Pierwszenstwo: 18.05.1972 (P. 155447) Zgloszenie ogloszono: .30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 25.11.1975 82563 KI. 53g,4/02 MKP' A23k 1/18 Twórcywynalazku: Henryk Wcislo, Wojciech Doruchowski, Zbigniew Torz,Józef Szarata, Zenon Szmanda, Aleksander Klorek Uprawniony z patentu tymczasowego: Centralne Laboratorium Drobiarstwa, Poznan (Polska) Sposób wytwarzania karmy dla zwierzat miesozernych z ubocznych produktów poubojowych, zwlaszcza*z drobiu Wynalazek dotyczy sposobu wytwarzania karmy dla miesozernych zwierzat domowych i hodowlanych z ubocznych produktów poubojowych, w szczególnosci z glów, przelyków, woli, zoladków gruczolowych, tchawic, pluc, niektórych odcinków jelit oraz krwi zwierzatrzeznych. , Poubojowe produkty zwierzat rzeznych zwlaszcza z drobiu pozyskiwane z uboju przemyslowego, uwazane byly dotad za przemyslowy surowiec odpadowy, który zazwyczaj przeznaczono na przerób utylizacyjny polegajacy na rozdrobnieniu ich w celu uzyskania pulpy miesno-kostnej, która przewaznie utrwalano srodkami chemicznymi albo innymi znanymi sposobami, na przyklad w przemyslowym tuczu kaczek.Z uwagi na stosunkowo duza podatnosc na zepsucie starano sie przedluzyc trwalosc pulpy odwodnie na znanych urzadzeniach suszacych w celu uzyskania maczki miesnej lub miesno-kostnej. Przeznaczona do przerobu utylizacyjnego mase róznych produktów poubojowych traktowano lacznie jednakowo nie róznicujac sposobów obróbki poszczególnych ich rodzajów ani tez nie uwzgledniajac ich wzajemnych stosunków ilosciowych w calej przerabianej masie.Znane sposoby uzyskiwania pulpy miesnej, ewentualnie maczki miesnej albo miesno-kostnej nie zapewnia¬ ly jednak uzyskania dobrego produktu koncowego, nadajacego sie na karme dla niektórych zwierzat hodowla¬ nych i miesozernych. Na skutek braku segregacji poszczegóJnych rodzajów ubocznych produktów poubojowych, przede wszystkim ze wzgledu na ich zróznicowana wartosc biologiczna a takze z powodu nieuwzgledniania odpowiedniego wzajemnego stosunku ilosciowego, uzyskiwano wyrób o niedostatecznych walorach jakoscio¬ wych.Traktowanie w czasie przerobu poszczególnych produktów poubojowych w calej masie w sposób jednako¬ wy ograniczajacy sie jedynie do rozdrobnienia i wymieszania doprowadzalo do braku jednolitosci pulpy lub maczki jak równiez do znacznego obnizenia jej wartosci karmowej i cech organoleptycznych i dlatego karma przyjmowana byla przez zwierzeta niechetnie i jedynie w formie niewielkiego dodatku do paszy. Niektóre miesozerne zwierzeta dowmowe, na przyklad psy i koty wrecz nie znosza karmy do której dodano maczke miesna uzyskana znanymi sposobami. Powodu tej niecheci doszukiwac sie mozna równiez w specyficznej woni i smaku maczki.2 82 563 Opisane niedogodnosci wskazaly zadanie poszukuwania innnego sposobu przerobu i utrwalania produktów poubojowych z zwierzat rzeznych, w szczegójnosci z drobiu, glównie uwzgledniajacej ich jakosc, wartosc odzywcza i biologiczna w celu uzyskania gotowego wyrobu o cechach pelnowartosciowej karmy, zwlaszcza dla miesozernych zwierzat domowych.Ce! ten zostal osiagniety sposobem wedlug wynalazku polegajacym przede wszystkim na tym, ze poszczególne rodzaje produktów poubojowych z drobiu poddaje sie odrebnej obróbce a nastepnie laczy ze soba w okreslonych stosunkach ilosciowych i poddaje ostatecznej obróbce uszlachetniajacej i utrwalajaco].Wedlug wynalazku schlodzone lub zamrozone a nastepnie rozmrozone glowy drobiowe pozbawione upierzenia oraz ewentualnie czesci dziobowej, traktuje sie para wodna o cisnieniu 1—5 atm., najkorzystniej 2,5 atm w czasie od 5—45 minut zaleznie od pochodzenia, rodzaju i wieku ptaków a nastepnie rozdrabnia na wilku i ewentualnie kutruje i homogenizuje. Natomiast pozostale rodzaje ubocznych produktów'poubojowych a mianowicie zoladki gruczolowe, pluca, przelyki i tchawice drobiu mlodego, jelita, ewentualnie wymiona bydlece oraz czesci tusz i skóry, charakteryzujace sie duza zawartoscia mniej przyswajalnego bialka o nizszej wartosci odzywczej, szczególnie kolagenu, parzy sie w czasie najmniej 5 minut woda o temperaturze 95—100°C najlepiej pod natryskiem a nastepnie po odcedzeniu blanszuje w czasie od 10—45 minut para lub goraca woda i w koncu rozdrabnia na wilku i homogenizuje.Przygotowanie krwi drobiowej lub bydlecej, defibrynowanej lub stabilizowanej srodkami chemicznymi polega na tym, ze najpierw ewentualnie pekluje sie ja w znany sposób a nastepnie gotuje i kutruje i w trakcie tego dodaje uprzednio uzyskany homogenizat miesny z dodatkiem ugotowanych jarzym regulujac konsystencje masy dodatkiem wywaru zjarzym i tluszczu. Sklad masy uzupelnia sie dowolnymi dodatkami uzupelniajacymi, na przyklad dowolnymi skladnikami skrobiowymi a takze dodatkami uszlachetniajacymi, na przyklad drozdzami, ewentualnie sproszkowanym mlekiem lub jajami przy czym rodzaj i ilosc dodatków zalezna jest od przeznaczenia karmy. W koncu calosc uzyskanej masy poddaje sie procesowi temperowania w temperaturze od 40—90°C co najmniej w czasie 15 minut dla calkowitego zdyspergowania i polaczenia skladników, po czym napelnia sie nia pojemniki, na przyklad blaszane puszki i w znany sposób sterylizuje.Zhomogenizowana mase mozna równiez spast^ryzowac i zamrozic w porcjach a takze odwodnic w dowol¬ ny znany sposób a nastepnie po zgranulowaniu albo uformowaniu w kostki lub tabliczki zapakowac w dowolne opakowania. Sposób wedlug wynalazku daje najlepsze rezultaty, gdy udzial skladnika miesnego i kostnego w calej masie tak uzyskanej karmy wynosi 65—72%, korzystnie 68% przy czym udzial glów ptasich miescic sie winien w granicach 35—45% wagowych, udzial krwi w granicach &-25% wagowych, korzystnie 15%, natomiast innych pozostalych skladników miesnych w granicach 5-20% wagowych, tluszczu 6—12%, zas reszte dodanych przypraw i skladników uszlachetniajacych dobiera sie tak co do ilosci jak i rodzaju dowolnie zaleznie od przeznaczenia karmy. Sposób wedlug wynalazku nie wyklucza stosowania znanych stabilizatorów i emulgatorów.Uzyskana sposobem wedlug wynalazku karma jest szczególnie przydatna w zywieniu domowych zwierzat miesozernych, które spozywac ja moga bezposrednio bez stosowania jej w formie dodatku do innej karmy.Karma odwodniona latwo sie regeneruje po dodaniu wody i rehydratacja nastepuje bardzo szybko.Jak stwierdzono zastosowanie sposobu wedlug wynalazku polegajacego na tym, ze poszczególne rodzaje produktów poubojowych poddaje sie indywidualnej obróbce przystosowujac ja do wlasciwosci i wartosci odzywczej tych produktów, co pozwala na zachowanie cennych biologicznie skladników i zwieksza ich przyswajal- nosc. Konsystencja, smak i zapach otrzymanej karmy dziala pobudzajaco na apetyt karmionych zwierzat, które wykazuja dobry wyglad, wlasciwy przyrost wagi i dobry stan zdrowotny. PL PL