Opublikowano: 21.XII.1970 61978 KI 5 d, 15/02 MKP E 21 f, 15/02 UKD 622.273.2 Twórca wynalazku: Marian Krysik Wlasciciel patentu: Glówny Instytut Górnictwa, Katowice (Polska) Spospb eksploatacji grubych pokladów wegla z zastosowaniem podsadzki hydraulicznej oraz tama podsadzkowa do stosowania tego sposobu Przedmiotem, wynalazku jest sposób eksploatacja grubych pokladów wegla na cala ich grubosc sy¬ stemem scianowym z zasitasowianfiem podsaldaki hy¬ draulicznej oiraz tama podsadzkowa do stosowania tego sposobu.Dotychczas poklady wegla o igrubosci przekra¬ czajacej 4 m eksploatuje sie systemem Scianowym, warstwami nakladajacymi sie od dolu ku górze.Po wybraniu i podsadzeniu warstwy nizej zalega¬ jacej, rozcina sie warstwe zalegajaca powyzej.Wada takiego sposobu wybierania grulbego pokla¬ du wegla jest miedzy iimnymi to, ze kazda warstwe pokladu wybiera sie oddzielnie co wymaga wyko¬ nywania duzej ilosci -robót przygoltowawcizych. Po¬ za tym diruga i kazda nastepna warstwe wybiera sie po piasku warstwy nizej zalegajacej,, co unie¬ mozliwia zastosowanie maszyn urabiajacych! obu¬ dowy amechanizlawanaj.Wybieranie wegla po piasku ma równiez ta wa¬ de, ze urabiany mial weglowy jest mocno zanie¬ czyszczany piaskiem. Wskutek scisliwosci podsadzki hydraulicznej, wyzsze warstwy wegla ulegaja spe¬ kaniu, co sprzyja powstawaniu szczelinowych po¬ zarów, a wzrost naprezenia skal, spowodowany wy¬ braniem nizej zalegajacej warstwy, moze spowodo¬ wac tapania. iZnany jest sposób wybierania grulbych pokladów wegla warstwami nakladajacymi sde z góry ku do¬ lowi,. w którym po podsadzeniu warstwy górnej i utwardzeniu podsadzki hydraulicznej, luib uloze-- 20 25 30 niu elastyczno-ciagtego .stropu, rozcina sie warstwe nizej zalegajajca, a nastepnie (przystepuje sie do jej wybierania. Wada tego sposobu eksploatacji jest duzy koszt 'podsadzania oraz duza ilosc dodatko¬ wych operacji.Wspólna wada wymienionych wyzej sposobów eksploatacji jest duze zuzycie drewna & innych ma¬ terialów stosowanych do budowy tam podsadzko¬ wych iczolowyoh ii (bocznych. Budowa tam podsadz¬ kowych lub ukladanie dlastyczno-iciaglego stropu nalezy, w znanych sposobach ^sploatacji, do naj¬ bardziej pracochlonnych i kosztownych operacji w procesie wybierania pokladu. Dodatkowa wada tych sposobów eksploatacji jest to, ze kazdorazowe pod¬ sadzanie, ze wzgledu na wyplywajaca zza tamy wode podsadzkowa, powioduje postój sciany, .to zna¬ czy wylaczenie jej z produkcji W zwiazku z czym, przy takim isposobie eksploatacji zachodzi koniecz¬ nosc utrzymywania dodatkowej sciany, stanowiacej front rezerwowy.Czyniono równiez próby wybierania grubego po¬ kladu wegla na cala grubosc za pomoca dwóch scian, przy stropowej i iprzyspagowej, a warstwa zawarta pomiedzy tymi sdianami urabiano mate¬ rialami wybuchowymi, przy czym wybrana prze¬ strzen w tym sposobie oraz calizne weglowa od¬ dzielono od podsadzki za pomoca przeponowej ta¬ my, zawieszonej miedzy obudowa przystropowa i iprzyspagowa. Próby te nie daly jednak pozytyw¬ nych wyników, poniewaz ze wzgledu na duzy 619786197& wzrost naprezenia górotworu, spowodowany wybra¬ niem grubej warstwy oraz stosunkowo slalbym pod¬ parciem stropu, urabianie wegla ityim sposobem mozna prowadzic krótkimi odcinkami i .to tylko przy korzystnych warunkach go^niczongeologicz- nych. Z itegp wzgledu jak i ze wzgledu na stoso¬ wanie (przeponowej tamy, polozenie scian przystro- powej i przyspagowej bylo takie, ze obie te sciany znajdowaly sie we wzajemnych stretfaqh zasliegu wplywów eksploatacyjnych, to jest w strefie wzmo¬ zonego cisnienia, 'co bylo powodem niszczenia obu¬ dowy i licznych zawalów w obu scianach. Pomi¬ mo rwzmoabnego cdsfoienia, miedzyscianowa war¬ stwa pokladu byla trudna do urabianfia. Urabianie tej warstwy za pomoca materialu wybuchowego niszczy przepone tamy i bardzo niekorzystniej wjplywa na stan obudowy, zwlaszcza w scianie przystrópowej. .,-/.; Wymienione wady i niedogodnosci usuwa sposób bedacy przedmiotem niniejszego wynalazku, którego isitota jest równoczesne wybieranie pokladu za po¬ moca dwóch scian, przystropowej i przyspajgowej, które isa (tak usytuowane wizgledem siebie, ze front sciany przysftropowej znajduje sie poza strefa za¬ siegu wplywów sciany przyspajgowej, a pólka wegla utworzona z wanstwy miedzyscianowej pokladu, w zaleznosci od jej stopnia urabialnosci ma taka dlu¬ gosc, aby po usunieciu spod niej obudowy saiany przyspagowej ulegla spekaniu i odciete z niej laty wegla same spadaly w dól na przenosnik zabudo¬ wany przy .czolowej tamie sciany przyspajgowej.; iZaleta tekiego sposobu wybierania grubych po¬ kladów wegla jest przede wszystkim znaczne zmniejszenie ilosci robót przygotowawczych, ponie¬ waz nie istnieje tu potrzeba wykonywiania 'wyro¬ bisk chodnikowych dla srodkowej czesci pokladu.Poza tym sposób .ten ze wzglediu na twardy spag pozwala na zastosowanie maszyn urabiajacych i zmechanizowanej obudowy w Obu scianach, co Wplywa na zwiekszenie wydajnosci i koncentracji wydobycia.Sposób wedlug wynalazku zwieksza równiez pro¬ centowy wypad sortymentów igruibyteh oraz wybit¬ nie zmniejsza zanieczyszczenie urobku piaskiem.Dostosowanie dlugosci zwisajacej pólki, utworzonej z miedzyscianowej warstwy .pokladu, do trudnosci jej urabiania pozwolilo wyeliminowac calkowicie roboty strzalowe, co wybitnie poprawilo warunki eksploatacji w grubych pokladach wegla.Przedmiotem wynalazku jest równiez tama pod¬ sadzkowa, skladajaca sie z trzech odrebnych czesci, z których górna czesc jest zawieszona przegubowo na przedluzonej tylnej czesci stropnicy zmechani¬ zowanej obudowy, a dolna czesc tamy jednym kon¬ cem przy spajgu pokladu przegubowo zamocowana do przenosnika pancernego, drugim koncem opiera sie o caljizne weglowa ponad stropem sciany dolnej.Obie Iczesci tamy podsadzkowej sa polaczone za po¬ moca elastycznego lacznika, na przyklad ta&ny przenosnikowej, pozwalajacego na swobodne i nie¬ zalezne przesuwanie sie obu tych czesci wzgledem siebie.Kaleta tamy- wedlug wynalazku jest jej trwalosc pozwalajaca na wielokrotne uzywanie tamy bez wykonywania jakichkolwiek prac dodatkowych, po- 10 15 20. 25 35 40 45 50 60 65 niewaz po odcieciu laty wegla z warstwy srodko¬ wej poszczególne elementy tamy sanie przesuna sie na nowemiejsce. * Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy- kladzie wykonania na rysunku, który przedstawia pioriowy przekrój poprzeczny przez wylbierany po¬ klad wegla. ' Jak uwidoczniono na rysunku urabianie wegla w scianie przystropowej odlbywa sie za pomoca kom¬ bajnu 1 poruszajacego sie .po przenosniku 12, przy czym sciana ta jest obudowana kroczaca obudowa 2, której isitropnice 3, na wydluzonej tylnej czesci, maja zamocowana na przegubach) i .jgórna czesc podsadzkowej tamy 5, zaopatrzonej W uszczelnienie 15. Miedzy ojbudowa 2 i taim%Jr sciany górnej prze¬ suwa sie wrebiarka 14, której wrejbnik 13 jest usy¬ tuowany pionowo; i sluzy do odcinania osrodkowej czesci pokladu. Sciana dama, prowadzona po spagu pokladu jest równiez urabiana kombajnem la po¬ ruszajacyim sie po pancernym przenosniku 12a i jest obudowana za pomoca kroczacej obudowy 11, do której za pomoca laczników 10 jest przymocowany druigi przenosnik 9, polaczony przegubami 8 z dol¬ na czescia podsadzkowej tamy 6. Obie czesc: tamy 5 i 6 sa polaczone elastycznym lacznikiem 7.Zgodnie z wynalazkiem wybieranie grubego po¬ kladu wegla odbywa sie w nastepujacy sposób.Najlpierw kombajnami 1 i la urabia sie wegiel w scianach górnej i dolnej, a nastepnie za pomoca wrebnika 13 wrebiarki 14 odcina sie' late wegla z 'czesci pokladu zawartej pomiedzy sciana górna i dolna przesuwajac przy tym wrebiarke wzdluz sciany równolegle do jej frontu. Odciety wirebni- kiem 13 wegiel pod wplywem wlasnego ciezaru spada na przenosnik 9, za pomoca którego zostaje wytranjsportowany' ze sciany. Z chwila odpadniecia laty wegla ze srodkowej czesci pokladu zarówno dolna jak i górna czesc tamy jednym koncem opie¬ ra sie na nowoodslonietej caliznie, a piasek w wy¬ branej przestrzeni obsunie sie pod katem natural¬ nego zsypu tworzac pustke tylko w górnej czesci Otamowanej przestrzeni. W ten sposób dolna czesc otamowanej przestrzeni jest stale wypelniona pias¬ kiem, natomiast czesc górna podsadza sie w sposób ciagly w miare postepu sciany. PL PL PL