Przedmiotem wynalazku jest separator telewizyjnych impulsów synchronizacji linii i pola. Wynalazek ma zastosowanie w urzadzeniach telewizyjnych zarówno studyjnych i pomiarowych, jak i powszechnego uzytku.Znane uklady separatorów impulsów synchronizacji opisane sa szczególowo w ksiazce J. Chablowskiego, W. Skulimowskiego i A. Wojnora „Technikaodbioru telewizyjnego", WNT, Warszawa 1964. Uklady te -wyko¬ rzystujace obwody rózniczkujace i calkujace — ze wzgledu na swa prostote znalazly zastosowanie przede wszystkim w urzadzeniach powszechnego uzytku, gdzie wymagania co do ksztaltu oraz czasu narastania i opadania zboczy wydzielonych impulsów sa stosunkowo lagodne.Inny uklad wydzielania impulsu synchronizacji pola z sygnalu synchronizacji nie zawierajacego impulsów wyrównawczych, podaje opis patentowy RFN „Verfahren zur Trennung des Vertikalanteils aus einem Fernseh- synchronisiersignal", Offenlegungsschrift 1537941. W ukladzie wedlug tego wynalazku, sygnal synchronizacji doprowadzony jest do obu wejsc binarnego elementu cyfrowego NIE—LUB, którego wyjscie jest polaczone z wejsciem drugiego elementu NIE—LUB i z wejsciem uniwibratora wytwarzajacego impulsy, których przednie zbocze jest zgodne z tylnym zboczem impulsów sygnalu synchronizacji, a czas trwania jest nie dluzszy niz czas miedzy dwoma kolejnymi impulsami synchronizacji linii, zawartymi w sygnale synchronizacji. Miedzy wyjsciem tego uniwibratora a innym wejsciem drugiego elementu NIE-LUB wlaczony jest trzeci element NIE-LUB, którego wejscia sa ze soba polaczone. Sygnal wyjsciowy drugiego elementu NIE—LUB jest doprowadzony do wejscia drugiego uniwibratora, którego wyjscie jest wyjsciem ukladu. Kazdy ze wspomnianych uniwibratorów utworzony jest z dwóch elementów NIE-LUB i jednego czlonu RG.Istota wynalazku polega na zastosowaniu do wydzielania impulsów synchronizacji pola z calkowitego sygnalu synchronizacji, ukladu utworzonego z binarnych elementów cyfrowych, w którym sygnal synchronizacji doprowadzony jest do wejscia uniwibratora, którego stan niestabilny zaczyna sie jednoczesnie z przednim zboczem impulsów zawartych w sygnale synchronizacji, i trwa przez okres czasu nie mniejszy niz czas trwania impulsu synchronizacji linii, ale jednoczesnie mniejszy niz czas trwania impulsu pólliniowego. Wyjscie tego uniwibratora, na którym w stanie niestabilnym wystepuje, wartosc logiczna „0", jest dolaczone do jednego z wejsc elementu koincydencji, którego drugie wejscie jest polaczone z wejsciem uniwibratora poprzez element inwersji.2 86 967 Uklad wedlug wynalazku charakteryzuje sie bardzo skuteczna separacja impulsów synchronizacji pola od impulsów synchronizacji linii. Wydzielone sygnaly maja forme impulsów prostokatnych o stromych zboczach.Tylne zbocza wydzielonych i zawartych w sygnale synchronizacji impulsów sa jednoczesne, a przednie zbocza obu rodzajów impulsów sa przesuniete wzgledem siebie w czasie o stala wartosc taka sama w obu polach.Wymienione cechy pozwalaja na uzyskanie stabilnej synchronizacji, oraz — przy syntezie obrazu— prawie idealnej jakosci miedzyliniowosci.Uklad wedlug wynalazku m&ze byc bez zadnych zmian zastosowany równiez do wydzielania impulsów synchronizacji pola z sygnalu nie zawierajacego impulsów wyrównawczych, co rozszerza zakres jego zastosowania do urzadzen wykorzystujacych uproszczony sygnal synchronizacji, jak to ma na przyklad miejsce w telewizji przemyslowej.Przedmiot wynalazku jest odtworzony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 jest schematem ideowym ukladu, a fig. 2 przedstawia oscylogramy napiec w charakterystycznych punktach ukladu.Do realizacji ukladu wykorzystano uklad scalony zawierajacy cztery dwuwejsciowe elementy NIE—l:B1, B2, B3, B4. Element B1 pracuje jako element negacji — NIE, elementy B2 i B3 tworza wraz z kondensatorem C2 i rezystorem R3 uniwibrator, zas element B4 realizuje funkcje koincydencji. Dla uzyskania jednakowej szerokosci i ksztaltu impulsów wyzwalajacych uniwibrator B2 i B3, calkowity sygnal synchronizacji dolaczony jest do wejscia 2 elementu B2 poprzez kondensator C1 ukladu rózniczkujacego oraz diode D zabezpieczajaca wejscie 2 przed przesterowaniem impulsami dodatnimi', w postaci przebiegu b. Na wyjsciu 4 elementu B1 uzyskuje sie przebieg d. Poziom staly wejscia uniwibratora .*¦ odpowiadajacy wartosci logicznej „1" — utrzymywany jest przy pomocy dzielnika napiecia utworzonego z rezystorów R1 i R2. Uniwibrator B2 i B3 wyzwalany jest przednim zboczem ujemnie spolaryzowanych impulsów sygnalu synchronizacji — przebieg a w punkcie 1. Czas trwania generowanych impulsów zobrazowanych przebiegiem c (w punkcie 3), zalezny jest od stalej czasu R3 C2. Dla systemu 625 linii przy czestotliwosci obrazu 25 Hz, czas ten musi byc zawarty w granicach miedzy 5/zsek. i25/isek. Wynika stad, ze jest to warunek latwy do spelnienia nawet przy stosunkowo duzych tolerancjach parametrów zastosowanych elementów. Impulsy z wyjscia uniwibratora sa podawane na jedno wejscie elementu NIE—I B4. Do drugiego wejscia tego elementu doprowadzone sa odwrócone przez element negacji B1, impulsy calkowitego sygnalu synchronizacji. Na wyjsciu 5 elementu koincydencji B4 pojawiaja sie impulsy, zobrazowane na przebiegu e fig. 2, w tych momentach, kiedy równoczesnie w przebiegach c i d wystepuje wartosc logiczna „1", co nastepuje jedynie w zakresie impulsów synchronizacji pola. Zbocza wydzielonych w taki sposób impulsów synchronizacji pola odznaczaja sie duza stronnoscia, przy czym przednie zbocza tych impulsów opóznione sa wzgledem odpowiednich, zboczy impulsów wejsciowych o czas równy czasowi trwania impulsu uniwibratora B2 i B3.Do sterowania ukladów synchronizacji pola wykorzystane moze byc zarówno przednie jak i tylne zbocze wydzielonych impulsów przebiegu e. Jezeli jednak zastosowany uniwibrator wykazuje znaczna niestabilnosc czasu trwania generowanych impulsów, wskazane jest wykorzystanie, w takim przypadku, tylnego zbocza impulsów- przebieg e. Ciag impulsów wytworzonych przez uniwibrator moze byc zastosowany równiez do sterowania ukladów synchronizacji linii, przy wykorzystaniu ich przedniego zbocza.W urzadzeniach sterowanych alternatywnie, jak to ma miejsce na przyklad przy wyzwalaniu oscyloskopu impulsami synchronizacji linii lub pola, opisany uklad umozliwia nieskomplikowane doprowadzenie równiez sygnalu synchronizacji linii do wyjscia 5 elementu B4. Nalezy w tym celu wejscie elementu B4, sterowane z wyjscia elementu inwersji B1, dolaczyc do dodatniego bieguna zródla napiecia zasilania. Element B4 pracuje w tym przypadku jako inwerter sygnalu w postaci przebiegu c na wyjsciu uniwibratora 3. PL