Pierwszenstwo: 14.05.1973 (P. 162519) Zgloszenie ogloszono: 01.06.1973 Opis patentowy opublikowano: 30.12.1975 82629 KI. 583,15/28 MKP- B30b 15/28 CZYTELNIA Urzedu Patentowego Polsiiej RisczYECstfi-lj l'itm\ Twórcawynalazku: Jerzy Antosiak Uprawniony z patentu tymczasowego: Centralne Biuro Konstrukcyjne Pras i Mlotów, Warszawa (Polska) Urzadzenie zabezpieczajace do pras mechanicznych i kuzniarek Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie zabezpieczajace, ograniczajace sile nacisku i moment skrecajacy przy nastawianiu narzedzi w prasach mechanicznych i kuzniarkach wyposazonych w sprzeglo cierne wlaczane sprezonym powietrzem.W eksploatacji pras mechanicznych znanej konstrukcji wystepuje pokazna ilosc uszkodzen pras i narzedzi spowodowanych bledami przy nastawianiu tloczników. Kiedy odleglosc obu czesci tlocznika jest nastawiona niewlasciwie, lub gdy stempel zostaje przesuniety wzgledem otworu w matrycy, powoduje to nieprawidlowe zetkniecie sie obu czesci tlocznika wywolujac duze sily na suwaku, które moga spowodowac uszkodzenie tlocznika lub prasy. Wielkosc tych sil zalezy od momentu skrecajacego przenoszonego przez sprzeglo, a moment ten wzrasta wraz ze wzrostem cisnienia sprezonego powietrza z jakim dociskane sa przekazujace ruch cierne elementy sprzegla. W dotychczasowych urzadzeniach do pneumatycznego lub elektropneumatycznego stero¬ wania sprzeglami pras cisnienie to podczas wykonywania ruchów nastawczych jest równe cisnieniu potrzebnemu podczas pracy do przenoszenia pelnego momentu skrecajacego, latwo wiec moze dojsc do przeciazen przy zdarzajacych sie bledach ustawiania tloczników zwlaszcza, ze do momentu statycznego przenoszonego przez sprzeglo dodaje sie moment dynamiczny wynikajacy z bezwladnosci gwaltownie zatrzymywanych elementów napedu po biernej stronie sprzegla.W niektórych znanych konstrukcjach pras, do wykonywania ruchów nastawczych suwaka stosowane sa obok napedu glównego specjalne dodatkowe mechanizmy napedowe. Mechanizmy te umozliwiaja nastawienie suwaka ruchem znacznie zwolnionym i w zasadzie eliminuja mozliwosc przeciazenia, sa jednak skomplikowane i dlatego stosowane tylko na duzychprasach. / Celem niniejszego wynalazku jest wyeliminowanie przeciazen podczas wykonywania ruchów nastawczych bez instalowania dodatkowego mechanizmu napedowego. Wedlug wynalazku cel ten osiagnieto przez równolegle rozgalezienie przewodu pomiedzy zbiornikiem wyrównawczym sprezonego powietrza a cylindrem silowym sprzegla i umieszczenie na jednej galezi dwudrogowego zaworu odcinajacego sterowanego dowolnym znanym sposobem, a na drugiej zaworu redukcyjnego szeregowo z zaworem zwrotnym. Miedzy zaworem redukcyjnym a zaworem zwrotnym jest umieszczony manometr. Przed zaworem redukcyjnym jest zainstalowany zawór dla-82629 3 powietrze doplywa z sieci fabrycznej — lub z indywidualnej sprezarki zasilajacej prase —poprzez zawór reduk¬ cyjny 4 do zbiornika wyrównawczego 7. Zawór redukcyjny 4 obniza cisnienie powietrza z sieci — wskazywane manometrem 5 —do wartosci potrzebnej do przenoszenia przez sprzeglo pelnego momentu skrecajacego, umozliwiajacego wywieranie, w kazdej odleglosci suwaka od dolnego zwrotnego punktu ruchu, nacisku wynikaja¬ cego zdzialania mechanizmu napedu suw^BU^isnienie w zbiorniku wyrównawczym 7 wskazuje manometr 6.Podczas wykonywania przez suwak ruchó^^oczych przelacznik 32 - fig. 5— jest tak ustawiony ze zwiera jeden ze styków 33, na skutek czego cewka 34 elektromagnesu zaworu odcinajacego 12 jest wzbudzana i zawór ten jest otwarty. Wobec tego przy przesterowaniu rozdzielacza trójdrogowego 17 w polozenie „sprzeglo wlaczo¬ ne" powietrze ze zbiornika 7 przeplywa przez zawór 12 i rozdzielacz 17, do silowego cylindra sprzegla 20 i dzialajac na jego tlok 35 zaciska plyty cierne 36, które bezposrednio —jak pokazuje fig. 1 — lub za posred¬ nictwem przekladni zebatej, przenosza ruch z kola zamachowego 37 na wal korbowy 38 napedzajacy suwak prasy 39.Przy przestawieniu przelacznika rodzaju ruchów suwaka prasy na „nastawianie" sprzezony z nim prze¬ lacznik 32 ustawiony zostaje w polozeniu, w którym nastepuje rozwarcie styków 33 z obrotowym elementem przelacznika 32—jak pokazuje fig. 5- i elektromagnes 34 zaworu odcinajacego 12 zostaje wylaczony. Zawór 12 zostaje zamkniety, a sprezone powietrze, przy otwarciu trójdrogowego rozdzielacza 17 moze doplywac do cylindra sprzegla 20 tylko przez zawór redukcyjny 13, który na tyle obniza cisnienie, aby w razie napotkania oporu przez poruszajacy sie suwak prasy, wczesniej wystapil poslizg na sprzegle, niz przekroczenie nacisku dopuszczalnego. Cisnienie sprezonego powietrza do nastawiania wskazuje manometr 14, a zawór zwrotny 15 odcina ten manometr i wylot z zaworu redukcyjnego od oddzialywania roboczego cisnienia powietrza, kiedy zawór odcinajacy 12 jest otwarty.Wykres nacisków dzialajacych na suwak prasy w czasie pracy i w czasie nastawiania jest pokazany na rysunku fig. 6. Na osi odcietych 1 sa uwidocznione odleglosci suwaka od zwrotnego punktu ruchu, a na osi rzednych P sily wystepujace-na suwaku prasy. Krzywa 40 przedstawia nacisk suwaka wynikajacy z momentu skrecajacego przenoszonego przez sprzeglo podczas pracy, przy roboczym cisnieniu sprezonego powietrza, pros¬ ty odcinek 41 okresla nominalny nacisk prasy, a krzywa 42 przedstawia nacisk suwaka wynikajacy z momentu podczas nastawiania przy zastosowaniu urzadzenia wedlug wynalazku.W przypadku umieszczenia zespolu do obnizania cisnienia powietrza miedzy trójdrogowym rozdzielaczem zdwojonym 21, a przyspieszaczem wyplywu sprezonego powietrza 24, jak pokazano na fig. 2, dwudrogowy zawór odcinajacy 12 jest zamykany i otwierany w sposób jak opisano wyzej, z tym ze poniewaz do zaworu redukcyjnego 13 sprezone powietrze doplywa impulsami przy kazdorazowym otwieraniu rozdzielacza 21, wiec aby uchronic ten zawór od skutków uderzen cisnienia, powietrze doprowadzane jest przez zwezke dlawiaca 22.Równiez manometr 14 wskazujacy cisnienie nastawiania zabezpieczony jest przed uderzeniami cisnienia zaworem odcinajacym 23 otwieranym tylko przy regulacji lub kontroli cisnienia sprezonego powietrza do nastawiania suwaka.W przypadku instalacji pneumatycznych do zasilania sprzegiel duzych pras i kuzniarek, gdzie stosowane sa przyspieszacze 27 zarówno doplywu jak i wyplywu sprezonego powietrza, dwudrogowe zawory odcinajace 12 zamykaja lub otwieraja przeplyw miedzy zbiornikiem wyrównawczym 7 a przyspieszaczem 27, jak pokazano na fig. 3 i fig. 4, natomiast tródrogowe zdwojone rozdzielacze 25 i 26 (w zaleznosci od warunków pracy maszyny moga to byc tez pojedyncze rozdzielacze) steruja przyspieszaczami 27. W odmianie urzadzenia pokazanej na fig. 3 zawór redukcyjny 13, obnizajacy cisnienie do nastawiania, dziala jak opisano wyzej, bocznikujac zawór odcinajacy 12. Natomiast w odmianie urzadzenia pokazanej na fig. 4 zawór redukcyjny 13 zasiany jest z linii sterowania przyspieszacza 27 przez rozdzielacz 26. Zawór redukcyjny 13 i jego manometr 14 sa tu zabezpieczone przed uderzeniami cisnienia zwezka 22 i zaworem odcinajacym 23. Uklad przedstawiony na fig. 4 umozliwia lagodniejsze wlaczanie sprzegla, co ulatwia sterowanie nastawczymi ruchami suwaka prasy.Jezeli z jakichkolwiek wzgledów bardzo wazne jest nieprzekraczanie wyznaczonej wartosci cisnienia sprezo¬ nego powietrza przy nastawianiu — cisnienia to jest dodatkowo ograniczane za pomoca zaworu bezpieczenstwa 28 przylaczonego, miedzy zaworem redukcyjnym 13 a zaworem zwrotnym 15, jak pokazano na fig. 3. Kiedy na skutek awarii lub blednego ustawienia zaworu redukcyjnego 13 cisnienie na wylocie tego zaworu przekroczy wartosc dopuszczalna, otwiera sie zawór bezpieczenstwa 28, a uplyw powietrza przez ten zawór obniza cisnienie w zbiorniku wyrównawczym 7 co powoduje zadzialanie przekaihika cisnieniowego 29, który daje odpowiedni impuls do ukladu sygnalizacji lub wylacza sprzeglo prasy. i82629 PL PL