Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 02.12.1974 Opis patentowy opublikowano: 01.09.1975 80072 KI. 81e, 9 MKP- B65g 23/04 CZYTELNIA Ufiedg Patentowego Nskitj Hfc«"•¦••• •! !• n-,i Twórcywynalazku: Benedykt Jaheta, Alojzy Salamon i1 Uprawniony z patentu tymczasowego: Rybnicka Fabryka Maszyn „Ryfama", Rybnik (Polska) Urzadzenie do blokowania przekladni zebatej, zwlaszcza w ukladzie napedowym przenosnika zgrzeblowego Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do blokowania przekladni zebatej katowej lub walcowej, zwlasz¬ cza w ukladzie napedowym przenosnika zgrzeblowego zabezpieczajace przed samoczynnym ruchem wstecznym napietego lancucha.Znane dotychczas urzadzenia do blokowania przekladni zebatych przenosników budowane sa w ten spo¬ sób, ze na jednym z walków zamocowane jest sztywno dodatkowe kolo zapadkowe wspólpracujace z zapadka.Zadaniem tego urzadzenia jest utrzymanie dolnego pasma lancucha zgrzeblowego wstanie napietym, podczas kiedy górne pasmo lancucha w miejscu dokonywanego laczenia jest luzne. Poniewaz zabiegu napiecia dolnego pasma dokonuje sie w ten sposób, ze blokuje sie koniec lancucha, a nastepnie uruchamia naped dla osiagniecia okreslonego zwisu w miejscu laczenia, dlatego szkodliwym jest samoczynne wracanie lancucha do poprzedniego polozenia po wylaczeniu silnika napedowego w zwiazku z czym konieczna jest blokada ukladu napedowego.Znane dotychczas urzadzenia blokujace wykazuja nastepujace wady: poslizg zapadki w czasie napinania lancucha wywoluje iskrzenie niedopuszczalne w przypadku kopaln o duzym stopniu zagrozenia metanowego. Urzadzenie zapadkowe jest poza tym malo pewne w warunkach duzych*sil naciagu.Celem wynalazku jest opracowanie urzadzenia blokujacego pozbawionego powyzszych wad. Cel ten zostal osiagniety przez zastosowanie rozwiazania bedacego przedmiotem wynalazku. Polega ono na takiej budowie urzadzenia blokujacego, ze na jednym z walków przekladni zebatej, najkorzystniej na walku szybkobieznym osadzona jest sztywno piasta majaca na swej zewnetrznej powierzchni nachylone w kierunku osi rowki w których znajduja sie cylindryczne waleczki.* Na.piascie zamocowana jest obrotowa tarcza wspólpracujaca w razie .po¬ trzeby z znanym mechanizmem blokady.Przedstawione urzadzenie dziala w sposób nastepujacy: w czasie normalnej pracy przenosnika waleczki znajduja sie blizej plytszej czesci rowka w zwiazku z czym powoduja zabieranie tarczy przez piaste. Niezabloko- wana w tym czasie tarcza wykonuje ruch obrotowy wraz z piasta. W czasie napinanitf lancucha tarcza zostaje unieruchomiona mechanizmem blokujacym, zas kierunek obrotów^iapedu jest przeciwny do poprzedniego, co powoduje poluzowanie waleczków umozliwiajac ruch piasty wzgledem tarczy. Po zatrzymaniu napedu i minimal-2 80072 nym ruchu wstecznym piasty wzgledem tarczy nastepuje zakleszczenie waleczków i unieruchomienie calego ukladu napedowego. W takim stanie dokonuje sie operacji laczenia lancucha, po czym zwalniajac mechanizm blokujacy przywraca sie normalne warunki pracy napedu. Przedstawione urzadzenie blokujace cechuje sie nie¬ zawodnoscia w dzialaniu, oraz calkowitym brakiem szkodliwego zjawi.ska iskrzenia.Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przykladzie.rozwiazania na rysunku, którego fig. 1 przedstawia urzadzenie w przekroju poprzecznym, a fig. 2 — fragment urzadzenia w przekroju podluznym. Urzadzenie do blokowania sklada sie*z piasty 1 zaklinowanej sztywno na jednym,z walków 2. przekladni zebatej. Piasta 1 na swym zewnetrznym obwodzie zaopatrzona jest w ukosne rowki 3 przebiegajace wzdluz tworzacych powierz¬ chni cylindrycznej. Dna rowków 3 odchylone sa od stycznej,o kat 2°—10° przy czym odchylenie to jest w kierun¬ ku zgodnym z kierunkiem normalnych obrotów walka 2. W rowkach 3 umieszczone sa cylindryczne waleczki 4 stykajace sie swymi wierzcholkami z wewnetrzna powierzchnia nalozonej obrotowo na piaste 1 tarczy 5. Styk waleczków 4 z tarcza 5 nastepuje przy polozeniu waleczka 4 w srodkowej czesci rowka 3. Tarcza 5 wyposazona jest na swym zewnetrznym obwodzie w wystepy 6 zazebiajace sie w przypadku napinania lancucha z znanym mechanizmem 7 blokady tarczy 5. Przy kierunku obrotów walka 2 w lewo zgodnie z oznaczeniem strzalka na fig. 1 nastepuje zaklinowanie piasty 1 z tarcza 5 i wspólne wirowanie. Odpowiada to normalnej pracy przenos¬ nika. Napinanie lancucha odbywa sie przy ruchu przeciwnym i zablokowanej tarczy 5. Pozwala to na rozluznie- • ¦«.¦¦ * nie polaczenia ciernego piasty 1 z tarcza 5 i swobode ruchu tarczy 5 przy zachowaniu stalej gotowosci do ponownego sprzezenia w razie ewentualnego ruchu zgodnego ze strzalka na fig. 1.Wynalazek moze miec'zastosowanie wszedzie tam, gdzie konieczne jest miejscowe napiecie ciegna przy zachowaniu cjednego luznego konca, zwlaszcza w górniczym przenosniku zgrzeblowym stosowanym w warun¬ kach silnego zagrozenia metanowego. PL PL