Przedmiotem wynalazku jest zespól wózka wa¬ gonowego stanowiacy polaczenie dwóch wózków, zwlaszcza do transportu ciezkich ladunków po torach posiadajacych nierównosci.Transport ladunków bardzo ciezkich lub trans¬ port ladunków zwyklych po torach o konstrukcji lekkiej odbywa sie zwykle na wielu osiach, w celu ograniczenia obciazenia jednej osi do wartosci do¬ puszczalnej dla danego toru.W ten sposób utworzono przykladowo czte.ro- osiowe wózki wagonowe przez polaczenie dwóch zwyklych wózków dwuosiowych. W tym przypad¬ ku, koniecznym jest zapewnienie równomiernego rozmieszczenia obciazenia na wszystkich czterech osiach, a nawet na wszystkich kolach, co jest bardzo ciezkie do uzyskania w przypadku, gdy tor jest ulozony na podlozu prowizorycznym, oraz w przypadku gdy wystepuja duze róznice pozio¬ mów. W tym przypadku zwykle opiera sie ostoje pudla wagonu na dwóch wzdluznych belkach roz¬ kladajacych obciazenia na dwa wózki zwykle.Kazda z tych belek wahliwych jest wiec obcia¬ zona polowa ciezaru przeznaczonego dla wózka zlozonego, a w zwiazku z tym ma duzy moment bezwladnosci i zajmuje duzo miejsca w kierunku pionowym. W przypadku ostoi wagonu z belka srodkowa, 'belki waliliwe nie moga byc umiesz¬ czone pomiedzy osiami, ze wzgledu na ich wymia¬ ry pionowe i niewielka ilosc przestrzeni pozosta¬ jacej do dyspozycji. Z tego samego powodu rów- niez nie jest rzecza larwa ich rozmieszczenie po zewnetrznej stronie kól, a to ze wzgledu na obec¬ nosc belek poprzecznych ostojnicy pudla wagonu.W przypadku wózka o czterech osiach, utwo¬ rzonego przez dwa wózki polaczone belka wahili- wa, skrecanie w czasie przejezdzania krzywizn odbywa sie dookola osi symetrii zestawu, a jezeli wózki jednostkowe maja osie rozstawione dosyc szeroko, nastepuje znaczne wychylenie, nie pokry¬ wajace sie z zarysem krzywizny o imalym pro¬ mieniu.Celem wynalazku jest wyeliminowanie wyzej wymienionych wad, zwlaszcza uzyskanie równo¬ miernego rozmieszczenia obciazen na wszystkie osie, z równoczesnym uzyskaniem polozenia wa¬ gonu na krzywiznie, podobnego do polozenia wagonu posiadajacego wózek o dwóch osiach.Cel ten uzyskano za pomoca zespolu stanowia¬ cego polaczenie dwóch znanych wózków, z których kazdy posiada belke skretna opierajaca sie spre¬ zyscie na podluznicach i który to zespól polega na tym, ze kazdy wózek wagonowy zawiera po¬ przeczna dzwignie wahliwa, utworzona z dwóch elementów bocznych zamocowanych przegubowo, symetrycznie w osiach równoleglych do osi wzdluz¬ nej wózka wagonowego, po obu stronach elementu srodkowego, przy czym poprzeczna dzwignia wahli¬ wa sipoczywa na 'belce skretnej za posrednictwem dwóch wsporników umieszczonych na elementach bocznych, zas pudlo wagonu spoczywa na podwój- 84 39084 390 3 nym wózku na osi wzdluznej pudla, w dwóch lozyskach oporowych podtrzymywanych kazde przez element srodkowy poprzecznej dzwigni wahliwej odpowiedniego wózka wagonowego, a po obu bo¬ kach na wsporniku bocznym, umieszczonym po- 5 srodku bocznej wzdluznej belki wahliwej, której konce sa luzno zawieszone na koncach elementów bocznych kazdej z poprzecznych dzwigni wahli¬ wych wózków.Korzystnie jest jezeli dla kazdego bocznego ele- 0 imentu poprzecznych dzwigni wahliwych, punkt oparcia na belce skretnej znajduje sie blizej konca polaczonego przegubowo z elementem srodkowym, anizeli koniec podirzyniujacy wzdluzna belke wah- liw3- ., 15 Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie, 'wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia podwójny wózek wagonowy w widoku bocznym, fig. 2 — wózek w widoku z góry, fig. 3 — przekrój poprzeczny belki skretnej skrajnego wózka wzdluz linii III—III wedlug fig. 2, fig. 4 — przekrój wzdluz linii IV—IV, wedlug fig. 2, prze¬ chodzacej czesciowo przez belke skretna wewnetrz¬ nego wózka oraz przez jeden z bocznych punktów oparcia pudla wagonowego, fig. 5 — wózek w cza¬ sie przejazdu wagonu przez krzywizne, w prze¬ kroju poprzecznym przez belke skretna, a fig. 6 — bejlke skretna wózka w przekroju podluznym.Na fig. 1, 2 zespól stanowi dwa polaczone wóz¬ ki 1, 2, z których wózek 1, znajdujacy sie blizej konca 3 ostojnicy 4 wagonu, stanowi wózek przed¬ ni, a wózek 2^^- blizej osrodka wagonu — stanowi wózek tylny.Kazdy wózek 1, 2 ma boczne podluznice 6, opie¬ rajace sie na maznicach 7. Podluznice 6 sa pola¬ czone jedna skretna belka 8 opierajaca sie na 35 podluznicach 6 za posrednictwem nosnych spre¬ zyn 9.Na fig. 3 skretna belka 8 podtrzymuje po' bokach dwa odboje 10, na których opieraja sie elementy boczne 11 za posrednictwem wspornika 12. Kazdy 40 element boczny 11 jest zamocowany przegubowo w osi 13 na elemencie srodkowym 14.Element srodkowy 14 zawiera lozysko oporowe , w którym osadzony jest czop 16 polaczony ze srodkowa belka 17 ostojnicy wagonu. W swojej 45 czesci dolnej element srodkowy 14 jest przedlu¬ zony przez dwa dolne wystepy 18 silnie zacisniete na skretnej belce 8 (fig. 6). Element srodkowy 14 styka sie poprzecznie z odbojami 20, polaczonymi z belka skretna, za posrednictwem sprezystych 50 bloków 21.Konce elementów bocznych 11 maja ksztalt haka , na którym jest zawieszona pierscieniowa dzwig¬ nia 26.Podwójny wózek wagonowy ma z kazdej strony, 55 podluzna zewnetrzna wahliwa dzwignie 28 zawie¬ szona na hakaCh 25 dwóch elementów bocznych 11, znajdujacych sie z tej samej strony kazdego wóz¬ ka 1 i 2, za posrednictwem pierscieniowych dzwig¬ ni 26. Podluzne zewnetrzne wahliwe dzwignie 28 60 sa utworzone przez dwie plyty, polaczone na kon¬ cach za pomoca sworzni 29 z rozporka 30. Zewne¬ trzna wahliwa dzwignia 28 opiera sie kazdym kon¬ cem na pierscieniowych dzwigniach za pomoca rozporek 30, majacych ksztalt zaokraglony, dopa- 65 sowany do wewnetrznego ksztaltu zaokraglonego dzwigni pierscieniowej 26, co nadaje zawieszeniu duzy stopien swobody. ¦ Kazda podluzna zewnetrzna wahliwa dzwignia 28 podtrzymuje w swoim sro\lku wspornik boczny 32 czesciowo osadzony miedzy dwoma elementami tworzacymi podluzna zewnetrzna wahliwa dzwig¬ nie 28.Ostojnica 4 pudla wagonowego opiera sie na wspornikach bocznych 32 za posrednictwem spre¬ zystych bloków 33. Oparcie boczne pudla wagono¬ wego na zewnetrznych wzdluznych dzwigniach wahliwych jest uwidocznione na fig. 4.Na fig. 4 przedstawiono tylny wózek wagonowy, z oznaczeniami omówionymi przy przednim wózku z fig. 3, oraz elementy analogiczne oznaczone tymi samymi liczbami odniesienia, z tym, ze element srodkowy 14 jest polaczony z elementami boczny¬ mi 11 za posrednictwem wahliwych laczników 35, tworzacych zawieszenie wahadlowe elementu srod¬ kowego 14 na elementach bocznych 11. Poza tym nie ma odbojów bocznych odpowiadajacych odbo¬ jom 20 z fig. 3 tak, ze element srodkowy 14 moze miec duzy luz boczny, poniewaz powierzchnie 36 odbojów 10 sa tylko' odbojami bezpieczenstwa.Ostojnica 4 wagonu spoczywa w czterech miej¬ scach na podwójnym wózku wagonowym, wyko¬ nanym wedlug wynalazku, a mianowicie: na dwóch czopach 16 i na dwóch wspornikach bocznych 32.Kazda podluzna zewnetrzna wahliwa dzwignia 28 rozmieszcza równomiernie obciazenie podpór bocz¬ nych na wózek wagonowy przedni i tylny, tak ze kazdy ze zwyklych wózków wagonowych jest ob¬ ciazony w srodku obciazenia przenoszonego bez¬ posrednio przez odpowiedni czop, i z kazdej stro¬ ny — polowa obciazenia dzialajacego na kazda podpore boczna.Dla kazdego wózka wagonowego, zestaw elemen¬ tów bocznych 11 przymocowanych przegubowo do elementu srodkowego 14 tworzy podwójna po¬ przeczna dzwignie wahliwa wsparta o odboje 10.Ze wzgledu na to, ze odbój 10 znajduje sie blizej osi 13 anizeli haka 25, wystarczy aby dzwignie pierscieniowe 16 przeniosly tylko stosunkowo nie¬ wielkie obciazenie, aby zrównowazyc obciazenie srodkowe wywierane na lozysko oporowe 15, a rów¬ nowaga pudla wagonu na wózku wagonowym zo¬ stanie osiagnieta, bez laczenia go w sposób trwaly z podwoziem wózka wagonowego.W przypadku wózka tylnego, pokazanego na fig. 4 i 5, pudlo wagonowe moze równiez wyko¬ nywac ruch wahadlowy w stosunku do podwozia wózka wagonowego. W przykladzie przedstawio¬ nym na rysunku odboje 10 sa umieszczone w przy¬ blizeniu na 1/3 odleglosci pomiedzy osia 13 a ha¬ kiem 25, przez co obciazenie boczne jest równe zaledwie 1/4 obciazenia wywieranego na czop srod¬ kowy, w zwiazku z czym kazda wzdluzna boczna dzwignia wahliwa jest obciazona tylko 1/6 calego obciazenia przenoszonego przez wózek wagonowy.Wymiary dzwigni wahiliwej moga wiec byc dosta¬ tecznie zmniejszone, a zwlaszcza jego wysokosc, aby nie krzyzowac sie z elementami ostojnicy pudla wagonowego.Luzy dzwigni wahliwych i czesci przegubów umozliwiaja równomierne obciazenia na kazda os,84 390 6 a pólkolista powierzchnia czopów 16 na elemen¬ tach srodkowych 14 umozliwia dobre rozlozenie obciazen na kazde kolo, pomimo ewentualnych nierównosci toru.Poza tym, przy przejezdzaniu krzywizny przedni 5 wózek 1 obraca sie swobodnie w lozysku oporo¬ wym, a element srodkowy 14 jest obracany przez skretna belke 8, opierajaca sie na dolnych wyste¬ pach 18 elementów srodkowych 14.Równoczesnie tylny wózek 2 przemieszcza sie 10 poprzecznie ruchem wzglednym w stosunku do pudla wagonowego dzieki wahliwym lacznikom 35 i dzwigniom pierscieniowym 26, podczas niewiel¬ kich odksztalcen sprezystych bloków 12. Wahliwe laczniki 35 i pierscieniowe dzwignie 26 powoduja ^ powrót wózka wagonowego do osi wagonu w cza¬ sie wyjezdzania na linie prosta.Polaczenie pudla z wózkiem jest uzyskane osobno dla kazdego wózka za pomoca scianek oporowych wewnetrznych dolnych wystepów 18 elementów 20 srodkowych 14, stykajacych sie z jedna lub druga powierzchnia boczna odpowiedniej belki skretnej.Jest oczywistym, ze stosunek dlugosci ramion kaz¬ dej poprzecznej dzwigni wahliwej moze byc rózny.Jezeli Obciazenie ostojnicy wagonu nie bedzie 25 równomierne, to mozna by rozlozyc obciazenia na dwa wózki wagonowe, przez umieszczenie wspor¬ ników bocznych 32 na elementach bocznych 11, w innych miejscach, a nie w ich sroidfkach.Mozna równiez polaczyc zawieszenia pomiedzy 30 elementom srodkowym 14 a belka skretna, na przyklad za pomoca podluznych laczników wahli¬ wych, umozliwiajacych swobodne ruchy wahadlo¬ we pionowe i boczne.Jest równiez oczywiste, ze wózek podwójny po- 35 siadajacy zwykle wózki wagonowe, moze miec trzy osie zamiast dwóch, pod warunkiem, ze kazdy zwykly wózek jest zaopatrzony. *w jedna belke skretna. 40 PL