PL80794B1 - - Google Patents

Description

Uprawniony z patentu: VEB LeiHia-Werfee „Walter Ulbrioht", Leuna (Niemiecka Repailblika Demdkratyczma) Sposób otrzymywania czystych weglowodorów Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzyimywa- nia czystych weglowodorów zwlaszcza weglowodo¬ rów aromaitycznych z inieszanin weglowodorów za¬ wierajacych parafiny i/albo nafteny oraz weglowo¬ dory aromatyczne, droga selektywnej ekstrakcji i/albo destylacji ekstrakcyjnej.Wzrastajaicego zapotrzebowania nowoczesnej tech¬ niki na niskowrzace weglowodory aromatyczne nie mozna juz pokryc z powszechnego dotychczas zród¬ la jakim jest smola z wegla kamiennego. Zaczeto wiec wykorzystywac w tym celu anne mieszaniny techniczne weglowodorów. Tego rodzaju mieszani¬ ny techniczne weglowodorów wystepuja np. podczas wyiflewania lub uwodorniania wegla brunatnego lub podczas reformowania naturalnych lub syntetycz¬ nych benzyn.Ze wzgledu na wzrastajace znaczenie weglowodo¬ rów aroanatycznych dla przemyslu chemicznego opracowano znane ze stanu techniki, liczne sposoby otrzymywania takich substancji z mieszanin wielo¬ skladnikowych zwiazków organicznych. Obok fawo¬ ryzowanych dawniej metod destylacji rafinacyjnej albo destylacji azeotropowej a takze krystalizacji i adsorpcji znalazly zastosowanie w ostatnim czasie na skale przemyslowa sposoby oparte na ekstrakcji przy zastosowaniu selektywnych rozpuszczalników.W swietle takiego rozwoju nie jest zaskakujacy fakt, ze znane sa liczne rozpuszczallnikd oddzielajace aromatyczne weglowodory z mieszanin wielosklad¬ nikowych, charakteryzujace sie mniej lub bardziej 10 15 20 25 30 wysoka selektywnoscia, duza zdolnoscia rozpuszcza¬ nia, mala roizpuszczalnoscia rozpuszczalnika w fazie rafinatu, duza gestoscia, niska lepkoscia, duza roz¬ pietoscia punktów wrzenia w stosunku do izolowa¬ nych weglowodorów aromatycznych oraz wysoka odpornoscia termiczna i chemiczna.Jako odpowiednie do tego celu rozpuszczalniki znane sa na przyklad: glikol dwuetylenowy, (Pa¬ tent Stanów Zjednoczonych nir 2302 283; H. W.Grote, Chem. Engng. Progr. 54, 43 ff, (1958)), glikol trójetylenowy, weglan propylenu, l,lKlwuhydlrofcsy- ^ozterowodorotiofen (H. Voetter i W. C G. Kosters, Erdól u. Ko. 19 (4), 267 ff.), NnmetylopdiroilickMi (DAP 47 411; DAP 55 104; K. H. Eisenlohr, Pfroc 6th wid, Petr. Congr., Seot. IV, str. 25 ff.), (1963), jednometyloformaniid (DWP 13 661; DWP 17 802; K. Smeykal i M. Kóthing, Cham. Techn. 13, 403 ff.), (1961), dwumetyloformamid, dwumetyloacetafliiti, butyrolakton, morfolina (E. Cinelli, P. L. Gtirotti i R. Tesei, Proc. 6th Wid. Petr. Cong. Seot IV, sitr. 45 ff.), (1963), piperazyny, sulfotlenek metylowy (C. Raimbault, B. Choffó, F. P, Navarre i M. Ducas, Erdól u. Ko., (5), 275 ff.), (1968), furfurol, ketodio- ksan, jedno-, dwu-, trójetanoloamina i inne.Rozpuszczalniki te róznia sie czesto bardzo znacz¬ nie pod wzgledem wlasciwosci oczekiwanych od idealnego rozpuszczalnika, przy czym najczesciej rozpuszczalniki o duzej selektywnosci cechuje mala odpornosc chemiczna i termiczna. Odwrotnie zas 80 79480 794 3 4 rozpuszczalniki o duzej odpornosci chemicznej i ter¬ micznej maja tylko niewielka selektywnosc.Powszechnie znany jesit fakt, ze w przypadku roz¬ puszczalników o duzej zdolnosci rozpuszczania cha¬ rakteryzujacych sie duza odpornoscia termiczna wprowadza sie rozpuszczalnik pomocniczy powodu¬ jacy zwiekszenie selektywnosci. Jako rozpuszczal¬ niki pomocnicze przydatne okazaly sie woda, glikol, glikol dwuetylenowy i inne zwiazki lancuchowe za¬ wierajace jedna luib wiecej grup hydroksylowych albo w kombinacji z grupami aminowymi. Stosowa¬ nie takich kombinacji rozpuszczalników warunkuje jednak zwiekszona stabilnosc chemiczna mieszaniny rozpuszczalników, poniewaz wzajemne oddzialywa¬ nie wody lub innych zwiazków zawierajacych gru¬ py hydroksylowe na rozpuszczalniki pierwotne pro¬ wadzi czesto do zmian chemicznych tych sufostancji alfoo powoduje w mniejszym lub wiekszym stopniu korozje. Z tego powodu urzadzenia techniczne mu¬ sza byc budowane w calosci lub na odcinkach szcze¬ gólnie narazonych, ze specjalnych stopowych mate¬ rialów powierzchniowych. Wynika stad wyrazny i nieunikniony wzrost kosztów instalacji i agrega¬ tów.Celem wynalazku jest unikniecie tych wad i opra¬ cowanie sposobu otrzymywania czystych weglowo¬ dorów, a zwlaszcza weglowodorów aromatycznych, z mieszanin weglowodorów zawierajacych parafiny i/albo nafteny oraz weglowodory aromatyczne, dro¬ ga selektywnej destylacji ekstrakcyjnej przy uzyciu odpowiednich rozpuszczalników.Zadaniem wynalazku jest znalezienie rozpuszczal¬ nika albo mieszaniny rozpuszczalników, który przy jednoczesnie dobrej zdolnosci rozpuszczania i selek¬ tywnosci jest chemicznie odporny i — takze w mie¬ szaninie z rozpuszczalnikarni pomocniczymi — ma znacznie mniejsze dzialanie korodujace.Wedlug wynalazku stwierdzono, ze otrzymywanie czystych weglowodorów, zwlaszcza weglowodorów aromatycznych z mieszanin weglowodorów droga selektywnej ekstrakcji nie sprawia zadnych trud¬ nosci, jezeli jako selektywny rozpuszczalnik stosuje sie NHpodstawiony e-kaprolaktam.Jako selektywne rozpuszczalniki stosuje sie np. e-kaprolafctamy, w których atom azotu w pierscie¬ niu laktamu zwiazany jest z grupami alkilowymi, cyjanoalMlówymi, hydroksyalkilowyimi, lub alkoksy- alkilowymi, N-podstawione laktamy kwasu e-amino- kapronowego moga zawierac podstawniki przy ato¬ mach wegla pierscienia laktamowego.W celu podwyzszenia selektywnosci korzystne jest stosowanie rozpuszczalników wedlug wynalazku w mieszaninie z rozpuszczalnikiem pomocniczym.Jako rozpuszczalniki tego typu przydatne okazaly sie woda, glikol, glikol dwuetylenowy i inne zwiaz¬ ki lancuchowe zawierajace jedna luib kilka grup wodorotlenowych albo w kombinacji z grupami aminowymi.Jako rozpuszczalnik pomocniczy szczególnie na¬ daje sie woda, dodawana w ilosci 0—50%-objeto¬ sciowych, korzystnie 15—40%-objetosciowych, w od¬ niesieniu do 'mieszaniny rozpuszczalników.Jako rozpuszczalniki pomocnicze stosowac mozna takze korzystnie lancuchowe, zawierajace grupy hydroksylowe weglowodory, zwlaszcza glikol etyle¬ nowy. Udzial glikolu moze wtedy wynosic 0—70%- ofojetosciowych, w odniesieniu do mieszaniny roz¬ puszczalników. Jako rozpuszczalniki selektywne . nadaja sie szczególnie N-aOkilo-e-kaprolaktaimy, 5 przy czym zastosowanie maja zwlaszcza kaprolafcta- my zawierajace rodniki nilskoalkilowe, korzystnie o 1—4 atomach wegla. Szczególnie korzystne jest stosowanie N-metylo-f^kaprolaktamu.Bardzo odpowiednia kombinacje rozpuszczalników io stanowi mieszanina rozpuszczalników skladajaca sie z Nnme1ylio-e-kaprolaktamu i wody lub glikolu ety¬ lenowego.Jako rozpuszczalniki bardzo dobre wlasnosci wykazuja takze N-cyjanoalkilo-e-kaprolaktarny, 15 a zwlaszcza N-(/?-cyjanoetylo)-£^kaprolafctoxn.Odpowiednimi produktami wyjsciowymi do otrzy¬ mywania czystych weglowodorów aromatycznych sa wystepujace w skali technicznej w duzych ilo¬ sciach benzyny reformowane, frakcje kondensatu 20 z pirolizy, benzyny pierwszej destylacji, benzyny krakowe, odpowiednie frakcje produktów cieklych z koksowania wegla brunatnego lufo kamiennego, produkty uwodornienia z przeróbki ropy naftowej lub smoly itd. 25 Produkty wyjsciowe mozna poddawac oczyszcza¬ niu w znany sposób, np. droga katalitycznej rafina¬ cji uwadarniajacej lub za pomoca ziemi bielacej albo poddawane obróbce wstepnej przy uzyciu in¬ nych znanych srodków. W celu unikniecia miepo- 30 trzebnego obciazenia aparatury ekstrakcyjnej ko¬ rzystne jest ograniczenie mieszaniny weglowodorów do zakresu temperatur wrzenia wymaganych weglo¬ wodorów aromatycznych. Celowe jest wiec uprzed¬ nie oddzielenie droga destylacji skladników wrza- 35 cych ponizej okolo 70°C i powyzej okolo 160°C.Najprostszym sposobem prowadzenia ekstrakcji jest powszechnie stosowany sposób ekstrakcji cieczy ciecza w kolumnach ekstrakcyjnych, przy czym za¬ miast kolumny mozna zainstalowac serie mieszalni- 40 ków, pomiedzy którymi znajdowac sie beda oddzie¬ lacze pracujace w przeoiwpradzie. Stosowanie roz¬ puszczalnika wedlug wynalazku nie ogranicza sie do okreslonej formy rozwiazania technologicznego, lecz nadaje sie z zasady do wszystkich znanych 45 sposobów prowadzenia ekstrakcji i/albo destylacji ekstrakcyjnej.Ekstrakcje przy uzyciu rozpuszczalników wedlug wynalazku mozna prowadzic w normalnej luib tak¬ ze umiarkowanie ipodiwyzszonej temperaturze. Sku- 50 tecznosc ekstrakcji mozna jeszcze zwiekszyc w zna-, ny sposób przez recyrkulacje czesci uzyskiwanych w procesie czystych weglowodorów aromatycznych, osiagajac ich wzbogacenie, a tym saimyni polepsze¬ nie czystosci wydzielanych mieszanin weglowodo- 55 rów aromatycznych.Dla polepszenia wyników ekstrakcji korzystne jest takze stosowanie dodatkowego, wrzacego dale¬ ko poza zakresem wrzenia uzyskiwanych weglowo¬ dorów aromatycznych, nie (mieszajacego sie z roz- 60 puszczalnikiem, nie rozpuszczajacego sie w nim. w ogóle lufo tylko bardzo nieznacznie rozpuszczal- nijka kompensujacego, albo stosowanie orosienia mieszanego z weglowodorów aromatycznych i alifa¬ tycznych. 65 Otrzymane ekstrakty skladajace sie z mieszaniny5 80 794 6 rozpuszczalników weglowodorów aromatycznych oddziela sie w znany sposób przez destylacje, przy czyim rozpuszczalnik powraca zawsze do procesu ekstrakcji'. Uzyskana mieszanina weglowodorów aromatycznych moze byc rozdzielana na poszczegól¬ ne skladniki przez dalsza obróbke destylacyjna.Rafinaty skladajace sie glównie z weglowodorów alifatycznych moga znalezc róznorodne zastosowa¬ nie po uprzednim usunieciu rozpuszczonego w nich w niewielkiej ilosci rozpuisaczalindlca np. przez prze¬ mywanie woda. Korzystne jest takze oddzielanie poddawanych obróbce mlieszanin weglowodorów ali¬ fatycznych i aromatycznych za pomoca znanych w zasadzie kombinacji ekstrakcji cieczy ciecza i de¬ stylacji ekstrakcyjnej.Rozpusszczailniki wedlug wynalazku wyrózniaja sie szczególnie wysoka odpornoscia itermiczna oraz równie duza odpornoscia chemiczna w obecnosci wody lub gfcolu albo innych zawierajacych grupy hydroksylowe zwiazków lancuchowych. Nalezy równoczesnie podkreslic wybitnie male dzialanie korozyjne. Tak np. poddano blache kotlowa (C 15) dzialaniu mieszaniny N-metylo-e-fcaprolaktamu z woda w ciagu 28 dni w temperaturze 100° C, Okreslajac korozje Mniowa przypadajaca na okres jednego roiku, po czym uzyskane wartosci porówna¬ no z wynikami otrzymanymi z badan prowadzo¬ nych w takich samych warunkach, lecz przy uzy- 10 Przyklad I. Mieszanine skladajaca sie z 50% — objetosciowych benzenu i 50%-ofbjetosciowych heksanu wymieszano energicznie w temperaturze pokojowej, z czterokrotna objetoscia mieszaniny skladajacej sie z 75% N-metylo-e^kaprolakteniu i 25% wody. Po obróbce trwajacej 30 minut oddzie¬ lono dwie szybko powstajace fazy i oznaczono ana¬ litycznie podzial benzenu i heksanu w obu fazach.'Podzial przedstawiono w taibeli 2.Podobnie jak w dalszych tabelach zawartosci po¬ dane w procentach pod litera a) odnosza sie zawsze do wprowadzonych do procesu objetosci weglowo¬ dorów, zas zawartosci podane w %^objetosciowych 2(J 25 Tabela 2 1 Haifinat heksan % a) 83,4 % -objetosciowe &) 74,3 1 benzen 24,6 % -objetosciowe b 25,7 Ekstrakt | heksan % ^ 16,6 % -objetosciowe b) 18,1 benzen % ») 75,4 % -objetosciowe b 82,0 Ta 1. N-metylo-e-kaprolaktam 25% HzO 2. N-(^-cyjanoeltyl)-2-kapiroilalktam 20% H20 3. N-metylopirolidon 25% HfO 4. jednometyloformatmid 10% H40 bela 1.Korozja w mim/rok 0,01 0,09 0,32 2,11 Uwagi lekka korozja punktowa korozja punktowa silna korozja powierzchniowa korozja powierzchniowa i silna ospowatosc | c!iu znanych mieszanin rozpuszczalników. Uzyskano wartosci podane w tabeli 1.Duza odpornosc chemiczna oraz zwiazane z nia niezwykle niskie dzialanie korozyjne stanowia zasa¬ dnicza zalete rozpuszczalników wedlug wynalazku.Wlasciwosci fizyczne np. N-metylo-£- tamu: Temperatura wrzenia 105^106°C (10 Tr albo 235°C) 760 Tr, gestosc d 25 1,0154; wspólczynnik za¬ lamania n^ó 1,4810; N-etylo-e-kaprolaktamu: tem- 40 45 dj5 0,986; peratura wrzenia 123—124°C/15 Tr, n 25 1,4775, lub N-(^-cyjanoetylo)-e-kaprolaktamu: temperatura wrzenia 140—142°C/0,4 Tr, n£5 1,4895, zwlaszcza ich wysokie temperatury wrzenia powo¬ duja, ze rozpuszczalniki te mozna latwo przystoso¬ wac do róznych warunków i umozliwiaja latwe od- dzMenie destylacyjne ekistrahowanych zwiazków aromatycznych.Wymienione substancje wyrózniaja sie poza tym wysoka zdolnoscia wydzielania weglowodorów aro¬ matycznych i w zaleznosci od dodawanego rozpusz¬ czalnika pomocniczego silnie wzrastajaca selekty¬ wnoscia.Korzystna jest takze mozliwosc latwego i taniego wytwarzania rozpuszczalników wedlug wynalazku w oparciu o tafcie surowce jak e-kaiprolaktarn, enkaprolakton, cyMohefcsanon oraz alkohole, amii- npallkany, alkrylonitryl, tleneSk etylenu itdt pod litera b) wyrazaja absolutna zawartosc w fa¬ zach bez rozpuszczalnika.Przyklad II. Mieiszanine benzenu z n-heksa- nem opisana w przykladzie I, wytrzasano w tempe¬ raturze pokojowej z czterokrotna objetoscia mie¬ szaniny skladajacej sie z 60% N-metylo-c-kapro- lalktamu i 40% glikolu.Podzial weglowodorów w fazie ekstraktu i raiffi- natu przedstawiono w taibefli 3. 50 55 Tabe •la 3 | Raffimat heksan 1 % * 54,0 % -objetosciowe *) 84,5 benzen 19,8 % -objetosciowe &) 15,5 | Ekstrakt | heksan % a) 46,0 %-objetosciowe *» 33,3 | benzen 80,2 %-objetosciowe *) 66,8 | 60 Przyklad III. Mieszanine benzenu z n-hdsaa- nem opisana w przykladzie I, wytrzasano w tempe¬ raturze pokojowej z czterokrotna objetoscia miesza¬ niny skladajacej sie z 65% N-etylo-e-kaprolafctamu i 35% wody. Stwierdzono nastepujacy podzial we-7 80 794 8 T a b e la 4 Ratfinat . heksan 85,4 %-objetosciowe b 63,8 benzen 45,6 % -objetosciowe *) 36,2 Ekstrakt heksan %* 1 14,6 %-objetosciowe &) 19,5 benzen 54,4 % -objetosciowe b 80,5 | gkwoti6rów w fezie raffinatu i w fazie ekstraktu, przedstawiony w taibelli 4.Przyklad IV. Mieszaniny o zmiennej Mosci benzenu i heksanu poddawano w temperaturze 40°C obróbce jak w przykladzie I, z dodatkiem jednako- 10 15 nymi przechodzil do przeparnika, w którym weglo¬ wodory aromatyczne wraz z czescia wody oddziela¬ ne sa przez destylacje od N-meiylo-e-kaprolakta- mu. Schlodzona i skroplona mieszanine weglowo¬ dorów aromatycznych i wody rozdzielono w sepa¬ ratorze. Otrzymano mieszanine weglowodorów aro¬ matycznyoh o czyfetosci ponad 99%, z której czesc rozdzielano droga dalszej destylacji na benzen i to¬ luen, a czesc wprowadzono ponownie do ekstrak- tora. Rozpuszczalnik nie zawierajacy weglowodo¬ rów aromatycznych uzupelniano woda, doprowa¬ dzajac go do pierwotnego skladu i przekazywano ponownie do kolumny ekstrakcyjnej. Weglowodory alifatyczne uwolnione maksymalnie od weglowo¬ dorów aromatycznych odciagano na glowicy kolu¬ mny jako rafinat Rafinat zawieral jeszcze tylko 2% weglowodorów aromatycznych i nieznaczna Tabela 5 Mieszanina wsadowa benzen %Hobje1»sciowe 20 60 heksan %-objeitosciowe 80 50 Rlafinat heksan %•¦) %óbjeto- scioweb) 97,1 91,8 53,3 75,3 benzen %•) %óbjeto- sclowe b) 34,5 8,2 17,5 24,7 | Ekstrakt heksan %* 2,9 46,7 %-objetosciowe b) 15,2 36,2 benzen ¦%¦• 65,5 82£ %-objetosciowe b) 84,8 63,8 wej objetosci N-(^^cyjanoetylo)-E^kaprolaktamu.W tabeli 5 zestawione sa wyniki Przyklady I do IV ilustruja doskonala zdol¬ nosc ekstrakcji rozpuszczalników wedlug wynalazku w stosunku do weglowodorów aromatycznych. We wszystkich przypadkach widoczne jest przy jedno- stopniowyni sposobie pracy wyrazne wzbogacenie benzenu w fazie ekstraktu, a tym samym mozliwosc selektywnej ekstrakcji skladników aromatycznych z mieszanin z weglowodorami apatycznymi, zwla¬ szcza w procesach wielostopniowych.Przyklad V. W kolumnie ekstrakcyjnej pod¬ dano ekstrakcji mieszanine weglowodorów o za¬ kresie temperatur wrzenia 60—95°C, skladajaca sie z 58,7% benzenu, 4,1% toluenu oraz 37,2% weglo¬ wodorów niearomatycznych z grupy parafin i naf- tenów przy uzyciu mieszaniny rozpuszczalników zlozonej z 70%-ojetosciowych N^metylo-s-kapro- laktamu i 30%-objetosciowych wody. Mieszanine wsadowa wprowadzono do kolumny mniej wiecej w srodku, podczas gdy w górnej czesci kolumny do¬ prowadzany byl rozpuszczalnik w czterokrotnej objetosci. Rozpuszczalnik splywal w dól w pnzecdw- pradzie do unoszacej sie ku górze mieszaniny we¬ glowodorów, wzbogacajac sie przy tym w weglo¬ wodory aromatyczne. Tuz nad wylotem fazy eks¬ trakcyjnej wprowadzono orosianie weglowodorów aromatycznych stanowiace mieszanine benzenu i to¬ luenu, nie zawierajaca weglowodorów aMfatycznych, w ilosci odpowiadajacej mieszaninie wsadowej. Roz¬ puszczalnik obciazony weglowodorami aromatycz- 40 45 50 55 60 65 ilosc (okolo 1%) rozpuszczalnika. N-metylo-e-kapro- laktam oddzielono .przez przemywanie w przeciw- pradzie woda w malej kolumnie ekstrakcyjnej, a nastepnie dodano do rozpuszczalnika wprowadzo¬ nego ponownie do kolumny.Przyklad VI. Mieszanine wsadowa o skladzie analogicznym jak w przykladzie V poddawano eks¬ trakcji przy uzyciu 3,5rkrotnej objetosci mieszaniny skladajacej sie z 55%-objetosciowych Nnmetylo- -£-kaprolaktamu i 45% glikolu, przy czym otrzy¬ mywano rafinat nie zawierajacy weglowodorów aromatycznych. Ekstrakt zawierajacy jeszcze 14,7% weglowodorów alifatycznych wprowadzano do ko¬ lumny destylacyjnej, przy czym zawarte jeszcze weglowodory alifatyczne wraz z nieznaczna iloscia weglowodorów aromatycznych odchodzily jako frakcja szczytowa, która sluzyla z kolei czesciowo jako odcinek dla kolumny destylacyjnej, czesciowo zas recyrkulowana byla do agregatu ekstrakcyjnego.Produkt z fazy blotnej kolumny destylacyjnej nie zawieral weglowodorów alifatycznych i rozdzielany byl w jednej z dalszych kolumn na mieszanine ben- zenowo-tóluenowa (frakcja szczytowa) i aroma¬ tyczna mieszanine rozpuszczalników (faza blotna).Rozpuszczalnik recyrkulowano do aparatury eks¬ trakcyjnej, a mieszanine benzenu z toluenem roz¬ dzielano za pomoca destylacji na czyste weglowo¬ dory. W ten sposób mozliwe bylo oddzielenie z mie¬ szaniny wsadowej praktycznie calkowitej ilosci we¬ glowodorów aromatycznych w postaci czystych pro¬ duktów,9 80 794 10 PL PL

Claims (7)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób otrzymywania czystych weglowodorów, zwlaszcza weglowodorów aromatycznych, z miesza¬ nin weglowodorów zawierajacych parafiny i/albo nafteny oraz weglowodory aromatyczne, droga se¬ lektywnej ekstrakcji i/albo destylacji ekstrakcyjnej, znamienny tym, ze jako selektywny rozpuszczalnik stosuje sie Nipodstawiony e-kaprolaktam.

2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze N-podstawiony e-kaprolaktam stosuje sie w mie¬ szaninie z rozpuszczalnikiem pomocniczym.

3. Sposób wedlug zastrz. 1 i 2, znamienny tym, ze jako rozpuszczalnik pomocniczy stosuje sie wode w ilosci 0—50%-objetosciowych, korzystnie 15—40u/o- objetosciowych w odniesieniu do mieszaniny roz¬ puszczalników.

4. Sposób wedlug zastrz. 1 i 2, znamienny tym, ze jako rozpuszczalnik pomocniczy stosuje sie we¬ glowodór lancuchowy zawierajacy grupy hydroksy¬ lowe, korzystnie glikol etylenowy.

5. Sposób wedlug zastrz. 1—4, znamienny tym, ze jako selektywny rozpuszczalnik stosuje sie N-alkilo- -£-kaprolaktam z reszta alkilowa o 1—4 atomach wegla.

6. Sposób wedlug zastrz. 1—5, znamienny tym, ze jako selektywny rozpuszczalnik stosuje sie N-me- tylo-e-kaprolaktam.

7. Sposób wedlug zastrz. 1—4, znamienny tym, ze jako selektywny rozpuszczalmdk stasuje sie N-cyja- noalkilo-e-kaprolaktam, korzystnie N^-cyjano- etylo)-e-kaprolaktam. 10 15 PL PL