PL85204B1 - - Google Patents

Description

Opis patentowy opublikowano: 31.12.1976 85204 MKP DOlc 1/02 Int. Cl2. D01C1/02 Twórcy wynalazku: Stefania Manys, Anna Kasprzak, Kazimierz Urano- wicz, Boleslaw Manys Uprawniony z patentu: Instytut Krajowych Wlókien Naturalnych, Po¬ znan (Polska) Sposób otrzymywania wlókien lykowych przeznaczonych do prze¬ robu w mieszankach z wlóknami welnianymi i wlóknami syntety¬ cznymi Wynalazek dotyczy sposobu przetwarzania wló¬ kien lykowych na wlókno uprzedliwe, zwlaszcza nadajace sie do przedzenia wraz z wlóiknaimi wel¬ nianymi lub wlóknami syntetycznymi.Znane metody przygotowania wlókien lylkowych do procesów przedzalniczych polegaja jak wiado¬ mo na odpowiedniej obróbce mechanicznej, nip: trzepaniu, czesaniu, zgrzebleniu iitp. Wlókno w ten siposób mechanicznie przygotowane poddaje sie przedzeniu, lub sporzadza sie z niego niedoprzed, a dalsze jego uszlachetnienie na dradze chemicz¬ nej przeprowadza sie na niedoprzedzie, przedzy lub gotowej tkaninie. Taki siposób postepowania podyktowany jest róznymi przyczynami, sposród których najczesciej wymienia sie wzgledy ekono¬ miczne. W procesach przedzalniczych oraz przy¬ gotowawczych przed przedzeniem usuwane sa bo¬ wiem na drodze mechanicznej znaczne ilosci zanie¬ czyszczen, tak, ze zuzycie chemikaliów przy od- klejaniu, bieleniu i barwieniu jesit po przedzeniu lub tkaniu mniejsze niz w przypadku gdy obróbce chemicznej poddaje sie wlókno w stanie luznym.Druga istotna przyczyna nie stosowania w prakty¬ ce obróbki chemicznej przed procesami przedzal¬ niczymi jest tez to, ze dotychczasowe me/body obró¬ bki chemicznej wlókien lykowych powoduja zaw¬ sze zwiekszenie szorstkosci wlókna,, jego lamliwo¬ sci, gniotliwosoi, oraz zlepiania co ogiromnie utru¬ dnia prowadzenie na takim materiale zabiegów przygolowawczych czesania, zgrzeblenia, rozciaga¬ nia jak i samego przedzenia.Naturalne wlókno lniane jest jak wiadomo sli¬ skie, ma przyjemny miekki chwyt. Jesit to spo¬ wodowane tluszczami i woskami zawartymi we wlóknie. Te woski sa przez znane procesy odkle- jania i bielenia usuwane, przy czym dodatkowo naruszona zositaje tez w istotny sposób naturalna sitruktura wlókna, co w sumie powoduje jego szor¬ stkosc.Przy obróbce chemiicznej niedoprzedu lub prze¬ dzy lnianej traktuje sie ja roztworami alkalicz¬ nymi na goraco, z reguly w temperaturze 100° C lub na/wet wyzszej w aparatach cisnieniowych, po czym alkalia zobojetnia sie kwasem. W zaleznosci od zadanego stopnia bieli stosuje sie rózne proce¬ sy bielenia na przyklad za pomoca podchlorynu sodowego, wody utlenionej, albo tez bielenie pro¬ wadzi sie chlorynem lub innymi zwiazkami chloru.Charakterystyczne jesit przy tym to, ze poszczegól¬ ne operacje odklejania i bielenia powtarza sie cy¬ klicznie wielokrotnie, na ogól przy malejacym ste¬ zeniu reagentów.Oczywiscie takie wielokrotne powtarzalnie opera¬ cji jest czasochlonne, energochlonne i klopotliwe w praktyce przemyslowej.Istotna wada tych znanych procesów jest jednak przede wszystkim to, ze jak juz wspomniano daja one pozytywne wyniki jedynie w przypadku sto¬ sowania ich do ndeprzedu, przedzy lub tkanin. 85 2043 Zmiany z polskiego opisu P 1425(23 sposób odkle- jania wlókna lnianego, lub produkltów Marskich polega na stosowaniu kapieli odklejajacych zawie¬ rajacych zwiazki kompleksujace wapn i magnez, po czyim stosuje sie (kapiel zawierajaca boraks Bieleniu i barwieniu poddaje sie oóMutszczone i spocznione wlókno. Wlókno otrzymywane tym spo¬ sobem moze byc przedzohe i poddane dalszemu przerobowi na parku masizynowyim przystosowa- nyim do przerobu welny, lub wlókiem syntetycz¬ nych. Oddzielne przeprowadzanie procesu specz¬ nienia z odtluszczeniem wlókna, oraz bielenie i farbowanie wydluza /proces technologiczny.Zinane sposoby obróbki naruszaja korzystne ce¬ chy wlókna. Celem wynalazku jesit opracowanie sposobu obróbki wlókna przeznaczonego do przero¬ bu w mieszankach, który nie naruszal by natu¬ ralnych korzystnych cech, a z drugiej strony w wystarczajacy sposób „otwieralby" strukture wló¬ kna dla wnikania srodków bielacych, barwiacych i modyfikujacych.Zadanie to zostalo wedlug wynalazku rozwiaza¬ ne w ten sposób, ze wlókno surowe lniane, wzgle¬ dnie wlókno lniane slancowe wprowadza sie naj- piertw do kapieli odtluszczajaco-odlkdej aj acej o pH 6—8 zawierajacej enzym lipoliltyczny, srodek dys¬ pergujacy, wzglednie czynnik slaboredukcyjny.Sjposobem wedlug wynalazku wlókno w stanie czesciowego specznienia i odklejenia poddaje sie bieleniu i/lub barwieniu. Srodki bielace i bar¬ wiace wprowadza sie wprost do kapieli, w któ¬ rej wlókno poddano czesciowemu specznieniu. Na¬ stepnie nanosi sia bezposrednio na wlókno w sta¬ nie luznym preparacje mocznikowa sieciujaca re¬ aktywne czasteczki celulozy. Do preparacji uzy¬ to dwumetyloetylenomoczniik w ilosci do 00 g/l, srodek powierzchniowo czynny niejonowy w,ilosci do 5 g/l, kondensat tlenku etylenu i kwasów tlu¬ szczowych do 1(0 g/i, sole magnezowe, lufo amo¬ nowe do 10 g/l.Wprowadzenie srodków bielacych i barwiacych do kapieli, w której wlókno poddaje sie specz¬ nieniu upraszcza proces technologiczny. Czesciowe specznienie i odtluszczenie wlókna umozliwia jego bielenie i barwienie pirzy zachowaniu naturalnych korzystnych cech wlókna.Wlókno preparowane sposobem wedlug wynalaz¬ ku jest po wysuszeniu bardzo miekkie, gietkie, sliskie i moze byc czesane lub zgrzeblone bez tru¬ dnosci z bardzo dobra wydajnoscia. Szczególnie korzystale okazalo sie prceprowadzetnie zgrzeblenia wysuszonego wlókna za pomoca zgrzeblarki juciar- sfciej., lub welmiarskiej.Dobre wyniki uzyskuje sie tez w przypadku, gdy suszenie wlókna luzem po preparacji moczniko¬ wej prowadzi sie w temjperaiturze &0—!l40°C, po czyim dogrzewa sie w ciagu kilku minut w tern- perataurze 1!90°C.Przyklad I. Wlókno lniane wprowadzono do kapieli odtluszczajacej zawierajacej 0,1—a g/l en¬ zymu lipoOiitycznego i 1—3 g/l soli polifosforano- wyioh. W tej kapieli cyrkuluijacej o temperaturze 90°C i pH 7 pozostawiono wlókno przez czas 90 minut, po czyim wyjeto je z kapieli i wprowtadzo- 204 4 no do kapieli bielacej zawierajacej 30 g/l nadtlen¬ ku wodoru, 24 g/l szkla wodnego,, 0y5 g sitabili- zartora zawierajacego sole fosforanowe, oraz do 2 gA niejonowego srodka powierzchniowego czynne- ¦ go. Temperatura kajpieli 120°C, czas przebywania w kapieli do 30 minut. Po usunieciu kapieli i prze¬ plukaniu wlókno wprowadzono do emulsji zawie¬ rajacej do 5fyo wagowo zywice mocznikowa maja¬ ca zwiazki typu dwumetyloetylenomocznika, 3°/o i° wagiowych kondensatu wyzszych kwasów tluszczo¬ wych i trójetanaloaminy, 0,5<°/o wagowych srodka powierzchniowo-czynnego, oraz l*/o wagowy fosfo¬ ranu dwuamonowego. Temperatura tej kapieli wy¬ nosila od 5"0—G0°C, czas moczenia do 10 min. Po wyjeciu wlókna z kapieli i odwirowaniu suszono w temperaturze do 1:20°C.Suche wlókno poddano zgrzebleniu i czesaniu.Uzyskano wlókno bielone w postaci tasmy glad¬ kie, sprezyste i miekkie w dotyku, w którym ce¬ luloza nie ulegla degradacji w stosunku do ma¬ terialu wyjsciowego.Przyklad II. Postepowano analogicznie jak w przykladzie I z ta róznica, ze zamiast prepa¬ ratu enzymatycznego zastosowano w kapieli wste¬ pnej sole poJitfosforanowe np: trójpolifosforan so¬ du w ilosci do 3 g/l, srodek powierzchniowo czyn¬ ny niejonowy w ilosci 1 g/l. Temperatura tej ka- pieli wynosila 50°C czas 610 min.Nastepnie wlókno bielone w kapieli zawieraja¬ cej nadtlenek wodoru w ilosci do 20 g/il, szklo wodne do 15 g/i, stabilizator 1 g/i, sole fosforano¬ we do 4 g/1, oraz srodek zmiekczajacy 1 g/l. Tem- „ perature kapieli doprowadzono do 120°C, maksy- maJny czas bielenia — 90 min.Wlókno wyjete z kapieli, przemyto i wprowa¬ dzono do emulsji zawierajacej &—1110 g/l produktu kondensacji mocznika i formaldehydu posiadaja- 40 cego ponad 90tyo zwiazku typu dwumetyloetyiLeno- mocznika do 2 g/l i srodka elektrotsitaltycznego skla¬ dajacego sie z tlenku etylenu i kwasów tluszczo¬ wych 0,5—1 g/l,, srodka powierzchniowo czynnego niejonowego 0^H-l2<5 g/l, chlorku anionu, lub chlor- 45 ku magnezu do 5 g/l. Czas przebywania wynosil do 16 minut w temperaturze flO°C. Po wyjeciu z emulsji wlókno suszono w temperaturze 130°C potem krótkotrwale w temperaiturze 1©0°C i roz¬ luzniano na zgrzeblarce. Uzyskane wlókno mialo 50 wlasciwosci podobne jak w przykladzie I.Przyklad III. Wlókno lniane wprowadzono do emulsji odtluszczaj acej o skladzie 5 czesci ob. wody, 3 czesci obj. acetonu, 2 czesci czterochlor- 55 ku wegla. Jako srodek dyspergujacy stosowano niejonowy preparat w ilosci 0,5*/o. Temperatura w emulsji wynosila 50°C, a czas odtluszczania 60 minut. Po wyjeciu wlókna z emulsji i przemyciu woda prowadzono bielenie analogicznie jak w przy- «o klaldzie I, po czym wlókno wprowadzono na czas 1)0 minut do emulsji zawierajacej 3*/o wagiowych kondensatu mocznika i formaldehydu, 2fVo wago¬ wych kondensatu wyzszych kwasów tluszczowych i trójelbanoloaminy, 0„!5°/o srodka powierzchniowo •5 czynnego, 0£D/o srodka antyeiekltrobtattyicznego.85 Ponadto emulsja zawUerala l*/t wagowy chlorku cynku wagi. chlorku magnezu. Emulsja miala pH ,5. Uzyskane wlókno mialo po wysuszeniu w H20°C wlasclilwosci podobne jak w przykladzie I. PL

Claims (4)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób otrzymywania wlókien lykowych prze¬ znaczonych do przerobu w mieszankach z wló¬ knami welnianymi i wlóknami syntetycznymi po¬ legajacy na odklejeniu wlókna, jego bieleniu i/lub ewentualnie barwieniu znamienny tym, ze srodki bielace i/lub barwiace wprowadza sie do kapieli po czesciowym specznieniu i odtluszczeniu wlókna, a nasltepnie nanosi sie ma wlókno w stanie luznym prepa racje mocznikowa sieciujaca aktywnie cza- 204 6 steczki celulozy i produkt suszy sie, zgrzebli, lub czesze.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze do preparacji mocznikowej sieciujacej czasteczki i celulozy zastosowano dwumetyloetylenomoczndk w ilosci do 00 g/l, sirodek powierzchniowo czynny niejonowy w Mosci do 5 g/U, kondensat tlenku etylenu i kwasów tluszczowych w ilosci do 10 g/l, sole magnezowe, lub amonowe w ilosci do 10 g/l. 10
3. 3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze suszenie wlókna luzem po naniesieniu preparacji mocznikowej prowadzi sie w temperaturze 80— 140°C, po czym ewentualnie dogrzewa sie produkt, krótkotrwale w temperaturze do 1B0°C 15
4. 4. Sposób wedlug zastrz. X, znamienny tym, ze zgrzeblenie prowadzi sie przy uzyciu zgirzeJblarki juciiarskiej, lub welniarskiej. PL