Zlacze rurowe dla ukladów wtryskowych tlokowych silników spalinowych Wynalazek dotyczy zlacza rurowego dla uklad- dów wtryskowych tlokowych silników spalinowych ze zlaczka z wewnetrznym gwintem obejmujaca koniec mocowanej rury, przeznaczona do nakrece¬ nia na zewnetrzny gwint czesci sluzacej do umo¬ cowania, z która ma byc polaczone zakonczenie rury.W znanych zlaczach rurowych tego rodzaju dolu- towuje sie lub przyspawa na koncu mocowanej rury nasadke, która sluzy do utrzymywania zlaczki.Zlacza takie, zreszta wypróbowane, nadaja sie jed¬ nak tylko w ograniczonym zakresie do przewodów rurowych ukladów wtryskowych duzych silników wysokopreznych, gdy wystepuja w nich szczegól¬ nie wysokie cisnienia. Przewody rurowe silników, w których moga wystapic cisnienia do 1000 atmo¬ sfer i wiecej wywierca sie ze wzgledów wytrzyma¬ losciowych w pelnym materiale, który wykazuje znacznie wieksza wytrzymalosc niz ciagniona rura stalowa bez szwu, z uwagi na sposób jej wykona¬ nia. Umocowanie zlaczki w znany sposób nie spel¬ nia calkowicie wymogów wytrzymalosciowych, po¬ niewaz wystepuja w nim miedzy innymi koncen¬ tracje naprezen, polaczenie lutowane lub spawane jest wytrzymalosciowo niepewne, a poza tym istnie¬ je niebezpieczenstwo pogorszenia wlasciwosci ma¬ terialu rury przy spawaniu lub lutowaniu.Wynalazek ma na celu skonstruowanie wspom¬ nianego rodzaju zlacza rurowego, które nadaje sie do najwyzszych cisnien w przewodzie rurowym, a które ma te dodatkowa zalete, ze zlaczke mozna zawsze odlaczyc od rury.Oparte na zalozeniach wynalazku zlacze rurowe pozwalajace na osiagniecie tego celu jest znamien¬ ne tym, ze zlaczka polaczona jest z koncówka rury gwintem, którego skok jest mniejszy niz skok gwin¬ tu przeznaczonego do mocowania na czesci mocuja¬ cej, przy czym oba gwinty maja ten sam kierunek.Czesc koncówki rury ma w stosunku do pozosta¬ lej rury specjalnie wieksza srednice, na której na¬ ciety jest gwint zewnetrzny. W ten sposób wyko¬ nac mozna zlacze o wytrzymalosci równej co naj¬ mniej wytrzymalosci samej rury, to jest tak, ze w tym miejscu nie nastapi oslabienie rury.Zakonczenie rury moze miec przy tym powierz¬ chnie grzbietowa, z której wystaje koncówka o mniejszej srednicy, przy czym zlaczka posiada ko¬ listy wystep wewnetrzny, który otacza koncówke, przeznaczony jest do wspóldzialania z powierzchnia grzbietowa i sluzy do ustalania polozenia wyjscio¬ wego zlaczki przy mocowaniu rury do czesci mocu¬ jacej.Polozenie wewnetrznego wystepu mozna w sto¬ sunku do dlugosci i skoku gwintów dobrac tak, aby, gdy na poczatku wkrecania wystep zlaczki przylega do powierzchni grzbietowej, przy zetknieciu sie wystajacej koncówki rury z czescia mocujaca zlacz¬ ka wkrecona byla na przewidziana dlugosc gwintu na gwint czesci mocujacej.Pozwala to na uzyskanie zlacza umozliwiajacego 80 55780 557 3 dokladne ustawienie zlaczki w czasie mocowania nawet przez niewykwalifikowanych pracowników.Wynalazek objasniony jest na przykladzie wyko¬ nania przedstawionym schematycznie na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia zlaczke wedlug wyna¬ lazku w polozeniu naprzeciw czesci mocujacej, w którym mozna rozpoczac skrecanie dla zamocowa¬ nia rury, a fig. 2 zlacze rurowe wedlug wynalazku w polozeniu zamocowania rury.Fig. 1 i 2 przedstawiaja rure 1, która ma byc, lub jest zamocowana za pomoca zlaczki 2 do gwin¬ towego czopa 3 czesci mocujacej 4. Czesc mocujaca 4 moze byc czescia pompy wtryskowej paliwa, za¬ woru wtryskowego lub tez koncówka rury. Rura 1 ma na swoim koncu czesc 5 o srednicy wiekszej w stosunku do pozostalej rury, na której wykonany jest gwint zewnetrzny 6. Czesc 5 rury 1 posiada poza tym plaska powierzchnie grzbietowa, z której wystaje koncówka 8, majaca plaska szlifowana po¬ wierzchnie czolowa 10. Pomiedzy czescia 5 rury 1 i pozostala rura 1 znajduje sie przejscie 9 o duzym promieniu. Czop gwintowany 3 wyposazony jest w gwint zewnetrzny 11.Zlaczka 2, wyposazona z zewnatrz w szesciokat 12 pod klucz do rur, ma w otworze dwa gwinty wewnetrzne, a mianowicie gwint wewnetrzny 13, przeznaczony do wspóldzialania z gwintem zewne¬ trznym 6 koncówki 5 rury, oraz gwint wewnetrzny 14, przeznaczony do wspólpracy z gwintem 11 gwin¬ towanego czopa 3. Pomiedzy gwintami 13, 14 znaj¬ duje sie okragly wewnetrzny wystep 15, którego wewnetrzna srednica jest tak dobrana, ze wystep 15 moze wspólpracowac z powierzchnia czolowa 7.Koncówka 8 rozciaga sie przy nakreconej zlaczce na otwór wystepu 15.Skoki gwintów 13 i 14 sa tak dobrane, ze gwint 14 ma wiekszy skok niz gwint 13.Gdy rura 1 ze zlaczka 2 nasadzona zostanie w przedstawiony na fig. 1 sposób na gwintowany czop 3. a nastepnie obraca sie zlaczke 2, to gwint 14 wewnetrzny nakreca sie na gwint 11 zewnetrzny czopa 3. Równoczesnie przy przytrzymywanej rurze 1 gwint 13 wkreca sie w gwint 6 na fig. 1 ku do¬ lowi. Poniewaz skok gwintu 14 i 11 jest wiekszy niz skok gwintu 13 lub 6, rura 1 na fig. 1 prze¬ mieszcza sie przy tym ku dolowi az jej powierzch¬ nia 10 czolowa zetknie sie z górna powierzchnia gwintowanego czopa 11, która równiez moze byc szlifowana. Przy dalszym zaciaganiu zlaczki 2 po¬ wierzchnia czolowa 10 koncówki 8 dociskana jest do gwintowanego czopa 11, wskutek czego rura 1 zostaje szczelnie zamocowana do gwintowanego czopa 3. Stan ten pokazuje fig. 2.Jak wynika z fig. 2 proporcje, to jest polozenie wystepu 15 w stosunku do dlugosci i skoków gwin¬ tów 13, 6 oraz 14, 11 sa tak dobrane, ze przy zet¬ knieciu sie koncówki 8 z gwintowanym czopem 3 zlaczka 2 nakrecona jest za pomoca gwintu 14 na przewidziana dlugosc na gwint 11 czopa 3. Warun¬ kiem jest przy tym, aby na poczatku nakrecania wystep 15 zlaczki przylegal do powierzchni czolo¬ wej 7. Ponadto, jak to wynika z fig. 2, dlugosc 4 gwintu 13 jest równiez dobrana tak, ze przy zet¬ knieciu sie koncówki 8 z czescia 3 zakonczenie gwintu 13 w zasadzie zbiega sie z zakonczeniem gwintu 6 rury 1.Proporcje geometryczne, jakie nalezy uwzglednic dla osiagniecia takiego ukladu, wynikaja z prostego porównania fig. 1 i 2. Jesli na fig. 1 oznaczyc przez a podlegajaca nakreceniu dlugosc gwintu 14, przez b — odleglosc koncówki 8 od gwintowanego czopa 3, natomiast przez c wystajace zakonczenie gwintu 13, to obowiazuje zaleznosc a=b+c Dla wzajemnego stosunku dlugosc a i c obowia¬ zuje zaleznosc a/c=Sl/S2 przy czym SI oznacza skok gwintu 11, a S2 skok gwintu 13.Jak wynika z fig. 1 i 2, przejscie 9 pomiedzy rura 1 a czescia 5 moze miec dowolny promien.Mozna przez to uniknac wplywu spietrzenia na¬ prezen, które zreszta w tym miejscu, na które od¬ dzialywuja szczególnie drgania rury, jest bardzo niebezpieczne. PL PL