Przedmiotem wynalazku jest sposób testowania wejsc analogowych ukladu sprzegajacego komputer z elementami automatyki i pomiarów, a zwlaszcza testowania „on-line" bloku wejsc analogowych systemu modulów automatyki.Znane sposoby testowania „on line" wejsc analogowych ukladów sprzegajacych komputer z elementami automatyki i pomiarów wykorzystuja do testowania tylko sygnaly napieciowe, przy czym testy diagnostyczne uruchamiane sa przed kazdym pomiarem lub okresowo, wedlug zapisanego w pamieci maszyny programu.W znanych rozwiazaniach nie ma opracowanego sposobu testowania prawidlowosci dzialania komutatora i ukladu adresowego. Natomiast sprawdzenie charakterystyki przetwarzania wejsciowego sygnalu analogowego na wyjsciowy sygnal cyfrowy polega na ciaglej korekcji wartosci przesuniecia poziomu odniesienia i wartosci nachylenia, informowaniu operatora o przekroczeniu granicy ostrzegawczej i odlaczeniu urzadzenia w przypadku przekroczenia granicy alarmowej.Podane znane sposoby testowania posiadaja szereg niedogodnosci, do których nalezy zaliczyc brak mozliwosci sprawdzenia dzialania ukladów przetwarzajacych sygnaly analogowe, na przyklad cisnienia lub rezystancji, na sygnaly napieciowe. Ponadto, okresowe uruchamianie testów diagnostycznych uniemozliwia operatorowi ocene sprawnosci systemu w chwili, gdy sprawnosc ta jest problematyczna, jak równiez nie pozwala na stwierdzenie, czy granica zmiennosci sygnalu przekroczona zostala w wyniku zaklócenia procesu na obiekcie, czy tez uszkodzenia ukladu sprzegajacego.Przytoczone sposoby testowania nie pozwalaja równiez na stwierdzenie uszkodzenia ukladu adresowego i komutatora, a ciagle pomiary i przeliczanie wspólczynników do kalibracji wartosci poziomu odniesienia i wartosci nachylenia pochlaniaja duzo czasu.Celem wynalazku jest opracowanie sposobu testowania wejsc analogowych ukladu sprzegajacego, który w znacznym stopniu wyeliminuje wspomniane wyzej niedogodnosci znanych ukladów testowania. Cel ten zostal osiagniety przez opracowanie sposobu testowania polegajacego na tym, ze do testowania wejsc analaogow\lch ukladu sprzegajacego komputer z elementami automatyki i pomiarów wykorzystuje sie zródlo sygnalów diagnostycznych charakteryzujace sie tym, ze wytwarza ono sygnaly diagnostyczne nie tylko w postaci napiecia,2 83 763 lecz równiez w postaci innych kategorii i klas, jakie wystepuja na obiekcie, a wiec na przyklad w postaci pradu, cisnienia, rezystancji itp.Charakterystyczna cecha sposobu testowania wedlug wynalazku jest utworzenie trzech grup testów diagnostycznych. Moment uruchomienia tych testów wyznacza sie na trzy rózne sposoby: — recznie przez operatora w dowolnej chwili czasu; — okresowo wedlug zapisanego w pamiecie maszyny programu; — automatycznie z chwila wykrycia w programie obslugi wejsc przekroczenia granic zmiennosci sygnalu.Pierwsza grupa testów przeznaczona jest do sprawdzenia prawidlowosci wybierania komutatora wejsciowe¬ go. Sposób testowania w tym przypadku polega na przydzieleniu w kazdej najnizszej grupie funkcjonalnej wejsc (na przyklad w module) jednego lub kilku wejsc przeznaczonych dla diagnostyki, a w kazdym nadrzednym zbiorze grup funkcjonalnych (na przyklad w bloku) dodatkowo jednego lub kilku wejsc przeznaczonych równiez dla diagnostyki, przy czym adresy wejsc róznia sie od siebie, dzieki czemu przez wybranie wejscia diagnostyczne¬ go i pomiar znanych, lub w znany sposób sterowanych potencjalów i/lub pradów dolaczonych do wejsc diagnostycznych sprawdza sie czesciowo dzialanie ukladu adresowego wybierania wejsc i grup funkcjonalnych wejsc.Druga grupa testów przeznaczona jest do wykrywania ciaglych zwarc komutatora. Sposób testowania w tym przypadku polega na tym, ze sygnaly diagnostyczne podlaczone sa do wejsc diagnostycznych ukladu sprzegajacego poprzez znane szeregowe i/lub równolegle rezystory, przez co uzyskuje sie zmiane wartosci napiecia sygnalu w zaleznosci od tego, czy komutator sygnalów wejsciowych pracuje prawidlowo, czy tez wystapila awaria polegajaca na ciaglym zwarciu kontaktów komutatora. Ponadto przy znajomosci parametrów zastepczych zródel sygnalów analogowych dolaczonych do wejsc analogowych ukladu sprzezania, a wiec wydajnosci napieciowej i/lub pradowej oraz rezystancji wyjsciowej, uzyskuje sie mozliwosc stwierdzenia, w której grupie kontaktów nastapila awaria.Trzecia grupa testów przeznaczona jest do sprawdzenia rozkalibrowania sie wartosci przesuniecia poziomu odniesienia i/lub nachylenia charakterystyki przetwarzania wejsciowego sygnalu analogowego na wyjsciowy sygnal cyfrowy i polega na pomierzeniu rzeczywistych wartosci i nachylenia oraz ustalaniu granic ostrzegawczych i alarmowych, przy czym do chwili przekroczenia granicy ostrzegawczej komputer uwzglednia stale, zapisane w pamieci wartosci przesuniecia i/lub nachylenia, a po przekroczeniu granicy ostrzegawczej alarmuje operatora i wlacza podprogram korekcji uwzgledniajac rzeczywiste wartosci przesuniecia i/lub nachylenia. Natomiast po przekroczeniu granicy alarmowej uszkodzone wejscia analogowe systemu zostaja oznaczone jako niedostepne.Przy zastosowanym sposobie diagnostyki, informacje o prawidlowo pracujacym ukladzie sprzegajacym uzyskuje sie juz po jednorazowym pomiarze sygnalów diagnostycznych.Sposób testowania wedlug wynalazku pokazany jest na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat blokowy obrazujacy sposób testowania wejsc analogowych ukladu sprzegajacego komputer z elementami automatyki i pomiarów, natomiast fig. 2 przedstawia przykladowe rozwiazanie diagnostyki bloku wejsc analogo¬ wych.Pokazany na schemacie blokowym komputer 3 wspólpracuje z elementami automatyki i pomiarów 1 poprzez uklad sprzegajacy 2. Do testowania wejsc analogowych ukladu sprzegajacego 2 wykorzystane sa sygnaly analogowe wytwarzane przez zródlo 4 sygnalów diagnostycznych.W przykladzie rozwiazania diagnostyki bloku wejsc analogowych, do testowania wykorzystuje sie rezystory 7, 8, 9, 10 i 27 oraz zródla napiecia 5 i 6. Na przyklad dla centralnej rejestracji danych wymagany jest pomiar temperatury na obiekcie 24 przy uzyciu do tego celu termometrów rezystancyjnych 26. Zmiana rezystancji termometrów rezystancyjnych 26 przetwarzana jest na napiecie przy pomocy mostków rezysta¬ ncyjnych 25 zasilanych dla wszystkich termometrów 26 z jednego zródla napiecia. Blok wejsc analogowych 23, skladajacy sie z dwóch modulów komutatorów 21 i 22, modulu sterowania 20 i modulu przetwornika analogowo-cyfrowego ze wzmacniaczem 19 polaczony jest z kanalem przemyslowym 18 komputera 3 oraz z obiektem i sygnalami diagnostycznymi, przy czym wejscia 13, 14 i 17 polaczone sa z obiektem, a wejscia 11, 12, 15 i 16 polaczone ze zródlami napiec 5 i 6 poprzez rezystory 7, 8, 9 i 10. Dla wejscia 13 pokazana jest zastepcza sila elektromotoryczna 28 i zastepcza rezystancja wyjsciowa 29 widoczna od strony zacisków modulu komutatorów 21.W celu sprawdzenia dzialania mostków rezystancyjnych 25 wybiera sie odpowiednie wejscia z grupy wejsc 14 i porównuje sie otrzymana wartosc napiecia z napieciem zapisanym w pamieci.Sprawdzenie dzialania ukladu adresowego polega na pomierzeniu napiec zródel 5 i 6. Prawidlowa praca charakteryzowac sie bedzie otrzymaniem napiecia zródla 5 przy wybraniu wejscia 11 w module 21 i wejscia 16 w module 22, natomiast napiecie zródla 6 pojawiac sie powinno przy wybraniu wejscia 12 w module 21 i wejscia w module 22.83763 3 Stale zwarcie kontaktów, na przyklad na wejsciu 13, spowoduje równolegle dolaczenie sie dwójnika skladajacego sie z zastepczej sily elektromagnetycznej zródla 28 oraz zastepczej rezystancji wyjsciowej 29 do rezystancji wejsciowej bloku wejsc analogowych 23. W tym przypadku po wybraniu wejsc diagnostycznych otrzymamy przeslone do komputera wartosc, bedaca superpozycja napiec zródla 28 i napiecia diagnostycznego.Wiedzac, ze wystepuja na przyklad trzy typy termometrów 26, a rezystancje wyjsciowe mostków rezystancyj- nych 25 sa rózne, natomiast zastepcze sily elektromotoryczne mostków sa takie same, mozemy wpisac do pamieci oczekiwane wartosci napiec dla kazdego ze zródel 5, 6 i po wystapieniu awarii stwierdzic, w której grupie wejsc awaria wystapila.W celu testowania napiecia zasilajacego mostki rezystancyjne 25 wprowadzony jest wzorcowy rezystor 27, który po przetworzeniu w mostku rezystancyjnym daje napiecie o wartosci uzaleznionej od wartosci napiecia zasilajacego mostki.Dla sprawdzenia wartosci przesuniecia i nachylenia, wybieramy wartosc napiecia zródla 5 równa poczatko¬ wi charakterystyki przetwarzania, natomiast wartosc napiecia zródla 6 równa 90% konca zakresu. Ze wzgledu na narzucona dokladnosc pomiaru, na przyklad ± 1% oraz narzucenie dopuszczalnej pracy bloku wejsc analogo¬ wych przy zmianie przesuniecia i nachylenia o ± 10%, wybiera sie granice ostrzegawcza przy ±1% zmiany przesuniecia i nachylenia, natomiast granice alarmowa przy ± 10% zmiany przesuniecia i nachylenia. PL