Opis patentowy opublikowano: 30.10.1976 86357 MKP E21d 15/46 Int. Cl2.E21D 15/46 CZYTELNIA hlsMij lucnpttpi^t| Lvuewe) Twórcywynalazku: Józef Wyciszczok, Ryszard Canibal, Leon Guzy Uprawniony z patentu: KopalniaWegla Kamiennego „Jastrzebie", Jastrzebie Zdrój (Polska) Sposób okreslania miejsc zagrozonych zawalami w scianach zawalowych Wynalazek dotyczy sposobu okreslania miejsc zagrozo¬ nych zawalami w scianach zawalowych,zwlaszcza wokre¬ sie rozruchu, o stropach zwiezlych, wytrzymalych i trud- norabujacych sie, podpartych hydraulicznymi stojakami centralnie zasilanymi dla unikniecia naglych i niespodzie- o wanych zawalów skal stropowych.Praktyka niezna sposobuokreslaniamiejsc zagrozonych zawalami w scianach zawalowych bedacych w rozruchu.Obowiazujace w tym zakresie górnicze przepisy nakazuja stosowanie w okresie rozruchu scian zageszczenie obudo¬ wy wyrobiska, dodatkowych podciagów, i stojaków lama¬ czy wzglednie przenosnych stosów nafcWysokosci przyza- walowego rzedu stojaków. Ponadto znane sa rozwiazania sposobu zwalczania tapan w kopalniach wedlug patentu PRL nr 53828 polegajace na torpedowaniu duzymi ladun¬ kami materialów wybuchowych strefy maksymalnych na¬ prezen skal górotworu, mieszczaca sie w obszarze o prze¬ kroju trójkata na krawedzi pozostawionych resztek lub filarów ochronnych. Wierzcholek trójkata znajduje sie na krawedzi resztek poeksploatacyjnych lub filarów ochron¬ nych pozostawionych w wjrzej lub nizej polozonym pokla¬ dzie. W tym przypadku torpedowanie strefy wykonuje sie tak, aby nastapilo zruszenie skal i rozladowanie zakumu¬ lowanych naprezen. W tym celu wedlug znanego ze zglo¬ szenia P. 133430 sposobukierowania stropemprzyeksplo¬ atacji górniczej, zwlaszcza systemami dlugofrontowymi w mocnych skalach stropowych zalegajacych nad przewi¬ dywanym pokladem, przedjego eksploatacja, wykonujesie obustronnie z przyprzodkowych chodników strefy spekan za pomoca wiertniczo-strzalowych robót. Roboty te dla wykonania strefy spekan wykonuje sie w odleglosciach mniejszych od dlugosci naturalnego wspornika stropowe¬ go tak, by przebiegaly w kierunku zblizonym do linii eksploatacyjnego frontu oraz ukosnie dozalegania warstw stropowych i pokladu. Wówczas tworza z pokladem uklad trygonalny, którego kulminacja znajduje sie w stropowych warstwach srodkowego rejonu eksploatacyjnego frontu na wysokosci odpowiadajacej 3-5 krotnej grubosci wybiera¬ nia pokladu.Istota wynalazku jest sposób okreslania miejsc zagrozo¬ nych zawalami w scianach zawalowych polegajacy na mierzeniu wielkosci cisnienia hydraulicznego medium w stojakach hydraulicznych, w rzedzie przyociosowym oraz równolegle w rzedzie przyzawalowym. Natomiast z róznicy cisnien hydraulicznego medium, pomiedzy,na¬ przeciw lub prawie naprzeciwleglymi stojakami wielkosc przyrostu cisnienia tego medium w strefie przyociosowej w stosunku do strefy przyzawalowej. W tak okreslonych miejscachprzyrostu cisnienwystepujacychwwynikukon¬ wergencji warstw stropowych wzmacnia sieproporcjonal¬ nie obudowe w zagrozonym odprezeniem górotworu odcinku.Zaleta takiego rozwiazania jak przedstawiono w wyna¬ lazku jest mozliwosc okreslenia zagrozonego zawalem miejsca w scianie zawalowej bedacej w rozruchu oraz osiagniecie informacji wzakresiewielkosci wystepujacego cisnienia wynikajacego z konwergencji warstw stropo¬ wych, aproksymowanego cisnieniem hydraulicznego me¬ dium w stojaku, a tym samym o istnieniu zagrozenia zawalem wyrobiska, niezaleznie od umiejscowieniaw spo- 8635786 357 sób mozliwie scisly miejsca zagrozenia. Ponadto przez stosowanie rozwiazania otrzymuje sie wskazania w któ¬ rych miejscach rzedu przyociosowego nalezy istniejaca obudowe wzmocnic blizniaczymi stojakami lub przenos¬ nymi stosami dla unikniecia powstania zagrozenia (zawa¬ lu, poprawiajac bezpieczenstwo pracy zalogi i osiagajac utrzymaniewyrobiska scianowegow ciaguprodukcyjnym.Przedmiot wynalazku zostal objasniony w przykladzie stosowania na rysunku, gdzie fig. 1 - przedstawia wykres wystepujacego cisnienia warstw stropowych na przyocio- sowym iprzyzawalowym rzedziestojaków,natomiast fig. 2 -widokzgóry nascianewybierana pod zwiezlymi, wytrzy¬ malymi i trudnorabujacymi sie stropami z uwidoczniony¬ mi odcinkami blizniaczych stojaków w rzedzie przyocio- sowym.Miejsce zagrozone zawalem w zawalowych scianach, okresla sie mierzac wielkosc cisnienia hydraulicznego me¬ dium w hydraulicznych stojakach 1, zasilanych centralnie, a najbardziej wysunietych w kierunku weglowego ociosu 2 i równolegle w stojakach 1 najbardziej wysunietych wkie¬ runku zawalu 3 kazdego lub co piatego szeregu odrzwi obudowy 4. Nastepnie z róznicy cisnien hydraulicznego medium w stojakach 1 pomiedzy naprzeciw lub prawie naprzeciwleglymi stojakami 1 w przyociosowej strefie 5 oraz przyzawalowej strefie 6 scianowego frontu „L" wy¬ znacza sie wielkosc przyrostu cisnienia hydraulicznego medium wykonujac wykres fig. 1. W miejscach okreslo¬ nych fala' przyrostu cisnien, wystepujacych w wyniku dzialania konwergencji warstw stropowych, korzystnie w strefie przyociosowej 5 wzmacnia sie proporcjonalnie do tych cisnien odrzwia obudowy 4 w strefie zagrozonej 7 odprezeniem górotworu, ustawiajac prócz blizniaczych stojaków 1 w przyzawalowym rzedzie 8 dodatkowo odcin¬ ki blizniaczych stojaków 1 lub przenosnych w przyoeioso- wym rzedzie 9.' 1 Sklad wykonano w DSP, zam. 3865 Druk wUP PRL, naklad 125 + 20 egz.Cena zl 10,- PL