PL81036B1 - - Google Patents

Description

Uprawniony z patentu: Celanese Corporation, Nowy Jork (Stany Zjednoczone Ameryki) Mieszanka zywiczna do formowania o obnizonych wlasciwosciach palnych Przedmiotem wynalazku jest mieszanka zywiczna do formowania o obnizonych wlasciwosciach palnych.Stwierdzono, ze wzmocnione zywice do formowania typu politereftalanu propylenowego i politereftaJanu butylenowego wykazuja niespodziewana wyzszosc nad podobna zywica politereftalanem etylenowym, jesli chodzi o wlasnosci przetwórcze i inne wlasnosci'funkcyjne. Na przyklad politereftalan propylenowy i politeref- talan butylenowy mozna formowac lub obrabiac w nizszej temperaturze, stosujac krótszy czas formowania i nie stosujac, jak w przypadku politereftalanu etylenowego srodków zarodkujacych. Ponadto wzmocnione zywice do formowania typu politereftalanu propylenowego i politereftalanu butylenowego wykazuja wyzsza wytrzymalosc na rozciaganie", nizsza nasiakliwosc woda i lepsze wlasnosci pelzajace (zginajace) w porównaniu z podobnie wzmocnionym politereftalanem etylenowym. Bezposrednim efektem wynalazku jest rozwiazanie problemów zwiazanych z przetwórstwem zywic do formowania typu politereftalanu propylenowego i politereftalanu butyle- nowegoi Zywice te wraz z politereftalanem etylenowym zostaly omówione w opisie Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 2.465.319. Zgodnie z tym opisem problemy obróbki politereftalanu propylenowego wystepuja równiez przy wszystkich innych zywicach politereftalano-alkilenowych.Nieoczekiwanie stwierdzono, ze równie wazna cecha tych zywic jest mozliwosc szerszego zastosowania tych zywic i wypieranie tym samym zywic politereftalanu etylenowego. Tego rodzaju zywice do formowania maja jednakze jedna powazna wade a mianowicie sa palne i mimo obecnosci w nich srodków wzmacniajacych miedzy innymi takich jak szklo zwieksza sie raczej a nie zmniejsza szybkosc palenia tych zywic. Poniewaz jednoczesnie srodki wzmacniajace wplywaja bezposrednio na polepszenie wlasnosci fizyko-mechanicznych, po¬ woduje to wyeliminowanie tych zywic z wielu mozliwych form zastosowania. Wynalazek ma na celu rozwiazanie problemu palnosci politereftalanu propylenowego i politereftalanu butylenowego a szczególnie problemu palnosci jednorodnej mieszanki politereftalanu propylenowego lub politereftalanu butylenowego ze srodkanrt wzmacnia¬ jacymi. Problem ten pojawil sie od momentu kiedy w wiekszosci przypadków stwierdzono, ze obecnosc srodka wzmacniajacego zwieksza szybkosc palenia sie zywicy.Stwierdzono, ze halogenki aromatyczne stosowane w polaczeniu ze zwiazkami zawierajacymi metale grupy Vb ukladu okresowego wyraznie redukuja wlasnosci palne wzmocnionego politereftalanu propylenowego i politereftaJanu butylenowego.2 81 036 v Celem wynalazku jest otrzymanie wzmocnionych zywic do formowania typu politereftalanu alkilenowego szczególnie politereftalanu propylenowego i politereftalanu butylenowego o lepkosci wewnetrznej w granicach od okolo 0,2 do okolo 1,2 decylitra/gram, posiadajacych obnizona palnosc i/lub wlasnosci samogasniecia.Nieoczekiwanie stwierdzono, ze dodanie do politereftalanu alkilenowego halogenku aromatycznego, zwiazku zawierajacego metale grupy Vb takie jak antymon, fosfor, arsen lub bizmut i srodka wzmacniajacego eliminuje powyzsze wady. Halogenki aromatyczne, które mozna stosowac w zywicach wedlug wynalazku musza odznaczac sie trwaloscia w temperaturze topnienia politereftalanu alkilenowego oraz w polaczeniu ze zwiazkiem zawieraja¬ cym metal grupy Vb ulegac rozkladowi podczas spalania.Ponadto celem wynalazku jest uzyskanie jednorodnej mieszanki politereftalanu propylenowego lub politereftalanu butylenowego ze srodkiem wzmacniajacym zawartym w zywicy w ilosci od okolo 2% wagowych do 60% wagowych calej mieszanki, halogenkiem aromatycznym i zwiazkiem zawierajacym metal grupy Vb, które to zwiazki powoduja obnizenie i/lub uzyskanie wlasnosci samogasniecia w temperaturze spalania politereftalanu propylenowego i politereftalanu butylenowego. Halogenek aromatyczny powinien zawierac chlorowiec w ilosci od okolo 3,3 do okolo 16,6% wagowych liczac na wage zywicy a zwiazek metalu Vb grupy powinien zawierac metal w ilosci od o! chlorowca w halogenku aromatycznym do metalu grupy Vb w zwiazku zawierajacym metal grupy Vb powinien byc wiekszy od zera, a mniejszy lub równy4. ? Podstawa zywic do formowania wedlug wynalazku jest polimer politereftalanu alkilenowego taki jak politereftalan propylenowy lub politereftalan butylenowy. Polimery te, ogólnie opisane w opisie patentowym Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 2.465.319 mozna otrzymac w reakcji kwasu dwuzasadowego, takiego jak kwas tereftalowy lub ester dwualkilowy kwasu tereftalowego, szczególnie tereftalan dwumetylu i dioli posiadaja¬ cych 3 i 4 atomy wegla. Odpowiednimi diolami sa: propanodiol-1,3-butanodiol-1,4 butanodiol-1,3 propanodiol-1,2, butanodiol-1,2, butanodiol-2,3 itp.W produkcji polimerów stosowanych w zywicy wedlug wynalazku to jest politereftalanu propylenowego i politereftalanu butylenowego jako produkt posredni powstaje odpowiedni tereftalan dwuhydroksyalkilenowy.Tereftalan dwuhydroksyalkilenowy mozna otrzymac w reakcji estru dwualkilowego kwasu tereftalowego, w którym rodniki alkilowe zawieraja od 1 do 7 atomów wegla, z wyzej opisanymi diolami w stosunku okolo 2 moli diolu na 1 mol estru. Korzystnie jest stosowanie powyzej 1,5 moli diolu na 1 mol pochodnej tereftalanu, poniewaz stosujac takie proporcje, poczatkowa reakcja transestryfikacji przebiega szybciej i calkowicie.Reakcje estryfikacji prowadzi sie w umiarkowanej temperaturze i pod cisnieniem atmosferycznym, nizszym od atmosferycznego lub wyzszym od atmosferycznego. Normalnie stosuje sie temperature reakcji pomiedzy temperatura wrzenia mieszaniny reakcyjnej a 250°C.Po otrzymaniu polimeru miesza sie go dokladnie ze srodkiem wzmacniajacym albo metoda suchego mieszania albo mieszania ze stapianiem, mieszania w wytlaczarkach, ogrzewanymi walcami lub w innych typach mieszalników. Napelniacze wzmacniajace mozna takze mieszac z monomerami w samej reakcji polimeryzacji, az do zakonczenia polimeryzacji lub srodek wzmacniajacy dodawac po polimeryzacji a przed wytlaczaniem. Jako napelniacze wzmacniajace mozna stosowac miedzy innymi wlókna szklane (ciete lub ciagle), wlókna azbestowe, wlókna celulozowe, tkanine bawelniana, papier, wlókna syntetyczne, proszki metaliczne itp. Napelniacz wzmacniajacy powinien zawierac sie w granicach od okolo 2 do okolo 60% wagowych najlepiej od okolo 5 do okolo 40% wagowych liczac na calkowita mase mieszanki. Zywice do formowania wedlug wynalazku moga zawierac równiez inne dodatki polepszajace ich wyglad i wlasnosci takie jak barwniki plastyfikatory, stabilizato¬ ry, utwardzacze itp.Zywice politereftalanu butylenowego i politereftalanu propylenowego ze wzmacniaczami szklanymi, maja wazne zalety w porównaniu z podobnie wzmocniona zywica politereftalanu etylenowego. Porównujac z politeref- talanem etylenowym, politereftalan propylenowy i politereftalan butylenowy mozna obrabiac w duzo nizszej temperaturze, w znacznie krótszym czasie i przy nizszej temperaturze formy. Ponadto maja one znacznie wyzsza udarnosc wedlug Izoda badana na próbce z karbem oraz odpornosc na rozciaganie, mniejsza skurczliwosc i nizsza nasiakliwosc woda niz politereftalan etylenowy. Wszystkie te ulepszenia w samym procesie przetwórczym jak i lepsze wlasnosci fizyczne zywic politereftalanu butylenowego i politereftalanu propylenowego ze wzmacnia¬ czem szklanym sa bardzo pozadane i maja bezposredni wplyw na znaczenie handlowe tych zywic w porównaniu z równomierna zywica politereftalanu etylenowego ze wzmacniaczem szklanym.Te nieoczekiwane wlasnosci fizyczne i przetwórcze politereftalanu propylenowego i politereftalanu butyle¬ nowego powoduja, ze politereftalan propylenowy i politereftalan butylenowy staja sie nieporównywalne z politereftalanem etylenowym. Wynika to z faktu, ze udoskonalenia te spowodowane pozornie mala zmiana w strukturze chemicznej, pociagaja ze soba nieproporcjonalne zmiany we wlasnosciach, w stosunku do tych jakich mozna byloby oczekiwac. Te nowe zywice maja jednak jedna wade, sa palne i podczas palenia wydzielaja81036 3 znaczna ilosc palacych sie czastek. W nizej opisanym tescie palenia stwierdzono, ze politereftalan butylenowy wzmocniony szklem w ilosci 30% wagowych pali sie z szybkoscia 5,7 cm/min; politereftalan propylenowy pali sie z podobna szybkoscia. Cecha ta jest przeszkoda, która ogranicza stosowanie tych zywic do wielu celów.Zastosowano nastepujacy test: próbke o wymiarach 15,2 cm (dlugosc) 1,27 cm (szerokosc) 0,16 lub 0,32 cm (wysokosc) trzymano za pomoca uchwytu w jednym koncu w taki sposób, aby najdluzsza scianka byla ustawiona pionowo. Pod tak zawieszona próbka umieszczono zapalony palnik Bunsena (z rurka o srednicy 0,96 cm) palacy sie niebieskim plomieniem p wysokosci 1,8 cm tak, zeby dolna scianka próbki znajdowala sie 0,96 cm powyzej górnego konca rurki palnika. Plomien testowy utrzymuje sie przez 10 Sekund, po czym odsuwa sie palnik i notuje sie czas trwania palenia lub zarzenia sie spalonej próbki. Jesli po usunieciu testowego plomienia palenia sie lub spalania zarzeniowe próbki ustalo wciagu 30 sekund, to natychmiast znowu podstawiono palnik pod próbke na okres 10 sekund. Szybkosc palenia okresla sie jako ilosc centymetrów próbki spalona przez plomien palnika Bunsena i samospalanie sie wciagu 1 minuty. Zgodnie z tym uwaza sie, ze wzmocniony politereftalan propylenowy lub politereftalan butylenowy posiada obnizone wlasnosci palne, jesli w powyzszych warunkach spalania, szybkosc palenia jest mniejsza niz 2,8 cm/min i nie wydzielaja sie palace czastki.Wedlug podanego opisu material uwaza sie za samogasnacy, jesli zgodnie z omówionym wyzej testem nie pali sie dluzej niz 30 sekund po usunieciu plomienia palnika. W zywicy wedlug wynalazku stosuje sie halogenki aromatyczne takie jak: zwiazek o wzorze 1, w którym 1, w którym R oznacza atom wodoru, chloru i bromu, korzystnie zwiazek ten có najmniej jednym, korzystnie z dwoma atomami chloru lub bromu, na przyklad 'bezwodnik kwasu tetrabromoftalowego i bezwodnik kwasu tetrachloroftalowego itp. zwiazek o wzorze 2 w którym podstawnik Ra oznacza atom tlenu, siarki, grupe S02, CH2 lub grupe fosfonowa Rb oznacza atom wodoru, chloru, bromu przy czym korzystny jest zwiazek który zawsze co najmniej jeden a jeszcze korzystnie dwa atomy chloru lub bromu taki jak na przyklad eter 3,5,3',5'-tetrebromodwufenylowy, siarczek 3,5,3',5'-tetra- chlorodwufenylowy, 3,5-dwuchloro-3',5'-dwubromodwufenylosulfotlenek 2,4-dwuchloro-3',4',5'-trójbromodwu- fenylometan lub eter dekabromodwufenylowy itp. lub zwiazek o wzorze 3, w którym Re oznacza atom wodoru, chloru, bromu przy czym korzystny jest zwiazek który zawiera co najmniej jeden a jeszcze korzystniej cVva atomy chloru lub przynajmniej dwa atomy bromu; na przyklad 2/2, 4,4', 6,6'-heksachlorodwufenyl lub 2,2',4,4',6,6'-heksabromodwufenyl itp. lub zwiazek o wzorze 4, w którym Re oznacza atom wodoru, grupe octanowa, grupe metylowa, a Rp oznacza atom wodoru, chloru, bromu, przy czym korzystny jest zwiazek który zawiera co najmniej jeden a jeszcze korzystniej dwa atomy chloru lub bromu: na przyklad 3,5,3',5'-tetrabromo-2, 2-bis(4,4'-dwuhydroksyfenylo)-propan, 3,5-dwuchloro-3,,5'-dwubromo-2,2-bis(4,4'-dwuacetoksyfenylo)-propan lub 3^,3',5'-tetrachloro-2,2-bis(4,4'-dwumetoksyfenylo)-propan itp.Zwiazkami grupy Vb odpowiednimi do stosowania w zywicy wedlug wynalazku sa zwiazki fosforu, arsenu, antymonu lub bizmutu, takie jak tlenki metali grupy Vb, przy czym najkorzystniejszym jest trójtlenek antymonu. Lepkosc wewnetrzna politereftalanu propylenowego i politereftalanu butylenowego powinna zawie¬ rac sie w granicach od okolo 0,2 do okolo 1,2 decylitrów/gram, korzystnie od okolo 0,5 do 1,0 decylitra/gram.Ilosc srodków Wzmacniajacych zawiera sie w granicach od okolo 2 do okolo 60% wagowych liczac na cala ilosc mieszanki, korzystnie od okolo 5 do okolo 40% wagowych. W zywicy wedlug wynalazku stosuje sie takie srodki wzmacniajace jak wlókno azbestowe, wlókno celulozowe, tkanina bawelniana, papier, wlókno syntetyczne, proszki metaliczne itp. Najkorzystniejszym srodkiem wzmacniajacym jest jednak wlókno szklane (szarpane lub ciagle). Szarpane wlókno szklane powinno zawierac kawalki o dlugosci od 0,16 cm lub krótsze do 0.62,cm lub dluzsze. Halogenki aromatyczne i zwiazki metali grupy Vb dodaje sie do zywicy do formowania w znany sposób.Korzystne jest jednak dodawanie ich w trakcie reakcji polimeryzacji, przed dodaniem srodka wzmacniajacego.Stwierdzono, ze aby otrzymac pozadane wyniki musi istniec scisla wspólzaleznosc pomiedzy odpowied¬ nim chlorowcem w halogenku aromatycznym a rpetalem grupy Vb w zwiazku metali grupy Vb. Stwierdzono mianowicie, ze aby obnizyc wlasnosci palne zywicy, stosunek chlorowca do metalu grupy Vb musi byc wiekszy niz 0,3 a mniejszy lub równy 4. Korzystnie stosunek ten wynosi od okolo 0,46 do okolo 3,8. Stwierdzono ponadto, ze jesli ten stosunek zawiera sie w granicach od okolo 0,46 do mniej lub wielkosci równej 2, to zywice do formowania typu politereftalanu butylenowego lub politereftalanu propylenowego z wypelniaczem mozna zakwalifikowac do grupy samogasnacych.Nizej podane przyklady ilustruja wynalazek.Przyklad I. 1200 g tereftalanu ctoumetylu i 900 g butanodiolu-1,4 miesza sie z katalizatorem opili* nym w opisie patentowym Stanów Zjednoczonych Ameryki Nr 2.465.319 takim jak octan cynku-trójtlenek antymonu lub tlenek olowiu-tlenek cynku. Gdy usunie sie 80% wagowych metanolu, temperatura wzrasta do okolo 200°C. Nastepnie podlacza sie próznie, obniza cisnienie i temperatura wzrasta do 240-250°C. Próznie odlacza sie, gdy lepkosc wewnetrzna wynosi 0,65-4,70 decylitrów/g I dodaje w atmosferze azotu 90 g4 81036 bezwodnika tetrabromoftalowego oraz 40 g trójtlenku antymonu. Mase miesza sie przez 5 do 10 minut, po czym otrzymany polimer wyladowuje i tnie w zwykly sposób.Przyklad II. 6,75 kg politereftalanu butylenowego miesza sie z halogenkiem aromatycznym i zwiaz¬ kiem metalu grupy Vb (otrzymanym sposobem jak w przykladzie I) o lepkosci wewnetrznej 0,82 i dodaje do 3,45 kg wlókien szklanych (0,32 cm). Mieszajac w bebnie przez 1 minute politereftalan butylenowy topi sie i nastepnie wytlacza przez 2,54 cm jednosrubowa wytlaczarke z matryca wlókiennicza. Temperaturawytlaczar¬ ki i matrycy wynosi od 260 do 265,5°C. Skrecone nitki szlifuje siew mieszarce typu gniotownika (pilsniarki), do momentu az otrzymane skretki przechodza przez sito o oczkach 4 mesh lub mniejszych. Na podstawie danych z przykladu II opracowano tablice wspólzaleznosci pomiedzy chlorowcem w halogenku aromatycznym a meta¬ lem grupy Vb w zwiazku metalu grupy Vb.Procent bezwodnika tetrabromoftalowego i trójtlenku antymonu w powyzszych próbkach obliczono w stosunku do wagi politereftalanu butylenowego.Z danych dla próbki 2 wyraznie widac, ze podczas gdy obecnosc samego bezwodnika tetrabromoftalowego tlumi wydzielanie sie palacych czastek, to szybkosc spalania politereftalanu butylenowego wzmocnionego wlóknem szklanym nieznacznie sie polepsza. Równiez z danych dla próbki 3 widac, ze obliczony stosunek 4,1-bromu z bezwodnikiem tetrabromoftalowym do antymonu w trójtlenku antymonu takze tlumi wydzielanie sie palacych czastek, jednakze szybkosc spalania politereftalanu butylenowego wzmocnionego 30%-ami wlókna szklanego wzrasta jeszcze bardziej. W ten sposób zupelnie niespodziewanie, ilosc halogenku aromatycznego lub zwiazku metali grupy Vb bedzie wplywac na polepszenie wlasnosci palnych omówionych w obecnym opisie.Gdy stosunek chlorowca do metalu grupy Vb zawiera sie w granicach do okolo 4, (próbka 4) zanika jednoczesnie wydzielanie sie palacych czastek i znacznie zmniejsza sie szybkosc palenia, wykazujac wyrazna poprawe w stosunku do politereftalanu butylenowego wzmocnionego wlókna szklanym bez dodatków halogenku aromatycznego i zwiazku metalu grupy Vb. Dla stosunku równego 2 i ponizej 2, widoczna jest dalsza poprawa polegajaca na tym, ze próbka bez plomienia palnika jest niepalna tzn. oprócz braku wydzielania sie palacych czastek po usunieciu plomienia palnika zanika spalanie i zuzywanie sie próbki wciagu 30sek. Bardzo podobne wlasnosci wykazuja wzmocniony politereftalan propylenowy oraz politereftalany alkilenowe przez wprowadze¬ nie do nich (w tych samych proporcjach) innych halogenków aromatycznych, takich jak np. bezwodnik tetrachloroftalowy, eter 3J5,3'#5'-tetrabromodwufenylowy, siarczek 3,5,3\5'-tetrachlorodwufenylqwy, 3,5-dwu- chloro-3',5'-dwubromodwufenylosulfot1enek, 2,4-dwuchloro-3',4',5'-trójbromodwufenylometan, 3,5,3',5'-tetra- chlorodwufenylo fosfonam (pochodna kwasu RPO(OH)2 ), 2,2'-4,4',6', 6'-heksabromodwufenyl, 2,2\4,4'-6,6'-he- ksachlorodwufenyl, 3,5,3',5'-etrabromo-2,2 bis (4,4'-dwuhydroksyfenylo)-propan, 3,5 mo-2,2-bis(4,4'-oS/vuacetoksyfenylo):propan, ^^ kabromodwufenyiowy itp. oraz zwiazków zawierajacych metale grupy Vb .takie jak na przyklad: tlenek arsenu, lub tlenek bizmutu itp. oprócz zmniejszenia wlasnosci palnych, wynalazek prowadzi do niespodziewanego i nieoczekiwanego udoskonalenia mozliwosci przetwórczych i wlasnosci fizycznych w stosunku do podobnie wzmocnionego i przerabianego politereftalanu etylenowego, z którego otrzymano zywice opisane w japonskim opisie patentowym nr 69/15,555.Te wyrazne róznice pomiedzy wzmocnionym politereftalanem butylenowym obrabianym zgodnie z tym jak podano w cytowanym opisie wzmocnionym politereftalanem butylenowym wedlug wynalazku szczególnie jesli chodzi o takie wlasnosci jak wytrzymalosc na rozciaganie, wytrzymalosc na zginanie temperatura formowania i temperatura formy, mozna jedynie wytlumaczyc efektem synergicznym kombinacji halogenku aromatycznego i zwiazku metalu Vb grupy na politereftalan butylenowy i brakiem takiego efektu w odniesieniu do pijitereftalanu etylenowego.Ponizsza tablica wyraznie wskazuje róznice pomiedzy wzmocnionym wlóknem szklanym (30% wagowych, wymiary wlókien 0,32 cm) politereftalanem butylenowym zmieszanym z 6,5% wagowymi bezwodnika tetrabro¬ moftalowego i 3% wagowymi trójtlenku antymonu, a podobnie wzmocnionym i zmieszanym politereftalanem etylenowym. 1) Zawartosc procentowa bezwodnika tetrabromoftalowego i trójtlenku antymonu podano liczac na wage odpowiednio politereftalanu butylenowego i politereftalanu, etylenowego.Na podstawie tablicy Widac, ze temperatura obróbki zywicy do formowania typu politereftalanu butylenowego jest o 40° nizsza dla politereftalanu etylenowego. Tablica wykazuje, ze udarnosc wg Izoda z karbem dla politereftalanu butylenowego jest duzo wyzsza, co odbija sie na wiekszej ciagliwosci tej zywicy niz dla równowaznie wzmocnionego politereftalanu etylenowego. Równiez duza jest róznica pomiedzy wytrzymalos¬ cia na rozciaganie i wytrzymaloscia na zginanie zywicy do formowania typu politereftalanu butylenowego . w porównaniu z politereftalanem etylenowym a mianowicie sa one prawie dwukrotnie wieksze, a moduly zginajace sa praktycznie jednakowe.81036 5 Te wlasnosci fizyczne wplywaja na nieoczekiwane zalety politereftalanu butylenowego, czyniac go produktem bardziej pozadanym, o szerszym zakresie stosowalnosci niz politereftalan, etylenowy* Bardzo podobne wyniki otrzymuje sie gdy politereftalan propylenowy wedlug wynalazku porównac z politereftalanem etylenowym wzmocnionym i obrabianym z takimi samymi lub podobnymi opózniaczami plomienia zgodnie z poprzednimi uwagami.Dalej wykazano, ze wprowadzenie halogenków aromatycznych i zwiazków zawierajacych metale grupy Vb do wzmocnionego politereftalanu propylenowego i politereftalanu butylenowego powoduje, ze niektóre wlasnos¬ ci fizyczne zostaja nieoczekiwanie i wyraznie polepszone, a inne pozostaja nie zmienione. W tablicy 3 przedsta¬ wiono uzyskanewyniki.Zawartosc %-owa bezwodnika tetrabromoftalowego i trójtlenku antymonu obliczono w stosunku do wagi politereftalanu butylenowego. . Jak wykazano w tablicy 3 podobne wyniki jak dla politereftalanu propylenowego wzmocnionego wlóknem szklanym mozna byloby równiez otrzymac dla innych politereftalanów alkilenowych i halogenków aromatycz¬ nych zawierajacych chlor.Reasumujac, mozna stwierdzic, ze zywice wedlug wynalazku otrzymane przez zmieszanie w pewnych okreslonych proporcjach halogenku aromatycznego i zwiazku zawierajacego metal grupy Vb ze wzmocniona * zywica do formowania typu politereftalanu propylenowego i politereftalanu butylenowego pozwala obnizyc wlasnosci palne tych zywic. Zawezr.jrc jeszcze bardziej granice stosunku halogenku aromatycznego do zwiazku metalu grupy Vb, politereftalany alkilenowe moga okazac sie samogasnace. Wzmocnione zywice politereftalanu % propylenowego i politereftalanu butylenowego wykazuja lepsze wlasnosci fizyczne oraz posiadaja lepsze parametry przetwórcze niz podobnie wzmocniony politereftalan etylenowy. PL PL

Claims (2)

1. Zastrzezeniapatentowe 1. Mieszanka zywiczna do formowania o obnizonych wlasciwosciach palnych oparte na politereftalanie alkilenowym, o lepkosci wewnetrznej w granicach od okolo 0,2 do okolo 1,2 decylitra/gram, znamien¬ na tym, ze zawiera politereftalan propylenowy lub politereftalan butylenowy oraz srodek wzmacniajacy w ilosci 2—60% wagowych w przeliczeniu na cala mase mieszanki, halogenek aromatyczny w ilosci 3,3-16,6% . wagowych w przeliczeniu na cala mase mieszanki 'rwaly w temperaturze topnienia politereftalanu alkilenowego i zdolny do rozkladu w temperaturze spalania politereftalanu alkilenowego oraz zwiazek metalu grupy Vb takiego jak antymon, fosfor, arsen lub bizmut, w ilosci 0,7—10% wagowych w przeliczeniu na cala mase mieszanki przy czym stosunek wagowy chlorowca w halogenku aromatycznym do metalu w zwiazku metalu .grupy Vb zawiera sie w granicach 0,3—4. * 2. Mieszanka zywiczna wedlug zastrz. 1,znamienna tym, ze zawiera skladniki w których stosunek chlorowca w halogenku aromatycznym do metalu grupy Vb w zwiazku zawierajacym metal grupy Vb zawiera sie w granicach od okolo 0,46 do okolo 3,8. 3. Mieszanka zywiczna wedlug zastrz. 1,znamienna t y m, ze zawiera skladniki w których stosunek chlorowca w halogenku aromatycznym do metalu grupy Vb w zwiazku zawierajacym metal grupy Vb zawiera sie w granicach od okolo 0,46 do okolo 2. 4. Mieszanka zywiczna wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze jako zwiazek metalu grupy Vb zawiera tlenek antymonu, arsenu lub bizmutu. 5. Mieszanka zywiczna wedlug zastrz. 1,znamienna tym, ze jako zwiazek posiadajacy metal grupy Vb zawiera trójtlenek antymonu. 6. Mieszanka zywiczna wedlug zastrz. 1,znamienna tym, ze jako halogenek aromatyczny zawiera zwiazek o wzorze 1 w którym przynajmniej jeden podstawnik PR oznacza atom chloru lub bromu a pozostale podstawniki R oznaczaja atom wodoru, chloru lub bromu; zwiazek o wzorze 2, w którym Ra oznacza atom tlenu, siarki, grupe S02, CH2, grupe fosfonowa, przy czym przynajmniej jeden z podstawników Rb oznacza atom chloru lub bromu, a pozostale podstawniki Rb oznaczaja atom wodoru,chloru, bromu; zwiazek'o wzorze 3, w którym przynajmniej jeden podstawnik Re oznacza atom chloru lub bromu a pozostale podstawniki Re oznaczaja atom wodoru, chloru, bromu, lub zwiazek o wzorze 4, w którym Re oznacza atom wodoru, grupe CH3COO lub grupe metylowa przy czym przynajmniej jeden podstawnik Rp oznacza atom chloru lub bromu, a pozostale podstawniki Rp oznaczaja atom wodoru, chloru lub bromu. 7. Mieszanka zywiczna wedlug zastrz. 6, znamienna tym, ze zawiera halogenek aromatyczny posiadajacy przynajmniej dwa chlorowce w czasteczce zwiazku. 8. Mieszanka zywiczna wedlug zastrz. 7, z n a m i e n n a t y m, ze jako halogenek aromatyczny zawiera bezwodnik tetrabromoftalowy, eter dekabromodwufenylowy, bezwodnik tetrachloroftalowy lub eter dekachIoro- dwufenylowy.6 81 036 9. Mieszanka zywiczna wedlug zastrz. 1, znamienna ty m, ze jako srodek wzmacniajacy zawiera wlókno szklane w ilosci od okolo 5 do okolo 40% wagowych liczac na cala mase mieszanki. 10. Mieszanka zywiczna wedlug zastrz. 5,zn a m ienna t y m, ze zwiera skladniki w których stosunek uzytego chlorowca w halogenku aromatycznym do antymonu w trójtlenku antymonu waha sie w granicach od okolo 0,46 do okolo 2. Tablica 1 Prób Mieszanka Stosunek Pr/Sb Szybkosc palenia Wydziela¬ nie pala¬ cych sie czastek Samo gasna¬ cy 1. Politereftalan butylenowy wypelniony 30%-ami wlókna szklanego 2. Politereftalan butylenowy wypelniony 30%-ami wlókna szklanego 3. 6,1% bezwodnika tetrabromoftalowego 3. Politereftalan butylenowy wypelniony 30%-ami wlókna szklanego 4,71% bezwodnika tetrabromoftalowego 4. 0,94% trójtlenku antymonu Politereftalan butylenowy wypelniony 30%-ami wlókna szklanego 6,02% bezwodnika tetrabromoftalowego 1,39 trójtlenku antymonu 5. Politereftalan butylenowy wypelniony 30%-ami wlókna szklanego 6,36% bezwodnika tetrabromoftalowego 2,73% trójtlenku antymonu 6. Politereftalan butylenowy wypelniony 30%-ami wlókna szklanego 5,93% bezwodnika tetrabromoftalowego 2,83% trójtlenku antymonu 7. Politereftalan butylenowy wypelniony 30%-ami wlókna szklanego 5,90% bezwodnika tetrabromoftalowego 3,18% trójtlenku antymonu 8. Politereftalan butylenowy wypelniony 30%-ami wlókna szklanego 5,81% bezwodnika tetrabromoftalowego 4,82% trójtlenku antymonu 9. Politereftalan butylenowy wypelniony 30%-ami wlókna szklanego 5,51% bezwodnika tetrabromoftalowego 9,83% trójtlenku antymonu 10 Politereftalan butylenowy wypelniony 30%-ami wlókna szklanego 2,69% bezwodnika tetrabromoftalowego 8,03% trójtlenku antymonu 11. Politereftalan butylenowy wypelniony 30%-ami wlókna szklanego 5,12% trójtlenku antymonu 5,8 cm/min tak ( nie 5cm/min nie nie 4,1 3,6 1,8 1,7 1,5 1.0 0,46 0,27 6,1 cm/min nie 2,8 cm/min nie 2,8 cm/min nie 2,8 cm/min nie 2,8 cm/min nie 2,8 cm/min nie 2,8 cm/min nie 6,6 cm/min nie 5,6 chi/min nie nie me tak tak tak tak tak nie me81036 Ta bl ica2 Material Politereftalan butylenowy wzmocniony 30% wlókna szklanego zmieszany z 6,5% bezwodnika tetrabromofta- Iowego i 3% trójtlenku antymonu Politereftalan etylenowy wzmocniony 28,5% wlókna szklanego zmieszany z 6,5% bezwodnika tetra bromoftalowego i 3% trójtlenku antymonu Temperatura formowania (°C) Czas formowania (sek) . Temperatura formy (°C) Udarnosc wg izodaz karbem (kgm/cm) Odksztalcenie cieplne przy obciazeniu 18,6kg/cm2/°C) Wytrzymalosc na rozciaganie (kg/cm2) Wytrzymalosc na zginanie (kg/cm2) Modul ugiecia (kg/cm2) ' 240 35 90 0,11 216 1455,
2. 2. . 2130 0,096 X 106 280 35 115 0,087 243 745,2 1138,9 0,105 X 106 Ta b I i ca 3 Wlasnosc Politereftalan butylenowy Politereftalan butylenowy wzmocniony 30% wagowymi wzmocniony 30% wagowymi wlókna szklanego zwiazany wlókna szklanego z 6,5% wagowymi bezwodnika tetra bromoftalowego + 3,0% wagowymi Sb2 03 Wytrzymalosc na rozciaganie przy rozerwaniu 22,8°C kg/cm2 Wydluzenie przy rozerwaniu 22,8°C % Wytrzymalosc jia zginanie, % odksztalcenia, 22,8°C kg/cm* Modul na zginanie 22,8°C kg/cm2 Udarnosc wg Izoda z karbem kgm/cm karbu Odksztalcenie cieplne przy obciazeniu 18,6 kg/cm2 zapalnosc lepkosc wewnetrzna decylitry/g 1413 2 2038,7 0,09 X 106 0,109 210 palny wydziela palace sie czastki 0,750 1455,2 2 2130,1 0,095 X 106 0,114 216 samogasnacy nie wydziela palacych sie czastek 0,77181 036 O /=*—* (r); Aj-% :0 WZÓR i (aB)9 WZÓR 2 (Re), / w £ WZÓO 3 CU, c — I WZÓR A Prac. Poligraf. UP PRL. Naklad 120 + 18 egz. Cena 10 zl PL PL