Pierwszenstwo: 2 listopada 1916 r. ^Niemcy).Do wytwarzania szpagatu i t. p. wyro- ów stosowane sa maszyny powroznicze, bu- Dwane na podobienstwo sarnoprzasnic szydelkowych.; W urzadzeniach dotychczasowych prze¬ rodzi wlókno z lancucha szczotkowego' na ichome skrzydla przez zaciski zapobiegaja- & skrecaniu przez skrzydla wlókien, leza- hch jeszcze na lancuchu szczotkowym. ; podobnych maszynach je-st jednak niejed- lukowa moc pasemka wlóknistego scho- fcacego z lancucha podawczego. Znane do- [chczas maszyny^nie posiadaly srodków po- jtfalagacych na osiagniecie jednostajnosci, ico zatem idzie i jednolitej mocy szpagatu.I Niniejsizy wynalazek umozliwia udosko- llehie produkcji szpagatfu przez zastosowa- b specjalnego juz znanego urzadzenia do wyciagania wlókien, zanim dostana sie one do zacisków. Przytem od napedu, urucha^ miajacego skrzydlo maszyny, nadany jest iLiaped urzadzeniu wyciagajacemu wlókna zapomoca ip^zyrzadu do zmiany szybkosci ruchu, a oden równiez i lancuchowi szczotko¬ wemu. W ten sposób osiaga sie, dzieki dzia- lainiu urzadzenia wyciagajacego wlókna, jed¬ nostajna moc pasemek wlókien, co pozwala na wytwarzanie jednolitego szpagatu. Jed¬ noczesnie, dzieki odpowiedniemu ustosun¬ kowaniu szybkosci, mozna osiagnac, aby szybkosci doprowadzania wlókna z urzadze¬ nia oczyszczajacego do zacisków równaly sie szybkosci, z jaka skrzydelka- zbieraja wlók¬ na z tych zacisków. Urzadzenie wyciagajace wlókna posiada, jak zwykle, dwa dolne i trzeci walek górny; nacisk tego walkamozna regulowac. Ze wzgledu na. jednolitosc materjailu wlóknistego, uzywanego do wy¬ robu szpagatu, nalezy tu jeszcze zastosowac srodki, umozliwiajace utrzymywanie górne¬ go walka w polozeniu wlasciwem wzgledem walków dolnych, przedewszystkiem zas za^- pewniajace stale wzajemne przyleganie wal¬ ków. Cel ten osiaga niniejszy wynalazek w ten sposób, ze lozyska walka górnego, da¬ ja sie przesuwac w kierunku bocznym, a za¬ tem walek górny nieitylko ze naciska na dolny sprezyscie, lecz jeszcze moze byc.prze¬ stawiony nieco w kierunku bocznym, co gwarantuje imoiznosc izupelnie prawidlowe¬ go nastawiania walka górnego wzgledem walków: dolnych.Wynalazek przedstawiony jest na zala¬ czonym rysunku, na którym fig. 1 wyobra¬ za widok boczny przasnicy, czesciowo w przekroju pionowym, fig. 2 czesciowy plan maiszyny, fig. 3 widok boczny maszyny w przekroju pionowym w celu uwydatnie¬ nia szczególów napedu jej poszczególnych organów i fig. 4 czesciowy przekrój piono¬ wy- w celu uwidocznienia czesci skladowych maszyny przedzalniczej do wyrobu szpa^ gatu.Maszyna przedzalnicza posiada ostoje 10, na której umocowany jest obrotowo zwykly kaJdlub skrzydelkowy 11. Do tegoz sa przy¬ mocowane zwykle walki podawcze 12 i cew¬ ka 13. Na innej czesci ostoi spoczywa rama 15, tworzaca dolna czesc lozysk 16 i 17, zaopaitrzonych w górna pokrywe 18. pola¬ czona z czesciami dolnemi lozysk srubami 19. W lozyskach 16 i 17 obracaja sie osie 20 i 21 walków 22 i 23, wyposazonych (naijr wlasciwiej) w zlobkowana albo szorstka po¬ wierzchnie. Wyzlobienia ze wzgledu na cel, podany nizej, powinny biec równolegle do osi Walków. Walki 22 i 23 otrzymuja naped od jakiegobadz zródla ruchu, najwlasciwiej od walu 25, polaczonego z przyrzadem do zmiany szybkosci, skladajacym sie z szere¬ gu kól trybowych 26 o róznych srednicach, mogacych sie zazebiac z trybem 27, prze- stawialnym, umocowanym na osi 28, z któ¬ ra polaczone jest odpowiednio osadizone ko¬ lo lancuchowe 29. Lancuch 30 przekazuje ruch kola 29, kolu 31 na osi 32, dzwigajacej tryb stozkowy 33, zazebiajacy sie z trybem 34 na koncu osi 21, która przeto otrzymuje ruch1 za' posrednictweim szeregu przieklaldni od walu 25. Ruch osi 21 zmusza do obrOitu walek 23. Na tej sameijj osi 21 osadzony jcst tryb 21a , polaczony z trybem 35 na krótkiej osi 36, zaizebiajacy sie w dalszym ciagu z try¬ bem 20 % oprawionym na osi 20. Tryby 21", 35 i 20 a maija jednakowe srednice, wo¬ bec czego walki 22 i 23 obracaja sie z jedna¬ kowa szybkoscia i w tym samymi kierunku.Z walkami 22 i 23 wspólpracuje duzy wa¬ lek 37, którego powierzchnia jest obita skó¬ ra lub innym matieirjalem, zapewniajacym od¬ powiednie tarcie. Walek ten 37 oprawiony jest na osi 39, obracajacej sie w lozyskach 40, które moga sie przesuwac w lozyskach 41, stanowiacych czesc ramion 42, obracajacych sie zapomoca czopów 44 na wspoirnikach 43..Ramiona 42 posiadaja odnogi 43a pola¬ czone ruchomo czesciaimi 45, z raimioinami 46, osaJdzonetmi luzno na osi 47, obracajacej sie w czesci górnej wsporników 43. Ramiona 46 posiadaja zaciski 48, polaczone sztaba 49.Na osi 47 luzno obraca sie czesc 50,, 51, przez która przechodzi sruba nastawnicza 52, zazebiajaca sie ze sztaba 49. Czesc 50 posiada haczyk 53, polaczony kólkiem lub t. p. z jednym koncem sprezyny 55 (albo in¬ nego mechanizmu sprezynujacego') maszyny.Konieic przeciwlegly sprezyny zaczepiony jest o hak 56, umocowany na nieruchomej czesci. Sprezyna 55 ziapewnia elastyczny na- * cisk Walka 37 na mniejsz,e walki 22 i 23.Nacisk ten moze byc regulowany zapomoca sruby nastawniczej 52. Dzieki klockom 40 walka 37, które maja moznosc przesuwania sie w wykrojach dzwigni 42, walek ten zawsze zajmie polozenie prawidlowe wzgle¬ dem walków 22 i 23.Na ostoi maszyny znajduje sie zacisk, skladajacy sie z dwóch oddzielnych czesci — 2 —58, posiadajacy od strony doplywajacego wlókna stozkowa prowadnice 57. Górna po¬ lowa zacisku ciazy na dolna sile wlasnego ciezaru, któiy mozna powiekszyc zapomoca ciflzarka 59. Tuz za zaciskiem miesci sie przyrzad gladzikowy 60. Nacisk górnej cze¬ sci tego przyrzadu na dolna zapewnia cieza¬ rek 62, osadzony w punkcie 63 przy pomo¬ cy widelek 64, umocowanych w górnej cze¬ sci przyrzadu gladzikowego'.Przed walkami 22 i 37 lezy lancuch szczotkowy 66 ze zwyktemi iglami 67. Lan¬ cuch otrzymuje ruch od osi 21 zapomoca przekladni trybowej 74, 73, 71, 70 i tarczy lancuchowej 68.Na odpowiednim wsporniku 80 umoco¬ wana jest sztaba 81 polaczona w punkcie 82 z ruchoma sztaba 83. Ruch tej ostatniej ogranicza wystep 81a sztaby 81. Do sztaby 83. dotyka przód prowadnicy 84 posiadaja¬ cej czesci boczne 85 i czesc górna 86, któ¬ ra sluzy do odprowadzania wlókna z lancu¬ cha; 66 na, walki 22, 23 i 37. Boki 85 pro^ waidnicy 84 posiadaja okragle czesci- 85al spoczywajace na gladkiej czesci powierzchni walka 22. Ustawianie czesci górnej prowad¬ nicy moze byc dokonane zapomoca sruby 83a , przechodzacej przez sztabe 83. Po dro¬ dze przeto z lancucha do przestrzeni miedzy walkami 22 i 37 pasmo wlókna prowadzone jest przez prowadnice 84. Zastosowanie dwóch walków 22 i 23, pracujacych z cal¬ kiem 37, posiada pierwsizenstwo przed urza¬ dzeniem, poisiadajaceffn jedein tylko walek dolny. Celowosc takiego urzadzenia polega na tern, ze zabezpiecza w kazdej chwili sty¬ kanie sie przynajmniej jednego z walków 22 albo 23 z walkiem 37. Jezeli np. wlókno, wciagniete pomiedzy walki 22 i 37, zdola nawet rozlaczyc walki 22 i 37, to pozostaje jedlnaik zetkniecie walków 23 i 37,, co za¬ pewnia prawidlowe odprowiadzanie wlókna z lancucha i normalne doprowadzanie go do zacisku 58. To samo odnosi sie do walków 22 i 37 w tym wypadku, gdy nastepuje ze¬ tkniecie sie walków 23 i 37. Dzieki rucho¬ mym lozyskom 40, podtrzymujacym os wal¬ ka 37, walek ten zawsze zajmie takie polo¬ zenie, któiiie zapewnia prawidlowa prace urzadzenia.W stosowanych obecnie maszynach prze¬ dzalniczych ilosc wlókna, jaka z lancucha przedostawala sie do zacisku i do przyrza¬ du gladzikowego, zalezala calkowicie od urzadzenia wyciagajacego wlókna, wzgled¬ nie f od walków pociagowych. Jednolitosc szpagatu zalezala wiec w znacznym stopniu od tego, z jaka latwoscia poszczególne wlókna dostawaly sie do zacisku. Na dro¬ dze wlókno nie napotykalo dotychczas zad¬ nego urzadzenia, które w czyninej formie mogloby zapewnic jednostajne doprowaidiza- nie wlókna. Wobec tfego ilosc odbieranego z lancucha wlókna musiala byc niejednako¬ wa. Wszelkie cialo obce moglo ponadto za¬ tkac zacisk i wywolac w ten sposób, przerwe pracy maszyny, W takich warunkach szpagat wytwarza¬ ny musial byc mniej lub wiecej niejednoli¬ ty, pomimo wzglednie twardej i gladkiej po¬ wierzchni, osiagalnej po wygladzeniu wyro¬ bu w gladzikach. Dla zaradzenia powyzszej niejednolitosci towaru niniejszy wynalazek stosuje walki pociagowe 22, 23 i 27,, obra¬ cajace sie z szybkoscia kilkakrotnie prze¬ wyzszajaca szybkosc posuwania sie wlókien na lancuchu. Pasmo jest przeto sciagane z lancucha i jednoczesnie w stanie nieskre- conym doprowadzane w poizadamej wielko¬ sci i wymiarach do (zacisków.Walki pociagowe daflla pjrzetol przede- wszystkiem moznosc kontroli jednostajnosci zdejmowania wlókien z lancucha. Pochodzi to stad, ze zdejmowane z lancucha wlókna zapomoca wyciagania osiagaja wlasciwa wielkosc, wobec czego otrzymuje sie szpa¬ gat o okreslonej mocy. Zacisk unieruchamia pasmo wlókien w taki sposób, ze skrzydla moga skrecic pasmo n-ai szpagat. Zacisk nie pozwala równieiz na tfo, by skrecanie wló- — 3 —kiein odbywalo sie wstecz, szczególniej zas w przestrzeni, lezacej pomiedzy walkami po- ciagowemi.W dalszym ciagu zaznaczyc mialezy, ze kadlub ze skrzydelkami otrzymuje ruch od osi 25, a wiec od tego samego zródla ruchu, które prowadzi watki pociagowe i lancuch 66. Zachowany przeto zostaje okreslony sto¬ sunek pomiedzy szybkoscia kadluba skrzy¬ delkowego 11, skrecajacego pasmo wlókien na szpagat, umocowanych w kadlubie wal¬ ków podaiwczych 12 i walków pociagowych 22y 23 i 37,, które zdejmuja pasmo wlókien z lancucha 66 i doprowadzaja je do zaci¬ sku 58.W celu produkowania dobrego szpagatu szybkosc, z jiaka walki podawcze 12 puze- ciagaja pasmo wlókien przez zacisk, oraz szybkosc, z jaka wlókno prowadza dalej, winno sie równac szybkosci, z jaka paisino wlókien jest doprowadzane do zacisku. Ze wzgledu na to jest rzecza pierwszorzednej waigi, by ustosunkowanie napedu, wzglednie stosunek szybkosci .ruchu poszczeigólnych czesci maszyny, byl dokladnie ustalony. Do zapewnienia prawidlowego odbierania; pa¬ sma wlókien z lancucha 66, prawidlowego doprowadzania go do zacisku i prawidlowe¬ go przeciagania przez zacisk zapomoea wal¬ ków 12, z szybkoscia, zalezna od skrecania wlókien! ma skrzydlach maszyny, na gotowy szpagat, sluzy przyrzad do zmiany szybko¬ sci. Przyrzad ten, wlaczony pomiedzy osia 25. i lancuchem 30, pozwala dokladnie na¬ stawiac szybkosci robocze maszyny.Niniejsza przasnica do szpagatu zawiera przeto urzadzenie doprowadzajace wlókno, zacisk, walki pociagowe do' odprowadzania wlókna dalej i walki do wyciagania wlókien na wlasciwa dlugosc w celu. osiagania szpar gatu .jednakowej mocy oraz do doprowadza¬ nia wlókna do zacisku. Maszyna ta posiada prócz tego urzadzenie, pozwalajace na prze¬ ciaganie wlókien przez zacisk przy pomocy walków podawczych i na doprowadzanie ich do skrzydelek z taka szybkoscia, z, jaka na- stepuje skrecanie wlókien na szpagat. Szyb¬ kosc wszystkich ruchomych czesci maszyny moze. byc regulowana. Przyrzad gladzikowy sluzy wreszcie do wygladzania i polerowa- nia wlókien juz po skreceniu ich na szpagat.Przy pomocy tej nowej maszyny mozna produkowac szpagat, posiadajacy nietylko zewnetrzna gladkosc i twardy wyglad, lecz w calej swej dlugosci znacznie jedlnolitszy, anizeli to bylo mozliwe do osiagniecia do¬ tychczas. < ' PL