Przedmiotem wynalazku jest prowadnica otworowa, slizgowa ze smarowaniem hydrostatycznym, zwlaszcza do maszyn badawczych, tworzaca wraz z prowadnikiem polaczenie prowadnicowe.Znane sa prowadnice w postaci tulei, której wewnetrzna powierzchnia walcowa stanowi gniazdo dla prze¬ mieszczajacego sie prowadnika. Prowadnice zaopatrzone sa na swej powierzchni roboczej w komory olejowe, rozmieszczone w jednym rzedzie symetrycznie na obwoazie. Komory polaczone sa z jednostrumieniowym ukladem zasilajacym prowadnice w srodki smarne.Znane rozwiazania uniemozliwiaja obciazenie prowadnika silami poprzecznymi jak równiez wzdluznymi, dzialajacymi mimosrodowo w stosunku do osi prowadnika. Dzialajace sily przemieszczaja prowadnik wzgledem prowadnicy, co powoduje asymetrie szczeliny miedzy elementami polaczenia prowadnicowego i nadmierne wy¬ ciskanie srodków smarnych. Przemieszczenie prowadnika prowadzi do bezposredniego styku elementów polacze¬ nia prowadnicowego.Celem wynalazku jest wyeliminowanie wymienionych niedogodnosci i opracowanie prowadnicy zapewnia¬ jacej tarcie plynne miedzy prowadnikiem a prowadnica bez wzgledu na kierunek sil dzialajacych na prowadnik.Cel ten osiagnieto dzieki temu, ze komory olejowe wysokocisnieniowe, rozmieszczone sa symetrycznie w dwóch rzedach na obwodzie powierzchni roboczej prowadnicy w ilosci stanowiacej krotnosc liczby cztery, przy czym osie komór jednego i drugiego rzedu znajduja sie na tych samych tworzacych walca powierzchni roboczej pro¬ wadnicy. Kazda komora z jednego rzedu polaczona jest z przeciwlegla komora drugiego rzedu, tworzac grupy po dwie komory, a grupy te z kolei polaczone sa niezaleznie z kolektorami wielostrumieniowego ukladu zasilajacego prowadnice w srodki smarne. Prowadnica zaopatrzona jest ponadto w komory olejowe niskocisnieniowe w postaci rowków obwodowych, przeznaczonych do odprowadzania srodka smarnego. W przypadku, gdy dzialajaca na prowadnik sila zewnetrzna nie zmienia plaszczyzny dzialania wyznaczonej przez os prowadnika i wektor sily, bez wzgledu na kierunek i wartosc tej sily, istnieje mozliwosc stosowania tylko dwóch komór w kazdym z rzedów.Skosne przemieszczanie sie prowadnika wzgledem prowadnicy i utworzenie asymetrycznej szczeliny miedzy elementami polaczenia prowadnicowego powoduje wzrost cisnienia srodka smarnego w grupie tych2 85 977 komor, w stosunku do których przemieszczajacy sie prowadnik zmniejszyl szczeline miedzy elementami pola¬ czenia prowadnicowego, oraz spadek cisnienia w grupie komór przeciwleglych.Prowadnica wedlug wynalazku umozliwia obciazenie silami poprzecznymi i wzdluznymi prowadnika, za¬ pewniajac tarcie plynne w polaczeniu prowadnicowym oraz umozliwia stosowanie go w mechanizmach'obciaze¬ nia i pomiarowych maszyn badawczych jak równiez wyznaczanie z duza dokladnoscia sily dzialajacej wzdluz prowadnika oraz momentu dzialajacego wzgledemjego osi.Przedmiot wynalazku uwidoczniony jest w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedsta¬ wia przekrój i widok polaczenia prowadnicowego, fig. 2 i fig. 3 jego przekroje poprzeczne przez komory olejowe niskocisnieniowe, fig. 4 i fig. 5 przekroje poprzeczne polaczenia prowadnicowego przez komory olejowe wysoko¬ cisnieniowe, a fig. 6 rozwiniecie powierzchni roboczej prowadnicy oraz uklad zasilajacy prowadnicy.Prowadnica 1 tworzy z prowadnikiem 2 polaczenie prowadnicowe o walcowej powierzchni roboczej, na której rozmieszczone sa symetrycznie w dwóch rzedach po cztery komory 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10 olejowe wysokocisnieniowe oraz dwie komory 11,12 niskocisnieniowe w postaci rowków pierscieniowych, które usytuo¬ wane sa po stronie zewnetrznej w stosunku do komór 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10 olejowych wysokocisnieniowych.Kazda z komór 3, 4, 5, 6 z jednego rzedu, polaczona jest z przeciwlegla komora 7, 8, 9, 10 drugiego rzedu, tworzac grupy po dwie komory. Grupy te polaczone sa z kolei niezaleznie z kolektorami 13, 14, 15, 16 wielostrumieniowego ukladu zasilajacego. Kazdy z kolektorów 13, 14, 15, 16, polaczony jest poprzez filtry 17 przeznaczone do oczyszczania dokladnego oleju i zawory 18 przelewowe z jedna z sekcji pompy 19 olejowej czterostrumieniowej, napedzanej silnikiem 20. Pompa 19 olejowa polaczona jest poprzez filtry 21 przeznaczone do oczyszczania zgrubnego oleju ze zbiornikiem 22 oleju. Komory 11,12 olejowe niskocisnieniowe polaczone sa z kolektorem 23 niskocisnieniowym, który polaczony jest ze zbiornikiem 22 oleju. Kolektory 13, 14, 15, 16 polaczone sa poprzez zawory 24 dlawiace z kolektorem 23 niskocisnieniowym.Po uruchomieniu silnika 20, pompa 19 tloczy olej ze zbiornika 22 kolektorami 13,14,15,16 do okreslo¬ nych grup komór olejowych wysokocisnieniowych, który plynac szczelina miedzy prowadnica 1 a prowadni¬ kiem 2 przeplywa do komór U, 12 olejowych niskocisnieniowych, skad kolektorem 23 niskocisnieniowym splywa grawitacyjnie do zbiornika 22. PL