PL83281B1 - 1,2,4-oxadiazolyl)thiono)phosph(on)ates - with biocidal activity[CH552341A] - Google Patents

Description

Srodek szkodnikobójczy Przedmiotem wynalazku jest srodek szkodniko¬ bójczy zawierajacy nowe estry oksadiazolilowe jako substancje czynna.Nowe estry oksadiazolilowe przedstawione sa wzorem 1, w którym Ri oznacza rodnik alkilowy, grupe alkoksylowa lub rodnik fenylowy, R2 oznacza rodnik alkilowy, R3 oznacza atom wodoru, rodnik alkilowy, alkenylowy, alkinylowy, fenylowy, ben¬ zylowy, grupe fenoksylowa, alkoksylowa, alkoksy- karbamylowa, lub karbamylowa, a X oznacza atom tlenu lub siarki.Wystepujace jako Ru R2 i R3 rodniki alkilowe, alkenylowe, alkinylowe i grupy alkoksylowe za¬ wieraja 1—18, wzglednie w przypadku rodników alkenylowych lub alkinylowych 2—18 atomów wegla, korzystnie 1—4, wzglednie 2—4 atomów we¬ gla i moga zawierac lancuchy proste lub rozgale¬ zione. Przykladami takich grup sa miedzy innymi: grupa metylowa, metoksylowa, etylowa, etoksylo- wa, propylowa, propoksylowa, izopropylowa, n-, izo-,II-rzed-,III-rzed.-butylowa, allilowa, krotony- Iowa, metallilowa, propargilowa, n-butynylowa.Szczególnie duze znaczenie maja zwiazki o wzo¬ rze 2, w którym R4 oznacza rodnik alkilowy o 1—4 atomach wegla, grupe alkoksylowa o 1—4 atomach wegla lub rodnik fenylowy, R5 oznacza rodnik alki¬ lowy o 1—4 atomach wegla, R6 oznacza rodnik alkilowy o 1—4 atomach wegla, rodnik alkenylowy o 2—4 atomach wegla, rodnik alkinylowy o 2—4 atomach wegla, grupe karbamylowa, grupe o wzo- 20 30 rze 5, grupe o wzorze 6, grupe o wzorze 7, rodnik fenylowy, lub benzylowy, a X oznacza atom tlenu lub siarki.Zwiazki o wzorze 1 wytwarza sie na drodze reakcji hydroksyoksadiazolu o wzorze 3 z halogen¬ kiem kwasu fosforowego o wzorze 10 w obecnosci srodka wiazacego kwas albo na drodze reakcji soli hydrcksyoksadiazolu o wzorze 3 z halogenkiem kwasu fosforowego o wzorze 10.We wzorach 3 i 10 symbole Rx, R2, R3 i X maja wyzej podane znaczenie, a Hal oznacza atom fluoru, chloru, bromu lub jodu, korzystnie chloru lub bro¬ mu. Jako sole hydroksyoksadiazoli o wzorze 3 na¬ daja sie na przyklad sole metali jednowartoscio- wych, zwlaszcza sole metali alkalicznych.Jako srodki wiazace kwas stosuje sie na przy¬ klad zasady, takie jak aminy trzeciorzedowe, na przyklad trójetyloamina, dwumetyloanilina, piry¬ dyna, zasady pirydynowe, zasady nieorganiczne, ta¬ kie jak wodorotlenki i weglany metali alkalicz¬ nych i metali ziem alkalicznych, korzystnie weglan sodu i potasu.Reakcje prowadzi sie korzystnie w srodowisku obojetnych rozpuszczalników, takich jak weglowo¬ dory aromatyczne, na przyklad benzen, toluen, ben¬ zyny, chlorobenzen, polichlorobenzeny, bromoben- zen, chlorowane alkany o 1—3 atomach wegla, etery, jak dioksan, czterowodorofuran, estry, jak octan etylu, jak ketony, jak metyloetyloketon, dwuetyloketon, nitryle, jak acetonitryl. 83 28183 281 3 Niektóre substancje wyjsciowe o wzorze 3 sa znanymi zwiazkami. Mozna je wytwarzac na przy¬ klad wedlug G. Baccar i F. Mathis, Comp. Rend. 26 (1), 174—177 (1965) lub za pomoca nowych syntez przedstawionych na rysunku jako schemat 1 i schemat 2, w których R3 ma znaczenie wyzej podane.Postepujac w omówiony wyzej sposób, na przy¬ klad z hydroksyoksadiazolu o wzorze 4 (o tempera¬ turze topnienia 198—199°C), otrzymanego na drodze cyklizacji chlorku kwasowego o wzorze 8, wytwarza sie zwiazek o wzorze 13 (substancje czynna nr 1) wykazujacy wspólczynnik zalamania swiatla nD20= =1.5388, a na przyklad z hydroksyoksadiazolu o wzo¬ rze 9 (o temperaturze topnienia 97—99°C) wytwarza sie zwiazek o wzorze 15 (substancje czynna nr 2) wykazujacy wspólczynnik zalamania swiatla nD20= =1,6687.\.M analogiczny sposób otrzymuje sie nastepujace zwiazki: zwiazek o wzorze 16 o nD20=1,5307, zwiazek o wzorze 17 o temperaturze topnienia 49—52°C, oraz zwiazki o wzorach 11, 12, 14 i 18—49.Substancje czynne o wzorze 1 nadaja sie do zwalczania najróznorodniejszych szkodników zwie¬ rzecych i roslinnych. Mozna je stosowac jako srodki przeciw pasozytom, przeciw wirusom, przeciw mie¬ czakom, jako srodki fungistatyczne lub bakterio- statyczne, a takze czesciowo jako srodki do regu¬ lowania wzrostu, jako srodki odcinajace i pozba¬ wiajace lisci. Przede wszystkim jednak dzialaja one przeciw wszystkim stadiom rozwojowym, ta¬ kim jak jaja, larwy, nimfy, poczwarki i adulty owadów oraz przedstawicieli rzedu Akarina, ta¬ kim jak roztocza, kleszcze.Zwiazki o wzorze 1 mozna stosowac na przyklad przeciw nastepujacym owadom i przedstawicielom rzedu Akarina: owady rodziny Teltigonidae, Grylli- dae, Gryllotalpidae, Blattidae, Peduwlidae, Phyr- rohocoriae, Cimcidae, Delphacidae, Aphididae, Dias- pididae, Pseudococcidae, Scarabaeidae, Dermesti- dae, Coccinellidae, Tenebrionidae, Chrysomelidae, Bruchidae, Tineidae, Noctindae, Lymatriidae, Py- ralidae, Gulicidae, Tipulidae, Stomoxydae, Trypeti- dae, Muscidae, Callipheridae i Pulicidae oraz roz¬ tocza rodziny Ixodidae, Argasidae, Tetranychidae i Dermanyssidae.Zakres dzialania owadobójczego i/lub roztoczo- ~ bój czego mozna znacznie rozszerzyc przez dodatek innych srodków owadobójczych i/lub roztoczobój- czych. Jako dodatki stosuje sie na przyklad miedzy innymi nastepujace substancje czynne: Organiczne zwiazki fosforu: bezwodnik kwasu bis, 0,0-dwuetylofosforowego (TEPP) fosfonian dwumetylo-(2,2,2-trójchloro-l-hydroksy- etylowy) (TRICHLORFON) fosforan l,2-dwubromo-2,2-dwuchloroetylodwume- tylowy (NALED) fosforan 2,2-dwuchlorowinylodwumetylowy (DI- CHLORPHOS) fosforan 2-metoksykarbamylo-l-metylowinylodwu- metylowy (MEVINPHOS) cis-fosforan dwumetylo-l-metylo-2(metylokarba- mylo)-winylowy (MONOCROTOPHOS) 3 - (dwumetoksyfosfinyloksy) - N,N-dwumetylo-cis- -krotonamid) (DICROTOPHOS) fosforan 2-chloro-2-dwumetylokarbamylo-l-metylo- winylodwumetylowy (PHOSPHAMIDON) 5 tiofosforan 0,0-dwuetylo-0 (lub S)-2-(etylotio)etylo- wy) (DEMETON) dwutiofosforan S-etylotioetylo-0,0-dwumetylowy (THIOMETON) dwutiofosforan 0,0-dwuetylo-S-etylotiometylowy io (PHORATE) dwutiofosforan 0,0-dwuetylo-S-2-(etylotio)-etylowy (DISULFOTON) tiofosforan 0,0-dwumetylo-S-2-(etylosulfinylo/ety- lowy) (OXYDEMETONMETHYL) 15 dwutiofosforan 0,0-dwumetylo-S- ksy)-etylowy (MALATHION) dwutiofosforan 0-etylo-S,S-dwupropylowy S,Sr-metyleno-bis-dwutiofosforan 0,0,0,0-czteroety- lowy (ETHION) 20 dwutiofosforan 0,0-dwumetylo-S-»(N-metylo-N-for- mylokarbamylometylowy) (FORMOTHION) dwutiofosforan 0,0-dwuetylo-S,(N-metylokarbamy- lometylowy) (DIMETHOAT) tiofosforan 0,0-dwumetylo-O-p-nitrofenylowy (PA- 25 RATHIONETHYL) tiofosforan 0,0-dwuetylo-O-p-nitrofenylowy (PARA- THION) tiofosfonian O-etylo-0-p-nitrofenylofenylowy (EPN) tiofosforan 0,0-dwumetylo-0-(4-nitro-m-tolilowy) 30 (FENITROTHION) tiofosforan 0,0-dwumetylo-0-2,4,5-trójchlorofenyIo¬ wy (RONNEL) tiofosfonian 0-etylo-0-2,4,5-trójchlorofenyloetyIowy (TRICHLORONAT) 35 tiofosforan 0,0-dwumetylo-0-2,5-dwuchloro-4-bro- mofenylowy) (BROMOPHOS) tiofosforan 0,0-dwumetylo-0-(2,5-dwuchloro-4-jodo- fenylowy) (JODOFENPHOS) N-metyloamidofosforan 4-III-rzed. butylo-2-chloro- 40 fenylo-0-metylowy (CRUFOMAT) tiofosforan 0,0-dwumetylo-0-(3-metylo-4-metylotio- fenylowy) (FENTHION) fosforan izopropyloamino-0-etylo-0-(4-metylotio-3- -metylofenylowy) tiofosforan 0,0-dwuetylo-0-p-(me- 45 tylosulfinylofenylowy) (FENSULFOTHION) tiofosforan 0-p-(dwumetylosulfamidofenylo-0,0- -dwumetylowy) (FAMPHUR) O^-tiodwu-p-fenylenotiofosforan OjOjO^O^czterome- tylowy 50 dwutiofosfonian O-etylo-S-fenyloetylowy fosforan 0,0-dwumetylo-0-(-metylobenzylo-3-hydro- ksykrotonylowy) fosforan 2-chloro-1-(2,4- dwuchlorofenylo)-winylo- -dwuetylowy (CHLORFENVINPHOS) 55 fosforan 2-chloro-l-(2,4,5-trójchlorofenylo)-winylo- -dwumetylowy tiofosforan 0-[2-chloro-l-(2,5-dwu- chlorofenylo)]-winylo-0,0-dwuetylowy 0,0-dwuetylotiofosforan fenyloglioksylonitryloksymu (PHOXIM) oo tiofosforan 0,0-dwuetylo-0-(3-chloro-4-metylo-2-ke- to-2-H-l-benzopiranylowy-7) (COUMAPHOS) S,S-bis-(0,0-dwuetyiodwutiofosforan) 2,3-p-dioksa- noditiolu (DIOXATHION) dwutiofosforan 5-[(6-chloro-2-keto-3-benzoksazoli- 65 nylo)-metylo]-0,0-dwuetylowy (PHOSALON)8S281 2-(dwuetoksyfosfinyloimino)-l,3-ditiolan dwutiofosforan 0,0-dwumetylo-S^(2-metoksy-1,3,4- -tiadiazol-5-(4H)-onylo-4-metylowy) dwutiofosforan 0,0-dwumetylo-S-ftalimidometylowy tiofosforan 0,0-dwuetylo-0-(3,5,6-trójchloro-2-piry- dylowy) tiofosforan 0,0-dwuetylo-0-2-pirazynylowy tiofosforan 0,0-dwuetylo-0-(2-izopropylo-4-metylo- -6-pidymidylowy) (DIAZINON) tiofosforan 0,0-dwuetylo-0-(2-chinoksalilowy) dwutiofosforan 0,0-dwumetylo-S-(4-keto-l,2,3-ben- zotriazyn-3 (4H)-ylometylowy) (AZINPHOSME- THYL) dwutiofosforan 0,0-dwuetylo-S-{4-keto-l,2,3-benzo- triazyn-S-(4H)-ylometylTwy) (AZINPHOSAETHYL) dwutiofosforan S-[(4,6-dwuamino-s-triazynylo-2)- -metylo]-0,0-dwumetyIowy (MENAZON) tiofosforan 0,0-dwumetylo-0-(3-chloro-4-nitrofeny- lowy) (CHLORTHION) tiofosforan 0,0-dwumetylo-0 (lub S)-2-(etyk)tioety- lowy) (DEMETON-S-METHYL) chlorek 2-(0,0-dwumetylofosforylotiometylo)-5-me- toksypirono - 4-3,4-dwuchlorobenzylotrójfenylofosfo- niowy dwutiofosforan 0,0-dwuetylo-S-(2,5-dwuchlorofe- nylotiometylowy) (PHENKAPTON) tiofosforan 0,0-dwuetylo-0-(4-metylokumarynylowy- -7) (POTASAN) 5 - amino-bis-(dwumetyloamido)-fosfinylo-3-fenylo- -1,2,4-triazol (TRIAMIPHOS) N - metylo-5-(0,0-dwumetylotiofosforylo)-3-tiawale- ramid (VAMIDOTHION) tiofosforan 0,0-dwuetylo-0-(2-dwumetyloamino-4- metylopirymidylowy-6) (DIOCTHYL) tiofosforan 0,0-dwumetylo-S-(metylokarbamylonie- tylowy) (OMETHOAT) tiofosfonian 0-etylo-0-(8-chinolinylo)-fenylowy (OXI- NOTHIOPHOS) amidotiofosforan O-metylo-S-metylowy (MONITOR) benzotiofosfonian 0-metylo-0-(2,5-dwuchloro-4-bro- mofenylowy) (PHOSVEL) dwutiopirofosforan 0,0,0,0-czteropropylowy 3-(dwumetoksyfosfinyloksy) - N-metoksy-cis-kroto- namid dwutiofosforan 0,0-dwumetylo-S-(N-etylokarbamy- lometylowy) (ETHOATMETHYL) dwutiofosforan 0,0-dwuetylo-S-(N-izopropylokarba- mylometylowy) (PROTHOAT) tiofosforan S-N-(l-cyjano-l-metyloetylo)-karbamy- lometylodwuetylowy (CYANTHOAT) dwutiofosforan S-(2-acetamidoetylo)-0,0-dwumety- lowy szesciometylotrójamid kwasu fosforowego (HEMPA) triofosforan 0,0-dwumetylo-0-(2-chloro-4-nitrofeny- lowy) (DICAPTHON) tiofosforan 0,0-dwumetylo-O-p-cyjanofenylowy (CYANOX) tiofosfonian 0-etylo-O-p-cyjanofenylowy tiofosforan 0,0-dwuetylo-0-2,4-dwuchlorofenylowy (DICHLORFENTHION) amidotiofosforan 0-2,4-dwuchlorofenylo-0-metylo- izopropylowy tiofosforan 0,0-dwuetylo-0-2,5-dwuchloro-4-bromo- fenylowy (BROMOPHOSAETHYL) fosforan dwumetylo-p-{metylotio)-fenylowy tiofosforan 0,0-dwumetylo-O-p-sulfamidofenylowy tiofosforan 0-[p-(p-ehlorofenylo)-azofenylo]-0,0- dwumetylowy (AZOTHOAT) 5 dwutiofosfonian O-etylo-S-4-chlorofenyloetylowy dwutiofosfonian O-izobutylo-S-p-chlorofenyloety- lowy tiofosforan 0,0-dwumetylo-S-p-chlorofenylowy dwutiofosforan 0,0-dwum^tylo-S-(p-chlorofenylotio- io metylowy) dwutiofosforan 0,0-dwuetylo-p-chlorofenylomerkap- tometylowy (CARBOPHENOTHION) tiofosforan 0,0-dwuetylo-S-p-chlorofenylotiomety- lowy 15 dwutiofosforan 0,0-dwumetylo-S-(karboetoksyfeny- lometylowy) (PHENTHOAT)„. dwutiofosforan 0,0-dwuetylo-S-(karbofluoroetoksy- fenylometylowy)dwutiofosforan 0,0-dwumetylo-S- -(karboizopropoksyfenylometylowy) 20 tiofosforan 0,0-dwuetylo-7-hydroksy-3,4-czteromety- lenokumarynylowy (COUMITHOAT) 2-siarczek 2-metoksy-4-H-l,3,2-benzodioksafosfo- ryny tiofosforan 0,0-dwuetylo-0-(5-fenylo-3-izooksazoli- lowy) 2-(dwuetoksyfosfinyloimino)-4-metylo-l,3-ditiolan tlenek tris-(2-metylo-l-azyrydynylo)-fosfiny (ME- TEPA) dwutiofosforan S-(2-chloro-l-ftalimidoetylo)-0,0- dwuetylowy fosforan N-hydroksynaftalimidodwuetylowy fosforan dwumetylo-3,5,6-trójchloro-2-pirydylowy tiofosforan 0,0-dwumetylo-0-(3,5,6-trójchloro-2-piry- dylowy) tiolofosforan S-2-(etylosulfonylo)-etylodwumetylowy (DIOXYDEMETON-S-METHYL) dwutiofosforan dwuetylo-S-2-(etylosulfinylo)-etylo- wy (OXYDISULFOTON) bezwodnik kwasu bis-0,0-dwuetylotiofosforowego 40 (SULFOTEP) fosforan dwumetylo-l,3-dwoi-(karbometoksy)-l-pro- pen-2-ylowy fosfonian dwumetylo-(2,2,2-trójchloro-l-butyroilo- 45 ksyetylowy) (BUTONAT) fosforan 0,0-dwumetylo-0-<2,2-dwuchloro-l-meto- ksywinylowy) bis-(dwumatyloamido)-fluorofosforan (DIMEFOX) chlorek 3,4-dwuchlorobenzylo-trójfenylofosfoniowy 50 dwutiofosforan dwumetylo-N-metoksymetylokarba- mylometylowy (FORMOCAARBAM) fosforan 0,0-dwuetylo-0-(2,2-dwuchloro-l-chloroeto- ksywinylowy) fosforan 0,0-dwumetylo-0-(2,2-dmichloro-l-chloro- 55 etoksywinylowy)dwutiofosforan 0-etylo-S,S-dwufe- nylowy dwutiofosfonian O-etylo-S-benzylofenylowy tiolofosforan 0,0-dwuetylo-S-benzylowy dwutiofosforan 0,0-dwumetylo-S-(4-chlorofenylotio- 60 metylowy) (METHYLCARBOPHENOTHION) dwutiofosforan 0,0-dwumetylo-S-(etylotiometylowy) dwuizopropyloaminofluorofosforan (MIPAFOX) dwutiofosforan 0,0-dwumetylo-S-(morfolinylokarba- mylometylowy) (MORPHOTHION) 65 fosforan bismetyloamidofenylowy 30 3583 281 7 8 dwutiofosforan 0,0-dwumetylo-S-(benzenosulfony- lowy) tiofosforan 0,0-dwumetylo-(S i 0)-etylosulfinyloety- lowy fosforan 0,0-dwuetylo-0-4-nitrofenylowy dwusiarczek trójetoksy-izopropoksy-bis-(tiofosfiny- lowy) 2-tlenek 2-metoksy-4H-l,3,2-benzodioksafosforyny osmiometyloamid kwasu pirofosforowego (SCHRA- DAN) bis-(dwumetoksytiofosfinylosulfido)-fenylometan N, N, N', N^czterometylodwuamidofluorofosforan (DIMEFOX) metanotiofosfonian 0-fenylo-O-p-nitrofenylowy (CO- LEP) N-metyloamidotiofosforan 0-metylo-0-(2-chloro-4- -III-rzed. butylofenylowy) (NARLENE) tiofosfonian 0-etylo-0-(2,4-dwuchlorofenylo)-feny- lowy tiofosforan 0,0-dwuetylo-0-(4-metylomerkapto-3,5- -dwumetylofenylowy) dwusiarczek 4,4'-bis-(0-G-dwumetylotiofosforylo- ksy)-dwufenylowy fosforan 0,0-dwu-(|3-chloroetylo)-0-(3-chloro-4-me- tylo-kumarynylowy-7) dwutiofosforan S-(l-ftalimidoetylo)-0,0-dwuetylowy tiofosforan 0,0-dwumetylo-0-(3-chloro-4-dwuetylo- sulfamylofenylowy) amidotiofosforan 0-metylo-0-(2-karboizopropoksyfe- nylowy 5 - (0,0-dwumetylofosforylo)-6-chloro-bicyklo(3,2,0)- -heptadien-1,5 amidotiofosforan 0-metylo-0-(2-izopropoksykarbo- nylo-l-metylowinylo)-etylowy Nitrofenole i ich pochodne: 4,6-dwunitro-6-metylofenol i jego sól sodowa (Dini- trocresol) dwunitrobutylofenol i jego sól 2,2r,2rr-trójetanolo- aniiny 2-cykloheksylo-4,6-dwunitrofenol (Dinex) krotonian 2-(l-metyloheptylo)-4,6-dwunitrofenylowy (Dinocap) 3-metylobutonian 2-II-rzed.-butylo-4,6-dwunitrofe- nylowy (Binapacryl) cyklopropionian 2-II-rzad.-butylo-4,6-dwunitrofeny- lowy weglan 2-II-rzed. butylo-4,6-dwunitrofenyloizopro- pylowy (Dinobuton) Rózne: Pyretryna I pyretryna II chryzantemian 3-allilo-2-metylo-4-keto-2-cyklopen- ten-1-ylowy (Allethrin) chryzantemian 6-chloropiperonylu (barthrin) chryzantemian 2,4-dwumetylobenzylowy (dimethrin) chryzantemian 2,3,4,5-czterowodoroftalimidomety- lowy siarczek 4-chlorobenzylo-4-chlorofenylowy (Chloro- bensid) 6 - metylo - 2-keto-l,3-dwutiolo-(4,5-b)-chinoksalina (Quinomethionat) (cis + trans) chryzantemomonokarboksylan (l)-3- (2-furfurylo)-2-metylo-4-ketocyklopent-2-enylowy-l (Furethrin,) 2-piwaloiloindano-l,3-dion (Pindon) Nr-(4-chloro-2-metylofenylo)-N,N-dwumetyloforma- midyna (Chlorphenamidin) siarczek 4-chlorobenzylo-4-fluorofenylowy (Fluor- benside) 5 5,6 - dwuchloro-l-fenoksykarbanylo-2-trójfluorome- tylobenzimidazol (Fenozaflor) p-chlorofenylo-p-chlorobenzenosulfonian (Ove^c) p-chlorofenylobenzenosulfonian (Fenson) sulfon p-chlorofenylo-2,4,5-trójchlorofenylowy (Te- tradifon) siarczek p-chlorofenylo-2,4,5-trójchlorofenylowy" (Tetrasul) siarczek p-chlorobenzylo-p-chlorofenylowy (Chloro- benside) 2-tio-l,3-dwutiolo-(5,6)-chinoksalina (Thiochinox) siarczyn prop-2-ynylo-(4-III-rzed.butylofenoksy)-cy- kloheksylowy (Propargil) Formamidyny: l-dwumetylo-2-(2'-metylo-4/-chlorofenylo) - forma- midyna (Chlorphenamidin) l-metylo-2-<2r-metylo-4'-chlorofenylo)-formamidyna l-metylo-2-(2r-metylo-4'-bromofenylo)-formamidyna l-metylo-2-(2r,4r-dwumetylofenylo)-formamidyna 1 - n - butylo-l-metylo-2-(2,-metylo-4,-chlorofenylo)- formamidyna l-metylo-l-(2/-metylo-4/-chloroanilinometylen) 2-(2rr-metylo-4,/-chlorofenylo)-formamidyna l-n-butylo-2-<2'-metylo-4'-chlorofenyloimino)-pi- rolidyna Moczniki: N - 2 - metylo - 4-chlorofenylo-N',N,-dwumetylotio- mccznik Karbaminiany: N-metylokarbaminian 1-naftyIowy (CARBARYL) karbaminian 2-butynylo-4-chlorofenylowy N-metylokarbaminian 4-dwumetyloamino-3,5-ksyli- lowy N-metylokarbaminian 4-dwumetyloamino-3-tolilowy (AMINOCARB) N-metylokarbaminian 4-metylotio-3,5-ksylilowy (METHIOCARB) N-metylokarbaminian 3,4,5-trójmetylofenylowy N-metylokarbaminian 2-chlorofenylowy (CPNC) 0-(metylokarbamylo)-oksym 5-chloro-6-keto-2-nor- bornanokarbonitrylu N,N-dwumetylokarbaminian l-(dwumetylokarbamy- lo)-5-metylo-3-pirazolilowy (DIMETILAN) N-metylokarbaminian 2,3-dwuwodoro-2,2-dwumety- lo-7-benzofuranylu (CARBOFURAN) 0 - (metylokarbamylo)-oksymaldehydu-2-metylotio- propionowego (ALDICARB) N-metylokarbaminian 8-chinaldylowy i jego sole 2 - izoprcpylo - 4-(metylokarbamyloksy)-karbanilan metylowy N-metylokarbaminian m-(l-etylopropylo)-fenylowy N-metylokarbaminian 3,5-dwu-III-rzed.butylowy N-metylokarbaminian m-(l-metylobutylo)-fenylowy N-metylokarbaminian 2-izopropylofenylowy N-metylokarbaminian 2-II-rzed.butylofenylowy , N-metylokarbaminian m-tolilowy N-metylokarbaminian 2,3-ksylilowy N-metylokarbaminian 3-izopropylofenylowy N-metylokarbaminian 3-III-rzed.butylofenylowy N-metylokarbaminian 3-II-rzed.butylofenylowy 15 20 25 30 35 40 45 50 55 609 83 281 10 N-metylokarbaminian 3-izopropylo-5-metylofenylo- wy (PROMECARB) N-metylokarbaminian 3,5-dwuizopropylofenylowy N-metylokarbaminian 2-chloro-5-izopropylofeny¬ lowy N-metylokarbaminian 2-chloro-4,5-dwumetylofeny¬ lowy N-metylokarbaminian 2-(l,3-dioksolan-2-ylo)-feny- lowy N-metylokarbaminian 2-{4,5-dwumetylo-l,3-diokso- lan-2-ylo)-fenylowy N,N-dwumetylokarbaminian 2-(l,3-dioksolan-2-ylo)- -fenylowy N,N<-dwumetylokarbaminian 2-(l,3-ditiolan-2-ylowy) N^N-dwumetylokarbaminian 2-(l,3-ditiolan-2-ylo)- -fenylowy N-metylokarbaminian 2-izopropoksyfenylowy (APROCARB) N-metylokarbaminian 2-(2-propinyloksy)-fenylowy N-metylokarbaminian 3-(2-propinyloksy)-fenylowy N-metylokarbaminian 2-dwumetyloaminofenylowy N-metylokarbaminian 2-dwualliloaminofenylowy N-metylokarbaminian 4-dwualliloamino-3,5-ksyli- lowy (ALLYXICARB) N-metylokarbaminian 4-benzotienylowy N-metylokarbaminian 2,3-dwuwodoro-2-metylo-7- -benzofuranylu N,N-dwumetylokarbaminian 3-metylo-l-fenylopira- zol-5-ylowy N,N-dwumetylokarbaminian l-izopropylo-3-metylo- pirazol-5-ylowy (ISOLAN) N,N-dwumetylokarbaminian 2-dwumetyloamino-5,6- -dwumetylopirymidyn-4-ylowy N-me{ylokarbaminian 3-metylo-4-dwumetyloamino- metylenoiminofenylowy N-metylokarbaminian 3-dwumetyloaminometylenoi- minofenyIowy (FORMETANATE) i jego sole 1-metylotioetyloimino-N-metylokarbaminian (MET- HOMYL) 2-metylokarbamyloksimino-l,3-ditiolan 5 - metylo-2-metylokarbamyloksimino-l,3-oksytiolan N-metylokarbaminian 2-(l-metoksy-2-propoksy)-fe- nylowy N-metylokarbaminian 2-(l-butyn-3-yloksy)-feny¬ lowy 1-dwumetylokarbamylo-1-metylotio-0-metylokarba- myloformoksym 1 - (2'-cyjanoetylotio)-0-metylokarbamylo-acetaldo- ksym 1-melylotio-O-karbamyloacetaldoksym N-fenylotio-N-metylokarbaminian 0-(3-II-rzed.bu- tylofenylowy) 2,5-dwumetylo-l,3-ditiolano-2-(0-metylokarbamylo)- -aldoksym N-metylokarbaminian 0-2-dwufenylowy 2 - (N-metylokarbamylooksimino)-3-chloro-bicyklo(2, 2,l)heitan N-metylo-N-chloroacetylokarbaminian 3-izopropy- lofenylowy N-metylo-N-metylotiometylokarbaminian 3-izopro- pylofenylowy N-metylokarbaminian 0-(2,2-dwumetylo-4-chloro- -2,3-dwuwodoro-7-benzofuranylu) N-metylokarbaminian 0-(2,2,4-trójmetylo-2,3-dwu- w*Scloro-7^benzofuranylu) N-metylo^N-acetylokarbaminian 0-naftylu N-metylokarbaminian 0,5,6,7,8-czterowodoronafta- lowy N-metylokairbaminian 3,4-dwumetylofenylowy 5 N-metylokarbaminian 2-cyklopentylowy N-metylokarbaminian 3-izopropylo-4-metylotiofe- nylowy N-metylokarbaminian 3,5-dwumetylo-4-metoksyfe- nylowy io N-metylokarbaminian 3-metoksymetoksyfenylowy N-metylokarbaminian 3-alliloksyfenylowy N-metylokarbaminian 2-propargiloksymetoksyfeny- lowy N-metylokarbaminian 2-alliloksyfenylowy 15 N-metylokarbaminian 4-metoksykarbonyloamino-3- izopropylofenylowy N-metylokarbaminian 3,5-dwumetylo-4-metoksy- karbonyloamino-fenylowy N-metylokarbaminian 2-y-metylotiopropylofenylowy 20 N-metylokarbaminian 3-( nylo)-fenyIowy N-metylokarbaminian 2-chloro-5-III-rzed.butylofe- nylowy N-metylokarbaminian 4-(metylo-propargiloamino)- 25 -3,5 -ksylilowy N-metylokarbaminian 4-(metylo-Y-chloroalliloami- no)-3,5-ksylilowy N-metylokarbaminian 4-(metylo-p-chloroalliloami- no)-3,5-ksylilowy 30 N,N-dwumetylokarbaminian l-(|3-etoksykarbonylo- etylo)-3-metylo-5-pirazolilowy N-metylokarbaminian 3-metylo-4-(dwumetyloami- nometylotio-metylenoimino)-feinylowy chlorowodorek l,3-bis-(karbamyiotio)-2-(N,N-dwu- 35 metyloamino)-propanu dwumetylokarbaminian 5,5-dwumetylohydrorezor- cynolu.N-metylokarbaminian 2-(etylo-propargiloamino)-fe- nylowy 40 N-metylokairbaminian 2-(metylo-propargiloamino)- -fenylowy N-metylokarbaminian 2-(dwupropargiloamino)-fe- nylowy N-metylokarbaminian 4-(dwupropargiloamino)-3- 45 -tolilowy N-metylokarbaminian 4-(dwupropargiloamino)-3,5- -ksylilowy N-metylokarbaminian 2-(alliloizopropyloamino)-fe- nylowy so N-metylokarbaminian 3-(alliloizopropyloamino)-fe- nylowy Chlorowane weglowodory: -szesciochlorocykloheksan (CANMEXANE, LINDAN, 55 HCH) l,2,4,5,6,7,8,8-osmiochloro-3a,4,7,7a-czterowodoro-4,7- -metylenoindan (CHLORDAN) l,4,5,6,7,8,8-siedmiochloro-3a,4,7,7a-czterowodoro-4,7- -metylenoindan (HEPTACHLOR) oo l,2,3,4,10,10-szesciochloro-l,4,4a,5,8,8a-szesciowodoro- endo-1,4-egzo-5,8-dwumetanonaftalen (ALDRIN) l,2,3,4,10,10-szesciochloro-6,7-epoksy-l,4,4a,5,6,7,8,8a- - osmiowodoro - egzo-l^-endo-S^-dwumetanonafta- len (DELDRIN) .... 65 l,2,3,4,10,10-szesciochloro-6,7-epoksy-l,4,4a,5,6,7,8,8a-li 83 281 12 - osmiowodoro - endo-endo-5,8-dwumetanonaftalen (ENDRIN) Ponadto nowe zwiazki o wzorze 1 maja wlasci¬ wosci nicieniobójcze i mozna je stosowac na przy¬ klad do zwalczania nastepujacych nicieni pasozytów roslin: Meloidógyne, Herodera, Ditylenchus, Praty- lenchus, Paratylenchus, Anguina, Helicotylenchus, Tylenchorhynchus, Radopholus, Belonolaiamus, Tri- chodorus, Longidorus, Aphelenchoides, Xiphinema.Zwiazki o wzorze 1 obok wyzej wymienionych wlasciwosci wykazuja równiez przy stosowaniu niewielkich ilosci korzystne dzialanie przeciwko przedstawicielom Thallophyta. Niektóre z tych zwiazków wykazuja takze dzialanie bakteriobójcze.Przede wszystkim jednak zwalczaja grzyby, a zwla¬ szcza fitopatogenne grzyby nalezace do nastepuja¬ cych klas, rzedów lub gatunków: Oomycetes, takie jak Plasmodiophora, Aphanomyces, Pytbium, Phy- tophthora, na przyklad Phytophtara infestans, Phy- tophtora cactorum, Plasmopara, na przyklad Plas- mopara viticola, Bremia, na przyklad Bremia Lac- tucae, Peronospora, na przyklad Peronospora ta- bacina, Pseudoperonospora, na przyklad Pseudope¬ ronospora rlumuli.Zygomycetes, takie jak Rhizopus.Ascomycetes, takie jak Eurotiales, na przyklad Aspergillus, Penicillium, na przyklad Penicillium digitatum, Penicillium italisum, Taphrinales, na przyklad Taphrina, jak Taphrina deformans, Ery- siphales, na przyklad Erysiphe, jak Erysiphe co- choracearum, Erysiphe graminis, Podosphaera leu- cotricha, Sphaerotheca, na przyklad Sphaerotheca pannosa, Uncinula, na przyklad Uncinula necator, takie jak Helotiales, na przyklad Monilinia, jak Monilinia (Sclerotinia) fructicola, Monilinia laxa, Diplocarpon, jak Diplocarpon rosae, Pseudopeziza, Sphaeriales, na przyklad Nectria, jak Nectria galli- gena, Ceratocystis, takie jak Pseudosphseriales, na przyklad Yenturia, jak Venturia inaeaualis, My- cosphaerella, Ophiobolus, jak Ophiobolus graminus, Cochliobolus, jak Helminthosporium miyabeanus, Cercospora, jak Cercospora beticola, Cercospora musae.Basidiomycetes, takie jak Aphyllophorales, na przyklad Pellicularia, jak Pellicularia filamentora (Rhizoctonia solani), Uredinales, na przyklad Pucci- nia, jak Puccinia triticina, Uromyces, jak Uromy- ces phaseoli, Hemileia, jak Hemileia vastatrixs, Cronartium, jak Cronartium ribicola, Phragmidium, jak Phragmidium subcorticium, Cymnosporangium.Denteromycetes (Fungi imperfecti), na przyklad Piricularia, jak Piricularia oryzae, Corinespora, Thielayiopsis, Glasterosporium, Botrytis, jak Bor- trytis cinerea, Cladosporiiim, Alternaria, jak Alter- naria solani, Verticillium, jak Verticillium albo- atnim, Phialophora, Melanconiales, na przyklad Colletotrichum, Fusarium, jak Fusarium oxyspo- rurh, Fusarium nivalc, Gloeosporium, jak Gloeospo- rtium fructigenum, Spheropsidales, na przyklad Septoria, jak Septoria apicola, Diplodia, jak Diplo- dia natalensis, Mycelia sterilia, na przyklad Sclero- tium, jak Sclerotium rolfsii.Zwiazki o wzorze 1 wykazuja równiez dzialanie fungitoksyczne w stosunku do grzybów atakujacych rosliny z gleby i czesciowo powodujacych tracheo- mykoze, takich jak Fusarium cubense, Fusarium dianthi, Verticillium alboatrum i Phialophora ci- nereceus.Nowe substancje czynne mozna stosowac takze do 5 traktowania nasion, owoców, paczków itd. w celu ochrony przed infekcja grzybami, na przyklad grzybami glowniowymi wszelkiego rodzaju, takimi jak Ustilaginales, na przyklad Ustilago, jak Usti- lago avenae, Tilletia, jak Tilletia tritici, Urbcystis io i Tuburcinia oraz Phoma.Zwiazki o wzorze 1 swoim wlasciwosciom biocy- dowym nadaja sie do dezynfekcji i do ochrony najróznorodniejszych materialów przed porazeniem bakteriami i grzybami. Korzystne jest przy tym 15 to, ze zwiazki o wzorze 1 w stezeniach stosowanych do dezynfekcji i do ochrony materialów nie wy¬ kazuja zadnych trujacych objawów ubocznych w stosunku do cieplokrwistych.Zwiazki o wzorze 1 mozna zestawiac obok wyzej 26 wymienionych srodków owadobójczych i roztoczo- bójczych równiez z innymi srodkami grzybobójczy¬ mi, fungistatycznymi lub bakteriostatycznymi w róz¬ nych stosunkach, przy czym mieszaniny zwiazków wykazuja korzystniejsze dzialanie w porównaniu 25 z pojedynczymi skladnikami. Do zestawienia z sub¬ stancjami czynnymi o wzorze 1 nadaja sie na przy¬ klad: octan dodecyloguanidyny (DODINE), piecio- chloronitrobenzen (QUINTOZENE), pieciochlorofe- nol (PCP), 2-metylokrotonian 2-(l-metylo-n-propy- 30 lo)-4,6-dwunitrofenylowy (BINAPACRYL), kroto- nian 2-(l-metylo-n-heptylo)-4,6-dwunitrofenylowy (DONOCAP), 2,6-dwuchloro-4-nitroanilina (DI- CHLORAN), 2,3,5,6-czterochlorobenzochinon-l,4 (CHLORANIL), 2,3-dwuchloronaftochinon — 1,4- 35 (DICHLONE), N-(trójchlorometylotio)-ftalimid (FOL- PET), N-trójchlorometylotio(-cykloheks-4-en-l,2- dwukarboksyimid (CAPTAN), N-(l,l,2,2-czterochlo- roetylotio) - cykloheks - 4-en-l,2-dwukarboksyimid (CAPTAFOL), N-metylosulfonalo-N-trójchloromety- 40 lotiochloroanilina, N^-dwuchlorofluorometylotio-N- -dwumetylo-Nr-fenylosulfamid (DICHLrORFLUA- M1D), dwutiofosforan O-etylo-S-benzylo-fenylowy, tiolofosforan 0,0-dwuetylo-S-benzylowy, etyleno- -1,2-bis-dwutiokarbaminian dwusodowy (NABAM), 45 etyleno-l,2-bis-dwutiokarbaminian cynku (ZINEB), etylemo-l,2-bis-dwutiokarbaminian manganawy (MANEB), dwusiarczek czterometylotiuramu (THI- RAM), 1-oksy-3-acetylo-6-metylo-cykloheksan-5- -dion-2,4 (kwas dehydrooctowy), 8-hydroksychinoli- 50 na (B-QUINOLINOL), 2-dwumetyloamino-3- me- tylo-5-n-butylo-4-hydroksy-pirymidyna, N-(butylo- karbamylo)-karbaminian metylo-N-benzimidazoli- lowy-2 (BENOMYL), 2-etyloemino-6-metylO-5-n- -butylo-4-hydroksypirymidyna, 2,3-dwucyjano-l,4- 55 -dwutia-antrachinom (DITHIANON), 2-(4-tiazolilo)- -benzimidazol, 3,5-dwumetyloczterowodoro-2,3,5,- -tiadiazyno-2-tion (DAZOMET), 2,3-dwuwodoro-5- -karboksyanilido-6-metylo-l,4-oksatyna, alkohol pieciochlorobenzylowy. oo Zwiazki o wzorze 1 mozna stosowac same lub wraz z odpowiednimi nosnikami i/lub dodatkami* Jako nosniki i dodatki stosuje sie substancje stale lub ciekle, zwykle stosowane w podobnych prepa¬ ratach, takie- jak substancje naturalne lub regene- 05 rowane, rozpuszczalniki, srodki dyspergujace, Wli*13 83 281 14 zajace, zwiekszajace przyczepnosc, zageszczajace, wiazace i/lub nawozy.Ze zwiazków o wzorze 1 mozna sporzadzac rózne postaci preparatów, takie jak srodki do opylania, koncentraty emulsyjne, granulaty, zawiesiny, aero¬ zole, roztworów lub emulsje, znane ogólnie w tech¬ nice stosowania takich srodków. Ponadto stosuje sie „cattle dips", to jest kapiele dla bydla oraz .„spray races", to jest srodki do natrysku, w których stosuje sie preparaty wodne.Srodki wedlug wynalazku wytwarza sie w zna¬ ny sposób przez dokladne zmieszanie i/lub zmiele¬ nie substancji czynnych o wzorze 1 z odpowiednimi nosnikami, ewentualnie z dodatkiem dyspergatorów lub rozpuszczalników obojetnych wzgledem substan¬ cji czynnej. Substancje czynne moga wystepowac i byc stosowane w postaci nastepujacych form uzytkowych: Jako stale postacie uzytkowe stosuje sie srodki do opylania, srodki do rozsiewania, granulaty, gra¬ nulaty powlekane, granulaty nasycone, oraz granu¬ laty jednorodne. Jako ciekle postacie uzytkowe stosuje sie koncentraty substancji czynnych dajace sie dyspergowac w wodzie, takie jak proszki zwil- zalne, pasty i emulsje, oraz roztwory.W celu wytworzenia stalych postaci uzytkowych, takich jak srodki do opylania lub srodki do rozsie¬ wania, miesza sie substancje czynne ze stalymi nosnikami. Jako nosniki stosuje sie na przyklad kaolin, talk, glinke, less, krede, wapien, grysik wapienny, ataklay, dolomit, ziemie okrzemkowa, stracony kwas krzemowy, krzemiany metali ziem alkalicznych, glinokrzemiany sodu i potasu, na przyklad skalenie i lyszczki, siarczany wapnia i magnezu, tlenek magnezu, zmielone tworzywa sztuczne, nawozy, takie jak siarczan amonu, fosfo¬ ran amonu, azotan amonu, mocznik, zmielone pro¬ dukty roslinne, takie jak maka zbozowa, maczka z kory drzew, maczka drzewna, maczka z lupin orzechów, sproszkowana celuloza, pozostalosci po ekstrakcji roslin, wegiel aktywny, pojedynczo lub w mieszaninie.Granulaty wytwarza sie w prosty sposób przez rozpuszczenie substancji czynnej o wzorze 1 w organicznym rozpuszczalniku, naniesienie tak otrzymanego roztworu na granulowany material, taki jak atapulgit, SiOz, granicalcium, bentonit itd. i nastepne odparowanie organicznego rozpuszczal¬ nika.Mozna równiez wytwarzac granulaty z polimerów w ten sposób, ze substancje czynne o wzorze 1 miesza sie ze zwiazkami zdolnymi do polimeryzacji, takimi jak mocznik/formaldehyd, dwucyjanodwu- amid/formaldehyd, melamina/formaldehyd i inne, po czym prowadzi sie polimeryzacje oszczedzajaca, podczas której substancje czynne pozostaja niena¬ ruszone i granulowanie zachodzi jeszcze w czasie zelowania. Korzystniej nasyca sie substancjami czynnymi w postaci ich roztworów w niskowrza- cym rozpuszczalniku gotowe, porowate granulaty polimerów, takich jak mocznikowo^formaldehydo- we, poliakrylonitrylowe, poliestrowe i inne, o okres¬ lonej powierzchni i korzystnym, z góry okreslonym stosunku adsorpcji do desorpcji i nastepnie usuwa rozpuszczalnik. Takie granulowane polimery mozna 10 równiez wytwarzac w postaci mikrogranulatów o ciezarze nasypowym wynoszacym korzystnie 300— —600 g/litr za pomoca rozpylacza. Rozpylanie moz¬ na prowadzic nad uprawami roslin uzytkowych za 5 pomoca samolotów.Granulaty mozna takze otrzymac przez zbijanie materialu nosnikowego z substancjami czynnymi i dodatkami i przez nastepne rozdrabnianie.Do mieszanin tych mozna ponadto dodawac do¬ datki stabilizujace substancje czynna i/lub substan¬ cje niejonowe, anionoczynne i kationoczynne polep¬ szajace na przyklad przyczepnosc substancji czyn¬ nych do roslin i czesci roslin, takie jak srodki zwiekszajace przyczepnosc i kleje, i/lub polepsza¬ jace zwilzalnosc, takie jak srodki zwilzajace, oraz polepszajace zdolnosc do dyspersji, takie jak dys- pergatory.Stosuje sie na przyklad nastepujace substancje: 20 mieszanina oleiny i wapna, pochodne celulozy, ta¬ kie jak metyloceluloza, karboksymetyloceluloza, eter hydroksyetylenoglilokowy mono- i dwualkilo- fenoli o 5—15 grupach tlenku etylenu w czasteczce i 8—9 atomach wegla w rodniku alkilowym, kwas 25 ligninosulfonowy, jego sole metali alkalicznych i metali ziem alkalicznych, etery glikoli polietyle¬ nowych, takie jak karbokwasy, etery poliglikolowe alkoholi tluszczowych o 5—20 grupach tlenku ety¬ lenu w czasteczce i 8—18 atomach wegla w grupie 30 alkoholu tluszczowego, produkty kondensacji tlenku etylenu, tlenku propylenu, poliwinylopirolidony, alkohole poliwinylowe, produkty kondensacji mocz¬ nika i formaldehydu oraz produkty lateksu.Koncentraty substancji czynnych dajace sie dys- 35 pergowac w wodzie, to jest proszki zwilzalne, pasty i koncentraty emulsyjne, mozna rozcienczac woda do kazdego stezenia zadanego. Skladaja sie one z substancji czynnej, nosnika, ewentualnie z do¬ datków stabilizujacych substancje czynna, substan- 40 eji powierzchniowo czynnych i srodków przeciw- piennych oraz ewentualnie z rozpuszczalników.Proszki zwilzalne i pasty otrzymuje sie przez zmieszanie i zmielenie w odpowiednich urzadze¬ niach do uzyskania jednorodnosci substancji czyn- 45 nych z dyspergatorami i sproszkowanymi nosnika¬ mi. Jako nosniki stosuje sie na przyklad substancje cpisane wyzej przy omawianiu stalych postaci uzytkowych. W niektórych przypadkach stosuje sie mieszaniny róznych nosników. Jako dyspergatory so stosuje sie na przyklad produkty kondensacji sulfo¬ nowego naftalenu i sulfonowanych pochodnych naf¬ talenu z formaldehydem, produkty kondensacji naftalenu lub kwasów naftalenosulfonowych z feno¬ lem i formaldehydem oraz sole metali alkalicznych, 55 metali ziem alkalicznych i amonu kwasu lignino- sulfonowego, dalej alkiloarylosulfoniany, sole me¬ tali alkalicznych i metali ziem alkalicznych kwasu dwubutylonaftalenosulfonowego, siarczany alkoholi tluszczowych, takie jak sole siarczanowanych heksa- 60 dekanoli, heptadekanoli, oktadekanoli i sole siar¬ czanowanego eteru glikolowego alkoholi tluszczo¬ wych, sól sodowa oleilometylotauirydu, dwutrzecio- rzedowe glikole etylenowe, chlorek dwualkilodwu- lauryloamoniowy i sole metali alkalicznych i me- 65 tali ziem alkalicznych kwasów tluszczowych.15 83 281 16 Jako srodki przeciwpienne stosuje sie na przyklad silikony.Substancje czynne wraz z wyzej wymienionymi dodatkami miesza sie, miele, przepuszcza przez sito i przesiewa tak, aby w przypadku proszków zwil- zalnych wielkosc ziarna skladnika stalego nie prze¬ kroczyla 0,02—0,04 mm, a w przypadku past 0,03 mm.Do wytwarzania koncentratów emulsyjnych i past stosuje sie dyspergatory, takie jak wyzej wymie¬ nione, rozpuszczalniki organiczne i wode. Jako rozpuszczalniki stosuje sie na przyklad alkohole, benzen, ksyleny, toluen, sulfotlenek dwumetylowy i frakcje ropy naftowej, wrzace w zakresie tem¬ peratur 120—350°C. Rozpuszczalniki musza byc praktycznie bezwonne, nie fitotoksyczne i obojetne wzgledem substancji czynnych.Srodki wedlug wynalazku mozna ponadto stoso¬ wac w postaci roztworów. W tym celu substancje czynna lub kilka substancji czynnych o wzorze 1 rozpuszcza sie w odpowiednich rozpuszczalnikach, mieszaninach rozpuszczalników lub w wodzie. Jako rozpuszczalniki organiczne stosuje sie alifatyczne i aromatyczne weglowodory, ich chlorowane po¬ chodne, alkilonaftaleny, oleje mineralne same lub w mieszaninie miedzy soba.Srodki wedlug wynalazku zawieraja 0,1—95% substancji czynnej z tym, ze podczas stosowania przy uzyciu samolotu lub innych odpowiednich urzadzen mozna stosowac stezenia do 99,5% lub nawet czysta substancje czynna.Podane nizej przyklady objasniaja blizej spo¬ rzadzanie i wlasciwosci srodków wedlug wynalazku zawierajacych substancje czynna o wzorze 1 lub 2.Przyklad I. Srodek do opylania. W celu wy¬ tworzenia a) 5% i b) 2% srodka do opylania stosuje sie nastepujace substancje: a) 5 czesci substancji czynnej 95 czesci talku b) 2 czesci substancji czynnej 1 czesc kwasu krzemowego o wysokim stopniu dyspersji 97 czesci talku Substancje czynne miesza sie z nosnikami i miele.Przyklad II. Granulat. W celu wytworzenia 5% granulatu stosuje sie nastepujace substancje: 5 czesci substancji czynnej 0,25 czesci epichlorohydryny 0,25 czesci eteru cetylopoliglikolowego 3,50 czesci glikolu polietylenowego 91 czesci kaolinu o wielkosci ziarna 0,3—0,8 mm.Substancje czynna miesza sie z epichlorohydryna i rozpuszcza sie w 6 czesciach acetonu, po czym dodaje glikol polietylenowy i eter cetylopoligliko- lowy. Tak otrzymany roztwór rozpyla sie na kaoli¬ nie i nastepnie aceton odparowuje w prózni.Przyklad III. Proszek zwilzamy. W celu wy¬ tworzenia a) 40%, b) i c) 25% i d) 10% proszku zwilzalnego stosuje sie nastepujace skladniki: a) 40 czesci substancji czynnej 5 czesci soli sodowej kwasu ligninosulfonowego 1 czesc soli sodowej kwasu dwubutylonaftale- nosulfonowego 54 czesci kwasu krzemowego b) 25 czesci substancji czynnej 4,5 czesci ligninosulfonianiu wapnia 1,9 czesci mieszaniny kredy Champagne i hy- droksyetylocelulozy (1:1) 1,5 czesci dwubutylonaftalenosulfonianiu sodo¬ wego 5 19,5 czesci kwasu krzemowego 19,5 czesci kredy Champagne 28,1 czesci kaolinu c) 25 czesci substancji czynnej 2,5 czesci izooktylofenoksypolioksyetylenoetanolu 10 1,7 czesci mieszaniny kredy Champagne i hy- droksyetylocelulozy (1 : 1) 8,3 czesci glinokrzemianu sodowego 16,5 czesci ziemi okrzemkowej 46 czesci kaolinu 15 d) 10 czesci substancji czynnej 3 czesci mieszaniny soli sodowych siarczanów nasyconych alkoholi tluszczowych 5 czesci produktu kondensacji kwasu naftaleno- sulfonowego i formaldehydu 20 82 czesci kaolinu Substancje czynne miesza sie dokladnie z dodat¬ kami w odpowiednich mieszalnikach i miele na odpowiednich mlynach i walcach. Otrzymuje sie proszki zwilzalne, które mozna rozcienczyc woda, 25 otrzymujac zawiesiny o dowolnym stezaniu.Przyklad IV. Koncentraty emulsyjne. W celu wytworzenia a) 10% i b) 25% koncenratu emulsyj¬ nego stosuje sie nastepujace substancje: a) 10 czesci substancji czynnej 30 3,4 czesci epoksydowanego oleju roslinnego. 13.4 czesci kombinowanego emulgatora sklada¬ jacego sie z eteru poliglikolowego alkoholi tluszczowych i alkiloarylosulfonianiu wapnia 30 czesci dwumetyloformamidu 35 43,2 czesci ksylenu b) 25 czesci estru kwasu substancji czynnej 2,5 czesci epoksydowanego oleju roslinnego. 10 czesci mieszaniny alkiloarylosulfonianu i ete¬ ru poliglikolowego alkoholi tluszczowych 40 5 czesci dwumetyloformamidu 57.5 czesci ksylenu.Z koncentratów tych przez rozcienczenie woda mozna otrzymac emulsje o dowolnym stezeniu.Przyklad V. Srodki do opryskiwan. W celu 45 wytworzenia 5% srodka do rozpylania stosuje sie nastepujace skladniki: 5 czesci substancji czynnej 1 czesc epichlorohydryny 94 czesci benzyny o zakresie temperatur wrzenia 50 160—190°C.Przyklad VI. A. Dzialanie owadobójcze przez przewód pokarmowy. Rosliny tytoniu i ziemniaka opryskuje sie 0,05% wodna emulsja substancji czynnej, otrzymana z 10% koncentratu emulsyjne- 55 go. Po oschnieciu rosliny tytoniu obsadza sie ga¬ sienicami Spodoptera litoralis, a rosliny ziemniaka larwami Leptinotarsa decemlineats. Doswiadczenie prowadzi sie w temperaturze 24°C i przy wzglednej wilgotnosci powietrza wynoszacej 60%. 60 B. Systemiczne dzialanie owadobójcze.W celu ustalenia dzialania systemicznego rosliny fasoli Vicia fabae wraz z korzeniami wstawia sie do wodnego 0,01% roztworu substancji czynnej, otrzymanego z 10% koncenratu emulsyjnego. Po B5 uplywie 24 godzin nadziemne czesci roslin obsadza17 83 281 18 sie mszycami Aphis fabaev Zwierzeta chroni sie za pomoca specjalnego urzadzenia przed dzialaniem kontaktowym i gazowym. Doswiadczenie prowadzi sie w temperaturze 24°C i przy wzglednej wilgot¬ nosci powietrza wynoszacej 70%.W powyzszych doswiadczeniach zwiazki z przy¬ kladu I wykazuja dobre dzialanie owadobójcze przez przewód pokarmowy oraz dzialanie systemiczne.Przyklad VII. Dzialanie przeciwko Chilo suppressalis.Po 6 roslin ryzu gatunku Caloro sadzi sie w do¬ niczkach plastikowych o górnej srednicy 17 cm i hoduje do uzyskania wysokosci okolo 60 cm.Zakazenie larwami Chilo suppressalis (Li; 3—4 mm dlugosci) prowadzi sie po uplywie 2 dni po zastoso¬ waniu substancji czynnej w postaci granulatu, sto¬ sujac 7 kg substancji czynnej na hektar do wody.Badanie wyników dzialania owadobójczego prowa¬ dzi sie po uplywie 10 dni od momentu wprowadze¬ nia granulatu.Zwiazki wedlug przykladu I dzialaja w powyz¬ szej próbie przeciwko Chilo suppressalis.Przyklad VIII. Sterylizowana ziemie kompo¬ stowa miesza sie jednorodnie z proszkiem zwilzal- nym zawierajacym 25% substancji czynnej tak, aby stosowana ilosc wynosila 8 kg substancji czynnej na hektar. Do przygotowanej ziemi sadzi sie mlode rosliny Cucumis pepo w doniczkach plastikowych, po 3 rosliny w doniczce o srednicy 7 cm. Kazda doniczke bezposrednio potem zakaza sie 5 larwami Aulacophora femoralis lub Pachmoda albo Chortop- hila. Kontrole wyników prowadzi sie po uplywie 4, 8, 16 i 32 dni po wprowadzeniu larw.W przypadku wystapienia 80—100% smiertelnosci po pierwszej kontroli, stosuje sie ponowne zaka¬ zenie 5 larwami tej samej ziemi z 3 nowymi rosli¬ nami. Jezeli dzialanie jest nizsze niz 80%, pozostale zwierzeta pozostawia sie do nastepnej kontroli.Jezeli badana substancja czynna przy stosowaniu ilosci 8 kg/ha wykazuje stale jeszcze 100% smier¬ telnosci, wówczas prowadzi sie badanie nastepne, stosujac 4 wzglednie 2 kg substancji czynnej na hektar.Zwiazki z przykladu I wykazuja w powyzszej próbie dzialanie przeciwko larwom Aulacophora fermoralis, Pachmoda i Chortophila.Przyklad IX. Dzialanie przeciwko larwom. a) Rhipicephalus bursa Po 5 doroslych osobników kleszczy lub po 50 larw kleszczy odlicza sie do szklanej rurki i na okres 1—2 minut zanurza w 2 ml wodnej emulsji badanej substancji, stosujac szereg rozcienczen 100, 10, 1 i 0,1 ppm. Rurke zatyka sie nastepnie znor¬ malizowanym zwitkiem waty i ustawia dnem do góry, aby emulsja substancji czynnej mogla wsiak¬ nac w wate. Badanie wyników dla osobników do¬ roslych prowadzi sie po uplywie 2 tygodni, a dla larw po uplywie 2 dni. Dla kazdego doswiadczenia prowadzi sie 2 powtórzenia. b) Boophilus micrcolus (larwy) Stosujac analogiczny szereg rozcienczen, jak w próbie a), prowadzi sie doswiadczenia z grupami po 20 uczulonych lub OP-odpornych larw. (Odpor¬ nosc odnosi sie do znoszenia dwuazynonu).Zwiazki wedlug przykladu I wykazuja w tych próbach dobre dzialanie przeciwko osobnikom doj¬ rzalym i larwom Rhipicelphalus bursa i larwom Boophilus micróplus.Przyklad X. Dzialanie roztoczobójcze.Rosliny Phaseolus vulgaris na 12 godzin przed próba na dzialanie roztoczobójcze obklada sie ka¬ walkami lisci zakazonymi z hodowli masowej Te- tranychus urticae. Zemulgowane preparaty testowe rozpyla sie z rozpylacza chromatograficznie tak, aby nie nastepowalo sciekanie rozpylonej cieczy.Po uplywie 2—7 dni bada sie larwy, adulty i jaja pod binokularem na zyjace i martwe osobniki i wy¬ niki podaje w procentach. W czasie doswiadczenia rosliny przechowuje sie w kabinach cieplarnianych W temperaturze 25°C.Zwiazki wedlug przykladu I dzialaja w powyz¬ szej próbie przeciwko jajom, larwom i adultom Tetranychus urtecae.Przyklad XI. Dzialanie grzybobójcze. a) Dzialanie przeciwko Piricularia oryzae Bri. i Cav.Dzialanie zabezpieczajace.Rosliny ryzu hoduje sie w cieplarni i jednora¬ zowo opryskuje wodna ciecza do opryskiwania za¬ wierajaca 0,05% substancji czynnej. Po uplywie 2 dni tak potraktowane rosliny zakaza sie zarod¬ nikami Piricularia oryzae Bri. i Cav. i po 5 dniach inkubacji w komorze wilgotnej bada stopien zaka¬ zenia grzybami.Dzialanie lecznicze.W cieplarni hoduje sie rosliny ryzu zakazone zarodnikami Piricularia oryzae Bri. i Cav. Po uplywie 2 dni od zakazenia opryskuje sie rosliny wodna ciecza do opryskiwania zawierajaca 0,05% substancji czynnej. Po 5 dniach inkubacji w komo¬ rze wilgotnej bada sie stopien zakazenia grzybami. b) Dzialanie przeciwko Phytophthora infestans na Solanum Lycopersicum.Rosliny Solanum Lycopersicum jednakowego ga¬ tunku i w jednakowym stadium rozwoju traktuje sie otrzymana z proszku zwilzalnego 0,05% zawie¬ sina substancji czynnej. Po wyschnieciu powloki, na suche rosliny rozpyla sie do orosienia zawiesine zoosporów Phytophthora infestans. Rosliny pozosta¬ wiono nastepnie na okres 6 dni w cieplarni w tem¬ peraturze 18—20°C i wysokiej wilgotnosci po¬ wietrza, wynoszacej 95—100%. Po uplywie tego czasu na lisciach ukazaly sie typowe plamy. Na podstawie ich ilosci i wielkosci ocenia sie badana substancje. Zwiazki z przykladu I wykazuja w po¬ wyzszych próbach a) i b) dobre dzialanie grzybo¬ bójcze.W celu zbadania dzialania przeciwko nicieniom gleby wprowadza sie substancje czynna w stezeniu 50 ppm do gleby zakazonej Meloidogyne Avenaria i dokladnie miesza. Do tak przygotowanej gleby w jednym szeregu doswiadczen bezposrednio potem ssdzi sie sadzonki pomidorów, a w drugim szeregu doswiadczen wysiewa nasiona pomidorów po od¬ czekaniu 8 dni.Dzialanie nieieniobójcze ocenia sie po uplywie 28 dni po sadzeniu lub sianiu, liczac nicienie znaj¬ dujace sie przy korzeniach. Zwiazki z przykladu I wykazuja w powyzszej próbie dzialanie nicienio¬ bójcze. 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 6019 83 281 20 PL PL

Claims (5)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Srodek szkodnikobójczy, znamienny tym, ze zawiera jako substancje czynna co najmniej jeden zwiazek o wzorze 1, w którym Ri oznacza rodnik alkilowy, korzystnie o 1—4 atomach wegla, grupe alkoksylowa, korzystnie o 1—4 atomach wegla, lub rodnik fenylowy, R2 oznacza rodnik alkilowy, ko¬ rzystnie o 1—4 atomach wegla, R3 oznacza atom wodoru, rodnik alkilowy, korzystnie o 1—4 atomach wegla, rodnik alkenylowy, korzystnie o 2—4 ato¬ mach wegla, rodnik alkinylowy, korzystnie o 2—4 atomach wegla, rodnik fenylowy, rodnik benzylp- wy, grupe fenoksylowa, grupe alkoksylowa, alko- ksykarbamylowa lub karbamylowa, korzystnie gru¬ pe o wzorze 5,6 lub 7, a X oznacza atom tlenu lub siarki, oraz odpowiednie nosniki i/lub inne substancje pomocnicze.

2. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze 5 zawiera jako substancje czynna zwiazek o wzo¬ rze 13. 3. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera jako substancje czynna zwiazek o wzo¬ rze 16. 4. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera jako substancje czynna zwiazek o wzo¬ rze 17. 5. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera jako substancje czynna zwiazek o wzo¬ rze 15. 10 1583 281 O—N R3-C^X-0-P ?/R, m Wzór- 1 U II -c- 0 II c- -NHCi-C4 AlkiL Wzór- 5 -00,-04 Alkil Wzór 7 0 -C-N(CrC4Alkil)2 Wzor 6 0—N I II R3-aN/C-0H Wzór 3 X Hal -P- X0R<- Wzór X) 0-N X I II II Rfi-(X,x-0-P; N •R4 X)R« IVzOa* Z R3V /0C2H5 sNH cotij RX 0C,H 2n5 NhUOH *N-C-Cl ii 6 <3\ 0—N I II a^c-oH Schemat 1 0 O—N II I II R3-C-N=C=0 + NH2OH-HCl-^R3-C^C-OH Schemat 2 0 II -N-c-a OC2H5 0—N \ ^C^X-0H Wzór 8 Wzór A 0—N S ax-o-p N '0C2H5 v0C2H5 Wzór 1383 281 O II O—N (CH3)2N-C-CvS-0-P i /OCH3 OCH, WzOr i{ 0 0—N -OCoHc (ch3;2n-c-cvc-0-p/UL2H5 N x0C2H^ Wzór {Z83 281 CH-C CH3 O—N ¦ xx r OH CH3 Wzór 9 CH3 0—N S CH3-C ^Ni-0-P(0C2H9)2 CH, Wzór f 0-N S c^c-o-p Wzór 16 0-N S c^c—o-p Wzór 17 X2H5 XC0H 2nc /OCH, s0CHi 0—N HCwC-O-P ! /0CH3 XN XCH, Wzór 18 0—N s 1 B 1 /OCoH,- HCwC-O-P^ 2^ X0C2H,5 WzOr 19 0—N e ^,uXo4^ N X0C2H5 0—N e I II ? CH3-CvC-0-P /0CH: N XCH^ M/zor 2/ 0—N s I II 11 /0C2Hs OU-(\,X-0-PX x0C2H5 Wzór 22 n3 u^ 0—N s I II II CH3-C%NX-0-P Wzór 23 'C2Hc OCH 2n5 0-N o ' " 11 /0CH3 CHo-C^,X-0-P » XCHo Wzór 24 0-N o ^0C3H7(n) CHo-C^klX-0-P N ~0C3H7(n) Wzór 25 0—N s I II II CoHr-CwC-0-P J2n5 W -OCH, ^OCH, Wzór 26 Wzór 2083 281 0-N S c2h5-c, /C-o-pc; 2 5 IN XOC2H5 Wzor 27 O—N CH2=CH-(XN.C-0-P /C2H5 \ 0C2Hc l^or 34 0—N S I II l C2Hc-CyC-0-P -OCjHc 0C2H5 H/zor 28 0-N s I I I /OCH- CH,-aMC-0-PC x0CH3 <^ % pu f\ r _ n _ n / M2 ^N Wzór 35 0—N c CH3X I II n .oCHo CH-CvX-0-P^ 3 CH/ N x0CH3 Wzó^ 29 0—N s CH3x i ii n /0C2Hs )ch-CwC-o-p; * CH/ N x0C2h% Wzor 30 0-N S CH3\ I II II /CoHc JCH-CwC-0-P^ 2 5 CH, V 0—N OC2H5 Wzór 31 CH2=CH-C^KIX-0-P 1 N /0CH3 X0ChU 0—N s I II T /0C2H5 ^ ^-CH2-CwC-0-P( N x0C2H5 Wzor 36 C2H5 OC2H5 0—N c I li ? CH2-C^N/C-0-P^ Wzór 37 0—N s I II I/0CH3 CHoO-CwC-0-P.

3. N x0CH3 Wzór 38 0—N CH30-aNX-0-P -0CH: OCH, Wzór 39 Wzor 32 0—N q 1 11 r CH2=CH-aMX-0-P L N -0C2H5 0C2H? CH3 0-N S CH,-C-0-CsuX-0-P « /OCH3 N' CH, ^OCH, Wzor 40 Wzor 3383 281 CH, O—N CH3-C-0-OwC-0-P ^OC0H, 2n5 \ CH, OCH 2n5 Wzór 41 O—H s __ I II ?/0CH3 Oo-V-o-PXQCh3 WzOr 42 x ^o-c^-o-p O O—N Wzdr 43 O—N 'OC2Hc CH30-C-C^ /C-O-P 'OCH3 OCH3 Wzór 44 n O—N S ? I II 1 CHgO-C-C^^C-O-P: Wzor 45 ^OC2H5 OC2Hc O—N V r 11 i /Och3 n<,c-c^-o-p V Wzór 47 O O—N NH,C-C,M/C-0-P NT ,OC2H5 Wzor 48 o 0—N s 9 1 11 P/OCH3 CH,NH-C-C\X-0-P f ^OCH3 Wzór 49 O O—N ..

4. I II !/C2H5 CH30-C-CwC-0-P OC2H5 O 0—N /0C2H,j CH3NH-C-CvC-0-PN 2n

5. WzOr 46 Wzór iM PL PL