Przedmiotem wynalazku jest srodek chwastobójczy stosowany na rosliny lub do gleby, w celu zahamowania lub zapobiezenia wzrostowi roslin, zawierajacy jako substancje czynna nowe acetoanilidy.Stosowany termin „rosliny" obejmuje kielkujace ziarno, wykielkowane sadzonki i roslinnosc, w tym korzenie i czesc naziemna.Srodek wedlug wynalazku zawiera jako substancje czynna nowe zwiazki o wzorze ogólnym 1, w którym A oznacza grupe NH, N-/C = 0/m-R4, atom tlenu lub siarki, Y oznacza atom tlenu lub siarki gdy A oznacza atom tlenu lub siarki, a atom tlenu gdy A oznacza grupe N-/C = 0/m-R4 lub NH, R i R1 sa takie same lub rózne oznaczaja atom wodoru, rodniki alkilowe lub alkoksylowe, zawierajace 1-10 atomów wegla, R2 oznacza atom wodoru, rodnik alkilowy lub alkoksylowy, zawierajacy 1-10 atomów wegla, grupe N02 lub atom chlorowca, R oznacza atom wodoru, rodnik alkilowy, alkenylowy, alkinylowy, alkoksylowy, alkilotio, pol ialkoksyIowy, polialkilotio, alkoksyalkilowy, alkilotioalkilowy, polialkoksyalkilowy, polialkilotioalkilowy, chlorowcoalkilowy, hydroksyalkilowy, merkaptoalkilowy, chlorowcoalkenylowy, oksoalkilowy, alkenyloksyalkilowy, alkenylotioal- kilowy, o maksymalnie do 18 atomów wegla, cykloalkilowy, zawierajacy 3-6 atomów wegla, arylowy, aryloksy- alkilowy, arylotioalkilowy, trójfluorometylowy i ehlorowcoaryIowy, trójfluorometylowy i chlorowcoaryloksyal- kilowy, trójfluorometylowy i chlorowcoaryloksyalkilowy, trójfluorometylowy i chlorowcoarylotioalkilowy, ary- loalkilowy, nitroarylowy, nitroarylotioalkilowy i nitroaryloalkilowy, zawierajace 6-24 atomów wegla, aminowy lub mono- i dwualkiloaminowy, monoaryloaminowy, mono (chlorowcoarylo) aminowy, mono (trójfluorometylo- arylo) aminowy i alkiloalkoksyaminowy, zawierajace maksymalnie 10 atomów wegla, R4 oznacza rodnik alkilowy, alkenylowy, arylowy lub alkiloarylowy, zawierajace maksymalnie 18 atomów wegla, lub R3 I R4 lacza sie tworza mostek alkilenowy lub alkenylowy, zawierajacy 2-5 atomów wegla lub grupe fenylenowa, X oznacza atom chloru, bromu lub jodu, n oznacza liczbe calkowita 1 lub 2 a m oznacza liczbe calkowita 0-2 wlacznie.Jesli nie wskazano Inaczej, terminy „alkil" i „alkoksyl" oznaczaja grupy pierwsze, drugo I trzeciorzedowe.Przedstawicielami nowych zwiazków, stanowiacych substancje czynna srodka wedlug wynalazku sa zwiazki o ogólnym wzorze 1, w którym R IR1 oznaczaja atom wodoru, rodnik metylowy, etylowy, propylowy, izopropylowy, n-butylowy, In^ed. rodnik izobutylowy, ll-rzed. rodnik Izobutylowy, IIl-rzed. rodnik butylowy,2 / 84702 rodnik n-amylowy, rodniki amylowe o rozgalezionych lancuchach, proste i rozgalezione rodniki heksylowe, heptylowe, alkilowe, nonylowe idecylowe, rodnik metoksylowy, etoksylowy, propoksylowy, butoksylowy, pentyloksylowy, heptyloksylowy, nonyloksylowy,R2 oznacza atom wodoru, chloru, bromu, fluoru. Jodu, grupe nitrowa i rodnik alkilowy lub alkoksylowy takie jak R i R1, R3 oznacza atom wodoru, rodnik metylowy, etylowy, propylowy, izopropylowy, n-butylowy, l-rzed. rodnik izobutylowy, ll-rzed. rodnik izobutylowy, Ill-rzed. rodnik butylowy, proste i rozgalezione rodniki amylowe, heksylowe, hyptylowe, aktylowe, nonylowe, decylowe, dodecylowe, tetradecylowe, heksadecylowe i oktadecylowe, rodnik chlorometylowy, bromopropylo- wy, jodobutylowy, fluoroheksylowy, hydroksyetylowy, dwuhydroksypropylowy, rodniki alkoksylowe, alkenylo- we, oksoalkilowe i alkoksyalkilower alkinowe odpowiadajace wymienionym wyzej grupom alkilowym, rodniki fenylowy, tolilowy, naftylowy, fenoksylowy, benzylowy, fenoksyalkilowy, 2-pirydylowy, 3-pirydylowy, 4-piry- dylowy, 3,3-metylenodwuoksyfenylowy, etylenowy, trój metylenowy, tetrametylenowy itp., R4 oznacza rod¬ niki: alkilowy, alkenylowy, alkinylowy, arylowy, alkiloarylowy jak dla R3.Gdy R3 i R4 tworza mostek po I imetylenowy pomiedzy atomem azotu i atomem wegla grupy karbonylo- wej, a m oznacza 0, powstaja rodniki laktamylowe. Obejmuja one takie rodniki jak 2-pirolidyno-1-ylowyf lub 2-oksotetrametylenoiminowy, 2-piperydynon-1-ylowy lub 2-oksopentametylenoiminowy, i 2-oksoheksametyle- noiminowy. Gdy m = 1, R3 i R4 moga laczyc sie, tworzac cykliczne imidy lacznie z ftalimidami.Korzystnymi nowymi zwiazkami, stanowiacymi substancje czynna srodka wedlug wynalazku sa zwiazki, w których zarówno R jak i R1 oznaczaja rodniki etylowe a zwlaszcza zwiazki, w których grupy te znajduja sie w pozycjach orto.Nowe zwiazki, stanowiace substancje czynna srodka wedlug wynalazku, w których A oznacza grupe NH a n = 1 wytwarza sie w reakcjach jonu karboniowego 2-chlorowco-N7metylopodstawionego/acetanilidu z nitry¬ lem lub nieorganicznym cyjankiem w srodowisku kwasnym. Nowe zwiazki, stanowiace substancje czynna srodka wedlug wynalazku, w których n = 1 natomiast A oznacza atom tlenu lub siarki, otrzymuje sie podobnie w reakcji 2-chlorowco-N-/metylopodstawionego/acetanilidu z kwasem jednokarboksylowym. Grupa metylowa moze byc podstawiona dowolna grupa zdolna do tworzenia jonu karboniowego i latwo podstawiana w srodowis¬ ku kwasnym. Tak wiec materialem wyjsciowym moze byc 2-chlorowco-N-metyloacetanilid, w którym grupa metylowa podstawiona jest atomem chlorowca, rodnikiem takim jak alkoksylowy, tioalkilowy, hydroksylowy, merkaptylowy, alkenyloksylowy, i podobnymi, latwo odszczepialnymi grupami. Zwlaszcza korzystnie do otrzymania tych zwiazków stosuje sie jednak 2-chlorowco-N-chlorometyloacetanilid. Mozna stosowac rozpusz¬ czalnik, lecz w wiekszosci przypadków nie jest to zazwyczaj konieczne. Chociaz reakcje mozna prowadzic nawet w temperaturze 0°C, zwykle korzystnie jest przyspieszyc reakcje, prowadzac ja w temperaturze wrzenia nitrylu lub rozpuszczalnika pod chlodnica zwrotna. Po zakonczeniu reakcji mieszanine studzi sie gwaltownie woda i saczy w celu odzyskania acetanilidu, który nastepnie oczyszcza sie w dowolny znany sposób.Stosowany w tej reakcji jako material wyjsciowy 2-chlorowco-N-/metylopodstawiony/acetaniIid jest zwiaz¬ kiem addycyjnym pochodnej kwasu chlorowcooctowego takiej jak chlorek lub bezwodnik z podstawionym azometinem lub metylenoaryloamina. Azometiny otrzymuje sie w reakcji odpowiednio podstawionej aniliny z formaldehydem. 2-chlorowco-N-chlorowcometyloanilidy stosowane do otrzymywania substancji czynnej srodka wedlug wynalazku podano w opisie patentowym Stanów Zjedn. Ameryki nr 3 637 847.Zwiazki, w których A oznacza grupe NH, a n = 1 moga byc wytworzone za pomoca poddania reakcji nitryli z a-chlorowcopodstawionym N-alkoksymetyloacetanilidem co opisano w opisie patentowym Stanów Z]edn. Ameryki nr 3 442 945.Nowe zwiazki stanowiace substancje czynna srodka wedlug wynalazku, w których A oznacza grupe N-/C = 0/m-R4, am = 1 i n = 1 otrzymuje sie w reakcji podstawionych pochodnych metylenoaryloaminy z odpowiednio podstawionym amidem lub imidem w celu utworzenia odpowiedniego N-anilinometyloamidu lub imidu. Przejsciowy amid lub imid chlorowcoacetyluje sie chlorowcoacetylohalidkiem.Nowe zwiazki, bedace substancja czynna srodka wedlug wynalazku, w których A oznacza grupe NH, a n = 2 otrzymuje sie latwo przez chloroacetylowanie N-fenylopodstawionej-N'-acyloetylenodwuaminy. Zwiaz¬ ki, w których A oznacza grupe N-/C - 0/m-R4 i m = 0 - 2 otrzymuje sie podobnie przez chlorowcoacetylowa- nie N-fenylopodstawionej-N'-acylo-N'-/C = 0/m-R4-etylenodwuaminy. Stosowane jako material wyjsciowy do tej reakcji pochodne etylenodwuaminy otrzymuje sie latwo w znany sposób przez alkilowanie podstawionych pochodnych aniliny srodkami alkilujacymi takimi jak N-/2-chloroetylo/-alkiloamid, N-/2-hydroksyetylo/-alkllo- amid, N-/2-bromoetylo/-ftalamid lub N-acyloazyrydyna.Nowe zwiazki, bedace substancja czynna srodka wedlug wynalazku, w których A oznacza atom tlenu lub siarki, a n - 2, wytwarza sie latwo przez chloroacetylowanie N-/fenylopodstawionych/etyloestrów o ogólnym wzorze 2, w którym R, R1, R* i R3 maja wyzej podane znaczenia.84702 3 Stosowane w tych reakcjach jako substancje wyjsciowe pochodne estrów etylowych otrzymuje sie latwo w znany sposób przez alkilowanie podstawionych pochodnych aniliny srodkami alkilujacymi takimi Jak N72-chloroetylo/etyloester lub N-/2-hVdroksyetylo/-etyloester.Wynalazek wyjasniono szczególowo w ponizszych przykladach wykonania. W przykladach tych i w calym opisie jesli nie wskazano inaczej wszystkie ilosci wyrazono w czesciach wagowych.Przyklad I. Wytwarzanie 2chloro-2'f6'-dwuetylo-N-/2-chloroacetyloksymetylo/-acetanilidu. Do 177 czesci bezwodnika chlorooctowego, rozpuszczonego w goracym benzenie dodaje sie wolno 168 czesci 2\6'-dwu- etylofenyloazometiny, rozpuszczonej w benzenie. Mieszanine reakcyjna miesza sie az do zakonczenia reakcji, zateza i oziebia. Otrzymuje sie biale cialo stale o temperaturze topnienia 57-58°C.Analiza elementarna: C15H19HCI203 obliczono: C - 54,27 H - 5,88 znaleziono: C - 54,19 H - 5,91 Przyklad II. Wytwarzanie 2-chloro-2'/6'-dwuetylo-N-acetamidoetyloacetanilidu. 80 czesci chloroocta- nu 2-chloro-N-/2,6-dwuetylofenylo/acetamidometylu wytworzonego jak w przykladzie I miesza sie w odpowied¬ nim naczyniu reakcyjnym z 1000 czesci metylonitrylu i 2 czesciami 10% kwasu siarkowego. Mieszanine reakcyjna ogrzewa sie wciagu 1/2 godziny pod chlodnica zwrotna pod cisnieniem atmosferycznym, a nastepnie wylewa na mieszanine wody z lodem. Otrzymana stala substancja, przekrystalizowana z metanolu, ma tempera¬ ture topnienia 148-149° C.Analiza elementarna: C] 5 H21CIN202 obliczono: C-60,7 H-7,13 znaleziono: C-60,68 H - 7,22 Przyklad III. Wytwarzanie 2-chloro-2'/6'-dwuetylo-N-/2,6-dwuchlorobenzamidometylo/acetanilidu.W odpowiednim naczyniu reakcyjnym do 350 czesci kwasu siarkowego, schlodzonych do temperatury 0°C stale mieszajac dodaje sie 100 czesci 2-chloro-N-chlorometylo-2',6,-dwuetyloacetanilidu. Do mieszaniny tej dodaje sie powoli 67 czesci 2,6-dwuchlorofenylonitrylu, po czym zawartosc naczynia ciagle mieszajac ogrzewa sie wciagu 1/2 godziny do temperatury 75°C. Nastepnie mieszanine reakcjyna wylewa sie do wody z lodem i wytraca sie jasny zóltawobrunatny osad. Osad ten po odsaczeniu, przemyciu woda, ponownym odsaczeniu i przykrystalizo¬ waniu z toluenem ma temperature topnienia 150,5—153°C.Analiza elementarna: C20H21CI3N202 obliczono: C-56,16 H- 4,95 znaleziono: C- 55,69 H- 4,85 Przyklad IV. Wytwarzanie 2-chlorc»-2',6'-dwuetylo-N-3-butenoamidoetyloacetanilidu. W naczyniu reakcyjnym o odpowiedniej pojemnosci umieszcza sie 300 czesci kwasu siarkowego, do którego dodaje sie 100 czesci 2-chloro-N-chlorometylo-2',6/ w lodowatym kwasie octowy. Po dodaniu reagentów, mieszanine reakcyjna ogrzewa sie wciagu 15 minut do temperatury 55°C a nastepnie wylewa do mieszaniny wody z lodem. Pozostaly staly osad odiacza sie i przemywa woda. Po przekrystalizowaniu z izopropanolu produkt ma temperature topnienia 121,5-123,5°C.Analaiza elementarna: Ci 7H23CIN102 obliczono: C-63,25 H-7,18 znaleziono: C- 62,38 H - 6,95 Przyklad V. Wytwarzanie 2-chloro-2'#6'-dwuetylo-N-formamidometyloacetanilidu/ Do 400 czesci stezonego kwasu siarkowego dodaje sie 200 czesci 2-chloro-N-chlorometylo-2',6'-dwuetyloacetanilidu. Mieszani¬ ne chlodzi sie do temperatury 10°C i dodaje do niej 70 czesci cyjanku sodu, a nastepnie calosc podgrzewa sie do temperatury 50°C. Reakcja jest egzotermiczna i temperatura mieszaniny reakcyjnej wzrasta do okolo 25°C.Mieszanine reakcyjna chlodzi sie, wylewa na mieszanine wody z lodem, ekstrahuje chlorkiem metylenu, przemywa woda i suszy nad siarczanem magnezu. Pozostala oleista pozostalosc krystalizuje sie zetem i przekrystalizowuje z mieszaniny metylocykloheksanu z toluenem, otrzymujac produkt o temperaturze topnie¬ nia 85-89°C.Analiza elementarna: C14H19CIN202 obliczono: C - 59,46 H-6,77 znaleziono: C-59,64 H - 6,69 Przyklad VI. Wytwarzanie 2K:hloro-2\6'KJwuetylo-N73H:hloro-2-metylopropionoamldometylo/- -acetanilidu. W odpowiednim naczyniu reakcyjnym umieszcza sie 350 czesci kwasu siarkowego i w temperaturze *4 84702 °C dodaje do niego zmieszane przedtem razem 100 czesci 2*chloro-N-chlorometylo-2',6'*dwuetyloacetanili- du 126 czesci metakrylonitrylu, Mieszanine reakcyjna ogrzewa sie wciagu 4godzin do temperatury 65°C^ przepuszczajac przez nia suchy gazowy chlorowodór, a nastepnie wylewa do mieszaniny wody z lodem i saczy' W celu oddzielenia osadu, który nastepnie przekrystalizowuje sie z izopropanolu.Analiza elementarna: C17H24CI2N202 obliczono: C—56,83 H - 6,73 znaleziono: C- 56,85 H - 6,62 Przyklad VII. Wytwarzanie 2-chloro-2\6'-dwuetylo-N-aryloamidometyloacetanilidu. 135 czesci 2-chloro-2',6'-dwuetylo-N-metkosymetyloacetanilidu miesza sie z 27 czesciami akrylonitrylu i dodaje do nich 300 czesci kwasu siarkowego. Mieszanine reakcyjna ogrzewa sie do temperatury 55°C i utrzymuje w tej temperaturze wciagu czterech godzin a nastepnie wylewa do mieszaniny wody z lodem, otrzymujac granulki stalego osadu. Osad ten odsacza sie, przemywa woda i przekrystalizowuje z izopropanolu, uzyskujac produkt o temperaturze topnienia 174—175°C.Analiza elementarna: Ct 6 H21CIN202 obliczono: C - 62,23 H - 6,85 znaleziono: C - 62,54 H - 7,05 Przyklad VIII. Wytwarzanie 2-chloro-2'-etylo-6'-metylo-N-/cyklopropanokarboksyamidometylo/-acet- anilidu. W naczyniu reakcyjnym o odpowiedniej pojemnosci umieszcza sie 300 czesci stezonego kwasu siarkowe¬ go i schladza do okolo 0°C przy stalym mieszaniu. Nastepnie dodaje sie powoli 100 czesci 2-chloro-2'-etylo-6'- metylo-N-chlorometyloacetanilidu i ogrzewa mieszanine do teperatury 10°C i dodaje powoli 28 czesci cyklopro- pylonitrylu. Po zakonczeniu i ogrzewa mieszanine do temperatury 25°C w celu przyspieszenia rozspuszczania addukty. Mieszanine ochladza sie ponownie do temperatury 10°C i dodaje powoli 28 czesci cyklopropylonitry- lu. Po zakonczeniu i wylewa do mieszaniny wody z lodem. Powoduje to wypadniecie zywicowatego osadu, zestalajacego sie w ciagu 8 godzin. Osad ten odsacza sie, przemywa woda, saczy i przekrystalizowuje z izopropa¬ nolu. Temperatura topnienia produktu — 154—156,5°C.Przyklad IX. Wytwarzanie N-/2,6-dwuetyloanilinometylo/-N-metyloacetamidu o wzorze 3. W naczy¬ niu reakcyjnym o odpowiedniej pojemnosci umieszcza sie 100 czesci N-metyloacetamidu i dodaje do niego 100 czesci 2% zawiesiny metanolami sodu wdwumetyloformamidzie. Reakcja jest egzotermiczna i temperatura mieszaniny reakcyjnej wzrasta z 24°C do 30°C. Nastepnie dodaje sie 160 czesci 2,6-dwuetylo-N-metylenoaniliny, co powoduje dalszy wzrost temperatury do 44°C. Mieszanine reakcyjna utrzymuje sie w tej temperaturze w ciagu 7godzin, stale mieszajac. Przy stalym mieszaniu pozwala sie na obnizenie temperatury mieszaniny wciagu 16 godziny do temperatury pokojowej, po czym dodaje sie do niej 3 czesci kwasu octowego, a nastepnie 200 czesci wody i mieszanine miesza sie intensywnie. Dla ulatwienia podzialu mieszaniny na warstwe wodna i oleista dodaje sie do niej 150 ml benzenu. Warstwe wodna usuwa sie, a warstwe oleista przemywa sie 200 czesciami wody zawierajacej 1 czesc kwasu octowego, suszy nad siarczanem megnezu i destyluje pod zmniejszo¬ nym cisnieniem. Otrzymuje sie ciecz o slomkowym zabarwieniu, zidentyfikowana jako N-2,6-dwuetyloanilino- etylo-N-metyloacetamid.Analiza elementarna: C,4 H22N20 obliczono: C- 71,75 H-9,46 N-11,95 znaleziono: C-71,90 H-9,54 N-12,05 Przyklad X. Wytwarzanie 2-chloro-N-/N-metyloacetamidometylo-2',6'-dwuetylo/acetanilidu o wzo¬ rze 4. 72 czesci N-/2,6-dwumetyloanilinometylo/-N-metyloacetamidu otrzymanego jak w przykladzie'IX rozpu¬ szcza sie w 100 g toluenu i umieszcza w naczyniu reakcyjnym o odpowiedniej pojemnosci, do którego dodaje sie 40° czesci 2,6-lutydyny. Zawartosc naczynia chlodzi sie mieszanina dwutlenku wegla z acetonem, i ciagle intensywnie mieszajac, dodaje sie do niej wciagu 15 minut 40czesci chlorku chloroacetylu w70 czesciach benzenu, utrzymujac temperature mieszaniny reakcyjnej w granicach -20°C 30°C. Ciagle mieszanjac, pozwala sie na ogrzanie mieszaniny do temperatury pokojowej, a nastepnie dodaje sie do niej 100 czesci wody i rozdziela na frakcje wodna I oleista. Frakcje wodna usuwa sie, a frakcje oleista dwukrotnie przemywa sie 150 czesciami wody w temperaturze 36°C. Nastepnie mieszanine reakcyjna odparowuje sie do sucha pod zmniejszo¬ nym cisnieniem, a do pozostalosci dodaje sie 100 czesci metylocykloheksanu i 15 czesci benzenu do utworzenia homogenicznego roztworu. Z pozostawionego w spokoju roztworu wykrystalizowuje produkt, który odsacza sie, przemywa mieszanina metylocykloheksanu i benzenu, a nastepnie suszy na powietrzu. Po przekrystallzowanlu z mieszaniny b jnzen-heksan, otrzymuje sie produkt o zabarwienithcremowym i o temperaturze topnienia 80-83?C.84702 6 Analiza elementarna: C,6H33ClN202 obliczono: C - 61,83 H - 7,46 Cl - 11,41 N- 9,81 znaleziono: C-61.68 H-7,47 Cl - 11,48 N- 8,97 Przyklad XL Wytwarzanie 2-chloro-2\6'Klwuetylo-NVbur$ztynolmldometylo/acltónllidu o wzorze 6.W naczyniu reakcyjnym o odpowiedniej pojemnosci ogrzewa sie wciagu 18 godzin do temperatury 90-95°C mieszanine 30 czesci 2,6-dwuetylo-N-metylenoaniliny, 20 czesci imidu kwasu bursztynowego i 75 czesci dimetyloformamidu. Mieszanine reakcyjna nastepnie odparowuje sie pod zmniejszonym cisnieniem do otrzymania pozostalosci, zawierajacej N-/2,8-dwuetyloanilinometylo/-sukcynimid, która rozpuszcza sie w 150 czesciach toluenu, po czym dodaje do niej 30 czesci 2,6-lutydyny. Mieszanine chlodzi sie do temperatury -10°C i dodaje do niej bardzo wolno wciagu 20 minut 23 czesci chlorku chloroacetylu, utrzymujac temperature w granicach -10°C- +5°C. Powoduje to powstawanie ciezkiego osadu. Nastepnie mieszanine chlodzi sie do temperatury 0°C i utrzymuje w tej temperaturze wciagu 1 godziny, po czym oddziela sie osad ciemnego lugu macierzystego, przemywa rozcienczonym kwasem solnym, woda a nastepnie toluenem. Po przekrystalizowaniu z mieszaniny metylocykloheksan-octan etylu otrzymuje sie szary proszek o temperaturze topnienia 146—147°C.Analiza elementarna: C17H21CIN203 obliczono: C- 60,62 H- 6,28 Cl- 10,53 N - 8,32 znaleziono: C-60,90 H-6,25 Cl- 10,53 N - 8,25 Przyklad XII. Wytwarzanie 2-chloro-2',6'-dwuetylo-N-[/2-pirolkJynono-1-ylo/metylo]acetanilidu o wzorze 6. W naczyniu reakcyjnym o odpowiedniej pojemnosci w 100 czesciach toluenu rozpuszcza sie 40 czesci N-/2f6-dwuetyloanilinometylo/-pirolidynonu-2 i dodaje do tego roztworu 30 czesci 2,6-lutydyny. Miesza¬ nine, ciagle mieszajac oziebia sie do temperatury —30°C i dodaje do niej wciagu 15 minut 23 czesci chlorku chloroacetylu rozpuszczonego w 80 czesciach toluenu, utrzymujac caly czas temperature mieszaniny w granicach —20°C 30°C. Po zakonczeniu dodawania mieszaninie pozwala sie ogrzac do temperatury pokojowej i dodaje sie do niej 100 czesci wody, co powoduje utworzenie sie frakcji wodnej i olejowej. Frakcje wodna usuwa sie, a pozostaly olej przemywa woda i odpedza pod zmniejszonym cisnieniem. Oleista pozostalosc rozpuszcza sie w mieszaninie 100 czesci metylocykloheksanu i 20 czesci benzenu. Osad wypadajacy z tej mieszaniny po odstaniu i po przekrystalizowaniu z mieszaniny metylocykloheksanu i benzenu ma postac bezbarwnych granul o tempera¬ turze topnienia 56—57°C.Analiza elementarna: C17H23CIN202 obliczono: C - 63,25 H-7,18 Cl-10,98 znalezionofC-63,36 H-7,33 Cl-11,02 Przyklad XIII. Wytwarzanie N-/2,6-dwuetyloanilinometylo/-N,N'-trójmetylooksamidu o wzorze 7.W naczyniu reakcyjnym o odpowiedniej pojemnosci umieszcza sie 650 czesci N,N',N'-trójmetylooksamidu i 4 czesci pastylek wodorotlenku potasu, dodaje sie 800 czesci 2,6-dwuetylofenyloazometinu, a nastepnie 5 czesci % roztworu metanolami sodu w metanolu. Reakcja zaczyna przebiegac wolno i temperatura mieszaniny wzrasta wciagu 15 minut od temperatury pokojowej do 50°C, a nastepnie spada do temperatury 45°C.Mieszanine ogrzewa sie do temperatury 100°C przy ciaglym mieszaniu i pozwala jej ostygnac do temperatury pokojowej (okolo 23°C). Powstaly syrop o konsystencji miodu, zawierajacy nieprzereagowane pastylki wodoro¬ tlenku potasu rozpuszcza sie w 2500 czesciach metylocykloheksanu i zakwasza 10 czesciami kwasu octowego. Po wymieszaniu mieszaniny reakcyjnej, krystalizuje sie z niej produkt w postaci bezbarwnych granulek, które odsacza sie, przemywa dwukrotnie 1200 czesciami metylocykloheksanu i trzykrotnie 1500 czesciami wody i suszy na powietrzu. Otrzymany w ten sposób produkt ma temperature topnienia 73-73,3°C.Analiza elementarna: C16H2$Na02 obliczono: C - 65,9 H - 8,6 N - 14,4 znaleziono: C-65,9 H - 8,6 N-14,4 Zwiazek ten, jak równiez odpowiednie zwiazki z dwoma sasiednimi grupami karbonylowymi latwo ulegaja chlorowooacetylowaniu, tworzac zwiazki bedace substancja aktywna srodka wedlug wynalazku o ogólnym wzorze 1, dla których n ¦ 1.Przyklad XIV. Wytwarzanie 2-chloro-2',6-dwuetylo-N-/propionylpoksymetylo/acetanllldu. W naczy¬ niu reakcyjnym o odpowiedniej pojemnosci umieszcza sie 140 czesci 2-chloro-2',6'-dwuetylo-N-chlorometyloace-6 84702 tanilidu, rozpuszczonego w czterowodorofuranie i dodaje sie 40 czesci czterowodorofuranowego roztworu kwasu propionowego. Gdy mieszanina staje sie jednorodna, dodaje sie do niej wolno 55 czesci trójetyloaminy. Roztwór ogrzewa sie nastepnie i utrzymuje w temperaturze wrzenia pod chlodnica zwrotna wciagu 3 godzin, po czym chlodzi sie go do temperatury pokojowej. Powstaly osad odsacza sie i rozpuszcza w eterze. Roztwór eterowy przemywa sie wodnym roztworem dwuweglanu sodu, nastepnie woda i suszy nad siarczanem megnezu, po czym odpedza sie eter pod zmniejszonym cisnieniem do otrzymania oleistej pozostalosci, która po zestaleniu sie i przekrystalizowaniu z heksanu daje biale cialo stale o temperaturze topnienia 64—65°C, Analiza elementarna: C16H22CIN03 obliczono: C-61,63 H-7,11 znaleziono: C - 61,94 H - 7,04 Przyklad XV. Wytwarzanie 2-chloro-2',6'-dwuetylo-N/formylo-ksymetylo/acetanilidu. Okolo 140 czesci 2-chloro-2',6'-dwuetylo-N-chlorometyloacetanilidu rozpuszcza sie w odpowiednim naczyniu reakcyjnym w czterowodorofuranie. Do roztworu dodaje sie 25 czesci 99% kwasu mrówkowego i 50 czesci trójetyloaminy, po czym ogrzewa sie w ciagu 3 godzin pod chlodnica zwrotna. Po ochlodzeniu mieszaniny oddestylowuje sie czterowodorofuran pod zmniejszonym cisnieniem. Pozostalosc rozpuszcza sie w eterze dwuetylowym. Roztwór ten przemywa sie wodnym roztworem wodoroweglanu sodowego i woda a nastepnie suszy sie siarczanem magnezu. Rozpuszczalnik odparowuje sie w temperaturze 65°C pod cisnieniem 5 mm Hg i otrzymuje przejrzysty olej.Analiza elementarna: Ci4Hi 8ClN03 obliczono: C-59,26 H - 6,39 znaleziono: C - 59,32 H - 6,47 Przyklad XVI. Wytwarzanie 2-chloro-2',6'-dwuetylo-N-/butyryloksymetylo/acetanilidu. W naczyniu reakcyjnym o odpowiedniej pojemnosci umieszcza sie 200 czesci 2-chloro-2',6/-dwuetylo-N-chlorometyloacetani- lidu, rozpuszczonego w czterowodorofuranie i dobrze sie miesza. Stale mieszajac, dodaje sie powoli 70 czesci kwasu n-butyrylowego i 80czesci trójetyloaminy. Mieszanine reakcyjna ogrzewa sie wciagu 3godzin pod chlodnica zwrotna, chlodzi do temperatury pokojowej, saczy i oddestylowuje przesacz pod zmniejszonym cisnieniem. Pozostalosc rozpuszcza sie w eterze etylowym, przemywa wodnym roztworem dwuweglanu sodu, woda i suszy nad siarczanem magnezu. Siarczan magnezu odsacza sie i odparowuje rozpuszczalnik w temperatu¬ rze 60°C pod cisnieniem 1 mm Hg. Otrzymana pozostalosc stanowi pomaranczowo-czerwony olej.Analiza elementarna: C17H24N03 obliczono: C-62,66 H- 7,42 znaleziono: C-63,01 H-7,73 Przyklad XVII. Wytwarzanie 2-chloro-2',6'-dwuetylo-N-/arylitoksymetylo/acetanilidu. 200 czesci 2-chlo- ro-2',6'-dwuetylo-N-chlorometyloacetanilidu, 55 czesci kwasu akrylowego i 80 czesci trójetyloaminy poddaje sie reakcji w sposób jak podano w przykladzie XVI, otrzymujac biale cialo stale o temperaturze topnienia 91-96°C.Analiza elementarna: C16H20CIN03 obliczono: C- 62,03 H- 6,51 znaleziono: C - 62,66 H- 6,59 Przyklad XVIII. Postepujac jak w poprzednich przykladach, przy zastosowaniu cyklopropionianu kwasu karboksylowego otrzymuje sie 2-chloro-2',6'-dwuetylo-N-/cyk|opropanokarbobyloksymetylo/acetani(id, cialo stale o temperaturze topnienia 84—87°C.Analiza elementarna: Ci 7 H22CINO3 obliczono: C-63,05 H-6,85 znaleziono: C- 63,43 H-7,00 Przyklady XIX- LXXIX. Postepujac jak podano w poprzednich przykladach, wytwarza sie naste¬ pujacezwiazki: o XIX-2-chloro-2'r6'-dwuetylo-N-/cynamonoamidometylo/:acetanilid -temperatura topnienia 146-147 C XX - 2-chloro-2',4'#6'-trójmetylo-N-/acetamidometylo/acetanilid - temperatura topnienia 131 -132°C XXI - 2-chloro-2',6'-dwuetylo-N-/3-etoksypropionamidometylo/acetanilid- temperatura topnienia 70,5°C XXII - 2-chloro-2',6'-dwuetylo-N-/2-chloroacetamidometylo/acetanilid- temperatura topnienia 163^ . »-159°C84702 7 XXIII - 2-chloro-2\6'-dwuetylo-N-izobutyroamidometyloacetanilid - temperatura topnienia 130-133,5°C XXIV - 2-chloro'2\6'-dwuetylo-N-/j3-chloropropionoamidometYlo/acetanilld- temperatura topnienia 133-136,5°C XXV - 2-chloro-2'#6'-dwuetylo-N-propionoamidometyloacetanilid - temperatura topnienia 144-146°C XXVI - 2-chloro-2\6'-dwuetylo-N-butyroamidometyloacetanilid - temperatura topnienia 122-123,5°C XXVII - 2-chloro-2',6'"dwuetylo-N-ureidometyloacetanilid - temperatura topnienia 206°C XXVIII - 2-chloro-2^6'-dwuetylo-N-benzoamidometyloacetanilid - temperatura topnienia 132°C XXIX - 2-chloro-2\6'-dwuetylo-N-fenyloacetamidometyloacetanilM - temperaura topnienia 135-137*0 XXX - 2-chloro-2'r6'-dwuetylo-N-metakryloamidometyloacetanilid - temperatura topnienia 106-108,5°C XXXI - 2-chloro-2/-metylo-6,-etylo-N-/acetamidometylo/acetanilid-biale cialo stale, temperatura top¬ nienia 132-133° C XXX'I - 2-chloro-2'r6'-dwuetylo-N-/2r3-dwuchloropropionoamidometylo/acetanilid -biale cialo stale, temperatura topnienia 154—156°C XXXIII - 2-chloro-2'-etylo-6'-lll-rzed.-butylo-N-/metakryloamidometylo/acetanilid -temperatura topnie¬ nia 158-160,5°C XXXIV — 2-chloro-2',6'-dwumetylo-N-/metakryloamidometylo/acetanilid — biale cialo stale, temperatura topnienia 159-160f5°C XXXV - 2-chloro-2\3'-dwumetylo-6'-lI l-rzed.-butylo-N-/acetamidometylo/acetanilid — temperatura top¬ nienia 163-165° C XXXVI - 2-bromo-2,-metylo-6'-lll-rzed.-butylo-N-/metakryloamidometylo/acetanilid -cialo biale stale, temperatura topnienia 151,5—154°C XXXVII — 2-chloro-2',6'-dwuetylo-N-/cyklopropanokarboksyamidometylo/acetanilid — temperatura top¬ nienia 179-180°C XXXVIII — 2-chloro-2',6'-dwuetylo-N-/3-metoksypropionoamidometylo/acetanilid — biale cialo stale, temperatura topnienia 70,5—72,5°C XXXIX — 2-bromo-2'-etylo-6'-lll-rzed.-butylo-N-/acetamidometylo/acetanilid — temperatura topnienia 157,5-159,5°C XL — 2-chloro-2',6'-dwuetylo-N-acetamidoetyloacetanilid - temperatura topnienia 83-86°C XLI — 2-chloro-2\6'-dwumetylo-N-/bursztynoimidoetylo/acetanilid — bezbarwne granulki ciala stalego o temperaturze topnienia 69—92°C XLII — 2-chloro-N-/ftalimidometylo/-2',6'-acetoksylidid, bialy proszek, temperatura topnienia 209—212°C XLIII — 2-chloro-2',6'-dwuetylo-N-/izobutyryloksymetylo/acetanilidr biale cialo stale, temperatura topnie¬ nia 40-42,5° C XLIV — 2-chloro-2',6'-dwuetylo-N-/metoksyacetoksymetylo/acetanilid — biale cialo stale, temperatura topnienia 66-68,5°C XLV- 2-chloro-z',6'-dwuetylo-N-/metakrylilooksymetylo/acetanilid, biale cialo stale, temperatura top¬ nienia 48-52°C XLVI - 2-chloro-2',6'-dwuetylo-N-/cynamonooksymetylo/acetanilid, biale cialo stale, temperatura topnie¬ nia 68,5-72,5°C XLVII - 2-chloro-2',6'-dwuetylo-N-/3-etoksypropionylooksymetylo/acetanilidr brazowy lepki olej XLVIII -2-chloro-2',6'-dwumetylo-N-/propionylooksymetylo/acetanilid, temperatura topnienia 64-65°C XLIX - 2-chloro-2',6'-dwumetylo-N-/laurylooksymetylo/acetanilid, zlocista lepka ciecz L- 2-chloro-2',6'-dwuetylo-N-/lll-rzed.-butyloacetooksymetylo/acetanilidf temperatura topnienia 64-69°C LI - 2-chloro-2',6'-dwuetylo-N-/etoksypropionylooksymetylo/acetanilid/ciecz LI I - 2-chloro-2',6'-dwuetylo-N-/etoksyacetooksymetylo/acetanilid, temperatura topnienia 38-42°C LIII - 2*chloro-2',6'-dwuetylo-N-/hydrocynamonooksymetylo/acetanilid, czerwona lepka ciecz LIV - 2-chloro-2',6'-dwuetylo-N-/laurylooksymetylo/acetanilid, zlocista lepka ciecz LV- 2-chloro-2',6'-dwuetylo-NV3-metylokrotonylooksymetylo/acetanilid, czerwony lepki olej LVI - 2-chloro-2',6'-dwuetylo-N-/acetooksymetylo/acetanilid, biale cialo stale, temperatura topnienia 44-45° C LVII - /2,4-clwuchlorofenylooksy/octan 2-bromo-6'-lIl-rzed.-butylo-N-/hydroksymetyloAo-acetotoluidy- du, temperatura topnienia 106-108°C LVI11 - 2,5-dwuchlóro-3-nitrobenzóesan 2-bromo-6'-l 11-rzed.-butylo-N-/hydroksymetylo/-o-acetotoluidy- du, temperatura topnienia 133,5-134,5°C8 84702 LIX - 3-amino-2,5-dwuchlor