Przedmiotem niniejszego wynalazku jest wlaczalne samochodowe sprzeglo cierne, które sklada sie z dwóch tarcz sprzeglowych, osadzonych przesuwnie na jednym walku przekladnikowym i obracajacych sie razem z nim oraz dociskanych sila sprezyny do kola zamachowego silnika lub do podlaczonej z nim na stale obudowy sprzegla.Znane dotychczas tego rodzaju wlaczalne sprzegla samochodowe, zwane równiez sprzeglami dwutarczo* wyml, sa w ten sposób wykonane, ze obydwie tarcze sprzeglowe, zalozone przesuwnie na walku napedowym i obracajace sie razem z nim, sa dociskane do kola samochodowego silnika przez jedna tarcze dociskowa lub dociskane sila sprezyny do polaczonej z tym kolem obudowy sprzegla. Miedzy tymi dwiema tarczami sprzeglowymi zalozona jest przy tym tarcza posrednia, która ze swej strony obraca sie razem z obudowa sprzegla, bedac jednak przesuwna wzdluz osi tarczy sprzeglowej. Tarczadociskowa jest dociskana do obydwu tarcz sprzeglowych oraz do znajdujacej sie miedzy nimi tarczy posredniej za pomoca sprezyn dociskowych, które opieraja sie o obudowe sprzegla. Tarcza dociskowa jest polaczona z urzadzeniem luzujacym i dzieki temu mozna ja odsunac od tarcz sprzeglowych w kierunku przeciwnym do kierunku dzialania sily sprezyn. Tego rodzaju uklady maja te wade, ze nie wszystkie cztery powierzchnie cierne przy obydwu tarczach sprzeglowych równomiernie sie zuzywaja. Wiaze sie to z tym, ze wlaczenie sie czterech powierzchni ciernych nie nastepuje jednoczesnie, przez co podczas uruchamiania pojazdu powierzchnie cierne jedna) tarczy sprzeglowej sa dosc silnie obciazone, zanim tarcza dociskowa przejmie calkowita sile docisku. Poza tym tarcza posrednia moze wpasc w ruch zataczania i uniemozliwic przez to czyste zwalnianie powierzchni ciernych.Celem wynalazku jest osiagniecie przy tych wlaczalnych sprzeglach samochodowych, skladajacych sie z dwóch tarcz sprzeglowych osadzonych przesuwnie na jednym walku przekladniowym i obracajacych sie razem z nim, równomiernego zuzywania sie powierzchni ciernych tarcz sprzeglowych, jak równiez czystego zwalniania tych powierzchni. W tym celu przewiduje sie dla kazdej tarczy sprzeglowej po jednej tarczy dociskowej obciazonej sila sprezyny oraz dzwignie wylaczajace które zalozone sa obrotowo na obudowie sprzegla i polaczone za pomoca ciegla z jedna tarcza dociskowa oraz za pomoca popychacza z druga tarcza dociskowa, dzieki czemu obydwie te tarcze sa jednoczesnie odsuwane od tarcz sprzeglowych w kierunku przeciwnym do kierunku dzialania sily sprezyny.Cel ten wedlug jednego rozwiazania zgodnego z tym wynalazkiem uzyskano w ten sposób, ze miedzy tarczami dociskowymi umieszczono pierscien oporowy który polaczono na stale z obudowe sprzegla i kolem2 81 006 zamachowym silnika oraz przewidziano sprezyny pierscieniowo-krazkowe, których krawedz zewnetrzna napre¬ zona jest wstepnie w kierunku pierscienia oporowego, a krawedz wewnetrzna w kierunku jednej z dwóch tarcz dociskowych.Powyzszy cel wedlug odmiany wykonania sprzegla, majacego wspólna dla obydwu tarcz dociskowych sprezyne dociskowa, wykonana jako sprezyna pierscieniowo-krazkowa osiagnieto w ten sposób ze1 sprezyne dociskowa zalozono tak, ze krawedzia wewnetrzna jest ona nasadzona na tarcze dociskowa i z nia sie obraca, a krawedzia zewnetrzna opiera sie przy tym o pierscien, który osadzony jest w obudowie sprzegla, z która sie takze obraca. Pierscien ten jest poza tym w obudowie sprzegla przesuwny wspólosiowo i polaczony z druga tarcza dociskowa w ten sposób, ze z nia równiez razem sie obraca, lecz promieniowo sie nie przesuwa.Wedlug niniejszego wynalazku wlaczalne sprzeglo samochodowe zapewnia, jak to wykazala praktyka, równomierne zuzycie wszystkich czterech powierzchni sciernych przy obydwu tarczach sprzeglowych oraz ich czyste rozlaczanie. Sprzeglo to jest przy tym proste w swej budowie.Przedmiot wynalazku jest przykladowo omówiony na podstawie rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok poziomy (to znaczy w kierunku osi) wlaczalnego sprzegla samochodowego, fig. 2 przekrój sprzegla z fig. 1, fig. 3 — odmiane wykonania wlaczalnego sprzegla samochodowego, fig. 4 — przekrój sprzegla z fig. 3, fig. 5 - przekrój A-B wedlug fig. 4, fig. 6 - przekrój C-D wedlug fig. 4, fig. 7 - dalsza odmiane wykonania sprzegla.Na przekladniowym walku 25 osadzono przesuwnie dwie sprzeglowe tarcze 1 i 2 z piastami Y, 2' w ten sposób, ze razem z tym walkiem sie obracaja. Po wlaczeniu sprzegla tarcze te sa dociskane przez dociskowe tarcze 3, 4 do nie przedstawionego na fig. 2 i 4 kola zamachowego silnika napedowego (równiez nie narysowanego) oraz do polaczonej na stale z kolem zamachowym obudowy 8 sprzegla. Sila docisku dla dociskowych tarcz 3, 4 z fig. 2 i 4 przekazywana jest przez krazkowa sprezyne 26, która bedac naprezona wstepnie zainstalowana jest miedzy dwiema dociskowymi tarczami 3, 4. Przy obudowie 8 sprzegla zalozone sa obrotowo na czopie 13 wylaczajace dzwignie 9, które sa tak polaczone z dociskowa tarcza 4 za pomoca ciegla 10 oraz z dociskowa tarcza 3 za pomoca popychacza 11, ze przy obrocie wylaczajacej dzwigni 9 w kierunku przeciwnym ruchowi wskazówki zegara, obydwie dociskowe tarcze 3 i 4 zostaja jednoczesnie odsuniete od powierzchni ciernych sprzeglowych tarcz 1 i 2, przeciwnie do kierunku dzialania sily dociskowej sprezyny 26.Jednoczesne odsuwanie umozliwione jest przez nastawcze sruby 15 i 16, które zezwalaja na ustalanie takiej dlugosci ciegiel i popychaczy, aby zapewnic jednoczesny ruch tarcz dociskowych.W wykonaniu przykladowym wedlug fig. 2 i 1 dociskowe tarcze 3 i 4 sa polaczone z obudowa 8 sprzegla za pomoca sprezynujacych plytek 14, równomiernie rozmieszczonych na obwodzie, w których sa wspólosiowo prowadzone w stosunku do obudowy 8, przy ograniczonym jednak przesunieciu osiowym.W odmianie wykonania wedlug fig. 3 i 4 centrowanie dociskowych tarcz 3 i 4 nastepuje za pomoca posredniego pierscienia 27, który ze swej strony tak jest polaczony z obudowa 8, za posrednictwem sprezynuja¬ cych plytek 14 równomiernie rozmieszczonych na obwodzie, ze posredni pierscien 27 jest prowadzony wspólosiowo do obudowy sprzegla podczas swojego osiowego przesuwu. Sprezyna dociskowa wykonana jako pierscieniowo-krazkowa sprezyna 26 jest przy tym nasadzona swym srodkowym otworem na dociskowa tarcze 4 i polaczona z nia za posrednictwem zabierakowego kolka 17, wskutek czego razem z nia sie obraca. Swa < krawedzia zewnetrzna sprezyna styka sie z posrednim pierscieniem 27, z którym razem sie obraca i który sile napiecia sprezyny 26 przenosi na dociskowa tarcze 3. Posredni pierscien 27, krazkowa sprezyna 26 oraz dociskowa tarcza 3 maja na swym obwodzie równomiernie rozmieszczone miseczkowate wglebienia 19 w których osadzone sa kulki 18. W ten sposób powstaje miedzy dociskowymi tarczami 3, 4 a posrednim pierscieniem 27 polaczenie, w wyniku którego tarcze obracaja sie w zasadzie razem z pierscieniem. Polaczenie to jest jednak na tyle elastyczne, ze zezwala na ograniczony, wzajemny ruch obrotowy miedzy dociskowymi tarczami 3, 4 a posrednim pierscieniem 27. Elastycznosc polaczenia wynika stad, ze przy wzajemnym przesunieciu sie miseczkowatyeh zaglebien 19 przewidzianych w krazkowej sprezynie 26 wzglednie posrednim pierscieniu 27 oraz przy przesunieciu miedzy tym pierscieniem a dociskowa tarcza 3, nastepuje ugiecie sprezyny 26 wskutek zmiany jej napiecia. Ten elastyczny ruch obrotowy jest ograniczony przewidzianymi przy dociskowych tarczach 3,4 oporami 20, o które opiera sie posrednia tarcza 27.W celu wylaczenia sprzegla samochodowego zostaja jak zwykle obrócone jednoczesnie dookola osi 13 wylaczajace dzwignie 9 za pomoca pierscienia 21, przesuwnego wzdluz osi przekladniowego walka 25. Ten ruch obrotowy przenoszony jest poprzez ciegla i popychacze 10, 11 na dociskowe tarcze 3, 4, które odsuwaja sie jednoczesnie od siebie wzdluz osi walka w kierunku przeciwnym dzialaniu sily dociskowej sprezyny 26, odsuwajac sie przy tym równiez od powierzchni ciernych sprzeglowych tarcz 1, 2. Przy nastepnym przesunieciu pierscienia 21 w prawo (fig. 4) dociskowe tarcze 3, 4 zostaja znowu jednoczesnie dosunjete sila sprezyny 26 do powierzchni ciernych sprzeglowych tarcz 1, 2, które z kolei zostaja docisniete do nie przedstawionego na rysunku kola zamachowego silnika napedowego oraz obudowy 8 sprzegla.81006 3 W dalszej odmianie wykonania wedlug fig. 7 obydwie sprzeglowe tarcze 1 i 2 z przymocowanymi okladzinami ciernymi osadzone sa przesuwnie swymi piastami 1\ 2' na nie przedstawionym na rysunku walku przekladniowym, z którym razem sie nie obracaja. Gdy sprzeglo jest wlaczone, tarcze te zostaja docisniete do zamachowego kola 7 silnika i do polaczonej na stale z tym kolem obudowy 8 sprzegla przez sprezyny dociskowe, wykonane jako pierscieniowo-krazkowe sprezyny 5 i 6.Kazdej sprzeglowej tarczy 1 i 2 przyporzadkowane sa dociskowe tarcze 3 i 4, które w przedstawionym przykladzie dociskane sa do sprzeglowych tarcz 1 i 2 pierscieniowo-krazkowymi sprezynami 5,6 w ten sposób, ze sprzeglowe tarcze zostaja kazdorazowo docisniete miedzy przyporzadkowanymi im dociskowymi tarczami 3, 4 a zamachowym kolem 7 silnika, wzglednie polaczona z nim na stale obudowa 8 sprzegla. Na obudowie 8 sprzegla zalozone sa obrotowo dwuramienne wylaczajace dzwignie 9, których ramiona polaczone sa za posrednictwem ciegla 10 z jedna dociskowa tarcza 4 oraz za posrednictwem popychacza 11 z druga dociskowa tarcza 3. Uklad jest przy tym taki, ze wylaczajace dzwignie 9 rozstawione równomiernie na obwodzie obudowy 8 sprzegla, funkcjonalnie polaczone sa zawsze za pomoca ciegla 10 swymi skierowanymi na zewnatrz ramionami zjedna dociskowa tarcza 4, podczas gdy ramiona skierowane do wewnatrz dzialaja poprzez popychacze 11 na druga dociskowa tarcze 3. Przy obrocie wylaczajacej dzwigni 9 w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówki zegara, przy wlaczonym polozeniu sprzegla, przedstawionym na rysunku, dociskowe tarcze 3 i 4 zostaja osioyyo przesuniete w kierunku przeciwnym do dzialania sily przyporzadkowanych im sprezyn 5 i 6 i odsuniete od sprzeglowych tarcz 1 i 2.Pomiedzy zamachowym kolem 7 silnika i obudowa 8 sprzegla wstawiony jest oporowy pierscien 12, o który opiera sie z kazdej strony pierscienjowo-krazkowa sprezyna 5, 6. W przedstawionym tu rozwiazaniu sprezyny pierscieniowo-krazkowe sa prowadzone wspólosiowo w stosunku do oporowego pierscienia 12 poprzez kulki, które osadzone sa w odpowiednich wglebieniach przy krawedziach zewnetrznych krazkowych sprezyn 5, 6. Sprezyny 5, 6 sa zaopatrzone przy swych wewnetrznych krawedziach w wyjecia, wskutek czego sa polaczone z dociskowymi tarczami 3, 4 w ten sposób, ze obracaja sie razem z nimi. Poniewaz kulki przy oporowym pierscieniu 12 znajduja sie takze w prowadzacych profilowych wglebieniach, dociskowe tarcze 3 i 4 sa przez to wspólosiowo przesuwne w stosunku do obudowy 8 sprzegla, wzglednie zamachowego kola 7 i razem z nimi sie obracaja.Przy cieglach i popychaczach 10, 11 sa zainstalowane rolki 24, które umozliwiaja ograniczone ruchy obrotowe dociskowych tarcz 3,4 w stosunku do obudowy 8 sprzegla.Podczas wylaczania i wlaczania sprzegla dociskowe tarcze 3 i 4 odsuwane sa jednoczesnie i w sposób przymusowy od swych sprzeglowych tarcz 1, 2 wraz z obrotem wylaczajacych dzwigni 9 iw kazdej fazie tego ruchu sa dzieki polaczeniu ksztaltowemu tak prowadzone, ze wykluczone sa ruchy zataczania tarcz docisko¬ wych. Dzieki nastepujacemu jednoczesnie sprezeniu ciernemu przy obydwu sprzeglowych tarczach, 1, 2, zapewnione jest zarówno równomierne zuzycie okladzin ciernych, jak równiez prawidlowa kontrola przebiegu sprzegania. PL PL PL PL PL