Przedmiotem wynalazku jest samonosny, sprezysty rdzen z tworzyw wzmocnionych wlóknem szklanym do formowania na nim czesci cylindrycznych zbiorników z tworzyw sztucznych, najczesciej z tworzyw wzmoc¬ nionych wlóknem szklanym, który znajduje zastosowanie glównie w przemysle chemicznym.Rdzen sluzy do formowania duzych zbiorników o srednicy od jednego do kilku metrów i dlugosciach od kilku do kilkunastu metrów. Rdzenie takie musza miec mozliwosc zmniejszania swojej srednicy dla zdejmowania wykonanych na nich wyrobów.Dotychczas tego rodzaju rdzenie wykonywane sa z materialów metalowych. Skladanie rdzenia odbywa sie zwykle za pomoca róznego rodzaju systemów, mechanicznych, hydraulicznych, pneumatycznych badz kombino¬ wanych. Przy zastosowaniu jednego z tych systemów nastepuje zazwyczaj usuwanie jednego segmentu, naj¬ czesciej o przekroju trapezowym, powloki rdzenia i przemieszczenie umocowanych na zawiasach innych segmen¬ tów. Zmniejszenie w ten sposób wymiarów rdzenia pozwala na zdjecie z niego uformowanej czesci zbiornika.Metalowe rdzenie o takiej konstrukcji charakteryzuja sie duzym ciezarem, przez co maszyny, z którymi wspólpracuja musza byc mocnej konstrukcji i odpowiednio duzych gabarytów. Transport i operowanie ciezkimi rdzeniami w procesie technologicznym jest uciazliwe, a dodatkowym utrudnieniem jest problem zwiazany z ma¬ gazynowaniem rdzeni aktualnie nie uzywanych do produkcji. Magazynowac je nalezy w pomieszczeniach zam¬ knietych dla zabezpieczenia mechanizmów i powierzchni roboczej przed korozja, co ze wzgledu na gabaryty rdzeni wymaga znacznych powierzchni magazynowych. Dla zmniejszenia ciezaru rdzeni stosowano do budowy ich powloki blache aluminiowa lub tworzywa wzmocnione wlóknem szklanym. Korzysci techniczne uzyskiwane przy takich rozwiazaniach byly jednak stosunkowo niewielkie, gdyz zasada konstrukcji pozostawala ta sama, a ciezar osi centralnej i mechanizmów rdzenia pozostawal w zasadzie bez wiekszych zmian.Celem wynalazku bylo skonstruowanie skladanego rdzenia do produkcji zbiorników o znacznie zmniejszo¬ nym ciezarze, wymagajacego, wspólpracujacych maszyn o znacznie lzejszej konstrukcji, o prostym mechanizmie skladania, odpornego na korozje i przysiosowanego do latwego przechowywania. Cel ten zostal osiagniety przez skonstruowanie samonosnego sprezystego rdzenia z tworzyw wzmocnionych wlóknem szklanym, skladajacego ^sie z powloki, skladajacej sie z plaszcza oraz wzdluznych i poprzecznycli zeber, która tworzy walec, posiadajacy2 85 509 wzdluz tworzacej przeciecie, tworzace szczeline obu clowa i la blaszanymi wargami. mechanizmu nosnego i sk I lula¬ jacego, konstrukcyjnie zwiazanych z powloka przy obu podstawach walca, skladajacego sic z obrotowych moco¬ wanych ramion i sciagów, zamocowanych po obu stronach szczeliny do plaszcza oraz walu, zwiq/anqo kon¬ strukcyjnie z ramionami poprzez stozkowe czopy. Ramiona'mechanizmu nosnego i skladajacego polaczone sa z powloka przy pomocy walcowych czopów umieszczonych obrotowo w tulejach przymocowanych trwale do powloki. ¦ . . • ¦ Rdzen wedlug wynalazku zbudowany jest jako walec z samonosnej sprezystej powloki, wykonanej z two¬ rzyw sztucznych wzmocnionych wlóknem szklanym, z mozliwoscia zmniejszania swojej srednicy na calej dlu¬ gosci przez zachodzenie na siebie-warg blaszanych umocowanych wzdluz przeciecia po tworzacej walca. Odpo¬ wiednia sprezystosc powloki zapewnia konstrukcja polegajaca na tym, ze cienki plaszcz tworzacy powierzchnie walca, zwiazany jest z zebrami wzdluznymi i poprzecznymi, wykonanymi z tego samego materialu, dzieki czemu uzyskujemy monolityczna calosc, która od strony wewnetrznej walca przypomina ksztaltem kasetonowa kon¬ strukcje stropu. Zmiany geometrii dokonuje sie przy pomocy sciagów: na przyklad pneumatycznych umieszczo¬ nych w wewnetrznych gabarytach powloki. Do czolowych powierzchni powloki mocowane sa konstrukcje metalowe zapewniajace mozliwosc obrotu rzdzenia i zmniejszania srednicy powloki walcowej.Rdzen wedlug wynalazku zostal uwidoczniony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia rdzenw widoku z boku, fig. 2 przedstawia przekrój przez rdzen po linii pokazanej na fig. 1, ukazujacy powloke, fig. 3 przedsta¬ wia widok z przodu i z boku mechanizm nosny i skladajacy w polozeniu, w którym rdzen ma srednice nominal¬ na, a fig. 4 przedstawia ten sam widok w polozeniu, w którym rdzen ma srednice zmniejszona.Rdzen wedlug wynalazku sklada sie z powloki 1 skladajacej sie z plaszcza 2 oraz wzdluznych i poprzecz¬ nych zeber 3, która tworzy walec, mechanizmu 6 nosnego i skladajacego rdzen oraz walu 11. Powloka 1 posiada wzdluz tworzacej walca przeciecie tworzace szczeline 4 obudowana blaszanymi wargami 5. Przy obu podstawach walca powloka 1 jest konstrukcyjnie zwiazana z mechanizmem 6 nosnym i skladajacym. Ramiona 7 mechanizmu 6 polaczone sa z powloka 1 przy pomocy walcowych czopów 9 umieszczonych obrotowo w tulejach 10 przymo¬ cowanych trwale do powloki 1. Wal 11 stanowiacy os obrotu rdzenia zwiazany jest konstrukcyjnie z ramionami 7 poprzez stozkowe czopy 12. Po obu stronach szczeliny 4 do plaszcza 2 zamocowane sa sciagi 13.W polozeniu pracy rdzenia, w którym posiada on srednice nominalna przy scislym przyleganiu powierz¬ chni stozkowych, ukazanym na fig. 3, odleglosc osi czopów 9 od osi walu 11 wynosi a.Zmniejszenie srednicy, ukazane na fig. 4, uzyskuje sie przez przesuniecie stozkowych czopów 12 w kierun¬ ku srodka rdzenia, dajace w tej czesci polaczenia luz umozliwiajacy przy zadzialaniu sciagów 13 przemieszczenie promieniowe i katowe ramion 7. Po takim przemieszczeniu odleglosc osi czopów 9 od osi walu 11 wynosi a — A, a powloka 1 zmniejszyla swój obwód tworzac zakladke z zachodzacych na siebie blaszanych warg 5 na przecieciu po tworzacej.Zmniejszenie obwodu powloki jest mozliwe dzieki odpowiedniej jego sprezystosci uzyskanej przez zastoso¬ wanie tworzyw wzmocnionych szklem w konstrukcji skladajacej sie z plaszcza 2 oraz wzdluznych i poprzecz¬ nych zeber 3.Rdzen wedlug wynalazku posiada niewielki ciezar, jest odporny na korozje, jest trwaly i latwy w magazy¬ nowaniu, mechanizm zmniejszania srednicy jest prosty w obsludze i wykonaniu. -i PL