Przedmiotem wynalazku jest wyrówniarka do drewna, pozwalajaca na uzyskanie bardzo glad¬ kiej powierzchni obrabianego materialu i zawie¬ rajaca, jako glówne zespoly robocze, zespól dol¬ ny, obejmujacy nóz, nastawny obrotowo i osa¬ dzony w suporcie obrotowym, a takze stól do slizgowego prowadzenia materialu obrabianego, oraz podawczo-dociskowy zespól dolny, przystoso¬ wany do dociskania obrabianego materialu do prowadzacego stolu zespolu dolnego i przesuwa¬ nia go po tym stole.Znane wynówniarki sa zbudowane zwykle w ten sposób, ze czesc górna, naciskajaca i przesuwajaca obrabiany material jest zamocowana na pewnej stalej wysokosci, a czesc nozowa jest zamocowa¬ na na nastawnym pionowo stole, po którym prze¬ suwa sie material, tak, aby mozna bylo dostoso¬ wac jego wysokosc do zadanej grubosci materialu.Zastosowanie wiekszej ilosci takich wyrównia- rek w celu ustawienia ich w szereg i stworzenia w ten sposób linii obróbkowej, w której kolejne operacje prowadzone sa w sposób ciagly w okres¬ lonym porzadku, napotyka przy tym typie wyrów- niarek na powazne trudnosci, powodowane róznie nastawionymi Wysokosciami stolów tych maszyn.Stolów tych nie mozna ustawic na jednej wyso¬ kosci, poniewaz kazdy z nich nastawiony jest na rózna glebokosc ciecia.Celem wynalazku jest usuniecie tej wady. Col ten osiagnieto grzez odwrócenie znanego ukladu 2 i uzyskanie wyrówniarki majacej stala wysokosc czesci dolnej, czyli stolu niosacego i zwiazanej z nim czesci n na wysokosc czesci górnej dociskajacej i przesu- wajacej obrabiany material, w celu dostosowania go do zadanej grubosci przy równoczesnym za¬ pewnieniu jeszcze lepszej niz dotychczas gladkos¬ ci obrabianej powierzchni, a takze umozliwieniu szybszej obróbki duzych powierzchni Dla zapewnienia optymalnych warunków pracy wyrówniarki, glówne elementy zespolu górnego, to jest uklad podawczo-dociskowy oraz silnik ele¬ ktryczny sa wzajemnie wywazone wzgledem usy¬ tuowanego miedzy nimi suwaka, przystosowanego do prowadzenia wzdluz nieruchomych prowadnic w postaci slupów osadzonych pionowo w zespole dolnym.Uklad podawczo-dociskowy zawiera zamkniety pas transportowy, napedzany przez silnik, oraz szerejg walków, przesuwajacych obrabiany mate¬ rial, rozmieszczonych równolegle do siebie i przy¬ legajacych do pasa transportowego w sposób po¬ zwalajacy na" obtaczanrie sie ich po tym pasie.Osadzenie podatne zespolu górnego jest w korzy- stnej postaci wykonania przedmiotu wynalazku rozwiazane w ten sposób, ze zespól ten zawieszo¬ ny jest elastycznie na pionowym, dajacym sie obracac wale, na przyklad wale mechanizmu pod¬ noszenia i opuszczania tego zespolu.Na zalaczonych rysunkach pokazano przyklad 84 75284 752 '4 postaci wykonania przedmiotu wynalazku, przy czym fig. 1 jest widoMem wyrówniarki z przodu fig. 2 przedstawia widok prawej strony wyrów¬ niarki wedlug fig. 1, fig. 3 — ogólny widok czes¬ ci podaljaoej material majacej swój niezalezny sil¬ nik, przy czym pominieto pas podajacy oraz nie¬ które czessd, fig. 4 przedstawia widok z prawej strony czesci pokazanej na fig. 3, na którym po¬ minieto niektóre czesci, a inne pokazano w prze¬ kroju, fig. 5 jest widokiem z lewej strony czesci pokazanej na fig. 3, przy czym pominieto, niektóre czesci, a inne pokazano w przekroju, fig. 6 przed¬ stawia czesc wedlug fig. 1 w powiekszonej skali, w czesciowym przekroju, fig. 7 przedstawia w po¬ wiekszeniu ojgólny widok czesci mocujacej narze¬ dzia i prowadzacej material, fig. 8 jest widokiem z przodu i w czesciowym przekroju czesci poka¬ zanej na fig. 7, a fig. 9 jestt powiekszonym wido¬ kiem przekroju czesci pokazanej na fig. 7, prze¬ prowadzonego wzdluz Mnii IX—IX.Na rysunku cyfra 1 zostalo oznaczone sztywne loze majace postac skrzyni. Zespól 2, mocujacy narzedzie i prowadzacy material 100 (fig. 1) ma ksztalt lodzi o przekroju prostokatnym w swojej srodkowej czesci. Jest on sztywno zamocowany na górnej czesci loza za pomoca szeregu mocuja¬ cych srub «1, «2 (fig. 8). Para równoleglych usta¬ wionych pionowo slupów rurowych jest zamoco¬ wana dolnymi koncami do wspomnianeigo zespo¬ lu 2 (f^g. 7). Na górnych koncach tych slupów za¬ mocowana jest sztywno czesc robocza, oznaczona ogólnie cyfra 4.Podtrzymujacy suwak 5 ma pare otworów 8a i 8b przez które przechodza slupy 3a i 3b. Wspom- riany suwak 5 jest zwiazany sztywno z górna pod¬ trzymujaca rama 9, polaczona z dolna rama 10 za pomoca sworzni mocujacych 11, 12, (fiig. 4 i 5).Szereg prowadzacych walków obrotowych 13 za¬ mocowanych jest poziomo w dolnej czesci 9, 10 co jest widoczne na fiig. 4.Uklad napedowy 7 zawiera silnik elektryczny 34 i mechandcznie z nim sprzezony reduktor 35.Silnik 34 podlaczony jest przewodami r.ie poka¬ zanymi na rysunku do sieci zasilajacej. Reduktor zawiera lozysko 36 walu wyjsciowego sztywno polaczone z suwakiem 5 przez sworznie mocuja¬ ce 5a i 5b, przy czym wal wyjsoiowy 30 wycho¬ dzacy z reduktora zamocowany jest swoim dru¬ gim koncem w czesci lozyskujacej 24 zawierajacej wlasciwe lozysko toczne 30a i zamocowanej na gór¬ nej czesci podtrzymujacej 9 za pomoca sworzni mocujacych 24b (fig. 5) i poprzez przedluzenie 24a tworzacej calosc z czesoia lozyskujaca 24.Walec napedowy 29, ustawiony równolegle do walków 13 jest sztywno zamocowany na wale wyjsciowym, podczas gdy walec luzny jest osa¬ dzony obrotowo po przeciwnej stronie igrupy rów¬ noleglych walków 13, na górnym elemencie pod¬ trzymujacym 9.Ciezar ukladu podawczo-dociskowego 6 jest zrównowazony ukladem napedowym 7 wzgledem suwaka 5, co widac na fiig. 3.Dolna rama 10 ma dwa szeregi oddzielnych pro¬ stokatnych wnek 14 wzdluz dolnego i górnego bo¬ ku tej ramy 10 (fig. 3) odpowiednio do rozlozenia walków podajacych 13. C/egci jlozyskujace 16 sa umieszczone* w kazdej z tych wnek 1£ i utrzymuja czopy 13a walków 13. Sprezyna naciskowa 20 opie¬ ra sie swoim dolnym koncem o czesc lozysku- jaca 15 walka podajacego (fig. 4 i 5). Sruba re¬ gulacyjna 18 przechodzi gwintem przez górna czesc plyty górnej ramy 9 i opiera sie o ruchome za¬ mocowanie sprezyny 19 na górnym koncu kazdej ze sprezyn 20.Druga sruba regulacyjna 16 przechodzi gwintem przez dolna rame 10 i podpiera od spodu lozy¬ sko 15 walka podajacego. Reczna regulacja srub 16 i 18 pozwala ustalac pozycje w kierunku pio¬ nowym lozyska 15 i nacisk sprezyny 2Q, co z kolei umozliwia ustawienie kazdego z walków podaja¬ cych 13 na zadanej wysokosci w stosunku do gór¬ nej powierzchni 60a stolu 60 bedacego elemen¬ tem zespolu dolnego 2. Wokól walków napedowego i luznego 29 i 28 jest naciagniety pas 31, przy czym wewnetrzna powierzchnia dolnej czesci pasa styka sie z walkami podajacymi 13.Kazdy z walków 13 zamocowany jest na obu koncach we wspomnianych wyzej mechanizmach nastawczych i kazdy posiada sruby regulacyjne 16 i 18 i sprezyne dociskowa 20. Liczba walków 13 pokazana na rysunku wynosi cztery, ale moze ona byc zmniejszona lub zwiekszona w zaleznosci od potrzeby.Jak widac na fig. 4, górna rama 9 w swoim prawym koncu 23 zawiera wyzlobienie, które sta¬ nowi szczeline prowadzaca 27. W szczelinie tej slizga sie blok lozyskowy 25, w którym umiesz¬ czona jest os 28a walka luznego 28. W ten sam sposób ulozyskowany jest drugi koniec walka luznego.Sruba regulacyjna 26 przechodzi gwintem po¬ ziomo przez blok lozyskowy 9b w plycie posred¬ niej 9a ramy górnej 9. Wkrecajac srube 26 po¬ woduje sie przesuwanie sie bloku lozyskujacego w prawo co z kolei powoduje napinanie pasa transmisyjnego 31. Pokrecanie sruby 26 w kie¬ runku przeciwnym powoduje przesuniecie bloku lozyskujacego 25 w lewo pod wplywem sciskaja¬ cego dzialania tego pasa.Na górnej powierzchni górnej ramy para sworz¬ ni 32 jest zamocowana w poblizu przedniego i tyl¬ nego skraju ramy. Na wspomnianych sworzniach zamocowano lozyska kulkowe sluzace jako prowad¬ nica pasa transmisyjnego 31 co widac najlepiej na fig. 3.Jak pokazano na fig. 6 — czesc 4 zawiera obu- ' dowe 4c, która jest utworzona z dwóch pokryw tubowych skierowanych otworami w dól.Jak pokazano na rysunku, pokrywy te przy¬ krywaja dwa slupy rurowe 3a i 3b i sztywno sa z nimi polaczone za pomoca kolków lOla i lOlb.Wal roboczy 28 zamocowany jest poziomo z mo¬ zliwoscia ruchu obrotowego w obudowie 4c. Na zewnetrznym nieznacznie wybrzuszonym koncu tego walu zamocowana jest sztywno za pomoca kol¬ ka 102 kolo reczne 40. Stozkowe kolo zebate 39 zamocowane sztywno na wewnetrznym koncu wa¬ lu 38 zazebia sie ze stozkowym kolem zebatym 41.Czesc wsporcza 104 przymocowana jest do obu¬ dowy 4c, (elementy mocujace dla uproszczenia 40 45 50 55 605 84 752 6 nie sa pokazane na rysunku). Dla umozliwienia ruchu obrotowego walu z kolem zejbatym 39, na czesci wsporczej 104 zamontowane jest lozysko oporowe46. * Gwintowany wal podtrzymujacy 44 przechodzi przez wspomniana czesc wsporcza 104, lozysko •oporowe 46 i zebate kolo przekladniowe 41, za¬ mocowane sztywno na górnym koncu walu pod¬ trzymujacego za pomoca kolka Ustattajacego 1Ó3.Wal podtrzymujacy 44 posiada kolnierz 44a oraz kolnierz 47 zastosowany w celu zapobiezenia wzglednemu ruchowi miedzy walem 44 a zebatym kolem przekladniowym 41. Dzieki tej konstrukcji wal 44 moze obracac sie bez zmiany swojej wy¬ sokosci podczas przenoszenia na niego ruchu ob¬ rotowego z pokretla recznego 40 poprzez wal ro¬ boczy 3$ i kola zebate 39, 41.Czesc posrednia 48 suwaka 5 zawierajaca sie miedzy otworami 8a i 8b zawiera otwór 48a i czesc cylindryczna 49 z kolnierzem 43, sztywno polaczonym z czescia 48 za pomoca sworzni mo¬ cujacych 105 i 106 a dalej sprzezony gwintem z tuleja 51.Szczelina g miedzy dolna powierzchnia kolnie¬ rza 47 a górna krawedzia 51, posiada najmniejsza z mozliwych do przybrania wielkosci. Wielkosc tej szczeliny moze wzrosnac znacznie (bedzie to wskazane w dalszej czesci opisu). Wewnatrz cze¬ sci cylindrycznej 49 umieszczony jest pierscien 50, utrzymywany w zazebieniu z walem podtrzymu¬ jacym 44 w jego srodkowej czesci. Ponizej pier¬ scienia 50 umieszczona jest sprezyna srubowa 52.Wal 44 przechodzi przez górny otwór 49a, czesci 49.Elementy 50 i 49 moga wykonywac ruoh poosio¬ wy wzgledem siebie, ale bez mozliwosci wyko¬ nywania ruchu obrotowego wzgledem siebie. W tym celu stykajace sie krawedzie tych dwóch czesci moga miec ksztalt hexagonalny, lub podobny (na rys. nie jest to pokazane). Dzieki sprezynie 52 sztywna konfiguracja czesci 49, 43 i 5 jest zawsze sprezyscie naciskana w dól co widac na fig. 1, 2 i 6.Obracajac pokretlem recznym 40 w jedna lub druga strone powoduje sie obrót walu 44 w od¬ powiednim kierunku. Podczas ruchu obrotowego walu 44 pierscien 50 poruszany jest za pomoca gwintu w góre lub w dól, a suwak 5 podtrzy¬ mujacy czesc 6 i 7 wykonuje taki sam ruch.W ten sposób mozna dowolnie regulowac poziom zamocowania czesci 6 i 7.Na czesci 4 w poblizu kola recznego 40 umiesz¬ czona jest skala wskaznikowa 53 a sam wskaz¬ nik przymocowany jest do suwaka 5 tak, a'by mógl wspólpracowac ze skala (jest to pokazane na fig. 6). Dlatego wybrana wysokosc czesci 6 moze byc wyznaczona za pomoca wskaznika 54 na skali.Zespól dolny 2, podtrzymujacy narzedzie i pro¬ wadzacy material 100, stanowi wydluzony sta¬ cjonarny stól 60, którego uklad widoczny jest na fig. 7. Stól ten stanowi plaszczyzne o gladkiej górne(j powierzchni i posiada w swojej czesci srod¬ kowej boczne wybrzuszenia 60a i 60b oraz okra¬ gle wglebienie 61. We wglebieniu tym znajduje sie imaly suport obrotowy 62.Suport obrotowy 62 zawierajacy zamocowanie noza 63 jest mocowany w pionie i jest zmonto¬ wany konwencjonalnie z zespolem 64 noza i pro¬ wadnica 65 dla wiórów drewnianych — obie te czesci sa wyjmowalne i ruchome o regulowanym polozeniu w stosunku do zamocowania noza 63 za poimoca sworzni .mocujacych 66 i 67. Te sworz¬ nie mocujace 66 i 67 wchodza w odpowiadajace im otwory 66a i 67a i dzieki odpowiedniemu lu- • zowi zespól noza 64 i prowadnica 65 moga byc u regulowane za pomoca srub ustalajacych 73 i 74 co mozna zaobserwowac na fig. 9.W srodku stolu 60 w poblizu suportu obroto¬ wego zamocowana jest skala 71 aby mozna bylo zawsze dokladnie ustalic chwilowa pozycje stolu.Sam wskaznik, podobny do juz opisanego wskaz¬ nika 54, nie jest pokazany na rysunku.W przedniej czesci stolu 60 znajduje sie wystep 70 z otworem czesciowo gwintowanym. W czesc niegwintowana tego otworu wsuniety jest kolek zaciskowy 69, a w otwór gwintowany wkrecona jest czesciowo gwintowana sruba ustalajaca 68 z galka. Sluzy ona do blokady stolika obrotowego w wybranej pozydji. * Do stolu przymocowane sa na stale dwa prety 29 podtrzymujace 75 i 75a, na tych pretach zas za¬ montowane sa obrotowe walki powrotne 76 i 76a* W przypadku gdy wyrówniarka pracuje w zespole obrabiarek, walki te moga byc wymontowane.W prawym koncu stolu 60 zamocowana jest tarcza 78 ze skala. Na tarczy zamontowane sa dwa ruchome zapadkowe kolki 79 i 79a, które sa recznie ustawiane wzdluz tarczy 78. Wybrana po¬ zycja moze byc utrwalona za pomoca srub mo¬ cujacych 77 i 77a. 31 Obrabiane drewno 100 pokazane linia przery¬ wana na fig. 1 i 2 jest przesuwane miedzy tymi kolkami.Praca opisanej powyzej wyrówniarki przebiega nastepujaco: najpierw nalezy wyregulowac naciag 40 pasa 31 podajacego material tak, aby uzyskac od¬ powiedni naped walków naciskajacych i prowa¬ dzacych. Nastepnie górny zespól obejmujacy ele¬ menty 5, 6 i 7 obniza sie pokrecajac kolo 40, ' az pas zetknie sie z górna powierzchnia czesci 2. 45 Nastepnie za pomoca srub regulacyjnych 17 usta¬ wia sie walki 13 tak, aby uzyskac odpowiedni nacisk bloków lozyskowych 15. Dolne sruby re¬ gulacyjne 16 sa tak wyregulowane, aby osie wal¬ ków 13 lezaly w jednej plaszczyznie poziomej rów- 50 noleglej do górnej powierzchni zespolu 2.Z kolei wspomniany górny zespól podnosi sie na okreslona efektywna wysokosc w stosunku do górnej powierzchni zespolu 2. Wysokosc efektyw¬ na równa jest koncowej grubosci bloku drewnia- 55 nego 100.Nastepnie obraca sie suport obrotowy 62 i usta¬ wia' go w zadanej pozycji, w której ostrze noza ustawia sie pod pewnym katem (na przyklad 60°) w stosunku do kierunku ruchu materialu na sto- 60 le 60. Nastepnie ustala sie wybrana pozycje su¬ portu obrotowego za pomoca dzwigni ustalaja¬ cej 107 (fig. 1 i 7). iPo czym glównym przelacznikiem 108 (fig. 1 i 6) wlacza sie prad do ukladu napedowego 7. W ten 09 sposób wal napedowy 29 wprawiany jest w ruch,84 752 a tym samym zaczyna sie poruszac pas transpor¬ towy SI i walki podajace 13. . % W tym momencie z zasobnika lub z podobnej obrabiarki podawany jest material miedzy kolki prowadzace 79 i 79a po odpowiednim wyregu- i lowanhi ich pozycji na skali 78 do chwili gdy ma¬ terial zostanie schwycony miedzy pasem 31 i sto¬ lem 60.W ten sposób pas 31 powoduje przesuwanie obrabianego materialu po stole. Gdy w obrabia- i0 nym drewnie na dowolnej lub górnej powierzchni jest jakac narosl, wtedy górny zespól odpowiednio sie uniesie sciskajac sprezyne podtrzymujaca 52.Po przejsciu narosli wspomniany zespól obnizy sie automatycznie pod wplywem swojego ciezaru u dzieki jego zawieszeniu na srubowym wale 44.Podczas przejscia materialu po zespole noza 64 wykonane jest ustalone ciecie na dolnej powierz¬ chni materialu i powstajace w ten sposób wióry sa wprowadzane poprzez skierowany w dól otwór 20 (widoczny na fig. 9) do specjalnej komory, nie pokazanej na rysunku i uksztaltowanej wewnatrz skrzyniowego loza 1 maszyny. W ten sposób za¬ chowana jest czystosc i inne warunki bhp pod¬ czas pracy. Elastyczne i dokladnie prowadzone 25 zamocowanie górnego zespolu do czesci wierzch¬ ni 4 zapewnia dokladne ciecie materialu.Równowaga ciezarów ukladu napedowego 7 i ukla¬ du podawczo^dodskowego 6 wzglledem suwaka 5 — jeszcze bardziej podwyzsza dokladnosc ciecia. Pas S0 transportowy 31 z szeregiem walków 13 zapewnia dokladne ciecie na duzej powierzchni obrabianej.Dla obróbki duzej ilosci materialu wyrówniarki nalezy ustawic w linie tak, by wszystkie powierz¬ chnie dolnych zespolów 2 byty na jednakowej wy- 35 sokosci. W ten sposób uzyskuje sie duza szybkosc ciaglej obróbki, przy duzej dokladnosci. PL