Przedmiotem wynalazku jest uklad sumowania mocy wyjsciowej rezonansowych wzmacniaczy kla¬ sy D o komutowanym napieciu. Cecha charakte¬ rystyczna ukladu jest polaczenie szeregowych obwodów drgan poszczególnych jednakowych wzmacniaczy wspólna galezia oporowo-ipojemnos- ciowa.Znane dotychczas uklady nadajników zbudowa¬ nych z wykorzystaniem konwencjonalnych rezonan¬ sowych wzmacniaczy klasy A, B lub C, z zasady zakonczone sa indywidualnymi równoleglymi obwo¬ dami rezonansowymi. Przy sumowaniu ich mocy wyjsciowej stosowane sa transformatorowe sprze¬ zenia indukcyjne na jeden wspólny obwód rezo¬ nansowy tworzac wyjsciowe obciazenia nadajnika wzglednie zlozone uklady mostkowe. Podstawowa wada tych ukladów wystepujaca zwlaszcza przy zastosowaniu tranzystorów jest ich skomplikowana budowa i duza liczba elementów strojonych, co szczególnie przy pracy nadajnika z przestrajaniem na rózne czestotliwosci robocze stwarza trudnosci obslugowo-ekspiloatacyjne powodujace równiez po¬ garszanie niezawodnosci urzadzenia oraz dalszy spadek, jego z natury rzeczy niewielkiej sprawno¬ sci energetycznej, osiaganej przy pracy w kla¬ sach A, B a nawet C.Dazac do zastosowania w nadajnikach wysoko- * sprawnych i prostych ukladowo wzmacniaczy kla¬ sy D, zamiast skomplikowanych i niskosprawnych konwencjonalnych, jak zwykle przy rozwiazaniach tranzystorowych natrafia sie na ograniczenie wiel¬ kosci mocy wyjsciowej. Przy wykorzystaniu zna-" nych ukladów i elementów pólprzewodnikowych, pracujacych w klasie D, praktycznie granica ta lezy przy poziomie mocy wyjsciowej rzedu kilku¬ dziesieciu do stukilkudziesieciu watów. Przy budo¬ wie urzadzen nadawczych, lub dla wysterowania duzych lamp stopnia koncowego wiekszych nadaj¬ ników, niezbedne sa wzmacniacze rezonansowe o mocach kilkuset lub nawet wiecej watowych, które nie moga byc obecnie realizowane w technice pólprzewodnikowej z powodu braku odpowiednich tranzystorów.Celem wynalazku jest opracowanie prostego tech¬ nicznie ukladu, o duzej niezawodnosci, który w stosunku do pojedynczego wzmacniacza umozli¬ wilby, przy danej wartosci napiecia zasilajacego, zwielokrotnienie mocy wyjsciowej okreslonego typu tranzystorów.Istota rozwiazania wedlug wynalazku jest uklad sumowania mocy wyjsciowej n — jednakowych wzmacniaczy klasy D o komutowanym napieciu i niesymetrycznym wzgledem ziemi obciazeniu, gdzie szeregowe obwody rezonansowe LC poszcze¬ gólnych wzmacniaczy laczone sa w jednym punk¬ cie, tworzac rozgaleziony uklad. Do tego punktu jest dolaczona wspólna galaz pojemnosciowo-opo- rowa obwodu rezonansowego utworzona przez rów¬ nolegle lub szeregowe polaczenia kondensatora z rezystorem stanowiacym obciazenie, w którym 851213 85121 4 uzyskiwana jest sumaryczna moc ukladu. Innym wariantem rozwiazania wedlug wynalazku jest uklad sumowania mocy wyjsciowej m- par jedna¬ kowych rezonansowych wzmacniaczy klasy D o ko¬ mutowanym napieciu i symetrycznym wzgledem ziemi obciazeniu, gdzie ich szeregowe obwody re¬ zonansowe LC laczone sa w dwu punktach, two¬ rzac rozgaleziony i symetryczny uklad polaczen wzgledem zacisku uziemionego. Do tych punktów dolaczona jest wspólna galaz pojemnosciowo-opo- rowa z równolegle polaczonego kondensatora i uzie¬ mionego w srodku rezystora, w którym uzyskiwana jest sumaryczna moc ukladu.Opisany tu rodzaj rozwiazan daje nastepujace korzysci techniczne. Umozliwia on sumowanie mocy okreslonej liczby wzmacniaczy lub generatorów klasy D o komutowanym napieciu i szeregowych obwodach rezonansowych, co dotad nie bylo znane.Poza tym zastosowane rozwiazania zapewniaja w maksymalnie prosty sposób sumowanie mocy wyjsciowej jednakowych wzmacniaczy w ukladach przestrajanych i to zarówno przy niesymetrycznym jak i symetrycznym wzgledem ziemi obciazeniu.Dzieki tym wlasciwosciom zapewniona zostaje wy¬ soka sprawnosc energetyczna calosci tranzystoro¬ wego nadajnika wiekszej mocy, w odróznieniu od znanych rozwiazan z pojedynczymi wzmacniaczami klasy A, B lub C, przy spotykanych dotad ukla¬ dach sumowania ich mocy wyjsciowej i równole¬ glych obwodach rezonansowych.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony na ry¬ sunku, na którym fig. 1 przedstawia uklad sumo¬ wania mocy wyjsciowej n — jednakowych wzmac¬ niaczy hub generatorów klasy D przy niesymetrycz¬ nym wzgledem ziemi obciazeniu oraz stosunkowo wysokiej rezystancji obciazenia Rl, przy czym na tej figurze dla przykladu przyjeto n = 3; fig. 2 przedstawia uklad równiez przy niesymetrycznym obciazeniu, ale dogodny dla stosunkowo niskiej re¬ zystancji obciazenia r2, przy czym na tej figurze dla przykladu przyjeto n = 2; fig. 3 przedstawia uklad przy symetrycznym wzgledem ziemi obciaze¬ niu uzytecznym zlozonym z m — par wzmacniaczy lub generatorów klasy D i stosunkowo wysokiej wartosci wypadkowej rezystancji obciazenia R3, przy czym na tej figurze dla przykladu przyjeto n = 4 przy m = 2; fig. 4 przedstawia dla wyjasnie¬ nia znany uklad pojedynczego wzmacniacza lub generatora klasy D oraz kolejne jego uproszczone ekwiwalenty z uwidocznionymi kluczami tranzysto¬ rowymi lub symbolicznie zaznaczonym zródlem na¬ piecia, które to uproszczenia zastosowano w figu¬ rach 1, 2 oraz 3.Konstrukcja ukladu wedlug wynalazku polega na polaczeniu w gwiazde w punkcie A — poszcze¬ gólnych wzmacniaczy klasy D oznaczonych na ry¬ sunku litera G, poprzez indywidualne cewki rezo¬ nansowe LI wzglednie L2 lub L3, ze wspólna gale¬ zia oporowo-pojemnosciowa obwodu rezonansowego ukladu utworzona z równolegle polaczonych kon¬ densatora Cl i rezystora Rl, wzglednie szeregowo polaczonych kondensatora C2 i rezystora r2. Nato¬ miast przy symetrycznym wzgledem ziemi obciaze¬ niu laczy sie analogicznie m-par wzmacniaczy w taki sposób by w kazdej parze jeden z nich byl g polaczony z punktem Al ukladu, a drugi z punk¬ tem A2. Wspólna galaz obwodu rezonansowego za¬ warta miedzy punktami Al i A2 utworzona jest wówczas z kondensatora C3 i symetrycznego wzgle¬ dem ziemi rezystora R3. Celem unikniecia zwarcia uziemionego jednym biegunem wspólnego zródla zasilania Uo wszystkich n^wzmacniaczy lub gene¬ ratorów dodatkowo w szereg z ich jednakowymi cewkami L musza byc wlaczone kondensatory izo¬ lujace, o stosunkowo duzej pojemnosci, dla zredu¬ kowania niepotrzebnych strat pradów wysokiej io czestotliwosci.Dzialanie ukladu sumowania mocy wyjsciowej wedlug wynalazku sprowadza sie do dodawania sie wyjsciowych pradów wielkiej czestotliwosci po¬ szczególnych identycznych wzmacniaczy G pola¬ czonych ze soba w punkcie (A) ukladu poprzez indywidualne cewki indukcyjne ich szeregowych obwodów drgan ze wspólna galezia tego obwodu skladajaca sie z kondensatora i rezystora obciaze¬ nia, w którym uzyskiwana jest sumaryczna moc wyjsciowa ukladu. Wypadkowa dobroc tak utwo¬ rzonego rezonansowego obwodu drgan powinna byc rzedu Q^10. Dla dostrojenia obwodu drgan do rezonansu z czestotliwoscia komutacji kluczy tran¬ zystorowych zarówno wspólny kondensator obwodu rezonansowego jak i zespól jednakowych cewek in¬ dukcyjnych moga byc wykonane jako elementy strojone. Sterowanie kluczy tranzystorowych su- mowanych wzmacniaczy klasy D, w przypadku niesymetrycznego wzgledem ziemi obciazenia po¬ winno byc zgodne w fazie. Przy symetrycznym wzgledem ziemi obciazeniu uzytecznym, zasilanie napieciem stalym Uo mnpar wzmacniaczy lub ge- neratorów jest podzielone i róznoimienne, a ste¬ rowanie kluczowania tranzystorami w fazach prze¬ ciwnych. PL