PL81554B1 - - Google Patents

Description

Uprawniony z patentu: Pilkington Brothers Limited, Liverpool (Wielka Brytania) Sposób wytwarzania szkla plaskiego oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia szkla plaskiego metoda float, zwlaszcza cien¬ kiego szkla plaskiego o grubosci rzedu 3 do 1,5 mm.Przedmiotem wynalazku jest ponadto urzadzenie do wykonywania tego sposobu.Zmiany grubosci wstegi szkla wytwarzanego me¬ toda float, zalezne sa miedzy innymi czynnikami od wielkosci sily, z jaka szklo jest ciagnione za pomoca napedzanych walków, które odbieraja wstege szkla przy wylocie zbiornika zawierajace¬ go kapiel cieklego metalu, wzdluz której to szklo jest przesuwane. Wielkosc stosowanej sily ciagna¬ cej i wartosc temperatury, zarówno jak i ilosc wy¬ twarzanego szkla na jednostke czasu, warunkuja rozmiary* wstegi produkowanego szkla, przy czym ilosc produkowanego szkla okresla sie zwykle w tonach na tydzien.W celu otrzymania szkla cienkiego, reguluje sie jego temperature w czasie przesuwu wstegi tak aby w czasie tego przesuwu zmniejszyc lepkosc szkla. Jezeli jednoczesnie zwiekszy sie predkosc odbierania szkla, wtedy uzyskuje sie szklo ciensze.Znany jest sposób wytwarzania szkla metoda float, w którym uzyskuje sie szklo o grubosci oko¬ lo 3 mm, przez przyspieszenie odbioru wstegi szkla, przy czym wstege szkla plynaca na kapieli ciekle¬ go metalu, chlodzi sie dla zwiekszenia lepkosci szkla a nastepnie usztywnione szklo chwyta sie za pomoca walków brzegowych. Zacisnieta pomie¬ dzy walkami wstege naprezonego szkla ogrzewa 10 25 30 sie ponownie a nastepnie zwiekszajac szybkosc od¬ bioru, uzyskuje sie zadana grubosc.Znany jest ponadto sposób wytwarzania szkla metoda float, w którym uzyskuje sie szklo o gru¬ bosci 1,5 mm lub nawet jeszcze mniejszej. Na ka¬ piel metalowa doprowadza sie stosunkowo duza ilosc cieklego szkla, które nastepnie z duza szyb¬ koscia jest przeprowadzane przez te kapiel. Sto¬ suje sie przy tym takie wielkosci temperatury, aby utrzymac szklo w stanie odksztalcalnym w obsza¬ rze jego rozszerzania sie wzdluznego, w którym szklo jest rozrzedzone, przy czym lepkosc zwie¬ ksza sie az do najwyzszej lepkosci koncowej.Na obrzeza tworzacej sie wstegi szkla dzialaja sily w kierunku poprzecznym i podluznym, za po¬ moca których reguluje sie predkosc przesuwu szkla. Ponadto reguluje sie sily, wystepujace na powierzchni styku metalu i szkla, przeciwdziala¬ jace sile, z jaka szklo jest odprowadzane na zew¬ natrz. W dalszej czesci zbiornika zwieksza sie predkosc przeplywu szkla az do jego predkosci koncowej, dzieki czemu reguluje sie wielkosc sil wystepujacych na powierzchni styku cieklego metalu i szkla, podczas rozrzedzania szkla. Dziala¬ nie zlozonych sil na obrzeza wstegi szkla, na po¬ wierzchni styku pomiedzy metalem a szklem oraz sily ciagnienia na koncowej czesci wstegi szkla zapewnia dokladna regulacje rozrzedzania szkla* i tym samym otrzymanie szkla o zadanej grubosci. 815543 81554 4 Dla otrzymania cienkiego szkla o grubosci na przyklad 1,5 mm lub 2 mm konieczne jest znaczne przyspieszenie przeplywu rozrzedzonej wstegi szkla. Predkosc przeplywu szkla podczas jego roz¬ rzedzania zwieksza sie trzy lub wiecej razy. Jezeli predkosc przeplywu szkla w koncowej czesci zbior¬ nika zwiekszy sie na przyklad do 40 m/min, przesuwajaca sie wstega szkla powoduje przeplyw metalu w kierunku koncowej czesci zbiornika za¬ wierajacej metal o najnizszej temperaturze, który z kolei plynie wzdluz dna i boków do czesci wlo¬ towej zbiornika, gdzie znajduje sie rozrzedzone do4czifs 4 przeplywu ! szkla do koncowej czesci zbiornika jego lepkosc stopniowo wzrasta az do takiej wartosci, ze szklo uzyskuje odpowiednia sztJ^frt5s "Hwiril/nTri —; "ni^-*-^^—;n przy uzyskiwaniu wymaganej grubosci.Stosowanie duzych predkosci przeplywu wstegi szkla a tym samym i plyniecie metalu wywoluje miejscowe zmiany temperatury na powierzchni kapieli metalowej, podtrzymujacej warstwe szkla.Te miejscowe zmiany temperatury moga powodo¬ wac znieksztalcenia dolnej powierzchni wstegi szkla.Celem wynalazku jest wyeliminowanie tych nie¬ dogodnosci i uzyskanie szkla o gladkiej powierz¬ chni i grubosci na przyklad 2 mm, które nadawa¬ loby sie do laminowania przy wytwarzaniu przednich szyb samochodowych.Sposób wedlug wynalazku wytwarzania szkla metoda float, w którym wstega szkla jest przesu¬ wana wzdluz kapieli cieklego metalu pod dziala¬ niem elementów ciagnacych, dzialajacych na kon¬ cowa czesc produkowanego szkla, przy czym prowadzi sie rozrzedzanie szkla przy kontrolowa¬ niu jego lepkosci, charakteryzuje sie tym, ze utrzymuje sie jednolita temperature kapieli me¬ talowej na powierzchni styku metalu i szkla w miejscu, gdzie lepkosc szkla wynosi 105'25 do 106'75 puazów. Utrzymanie w tej czesci zbiornika jedno¬ litej temperatury na powierzchni kapieli metalo¬ wej zmniejsza do minimum znieksztalcenia dolnej powierzchni wytwarzanego szkla.Ponadto sposób wytwarzania szkla wedlug wy¬ nalazku o grubosci rzedu 1,5 do 2,5 mm, w którym ciekle szklo w odmierzonej ilosci wylewa sie na kapiel metalowa w postaci warstwy, która roz¬ plywa sie w kierunku poprzecznym na kapieli metalowej, przy czym stosuje sie elementy odpro¬ wadzajace koncowa czesc wstegi uformowanego szkla, które powoduja przeplyw wstegi szkla wzdluz kapieli, która to wstege ochladza sie i. usztywnia a nastepnie ogrzewa ponownie w celu rozrzedzenia szkla, charakteryzuje sie tym, ze powtórne ogrzewanie prowadzi sie az do uzyskania lepkosci 105'25 do lO6'75 puazów a nastepnie ustala sie w tym miejscu kapieli jednolita temperature metalu w celu zmniejszenia do minimum odksz¬ talcen dolnej powierzchni szkla, bardzo podatnego przy tej lepkosci na odksztalcenia.Jednolita temperature uzyskuje sie najkorzyst¬ niej przez tworzenie mieszanych pradów w cie¬ klym metalu. Prady te sa wytwarzane przez induk¬ cje elektromagnetyczna i przebiegaja poprzecznie do osi podluznej zbiornika.Wytwarzanie mieszanych pradów w cieklym metalu w strefie rozrzedzania szkla, zapobiega tworzeniu sie znieksztalcen na dolnej powierzchni cienkiego szkla. Ponadto stosuje sie scianki powo¬ dujace plyniecie ochlodzonego metalu z konca wy¬ lotowego zbiornika do strefy rozrzedzania szkla oraz przeplyw metalu w poprzek kapieli.Urzadzenie wedlug wynalazku zawiera zbiornik kapieli metalowej, którego czesc wylotowa jest wezsza niz czesc wlotowa, wskutek czego wstega rozrzedzonego szkla jest przesuwana wzdluz prze¬ wezenia poprzecznego zbiornika, a nastepnie jest chlodzona przed odprowadzeniem na zewnatrz. W strefie przewezenia poprzecznego zbiornika kapieli metalowej metal plynie poprzecznie w stosunku do osi podluznej zbiornika a ochlodzony metal z cze¬ sci wylotowej przeplywa do strefy przewezenia.Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie z wy¬ dluzonego zbiornika zawierajacego kapiel metalo¬ wa, elementów do doprowadzania regulowanej ilosci cieklego szkla na kapiel metalowa i do prze¬ suwania tego szkla w postaci wstegi wzdluz ka¬ pieli, z regulatorów termicznych sluzacych do utrzy¬ mywania lepkosci szkla w granicach 105'25 do 106'75 puazów, oraz z elementów do odprowadzania kon¬ cowej czesci produkowanego szkla. Ponadto urza¬ dzenie wedlug wynalazku jest wyposazone w ele¬ menty elektromagnetyczne, zamocowane wewnatrz zbiornika ponad wstega przesuwajacego sie szkla, poprzecznie do osi podluznej kapieli oraz w ele¬ menty do regulowania elementów elektromagne¬ tycznych w celu wywolywania mieszanego prze¬ plywu metalu w tej czesci zbiornika.Urzadzenie wedlug wynalazku zawiera elementy chlodzace do usztywniania wstegi szkla dla umoz¬ liwienia uchwycenia jej przez pierwsza pare brze¬ gowych walków prowadzacych, regulatory termicz¬ ne sluzace do ponownego ogrzewania szkla oraz nastepna pare walków prowadzacych, przy czym elementy elektromagnetyczne sa zamocowane po¬ miedzy pierwsza a druga para walków prowadza¬ cych. Elementy elektromagnetyczne stanowia naj¬ korzystniej silniki indukcyjne.Wylotowa czesc zbiornika jest zwezona do sze¬ rokosci nieco wiekszej niz szerokosc koncowej czesci wstegi szkla i posiada ukosne wystepy uformowane w bocznych scianach zbiornika. Wy¬ stepy te lacza wezsza wylotowa czesc zbiornika z szeroka czescia wlotowa. Na tych wystepach zamocowane sa dwa silniki indukcyjne ukosnie w stosunku do osi podluznej zbiornika. Z wystepów wystaja w poblizu silników indukcyjnych scianki siegajace wzdluz calej glebokosci kapieli. Silniki indukcyjne sa polaczone z elementami regulacyj¬ nymi, które sluza do powodowania przeplywu cieklego metalu od srodka na boki kapieli w tym miejscu zbiornika, w którym znajduja sie wystepy.Zbiornik jest zaopatrzony jeszcze w nastepna pare silników indukcyjnych, zamocowanych przy wystepach scian bocznych i zaopatrzonych równiez w elementy regulacyjne do powodowania przeply¬ wu metalu od srodka na boki.Przy zastosowaniu sposobu i urzadzenia wedlug 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 605 81554 6 wynalazku wytwarza sie szklo o grubosci rzedu 1,5 do 2,5 mm.Przedmiot wynalazku jest wyjasniony blizej na podstawie przykladów wykonania, przedstawionych na rysunku, na którym fig. 1 pokazuje w widoku z góry zbiornik zawierajacy ciekla kapiel metalo¬ wa do wytwarzania szkla metoda float, fig. 2 — przekrój wzdluz linii II — II na fig. 1, fig. 3 — inny przyklad rozwiazania zbiornika z kapiela metalowa w widoku z góry, fig. 4 — nastepny przyklad rozwiazania zbiornika z kapiela metalo¬ wa w widoku z góry, fig. 5 — przekrój wzdluz linii V — V na fig. 4, i fig. 6 przedstawia jeszcze jeden przyklad rozwiazania urzadzenia wedlug wynalazku.Zbiornik zawierajacy kapiel metalowa sklada sie ze scian bocznych 1, czolowej scianki 2, przy któ¬ rej znajduje sie wlot do zbiornika oraz z czolowej scianki 3, przy której znajduje sie wylot. Ksztalt geometryczny zbiornika jest przystosowany do wytwarzania wstegi szkla o maksymalnej szero¬ kosci, w stosunku do wymiarów zbiornika, która to wstega szkla jest wytwarzana przez swobodne plyniecie szkla na kapieli metalowej.Ciekle szklo sodowo-wapniowo-kwarcowe wyle¬ wa sie na kapiel metalowa, zwykle stopiona cyne przy koncu wlotowym zbiornika, poprzez wlew 4.Ilosc wylewanego szkla jest regulowana za pomo¬ ca elementu 5 i wynosi okolo 1960 ton na tydzien.Kapiel metalowa 6 jak i sklepienie zbiornika ponad kapiela sa wyposazone w regulatory tem¬ peratury, nie pokazane na rysunku. Temperatura w czesci wlotowej zbiornika jest taka, ze ciekle szklo 7 wplywajace na kapiel jest przystosowane do swobodnego rozplyniecia sie w kierunku po¬ przecznym w pierwszej czesci zbiornika. .Stosowanie odpowiednich wartosci temperatu¬ ry wzdluz dlugosci zbiornika z kapiela metalowa umozliwia utrzymanie szkla w stanie odksztaloal- nym podczas jego przeplywu i tworzenia sie wste¬ gi szkla, przy czym szklo doprowadza sie stopnio¬ wo do coraz wiekszego rozrzedzenia a jednoczesnie zwieksza sie szybkosc jego odprowadzania. W górnej czesci zbiornika, ponad kapiela jest utrzy¬ mywana atmosfera ochronna.Po wylaniu na kapiel metalowa szklo 7 rozplywa sie na tej kapieli na szerokosci okolo 4,5 m. Tem¬ peratura szkla wynosi okolo 990°C, a jego grubosc okolo 7 mm, przy uzyskaniu maksymalnego roz¬ plyniecia sie szkla na szerokosc.Warstwa stopionego szkla na kapieli metalowej tworzy wstege, przy czym wstega ta formuje sie przy niskiej lepkosci szkla, wynoszacej okolo 104'8 puazów. Szklo jest stopniowo chlodzone podczas jego wstepnego przeplywu Wizdluz kapieli i lep¬ kosc jego powoli wzrasta, wzdluz dlugosci wstegi.Sila ciagnaca wstege szkla wzdluz kapieli metalo¬ wej jest przenoszona na koncowa czesc 9 wstegi za pomoca walków 10, które odprowadzaja wy¬ tworzone szklo na zewnatrz zbiornika. W pier¬ wszym etapie wytwarzania szkla, gdy szklo to ma stosunkowo niska lepkosc, obrzeza tworzacej sie wstegi sa prowadzone za pomoca górnych walków 11, zamocowanych na walach 12, polaczonych z sil¬ nikami napedowymi 13, które sa wmontowane w boczne sciany 1 zbiornika. Moletowane walki 11 grafitowe, ze stali nierdzewnej lub tez z miekkiej stali sa chlodzone wewnatrz woda i ustawione ukosnie pod katem 5°.W tej czesci zbiornika temperatura szkla wynosi okolo 900°C, a predkosc uzyskiwana za pomoca napedzanych walków obrotowych wynosi 2,42 m/min. Na obrzeza tworzacej sie wstegi dzia¬ laja sily w kierunku wzdluznym i na zewnatrz.Sily dzialajace na zewnatrz zapobiegaja ewentual¬ nym ubytkom szerokosci wstegi. W tej czesci zbior¬ nika rozpoczyna sie juz niewielkie rozrzedzanie wstegi szkla.Nastepne pary walków 14, 15 i 16 rozmieszczone wzdluz kapieli sa osadzone odpowiednio na walach 17, 18 i 19, napedzanych za pomoca silników 20, 21 i 22, Walki 14 sa ustawione pod katem 8° i napedza¬ ja szklo z predkoscia 3,33 m/min. Walki 15 sa usta¬ wione pod katem 8° i napedzaja szklo z predkoscia 4,00 m/min. Walki 16 sa ustawione pod katem 10° i napedzaja szklo z predkoscia 4,83 m/min.Przez zastosowanie zespolu walków zapobiega sie ubytkom szerokosci wstegi szkla, przy czym predkosc przeplywu szkla zwieksza sie od okolo 2,42 m/min. do 4,83 m/min. Podczas przejscia szkla pod walkami 16 jego temperatura wynosi okolo 845°C, co odpowiada lepkosci 105'6 puazów. Grubosc szkla wynosi okolo 4,5 mm.Koncowa czesc 9 wstegi szkla o grubosci 3 mm i szerokosci 2,6 m jest wyladowywana z kapieli za pomoca walków 10 z predkoscia 9,25 m/min. Za¬ stosowanie tak duzej predkosci przy wyladowywa¬ niu szkla w stosunku do poprzedniej predkosci przesuwu wstegi na kapieli powoduje zmniejsze¬ nie grubosci szkla do 3 mm. Rozrzedzenie szkla uzyskuje sie przez reakcje zachodzaca na powierz¬ chni przylegania cieklego metalu i wstegi szkla prowadzonej za pomoca górnych walków prowa¬ dzacych 11, 14, 15 i 16.Podczas rozrzedzania szkla zostaje ono nieco ochlodzone do temperatury okolo 800°C, a lepkosc wzrasta do okolo 106'5 puazów. W tym miejscu cienkie szklo jest szczególnie podatne na odksztal¬ cenia, zwlaszcza dolna powierzchnia wstegi szkla, która odprowadzana jest z duza predkoscia. Wply¬ wa na to niejednolitosc termiczna podpierajacej powierzchni kapieli metalowej. Dla przeciwdziala¬ nia miejscowym zmianom temperatury na powierz¬ chni kapieli metalowej, we wnetrzu zbiornika, po¬ nad wstega szkla w miejscu, w którym lepkosc szkla wynosi od 105'25 do 106'75 puazów, wmonto¬ wane sa dwa silniki indukcyjne 23 i 24. Silniki te sa chlodzone, zaopatrzone w ogniotrwala obudowe i zasilane energia elektryczna ze zródel 25 i 26.Doprowadzanie i odprowadzanie wody chlodzacej do silników odbywa sie za pomoca nastawnych belek 27 i 28 wbudowanych w bocznych scianach 1 zbiornika.Silniki 23 i 24 powoduja poprzez indukcje elek¬ tromagnetyczna plyniecie cieklego metalu od brze¬ gów do srodka kapieli tak, jak to pokazano strzal¬ ka 29 na fig. 1. Przeplyw cieklego metalu wywo¬ luje mieszane prady na powierzchni, które przeciwdzialaja tendencji cieklego metalu do7 81554 8 tworzenia miejscowych cyrkulacji i powoduja ustalanie sie powierzchni metalu podpierajacej warstwe cienkiego szkla. Miejscowe róznice tem¬ peratury sa w zwiazku z tym bardzo male i po¬ datnosc na odksztalcenia jest ograniczona do 5 minimum.Nastepna para silników indukcyjnych 30 i 31 wbudowania do zbiornika sluzy do utrzymywania jednolitej temperatury na powierzchni kapieli me¬ talowej niosacej koncowy odcinek wstegi szkla, 10 która osiagnela juz grubosc 3 mm. Silniki 30 i 31 sa zamocowane na belkach 32 i 33 polaczonych ze zródlami energii elektrycznej 34 i 35.Zgodnie z drugim przykladem rozwiazania we¬ dlug wynalazku uzyskuje sie szklo o grubosci 2,2 mm. Ciekle szklo sodowo-wapniowo-kwarcowe wylewa na kapiel metalowa w ilosci, na przyklad od 1730 do 2600 ton «nia tydzien. Zarówno w skle¬ pieniu zbiornika zawierajacego kapiel metalowa, jak i w samej kapieli 6 osadzone sa regulatory termiczne. W czesci wlotowej zbiornika utrzymuje sie taka wartosc temperatury, aby szklo wylane na kapiel metalowa z predkoscia 2350 ton na ty¬ dzien, rozplynelo sie swobodnie w kierunku po¬ przecznym, tworzac plynaca warstwe szkla 8 o szerokosci okolo 6,5 mm i grubosci 7,4 mm. Szklo plynie wzdluz kapieli metalowej z predkoscia 1,9 m/min. pod dzialaniem elementów ciagnacych koncowa czesc 9 wstegi szkla, wyladowywanej ze zbiornika za pomoca walków 10.W górnej czesci zbiornika ograniczonej sklepie¬ niem, ponad kapiela metalowa znajduje sie atmo¬ sfera ochronna.Temperatura stopionego szkla wplywajacego na kapiel metalowa wynosi od 1000 do 1100°C i w czasie gdy szklo osiaga granice jego wolnego prze¬ plywu, zostaje ochlodzone do okolo 950°C. Po tym nastepuje dalsze stopniowe ochladzanie wstegi szkla przeplywajacej wzdluz kapieli az do uzyska¬ nia odpowiedniego usztywnienia wstegi, umozliwia¬ jacego jej dalsze prowadzenie za pomoca górnych walków prowadzacych. Na przyklad wstega szkla w miejscu doprowadzenia do walków 36 ma tempera¬ ture okolo 790°C. Zageszczona wstega szkla w miejscu 37 styka sie swymi obrzezami z walkami 36 i jest prowadzona dalej z kontrolowana pred¬ koscia wynoszaca na przyklad 1,9 m/min. Ta za¬ geszczona czesc wstegi szkla, która jest pod wply¬ wem sily dzialajacej na koncowa czesc 9 wstegi powodujacej jej odprowadzanie z kapieli metalo¬ wej, powoduje to, ze warstwa szkla 8 moze swo¬ bodnie rozplywac sie w kierunku poprzecznym na powierzchni kapieli metalowej.Podczas dalszego przeplywu wstega szkla jest ogrzewana ponownie aby uzyskac wymagane roz¬ rzedzenie szkla. W opisywanym przykladzie wy¬ twarzane jest szklo sodowo-wapniowo-kwarcowe, które ogrzewa sie ponownie do temperatury rzedu 840°C, lecz ta temperatura moze wynosic równiez 860°C lub nawet 900°C. Ta temperatura szkla jest utrzymywana *na krótkim odcinku przesuwu wste¬ gi, przy czym sila dzialajaca na koncowy odcinek wstegi i powodujaca jej odprowadzanie ze zbiorni¬ ka, przeciwdziala dzialaniu walków 36 i powoduje w miejscu 37 przyspieszenie przesuwu szkla od predkosci poczatkowej 1,9 m/min. do 14 m/min.Taka sama predkosc ma równiez koncowa czesc 9 wstegi cienkiego szkla odprowadzanego ze zbior¬ nika.Jak wynika z powyzszego predkosc przesuwu szkla jest gwaltownie zwiekszana w miejscu 38.Dla zachowania wymaganej szerokosci wstegi szkla, obrzeza tej wstegi w czasie rozrzedzania szkla sa prowadzone za pomoca górnych walków 39 opierajacych sie o górna powierzchnie szkla.Walki 39 ustawione sa pod niewielkim katem, na przyklad 7° w stosunku do osi poprzecznej zbior¬ nika. Walki te nadaja wstedze szkla predkosc 3,5 m/min. Temperatura szkla w rejonie walków 39 jest równa mniej wiecej temperaturze cyny i w zwiazku z tym temperatura szkla wynosi okolo 850°C. Nastepnie zachodzi dalsze przyspieszenie wstegi szkla, która osiaga predkosc 4,5 m/min., przy czym dalsza regulacja szerokosci wstegi od¬ bywa sie za pomoca drugiej pary walków usta¬ wionych pod katem 5° i opierajacych sie o górna powierzchnie obrzezy wstegi szkla. Przyspieszanie przesuwu wstegi szkla kontynuowane jest w dal¬ szym ciagu az do uzyskania predkosci 14 m/min.W miejscu, w którym szklo znajduje sie pod dzia¬ laniem walków 40, wstega szkla jest juz tak za¬ geszczona, ze nie zachodzi juz zadne rozrzedzenie i zachowana jest stala szerokosc wynoszaca 3 m i grubosc 2,2 mm, taka sama jak w koncowej czesci 9.W celu przeciwdzialania miejscowym zmianom temperatury wystepujacym na powierzchni kapieli metalowej w miejscu gdzie szklo zostaje ponownie ogrzane, a jego lepkosc osiaga wartosc od 105'25 do 106'75 puazów, w scianach zbiornika ponad powierz¬ chnia szkla wbudowane sa dwa silniki indukcyjne 23 i 24. Najkorzystniej silniki 23 i 24 umieszczone sa pomiedzy parami walków 39 i 40.Silniki 23 i 24 rozmieszczone sa symetrycznie, poprzecznie do osi wzdluznej zbiornika i zamoco¬ wane sa na belkach 27 i 28 polaczonych z boczny¬ mi scianami 1 zbiornika, oraz z elementami regu¬ lacyjnymi 25 i 26. Silniki polaczone sa z dopro¬ wadzeniem i odprowadzeniem wody chlodzacej oraz ze zródlem energii. Dolna powierzchnia silni¬ ków znajduje sie tuz nad powierzchnia szkla.Tak samo jak w przykladzie przedstawionym na fig. 1 i fig. 2, silniki 23 i 24 powoduja poprzez indukcje elektromagnetyczna plyniecie cieklego metalu od brzegów do srodka kapieli, tak jak to pokazano strzalkami 29. Przeplyw cieklego metalu od brzegów do srodka kapieli wywoluje miesza¬ nie pradów na powierzchni cieklego metalu w miejscu 38, co przeciwdziala tworzeniu sie miej¬ scowych cyrkulacji na powierzchni metalu niosa¬ cej szklo i umozliwia uzyskanie termicznej jedno¬ rodnosci kapieli metalowej na powierzchni styku metalu i szkla. Miejscowe zmiany temperatury na powierzchni kapieli metalowej ograniczone sa do minimum, a dolna powierzchnia szkla zabezpieczo¬ na jest przed uszkodzeniem.Dzieki zastosowaniu silników indukcyjnych 23 i 24 uzyskuje sie termiczna jednolitosc powierzchni cieklego metalu, w miejscu, w którym szklo jest szczególnie podatne na odksztalcenia. W tej czesci 20 25 30 35 40 45 50 55 6081554 9 ' 13 zbiornika szklo ciagnione wzdluz zbiornika jest gwaltownie przyspieszane, przy czym nastepuje zjawisko pionowego przemieszczania sie metalu i plyniecie ochlodzonego metalu wzdluz podlogi zbiornika.Silniki indukcyjne 23 i 24 przeciwdzialaja ten¬ dencji ochladzanego metalu do plyniecia spiralnie w dól kapieli, Kpra moze byc wywolana niezapla¬ nowanymi mie$*ób$ymi zmianami temperatury na powierzchni metalu.W przykladzie rozwiazania przedstawionym na fig. 4 i fig. 5, boczne sciany 1 zbiornika sa zagiete do srodka w poblizu konca wylotowego, tworzac w ten sposób na scianach bocznych wystepy 41, Wystepy te lacza szeroka czesc zbiornika ze zwe¬ zona poprzecznie czescia zbiornika, majaca sciany boczne 42. Szerokosc zbiornika w czesci wlotowej jest tak duza, ze umozliwia maksymalne rozply¬ niecie sie cieklego szkla doprowadzanego na kapiel metalowa, natomiast zwezona czesc zbiornika przy jego koncu wylotowym, ma szerokosc nieco wiek¬ sza niz maksymalna szerokosc koncowej czesci 9 wstegi szkla.Gdy wstega szkla zbliza sie a nastepnie przesu¬ wa pomiedzy wystepami 41, jej predkosc gwaltow¬ nie wzrasta az do predkosci takiej, jaka ma szklo przesuwajace sie przez czesc wylotowa zbiornika.Tak duza predkosc przeplywu wstegi szkla wzdluz zwezonej czesci zbiornika lacznie z dzialaniem wy¬ stepów 41, powodnje pompowanie cieklego metalu w kierunku wylotu ze zbiornika przy czym metal ten jest przemieszczany przez przeplyw ochlodzo¬ nego cieklego metalu plynacego od czesci wyloto¬ wej, w której temperatura wynosi 650° do 700°C, w kierunku wystepów 41.Ponadto zbiornik jest zaopatrzony w dwa do¬ datkowe silniki indukcyjne 43, z których kazdy zamocowany jest na wystepie 41 w miejscu, w któ¬ rym ten wystep laczy sie ze scianka 42 przewezo¬ nej czesci zbiornika. Silniki 43 wysiegaja do wne¬ trza zbiornika tuz ponad obrzezami przyspieszanej wstegi szkla. Silniki 43 sa zamocowane na wyste¬ pach 41 za posrednictwem belek 44 zaopatrzonych w elementy regulacyjne 45, takie same jak ele¬ menty regulacyjne przy silnikach 23 i 24, opisanych w poprzednim przykladzie.Pod wplywem dzialania silników 43, ciekly me¬ tal w miejscu 46 przeplywa od srodka na boki kapieli. Powierzchnie przeciwpradowe dla kazdego z silników stanowia scianki 47 wystajace do wnetrza kapieli z wystepów 41 i przebiegajace wzdluz calej glebokosci kapieli. Plynacy na zew¬ natrz metal w miejscu 46 jest odchylany za pomo¬ ca scianek 47 w kierunku przeplywu wstegi szkla.Zastosowanie elementów regulacyjnych do silni¬ ków 43 umozliwia oddzialywanie tych silników w glab kapieli cieklego metalu i powodowanie prze¬ plywu ochlodzonego cieklego metalu tuz ponad po¬ dloga zbiornika i zawracanie go do zwezajacej sie czesci zbiornika, tak ze ochlodzony metal z czesci wylotowej nie doplywa do miejsca, w którym na¬ stepuje ogrzewanie i rozrzedzanie szkla.W nastepnym przykladzie rozwiazania wedlug wynalazku, przedstawionym na fig. 6, zbiornik za¬ opatrzony jest jgfc jeszcze jedna pare silników in¬ dukcyjnych 48, podobnych do silników 23 i 24, któ¬ re sa zamocowane ponad powierzchnia szkla, za druga para walków prowadzacych 40. Silniki 48 zasilane energia za posrednictwem elementów re¬ gulacyjnych 50, powoduja w miejscu 49, pokaza¬ nym na fig. 6, przeplyw cieklego metalu od srodka na boki kapieli, to znaczy w kierunku przeciwnym do kierunku przeplywu wywolywanego przez sil¬ niki 23 i 24 w miejscu 49. Przeplyw metalu na zewnatrz w miejscu 49 jest zaprojektowany jako wspóldzialajacy z przeplywem do wewnatrz w miejscu 29 oraz z przeplywem na zewnatrz w miejscu 46, co ma na celu zapewnienie stabilnosci procesu, w którym wymagana jest miejscowo sta¬ la temperatura, na przyklad w obszarze ponowne¬ go ogrzewania, gdzie szklo zostaje gwaltownie przyspieszone, a jednoczesnie rozpoczyna sie jego ochladzanie az do uzyskania wymaganej lepkosci.Poprzez dokladne stosowanie koniecznych war¬ tosci temperatury wzdluz calej kapieli metalowej, kontrolowania ilosci szkla doprowadzanego na ka¬ piel oraz ustawienia brzegowych walków 36 pro¬ wadzacych z zadana predkoscia wstege szkla, zastosowanie górnych walków prowadzacych 39 i 40 oraz silników indukcyjnych 23, 24, 43 i 48, a ponadto przez zsynchronizowanie calego procesu odpowiednio do ksztaltu geometrycznego zbiornika, uzyskuje sie stabilnosc produkcji przy bardzo du¬ zej szybkosci plynacej wstegi cienkiego szkla, któ¬ remu nadaje sie grubosc na przyklad 2 mm, dzieki czemu szklo to nadaje sie do laminowania.W róznych przykladach stosowania rozwiazania wedlug wynalazku, dzialanie silników indukcyj¬ nych moze byc odpowiednio regulowane dla uzys¬ kania lepszych efektów synchronizacji procesu. Na przyklad silniki 23 i 24 moga powodowac przeplyw metalu od srodka na boki kapieli, a silniki 48 od¬ wrotnie, przeplyw od scian bocznych do srodka.Przez zwiekszenie predkosci odprowadzania szkla ze zbiornika, na przyklad do 20 m/min. otrzymuje sie ciensze szklo, na przyklad szklo o grubosci 1,7 mm lub 1,5 mm.Przy wytwarzaniu szkla o róznych grubosciach, odpowiednio do kazdej grubosci, ustawia sie walki brzegowe i silniki indukcyjne w celu uzyskania miejscowej temperatury cieklego metalu w takiej wysokosci, która zapewni otrzymanie lepkosci szkla od 105'25 do 106'75 puazów, a tym samym otrzyma¬ nie szkla o gladkiej powierzchni.Rozwiazanie wedlug wynalazku moze miec rów¬ niez zastosowanie przy wytwarzaniu szkla metoda float, gdy stosuje sie oziebianie poczatkowej czesci wstegi szkla, a nastepnie kondycjonowanie bez podtrzymywania obrzezy szkla, az do uzyskania lepkosci rzedu 105'25 do 106'75 puazów i rozrzedzanie szkla przy tej lepkosci iprzez szybkie odprowadza¬ nie ze zbiornika.Rozwiazanie wedlug wynalazku ma zastosowanie we wszystkich procesach float, gdzie^wstega szkla jest poddawana przyspieszaniu i rozrzedzaniu, zwlaszcza przy produkcji szkla cienkiego o glad¬ kiej powierzchni spodniej. Szklo wytwarzane spo¬ sobem wedlug wynalazku, nadaje sie zwlaszcza do laminowania oraz do stosowania w przemysle sa¬ mochodowym. 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60 I81554 li PL PL

Claims (11)

1. Zastrzezenia patentowe 12 1. Sposób wytwarzania szkla plaskiego metoda float, w którym szklo w postaci wstegi przeplywa wzdluz kapieli z cieklego metalu, pod dzialaniem 5 elementów odprowadzajacych, znajdujacych sie w czesci wylotowej z kapieli, przy czym podczas przeplywu szkla jego lepkosc jest regulowana w poszczególnych strefach kapieli, znamienny tym, ze utrzymuje sie jednolita temperature kapieli me- 10 talowej na powierzchni zetkniecia szkla i metalu, w tej strefie kapieli, w której lepkosc szkla wy¬ nosi 105'25 do 106'75 puazów i zmniejsza sie do mi¬ nimum miejscowe zmiany temperatury na po¬ wierzchni metalu podtrzymujacego szklo, dzieki 15 czemu redukuje sie znieksztalcenia dolnej powierz¬ chni wstegi rozrzedzonego szkla.

2. Sposób wedlug zastrz. 1 wytwarzania szkla o grubosci rzedu 1,5 do 2,5 mm, w którym ciekle szklo w odmierzonej ilosci wylewa sie na kapiel metalowa w postaci warstwy, która rozplywa sie w kierunku poprzecznym na kapieli metalowej, przy czym stosuje sie elementy odprowadzajace koncowa czesc wstegi uformowanego szkla, które powoduja przeplyw wstegi szkla wzdluz kapieli, która to wstega ochladza sie i usztywnia a na¬ stepnie ogrzewa ponownie w celu rozrzedzenia szkla i nadaje sie jej wieksza szybkosc w celu zmniejszenia grubosci szkla, znamienny tym, ze powtórne ogrzewanie wstegi szkla stosuje sie az do uzyskania lepkosci od 105'25 do 106'75 puazów oraz ustala sie w tym miejscu jednolita tempera¬ ture kapieli metalowej w celu zmniejszenia do minimum odksztalcen dolnej powierzchni szkla, bardzo podatnego przy tej lepkosci na odksztalce¬ nia.

3. Sposób wedlug zastrz. 1 lub 2, znamienny tym, ze w celu ujednolicenia temperatury cieklego me¬ talu wytwarza sie mieszane prady w kapieli meta¬ lowej.

4. Sposób wedlug zastrz. 3, znamienny tym, ze prady mieszane w kapieli metalowej wytwarza sie za pomoca indukcji elektromagnetycznej w kierun¬ ku prostopadlym do osi podluznej zbiornika.

5. Sposób wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze poprzeczny przeplyw metalu wytwarza sie w tej czesci zbiornika, przez która przeplywa rozrzedzo¬ ne szklo w celu zmiany kierunku przeplywu ochlo¬ dzonego metalu z czesci wylotowej zbiornika ka¬ pieli metalowej.

6. Sposób wedlug zastrz. 5, znamienny tym, ze wstege rozrzedzonego szkla przeprowadza sie wzdluz poprzecznego przewezenia kapieli metalo¬ wej i ochladza sie ja przed odprowadzeniem na zewnatrz, przy czym w miejscu przewezenia ka- 23 25 cO 35 40 45 50 pieli wytwarza sie przeplyw poprzeczny metalu w celu zmiany kierunku metalu ochlodzonego plynacego pod prad z czesci wylotowej zbiornika kapieli metalowej.

7. Urzadzenie do stosowania sposobu wedlug zastrz. 1, skladajace sie z wydluzonego zbiornika zawierajacego kapiel metalowa, elementów do do¬ prowadzania regulowanej ilosci cieklego szkla na kapiel metalowa i do przesuwania tego szkla w postaci wstegi wzdluz kapieli, regulatorów termicz¬ nych do regulowania lepkosci szkla, oraz z ele¬ mentów do odprowadzania gotowego szkla ze zbiornika, znamienne tym, ze zawiera elementy elektromagnetyczne (23, 24, 30, 31, 29, 43, 48), za¬ mocowane wewnatrz zbiornika ponad wstega szkla i usytuowane poprzecznie do kierunku przeplywu szkla, oraz elementy (25, 26, 34, 35, 45, 50) do re¬ gulowania elementów elektromagnetycznych w ce¬ lu wywolywania mieszanego przeplywu metalu w tej czesci zbiornika.

8. Urzadzenie wedlug zastrz. 7, zawierajace ele¬ menty chlodzace do usztywniania wstegi szkla, co umozliwia uchwycenie brzegów tej wstegi szkla za pomoca brzegowych walków prowadzacych, oraz regulatory termiczne do ponownego ogrzewania szkla i pare walków brzegowych do prowadzenia rozrzedzonego szkla, znamienne tym, ze elementy elektromagnetyczne (23, 24, 30, 31, 29, 43, 48), sa za- zamocowane pomiedzy dwiema pierwszymi parami walków brzegowych (39, 40).

9. Urzadzenie wedlug zastrz. 7 lub 8, znamienne tym, ze elementy elektromagnetyczne stanowia silniki indukcyjne.

10. Urzadzenie wedlug zastrz. 7 do 9, w którym koncowa czesc zbiornika kapieli metalowej jest zwezona w kierunku poprzecznym do szerokosci nieco wiekszej niz szerokosc koncowej wstegi szkla, przy czym zbiornik zawiera ukosne wystepy uksztaltowane w bocznych sciankach zbiornika, laczace koncowa waska czesc zbiornika z czescia szersza przednia, znamienne tym, ze zawiera dwa silniki indukcyjne (43), z których kazdy jest zamo¬ cowany na jednym wystepie (41), pod katem do kierunku przeplywu szkla oraz dwie scianki (47) wystajace do wnetrza kapieli z wystepów (41), a ponadto elementy (45) do regulowania silników indukcyjnych powodujacych w rejonie wystepów (41) przeplyw metalu od srodka na boki kapieli.

11. Urzadzenie wedlug zastrz. 10, znamienne tym, ze zawiera pare silników indukcyjnych (48) zamo¬ cowanych w dalszej czesci zbiornika, ponad wste¬ ga szkla plynacego pomiedzy wystepami (41) oraz elementy (50) do regulowania silników (48) powo¬ dujacych przeplyw cieklego metalu od srodka na boki kapieli.81554 B9l \—u fr* p* £*£* ^ O-T Jj -n 35 EigJ,26 T 2óf OZGraf. Lz. 2439 (110 egz.) Cena 10 zl PL PL