Uprawniony z patentu: ITT Industries Inc., Nowy Jork (Stany Zjedno¬ czone Ameryki) Mechaniczne urzadzenie uszczelniajace zwlaszcza dla pomp stosowanych w kopalniach lub miejscach gdzie wystepuje stezenie gazów, plynów lub rozpylone materialy o wlasciwosciach wybuchowych Przedmiotem wynalazku jest mechaniczne urza¬ dzenie uszczelniajace, zwlaszcza dla pomp stoso¬ wanych w Kopalniach lub miejscach, gdzie wyste¬ puje stezenie gazów lub rozpylone materialy o wlasciwosciach wybuchowych latwopalne, lub w srodowisku, w którym temperatura elementów pompy nie moze przekroczyc dopuszczalnej war¬ tosci, zwlaszcza kiedy nastapi strata medium uszczelniajacego. Urzadzenie to przeciwdziala prze¬ dostawaniu sie cieklego osrodka pompowanego do silnika pompy.Urzadzenie uszczelniajace zawiera miedzy inny¬ mi jeden staly i jeden obracajacy sie pierscien uszczelniajacy. Pierwszy jest dolaczony do czesci nieruchomej, w tym przypadku do obudowy pom¬ py, a drugi do czesci obracajacej sie, w tym przy¬ padku do osi walu pompy. Obydwa pierscienie uszczelniajace sa do siebie dociskane za pomoca jednego lub kilku elementów sprezystych takich jak sprezyny spiralne lub plaskie.Silne tarcie wywolane dociskaniem sprezyn a niekiedy i cisnieniem uszczelnianego osrodka, wy¬ stepujace pomiedzy pierscieniami uszczelniajacymi w czasie obrotów powoduje wytworzenie ciepla mogacego spowodowac przegrzanie.W normalnych warunkach eksploatacyjnych uni¬ ka sie tego przez zastosowanie symetrycznych uszczelnien mechanicznych, mechanicznych uszczel¬ nien podwójnych, pomiedzy którymi krazy plyn chlodzacy lub uzycie pierscieni uszczelniajacych 2 z zebrami chlodzonymi przez uszczelniany osrodek.W przypadku awarii jesli na przyklad zniknie osrodek uszczelniajacy lub jesli zostanie wstrzy¬ many przeplyw plynu chlodzacego, to temperatu- 6 ra pierscieni uszczelniajacych moze szybko wzro¬ snac.W niektórych przypadkach zadna z czesci kon¬ strukcji, w która jest wbudowane uszczelnienie nie moze w zadnym momencie osiagnac tempera- 10 tury przekraczajacej ustalona z góry wartosc.Przykladami takich konstrukcji sa pompy prze¬ znaczone dla kopaln, w których moga sie pojawic gazy wybuchowe lub rozpylone materialy wybu¬ chowe i pompy do plynów latwo palnych. W tego 15 rodzaju konstrukcjach koniecznym jest by tempe¬ ratura uszczelnienia nigdy nie przekraczala do¬ puszczalnej wartosci w przypadku zaniku uszczel¬ nianego osrodka.Celem wynalazku jest usuniecie wad znanych 20 urzadzen uszczelniajacych. Zadanie techniczne po¬ legalo na opracowaniu konstrukcji, która wyeli¬ minuje niebezpieczenstwo przegrzania sie pierscie¬ ni uszczelniajacych.Cel wynalazku osiagnieto przez to, ze na ze- 25 wnatrz jednego z pierscieni uszczelniajacych, w bezposrednim styku z jednym z tych pierscieni lub za posrednictwem jednego lub kilku elemen¬ tów sprezystych umieszczony jest element czuly na temperature, majacy postac podkladki lub pier- 30 scienia wykonanego z materialu topiacego sie w z 8331483314 3 4 góry okreslanej temperaturze, który po osiagnieciu tej temperatury ulega stopieniu umozliwiajac od¬ dalenie sie od siebie pierscieni uszczelniajacych.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia mechaniczne urzadzenie uszczelniajace z podkladka wykonana z latwotopliwego stopu np. stopu Wood'a, podtrzymujaca obrotowy pierscien uszczelniajacy, fig. 2 — mechaniczne urzadzenie uszczelniajace z podkladka ze stopu latwotopldwego usytuowana w bezposrednim kontakcie z nierucho¬ mym pierscieniem uszczelniajacym, fig. 3 — me¬ chaniczne urzadzenie uszczelniajace, w którym czesc obudowy uszczelnienia jest wykonana ze sto¬ pu latwotopliwegof-fig. 4 — mechaniczne urzadze¬ nie uszczelniajace, wiktórym podkladka wykonana ze stopu latwotopliwego umieszczona jest pod sprezyna, fetvóra gpjotrzyimuje jeden z pierscieni uszczelniajacych, "a f'fe. 5 — mechaniczne urzadze¬ nie uszczelniajace, w którym podkladka podtrzy¬ mujaca jeden z pierscieni uszczelniajacych jest wykonana w postaci zlacza czulego na tempera¬ ture.Jak pokazano na fig. 1 pod nieruchomym piers¬ cieniem uszczelniajacym 1 znajduje sie podkladka 3 wykonana z metalu topiacego sie przy pewnej z góry okreslonej temperaturze, np. ze stopu Wood'a, która podtrzymuje pierscien uszczelniaja¬ cy 2. Jesli wskutek znikniecia osrodka uszczelnia¬ nego lub ustania z innego powodu chlodzenia pierscieni uszczelniajacych, temperatura w tym obszarze przekroczy najwyzsza temperature do¬ puszczalna, to podkladka 3 ulegnie stopieniu a jej material zostanie wyrzucony na zewnatrz pod dzialaniem sily odsrodkowej. Pierscien uszczelnia¬ jacy 2 opada w dól do opróznionej przez podklad¬ ke 3 przestrzeni, a obydwa pierscienie uszczelnia¬ jace przestaja sie stykac, dzieki czemu ustaje po¬ wodowane tarciem wytwarzanie ciepla.Na fig. 2 przedstawione jest urzadzenie uszczel¬ niajace, w którym czescia czula na temperature jest podkladka 3 zamocowana w nieruchomej czes¬ ci konstrukcji i stanowiaca plaszczyzne oporowa dla stalego pierscienia uszczelniajacego 1. Z chwi¬ la gdy temperatura osiagnie wartosc krytyczna, podkladka 3 topi sie a pierscien uszczelniajacy 1 zostanie uniesiony w góre co powoduje przerwa¬ nie styku pomiedzy pierscieniami 1 i 2. 5 W rozwiazaniu uwidocznionym na fig. 3 i 4, elementem czulym na temperature jest podklad¬ ka 3 umieszczona w obudowie 4 otaczajacej piers¬ cien uszczelniajacy 2, która to podkladka; 3 usy¬ tuowana jest pod pierscieniem 2 bezposrednio lub pod sprezyna podtrzymujaca pierscien 2, dzieki czemu przy okreslonej temperaturze krytycznej, z chwila stopienia podkladki 3 wspomniany pier¬ scien uszczelniajacy 2 moze opasc ku dolowi i stracic kontakt ze stalym pierscieniem uszczelnia¬ jacym 1.W rozwiazaniu przedstawionym na fig. 5, ele¬ mentem czulym na temperature jest zlacze 3 po¬ miedzy czesciami 14 i 15 podkladki stanowiacej plaszczyzne oporowa stalego pierscienia uszczelnia¬ jacego 1.Zlacze 3 moze byc polaczeniem lutowanym, kle¬ jowym lub skurczowym. Z chwila osiagniecia tem¬ peratury krytycznej zlacze 3 zostaje rozerwane, a czesc 15 wraz z pierscieniem uszczelniajacym 1 unosi sie do góry co przerywa kontakt pomiedzy pierscieniami uszczelniajacymi 1 i 2. PL PL