stanowilo 54 l/m2 dla projektowanej warstwy a grubosci 26 cm po zgeszczeniu. Calosc w dalszym, ciagu mieszano do uzyskania jednorodnej mie¬ szanki, wyprofilowano i wstepnie zageszczono. Na 50 nastepny dzien po rozlozeniu ustalonej dawki ce¬ mentu w ilosci 13 kg/m2 i spulchnieniu mieszanki przy uzyciu kultywatorów, dokonano procesu mieszania górnej warstwy podbudowy przy po¬ mocy glebogryzarki na glebokosc 14,0 cm. Zbada- 55 no aktualna wilgotnosc mieszanki i uzupelniono- ilosc wody do wymaganej receptura wilgotnosci optymalnej dla mieszanki gruntu z dodatkiem po¬ piolów i cementu. Po wymieszaniu warstwy górnej „na mokro", odcinek wyprofilowano i zageszczono, 60 po czym poddano go pielegnacji. PL