PL79304B1 - Method of photo-printing and apparatus for use therein [gb1219789a] - Google Patents

Description

Urzadzenie do sterowania naswietleniem materialów swiatloczulych Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do ste¬ rowania naswietlaniem swiatlem dwubarwnym materialów swiatloczulych o róznej gradacji dla róznych barw wyposazone w nastawnik calkowi¬ tego czasu naswietlania w zaleznosci od maksy- 5 malnej lub minimalnej gestosci optycznej orygi¬ nalu, nastawnik stosunku udzialu barw w swietle naswietlajacym w zaleznosci od gestosci optycz¬ nej oryginalu okreslonej na podstawie próbnego naswietlania swiatlem o róznym stosunku barw io odpowiednich partii oryginalu i oryginalów o róz¬ nym stopniu szarosci oraz uklad wskaznikowy skladajacy sie ze sprzezonego z drugim nastaw¬ nikiem bebna z naniesionymi na jego powierzch¬ nie wartosciami zmierzonej gestosci optycznej 15 oryginalu i wspólpracujacej z bebnem podzialki sprzezonej z pierwszym nastawnikiem.W poligrafii, szczególnie przy sporzadzaniu wkleslodruków sposobem fotograficznym, nalezy doprowadzic oryginaly do jakiejs calkowicie okres- 20 lonej gestosci optycznej zaczernienia. Wedlug do¬ tychczasowych metod, oryginaly fotografowano przy naswietleniu odpowiadajacym maksymalnej lub minimalnej gestosci optycznej, a w trakcie wywolywania materialów swiatloczulych tak re- 25 gulowano czas wywolywania, temperature i/lub stezenie wywolywacza, az otrzymano zadana in¬ tensywnosc kopii. Metoda ta jest skomplikowana i dlugotrwala, moze byc stosowana tylko przez wykwalifikowany personel a ponadto duzo daje 30 braków. Racjonalizacja procesu wywolywania przez zastosowanie np. znanego z techniki Roent¬ gena urzadzenia wywolywania ciaglego z zacho¬ waniem stalych warunków wywolywania przy te¬ go rodzaju naswietlaniu jest niemozliwa.Znane sa metody zmiany gradacji, szczególnie przy kopiowaniu fotografii amatorskich, przez naswietlanie swiatlem dwubarwnym. Dotychczas znane urzadzenie wyposazone jest w calkowicie automatyczny uklad pomiarowy okreslajacy auto¬ matycznie maksymalna i minimalna gestosc optyczna oryginalu. Na podstawie maksymalnej i minimalnej gestosci optycznej przelicznik okres¬ la czas naswietlania materialów o zmiennym wspólczynniku kontrastowosci gamma dla swiatla o barwie zóltej i niebieskiej. Jednakze w tego rodzaju urzadzeniu, w przypadku zmiany papie¬ rów swiatloczulych, jest szczególnie trudno usta¬ lic taka zaleznosc miedzy udzialem swiatla o po¬ szczególnych barwach w naswietleniu calkowitym a zmieniajacym sie wspólczynnikiem kontrasto¬ wosci gamma, aby warunki naswietlania byly odpowiednie dla wszystkich wartosci posrednich.Zaleznosc miedzy wspólczynnikiem kontrastowosci gamma dla poszczególnych barw nie jest liniowa i dotad nie jest znana formula matematyczna, podajaca w scisly sposób ta zaleznosc z wystar¬ czajaca dokladnoscia. Dlatego tego typu urzadze¬ nia nie spelnily wiazanych z nimi nadziei.Inne znane urzadzenie przewiduje nastawianie 79 30479804 3 4 zadanego czasu naswietlania i odpowiedniej gra¬ dacji kopii wedlug przyjetych stopni „ekstra twardy, twardy" itd. przy pomocy przekaznika czasowego. Uniknieto tutaj trudnosci podania jednoznacznego zwiazku miedzy udzialem barw a wynikajaca z tego kontrastowoscia kopii. Jed¬ nakze przy pomocy tego urzadzenia nie jest mo¬ zliwe dokladne okreslenie kontrastowosci kopii odpowiadajace gestosci optycznej oryginalu, co jest konieczne np. w poligrafii przy reprodukcji z oryginalu obrazu.Znane jest równiez urzadzenie, w którym ma¬ terial kopiowy o gradacji róznej dla swiatla o róznych barw^iibwJoaswietla sie swiatlem o sko- lcqwo zmieniany© {natezeniu i stosunku zawar¬ tosci barw, aby otrzymac arkusz naswietlania wzorcowego, który }w polaczeniu z fotooptycznie pomierzona *gestbscid optyczna odpowiednich partii naswietlania oraz stosunku udzialu swiatla o róz¬ nych barwach. W urzadzeniu tym nie przewiduje sie jednak mozliwosci uwzglednienia ustalonych doswiadczalnie róznych czulosci kopii dla dwóch róznych barw. Dlatego w tego rodzaju urzadzeniu nie jest mozliwe dokladne nastawienie gestosci optycznej zaczernienia kopii odpowiadajacej za¬ czernieniu oryginalu.Celem wynalazku jest znalezienie mozliwie pro¬ stego rozwiazania, przy pomocy którego gradacje materialów swiatloczulych mozna tak uwzglednic, ze równiez dla oryginalów o róznej gestosci optycz¬ nej przy stalych warunkach wywolywania bedzie mozna otrzymac kopie o standardowym stopniu gestosci optycznej.Zadanie wedlug wynalazku rozwiazano w ten sposób, ze urzadzenie zawiera elektronicznie ste¬ rowany uklad czasowy z dwoma pokretlami oraz dwa czlony wzorcowe uwzgledniajace kazdy z osobna czulpsc materialu kopiowego dla kazdej z barw* przy czym drugie pokretlo Jest sprzezone ruchomo z bebnem, na który zaklada sie krzywa wzorcowa, otrzymana na podstawie próbnych zdjec i przedstawiajaca zaleznosc pomiedzy zawartoscia swiatla o danej barwie w swietle naswietlajacym do otrzymania stalej gestosci optycznej kopii a gestoscia optyczna oryginalu.Urzadzenie pozwala na podstawie zmierzonych wartosci charakterystycznych dla oryginalu na jednoznaczne nastawienie naswietlania swiatlem dwubarwnym, przy czym dla stalych warunków wywolywania kopii otrzymuje sie z góry okres¬ lona gestosc optyczna.W ten sposób okreslic mozna rózne czulosci materialów kopiowych dla róznych barw, przy czym mozna przy sporzadzaniu krzywej wzorco¬ wej punkt przeciecia sie róznych krzywych za¬ czernienia umiescic w punkcie odpowiadajacym dowolnej wartosci zaczernienia.W rozwiazaniu wedlug wynalazku pierwsze po¬ kretlo elektronicznego ukladu czasowego sluzace do nastawiania maksymalnej gestosci optycznej oryginalu sprzezone jest z przesuwana obok nie¬ ruchomego wskaznika skala gestosci optycznej a drugie pokretlo sluzace do nastawiania mini¬ malnej gestosci optycznej oryginalu sprzezone jest ruchomo z urzadzeniem do mocowania arku¬ sza z naniesiona krzywa wzorcowa, wspólpracu¬ jacym ze wspomniana skala.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w 5 przykladzie wykonania, który jest wyjasniony na podstawie rysunków, na których: Fig. 1 przed¬ stawia widok ogólny urzadzenia do realizacji me¬ tody bedacej przedmiotem wynalazku, Fig. 2 przedstawia zespoly mechaniczne urzadzenia z Fig. 1, Fig. 3 przedstawia zespól lamp sterowany urzadzeniem z Fig. 1, Fig. 4 przedstawia zasad¬ niczy schemat polaczen urzadzenia z Fig. 1, Fig. 5 przedstawia inna wersje schematu zasadniczego z Fig. 4, Fig. 6 przedstawia sposób objasniajacy wyznaczanie krzywej wzorcowej urzadzenia, F}g. 7 przedstawia wyznaczona wedlug Fig. 6 krzywa wzorcowa, Fig. 8 przedstawia klin szary z po- dzialka sluzacy do wzorcowania.Na Fig. 1 podano ogólny widok urzadzenia do sterowania naswietlaniem. Urzadzenie z Fig. 1 nie zawiera densometru o ogólnie znanej budo¬ wie, przeznaczonego do okreslania maksymalnej lub minimalnej gestosci optycznej oryginalu na drodze przeswietlania lub naswietlania. Do tego celu moga byc uzyte przyrzady, przy pomocy któ¬ rych operator urzadzenia okresla wzrokowo naj¬ ciemniejsze i najjasniejsze miejsca oryginalu w poszukiwaniu wartosci krancowych lub tez auto¬ matyczny densometr rejestrujacy.Ponadto na Fig. 1 nie pokazano urzadzenia ko¬ piujacego, pracujacego w ogólnie znany sposób w oparciu o metode kontaktowa lub optyczna.Urzadzenie pokazane na Fig. 1 sluzy jedynie do okreslenia czasu naswietlania swiatlem dwubarw¬ nym, przy czym zmiany jednej barwy naswietla¬ nia na druga mozna dokonac bezposrednio po so¬ bie przy pomocy np. elektromagnesów. Mozna po¬ nadto, szczególnie przy kopiarkach z dlugim cza¬ sem naswietlania, umiescic w urzadzeniu z Fig. 1 jedynie uklad sygnalizujacy czasy poszczególnych naswietlan a zmiana czasów poszczególnych na¬ swietlan oraz zmiana filtrów obarczyc obslugu¬ jacy urzadzenie personel. Urzadzenie przedsta¬ wione na Fig. 1 moze zadawalajaco wspólpraco¬ wac z aktualnie istniejacymi densometrami i ko¬ piarkami.Urzadzenie sterujace wykonane jest w formie pulpitu i dolaczone do gniazdka sieciowego sznu¬ rem sieciowym 2. Inne polaczenie elektryczne prowadzi do zespolu lamp t pokazanego na Fig. 3 i steruje poprzez znajdujace sie tam magnesy za¬ mykaniem migawki i zmiana filtrów barwnych.Zespól lamp mozna albo wbudowac na stale do kopiarki albo dolaczac do niej okresowo. W tym ostatnim przypadku zródlo swiatla kopiujacego bedzie sterowane w odpowiedni sposób z prze¬ widzianego do tego celu urzadzenia.Na przedniej scianie urzadzenia umieszczone sa dwa pokretla 4 i 5, z których jedno sluzy do na¬ stawiania minimalnej gestosci optycznej a drugie do nastawiania maksymalnej gestosci optycznej oryginalu. Ponad pokretlami w szczelinie 7 znaj¬ duje sie przesuwna skala 6. W szczelinie 7 wi¬ dac ponadto krótki odcinek krzywej wzorcowej 8.Na lewo od szczeliny 7 w okienku 9 widoczna 15 20 25 30 35 40 50 55 60nm 10 jest podzialka 10, której znaczenie zostanie wy¬ jasnione dalej. Na pulpicie znajduja sie równiez dwie lampki sygnalizacyjne 11 i 12, które swieca osobno przy naswietlaniu swiatlem o jednej lub drugiej barwie. Uzupelnieniem wyposazenia urza- 5 dzenia jest równiez wtyczka sieciowa 13, prze¬ lacznik rodzaju naswietlanego materialu 14 i przy¬ cisk startowy 15.Uklad mechaniczny urzadzenia sterujacego 1 objasniono blizej na Fig. 2. Pokretlo 5 osadzone jest na walku 16, który z jednej strony ma ze¬ bate kolo 17 wspólpracujace z zebatka 18 skali 6 umozliwiajac przesuw wzdluzny tej ostatniej. Do drugiego konca walka 16 przymocowano slizgacze dwóch potencjometrów 19 i 69, których rola zo- 15 stanie wyjasniona pózniej. Pokretlo 4 osadzone jest na walku 20a, który na drugim koncu ma zamocowane stozkowe kolo zebate 21 zazebione z drugim stozkowym kolem zebatym 22 zamoco¬ wanym do bebna 23. Beben jest obrotowy i ulo- 20 zyskowany równolegle do szczeliny 7. Beben z lewej strony ma naniesiona skale 10, zas na srodkowa jego czesc przy pomocy specjalnego za¬ mocowania nakladany jest arkusz papieru z na¬ niesiona krzywa wzorcowa 8. Podzialke mozna M równiez naniesc na papier na którym sporzadza sie krzywa wzorcowa. Na drugim koncu walka 20a osadzono slizgacz potencjometru 20. Na obu¬ dowie urzadzenia, na wysokosci prawego konca bebna zamocowano nieruchomy wskaznik 24 30 wspóldzialajacy z podzialka 6.Na Fig. 3 przedstawiono zespól lamp projekcyj¬ nych sterowanych z omawianego urzadzenia. Swia¬ tlo z dowolnej lampy 25 ale o zakresie promie¬ niowania odpowiadajacym w mozliwie najwiek¬ szym stopniu zakresom barw naswietlajacych, przechodzi przez ochronny filtr cieplny 26 i pada na zamknieta w stanie spoczynkowym migawke 27. Pomiedzy migawka 27 a ochronnym filtrem cieplnym 26 umieszczona jest tarcza z filtrami 27a mogaca przyjmowac tak dwa polozenia, aby na drodze promieni swietlnych mozna bylo usta¬ wic jeden lub dwa szare filtry. Rola filtru sza¬ rego zostanie omówiona pózniej. Za migawka 27 znajduje sie filtr zólty 28 i filtr niebieski 29. Za¬ miast filtru zóltego i niebieskiego mozna zasto¬ sowac filtry o innych kolorach, przy czym wspól¬ czynniki gamma materialu swiatloczulego dla tych kolorów musza sie od siebie znacznie róz¬ nic. W miejsce filtru zóltego mozna dopuscic za- 5° stosowanie filtru czerwonego. Migawka 27 jak równiez filtry 27a, 28 i 29 moga byc przy pomocy elektromagnesów w znany sposób umieszczane na drodze strumieni swietlnych. Uzupelnieniem do filtrów jest zwierciadlo 30 zmieniajace kierunek 55 biegu strumienia swietlnego o 90° i kierujace go na obiekt tak, aby uzyskac mozliwie jednorodne naswietlenie.Na Fig. 4 pokazano zasadniczy schemat elek¬ tryczny urzadzenia sterujacego pokazanego na M Fig. 1. Jedno wyprowadzenie potencjometru 69 dolaczone jest do napiecia odniesienia +15V, drugie wyprowadzenie do sprezyny ruchomej 76c przelacznika 76. Razem z nastawnymi rezystora¬ mi 71 i 72 potencjometr ten stanowi dzielnik dla 65 35 40 45 napiecia odniesienia. Nastawione na tym dzielni¬ ku napiecie zbierane jest z suwaka 69a i poda¬ wane na wejscie wzmacniacza buforowego 75 oraz na ruchoma sprezyne 77c przelacznika 77. Do zestyków 77a i 77b dolaczone sa nastawne rezy¬ story 73 wzglednie 74.Rezystory 69, 71, 72, 73 i 74 stanowia uklady korekcyjne zjawiska Schwarzschilda dla mate¬ rialów swiatloczulych.Potencjometr wyjsciowy 19 jest mechanicznie sprzezony z potencjometrem 69. Suwak 19a po¬ tencjometru 19 dolaczony jest do dzielnika na¬ piecia utworzonego z dwóch potencjometrów 31 i 32, które poprzez rezystory 33 i 34 dolaczone sa do masy ukladu. Suwaki 31a wzglednie 32a dolaczone sa do dwóch zestyków 35a i 35b prze¬ lacznika 35, którego srodkowa sprezyna 35c po¬ przez rezystor 36 dolaczona jest do wejscia wzmac¬ niacza operacyjnego 37. Pomiedzy srodkowa spre¬ zyne 35c i rezystor 36 dolaczono rezystor 3S, któ¬ rego drugi koniec dolaczono do masy ukladu.Zadaniem wzmacniacza operacyjnego 37 jest generacja zaleznego od czasu przebiegu napiecio¬ wego rozpoczynajacego sie z chwila zapoczatko¬ wania naswietlania i zmieniajacego sie od zera do wartosci ujemnych. Wzmacniacz jest znanym z techniki analogowej wzmacniaczem operacyj¬ nym 39 z kondensatorem sprzezenia zwrotne¬ go 40. Tego rodzaju uklad daje liniowo rosnace lub opadajace w czasie napiecie zalezne od róz¬ nicy potencjalów na kondensatorze 40. Obie oklad¬ ki kondensatora 40 sa dolaczone do zlacza emi- ter^kolektor przelaczajacego tranzystora 41. Tran¬ zystor ten pod wplywem impulsu z nieppisywa- nego blizej ukladu 42 przed rozpoczeciem na¬ swietlania rozladowuje kondensator.Tranzystor 41 jest stopowym tranzystorem krze¬ mowym o dobrych wlasciwosciach przelaczniko¬ wych.Na zamknietym przelaczniku tranzystorowym wystepuje tylko napiecie nasycenia zlacza emiter- -kolektor.Uklad dziala nastepujaco: Wlaczenie pradu sterujacego ib wprowadza tranzystor w stan przewodzenia i kondensator jest rozladowywany (prad i0). Stan przewodzenia jest podtrzymywany przez wzmacniacz 39, gdyz prad sterujacy ib plynie do wejscia (i0). Kiedy kondensator zostanie rozladowany, nastapi zmia¬ na biegunowosci napiecia. Tranzystor bedzie pra¬ cowal wówczas inwersyjnie, gdyz dzialanie pradu ib zostanie teraz przejete przez prad i0. Prad bazy nie bedzie juz teraz plynal do wejscia, tak ze miedzy wejsciem i wyjsciem wzmacniacza 39 bedzie teraz tylko napiecie nasycenia inwersyjnie pracujacego tranzystora. Nalezy zauwazyc, ze to napiecie nasycenia jest rzedu kilku miliwoltow.Do wyjscia wzmacniacza operacyjnego 37 po¬ przez rezystory 43 wzglednie 44 dolaczono uklady porównywania pradu. Uklady porównywania pra¬ du 45 i 46 porównuja prad wyjsciowy wzmacnia¬ cza operacyjnego 37 plynacy przez rezystory 48 i 44 z pradem odniesienia plynacym przez rezy¬ story 47 i 48. Zródlem pradu odniesienia dla79 8 7 ukladu porównywania pradu 45 jest napiecie od¬ niesienia, w danym przypadku napiecie +15V oraz rezystor 47. Prad odniesienia dla ukladu 46 iest dostarczany z dzielnika utworzonego z po¬ tencjometru 20, którego suwak 20a polaczono z 5 rezystorem 48.Do ukladu porównujacego 45 mozna dolaczyc elektromagnes, który bedzie umieszczal niebieski filtr 29 na drodze strumienia swiatla kopiujace¬ go, podczas gdy do ukladu 46 mozna dolaczyc io elektromagnes sterujacy filtrem zóltym 28.Bramka „LUB" dolaczona do ukladów porów¬ nania pradu 45 i 46 steruje elektromagnesem umieszczajacym migawke na drodze strumienia swiatla kopiujacego. -15 Ponadto w ukladzie sterujacy 42 mozna prze¬ widziec uklad, który zamyka migawke 27 na czas zmiany filtrów a w czasie dluzszej zmiany fil¬ trów zapobiega padaniu niefiltrowanego strumie¬ nia swiatla na material kopiowy. *° Dzialanie urzadzenia przedstawionego na fig. 1—4 jest nastepujace: Po podlaczeniu urzadzenia 1 przewodem 2 i lampy projekcyjnej przewodem 3 do gniazdka sieciowego, mozna nastawic program pracy urza- 25 dzenia w podany dalej sposób w zaleznosci od naswietlanego papieru kopiowego.Suwaki potencjometrów 31 i 32 nalezy przy tym ustawic w takim polozeniu, aby napiecie na wejsciu wzmacniacza operacyjnego 37 mialo taka ?° wartosc, ze wzrost napiecia w czasie na wyjsciu wzmacniacza operacyjnego bedzie zgodny ze wzro¬ stem zaczernienia materialu kopiowego pod wply¬ wem naswietlania. Poniewaz czulosc materialu kopiowego tj. wzrost zaczernienia w jednostce 35 czasu w zaleznosci od intensywnosci naswetlania dla obu barw i dla róznych partii materialu nie jest jednakowy, przewidziano dwa potencjometry 31 i 32. Dlatego np. potencjometr 31 sluzy do nastawiania naswietlaniem swiatlem niebieskim, 40 a potencjometr 32 do nastawiania naswietlania swiatlem zóltym.Poniewaz nastawianie czulosci odbywa sie dla konkretnie zastosowanego aparatu kopiujacego, nalezy równiez uwzglednic wplyw intensywnosci £5 naswietlania swiatlem poszczególnych barw na kopiowany oryginal. Rezystor 38 sluzy do odpo¬ wiedniej linearyzacji nastawien potencjometru 31 i 32.Obok opisanego wyzej nastawiania czulosci, na- ?° iezy równiez dla kazdego papieru kopiowego okreslic odpowiadajaca mu krzywa wzorcowa, która uwzglednia gradacje materialu i której wy¬ kres umieszcza sie na bebnie 23. Sposób sporza¬ dzania krzywej gradacji zostanie jeszcze omówio- 55 ny na podstawie Fig. 6 i 7.Do kompensacji efektu. Schwarzschilda dla ma¬ terialu kopiowego dla dwóch róznych barw uzy¬ wa sie rezystorów 71, 73 wzglednie 72, 74. Jest oczywistym, ze te dwa uklady zmiennych rezy¬ storów mozna zastapic dwoma rezystorami staly¬ mi, a przelaczniki 76 i 77 usunac, jesli nie bedzie zadnych róznic w wykladnikach równania Schwarz¬ schilda dla dwóch par swiatla naswietlajacego.W takim przypadku wykladniki z równania opi- ® 8 sujacego efekt Schwarzschilda bedzie mozna uwzglednic stosujac odpowiednia skale gestosci optycznej 6.Przed przystapieniem do kopiowania oryginalu przy pomocy urzadzenia, nalezy przez pomiar densometrem okreslic jego maksymalna i mini¬ malna gestosc optyczna. Znana jest równiez za¬ dana minimalna i maksymalna gestosc optyczna oryginalu. Mozna wobec tego pokretlem 5 tak ustawic skale 6 i jednoczesnie tak nastawic po¬ tencjometry 16 i 69, ze zmierzona maksymalna gestosc optyczna oryginalu znajdujaca sie na skali 6 wypadnie na wprost wskaznika 24. W trakcie tych czynnosci z potencjometru 19 o charaktery¬ styce odwrotnie logarytmicznej podane bedzie na potencjometr wzorcowania napiecie odpowiadaja¬ ce zadanemu calkowitemu czasowi naswietlania z uwzglednieniem czulosci i wykladnika równania Schwarzschilda dla materialu kopiowego dla po¬ szczególnych barw.Po okresleniu w ten sposób 'calkowitego czasu naswietlania zmienia sie stosunek czasu naswiet¬ lania swiatlem zóltym do niebieskiego przy po¬ mocy pokretla 4 potencjometru 20. Nalezy przy tym doprowadzic do tego, aby krzywa wzorcowa 8 w przecieciu sie z podzialka 6 dala wlasnie zmierzona uprzednio minimalna gestosc optyczna kopiowanego oryginalu. W okienku 9 na przed¬ niej scianie aparatu mozna bedzie na podzialce 10 odczytac nastawiony w ten sposób stosunek czasów naswietlania swiatlem o barwie zóltej i niebieskiej. Urzadzenie mozna oczywiscie tak zbudowac, aby rola maksymalnej i minimalnej gestosci optycznej ulegla zamianie.Pokretlem 4 potencjometru 20 mozna zmieniac napiecie panujace na jego suwaku w granicach od 0V do +15V. Przy nastawianiu na wartosc + 15V zadzialanie ukladu porównujacego 46 jest prawie natychmiastowe, jednak zawsze nieco wczesniejsze niz ukladu porównujacego 45, kon¬ czacego czas naswietlania. W tym przypadku na¬ swietlanie swiatlem o barwie niebieskiej wypel¬ nia prawie calkowicie calkowity czas naswietla¬ nia. Jesli z kolei suwak 20a jest w polozeniu blizszym potencjalowi masy, przejscie pradu przez zero na wejsciu ukladu porównujacego 46 nastapi znacznie wczesniej i naswietlanie swiatlem o bar¬ wie zóltej jako drugie z kolei bedzie trwalo znacznie dluzej. Jednoczesnie z zadzialaniem ukla¬ du przelaczajacego 46 tj. ze zmiana filtru, odpo¬ wiednio dolaczony przekaznik spowoduje zadzia¬ lanie przelaczników 35, 76 i 77. Na skutek tego zostana odlaczone rezystory 71, 73 ukladu korekcji efektu Schwarzschilda i zastapione rezystorami 72 i 74. Oprócz tego dzielnik napiecia 31, 33 zosta¬ nie zastapiony dzielnikiem napiecia 32, 34. W ten sposób w calkowitym czasie naswietlania zostaja uwzglednione poszczególne czulosci i wykladniki z równania Schwarzschilda dla dwubarwnego na¬ swietlania materialu kopiowego.Jesli po dokonaniu nastawien wcisnie sie przy¬ cisk startowy, to rozpocznie sie najpierw na¬ swietlanie swiatlem niebieskim, co zasygnalizuje lampka kontrolna 11- Gdy prad wyjsciowy wzmac¬ niacza operacyjnego 37 plynacy przez rezystor 4479 304 i lt osiagnie Wartosc ujemna; równa; wartosci pradu odniesienia plynacego przez rezystor 48, uklad porównania pradów 46 spowoduje usuniecie filtru niebieskiego z drogi strumienia swiatla naswietla¬ jacego i zamkniecie migawki 27. Jednoczesnie za¬ dzialaja przelaczniki 35, 76 i 77.W zaleznosci od rodzaju urzadzenia naswietla¬ jacego, naswietlanie swiatlem o innej barwie na¬ stapi natychmiast albo po krótkiej przerwie ko¬ niecznej na zmiane filtru. Zmiana napiecia na wyjsciu wzmacniacza operacyjnego 37 zostaje za¬ konczona w tego rodzaju urzadzeniu do naswietla¬ nia przez uklad sterujacy 42, blizej nie opisywa¬ ny. Przy kontynuowaniu naswietlania napiecie wzmacniacza operacyjnego zmienia sie nadal po¬ wodujac dzialanie elektromagnesów filtru zóltego i migawki dopóty, dopóki na wejsciu ukladu po¬ równania pradów 45 nie nastapi przejscie pradu przez zero; elektromagnesy migawki 27 i filtru zóltego przestana dzialac i naswietlanie zostanie zakonczone. Aby umozliwic naswietlanie kolejno po sobie róznych materialów swiatloczulych jak np. papierów do druku tonowego i rastrowego bez koniecznosci kazdorazowej regulacji rezysto¬ rów 31, 32, 71, 72, 73, 14, przewidziano w urza¬ dzeniu dwie rózne grupy rezystorów 31, 32, 71, 72, 73, 74, które w zaleznosci od rodzaju na¬ swietlanego materialu moga byc na zmiane wla¬ czone dó ukladu przy pomocy przelacznika ro¬ dzaju naswietlanego materialu 14. Równoczesnie z przelacznikiem 14 filtr 27a zostaje przesuniety w inne polozenie, tak ze na drodze promieni naswietlajacych mozna ustawic drugi filtr szary.W ten sposób intensywnosc naswietlania zostaje dostosowana do rodzaju naswietlanego materialu.Tak wiec np. przy metodzie rastrowej z wyko¬ rzystaniem rastra, kolorowego intensywnosc na¬ swietlania'moze byc znacznie wieksza niz przy kopiowaniu póltonowym.Rozwiazanie mechaniczne urzadzenia moze byc nieco prostsze, jesli podzialke gestosci optycznej wspólpracujaca z krzywa wzorcowa umocowac na stale do obudowy urzadzenia. Pokretlem 5 mozna wtedy np. nastawic calkowite naswietlanie odpo¬ wiadajace zmierzonej maksymalnej lub minimal¬ nej gestosci optycznej a drugim pokretlem 4 przez jednoczesne obracanie suwaka potencjometru 20a i bebna 23 mozna tak nastawic stosunek czasów naswietlan swiatlem dwubarwnym, ze krzywa wzorcowa 8 zostanie zgrana z odpowiednia war¬ toscia gestosci optycznej na skali 6 tj. z róznica pomiedzy maksymalna a minimalna gestoscia optyczna oryginalu. Na podzialce 6 beda wtedy naniesione np. rosnace liniowo z lewa na prawo wartosci gestosci optycznej oryginalu, które w opisany juz sposób bedzie mozna kopiowac za¬ kladajac standardowa gestosc optyczna. Obsluga takiego urzadzenia bedzie nieco trudniejsza, gdyz przed nastawieniem, ukladu czasowego trzeba be¬ dzie okreslic róznice krancowych wartosci gestosci optycznej.Fig. 5 podaje i odmiane schematu przedstawio¬ nego na Fig. 4, Oznaczono tu przez 49 zródlo pra¬ du stalego do ladowania kondensatora 50. Stan naladowania kondensatora jest równoczesnie sprawdzany przez dwa uklady kontrolne, których progi zadzialania nastawia sie potencjometrami 53, 54 i 55. Na uklad kontrolny 52 podano "po¬ przez potencjometr 54 czulosci materialu napiecie ze zródla odniesienia 56, podczas gdy na uklad kontrolny 51 z potencjometru 53 pracujacego jako dzielnik podano tylko czesc napiecia odniesienia.Szeregowo z potencjometrem 53 polaczony jest jeszcze regulowany rezystor 55, pozwalajacy na uwzglednienie róznic czulosci materialów kopio¬ wych na swiatlo dwubarwne oraz róznej gestosci swietlnej oryginalu.Dodatkowo do potencjometru 55 wzglednie 31, £2 lub zamiast nich, da zgrubnego nastawiania lub zrównywania intensywnosci naswietlania ory¬ ginalu w celu uzyskania w tym samym czasie jednakowego lub prawie jednakowego zaczernie¬ nia dla obu barw, mozna do filtru 27 dolaczyc odpowiedni filtr szary. Potencjometrem 53 nasta¬ wia sie stosunek obu czasów naswietlania, nato¬ miast potencjometr zródla pradowego 49, sluzacy do nastawiania maksymalnej gestosci optycznej kopiowanego oryginalu umozliwia regulacje szyb¬ kosci narastania napiecia na kondensatorze 50.Pozostale szczególy ukladu w zasadzie zgodne sa z ukladem podanym na Fig. 4.Fig. 6 przedstawia pogladowo sposób sporza¬ dzania metoda graficzna krzywej wzorcowej. Na osi odcietych oznaczono gestosc optyczna orygi¬ nalu odpowiadajaca logarytmowi wyrazenia I • t, gdzie I oznacza intensywnosc naswietlania a t oznacza czas naswietlania. Na osi rzednych ozna¬ czono gestosc optyczna kopii, przy czym czas na¬ swietlania tak wybrano, ze wartosci gestosci optycznej kopii odpowiadaja zakresowi srednich gestosci. Krzywe opisane liczbami od 57 do 61 sa typowymi krzywymi zaczernienia otrzymanymi przy uzyciu klina szarego dla róznych stosunków czasów naswietlania swiatlem o barwie niebies¬ kiej i zóltej. Skrajne krzywe 57 i 62 przedsta¬ wiaja przy tym krzywe zaczernienia dla naswiet¬ lania swiatlem wylacznie zóltym lub niebieskim.W opisany dalej sposób przy pomocy zmiennych ryzystorów 31 i 32 i przy uzyciu klina szarego przy naswietlaniu swiatlem tylko zóltym lub tyl¬ ko niebieskim krzywe 57 i 62 tak przesunieto, ze przeciely sie one w przyblizeniu w jednym punk¬ cie 63. Punkt ten odpowiada wartosci gestosci optycznej kopii 0,3 i otrzymano go jako wynik naswietlania wyjsciowego dla gestosci optycznej oryginalu 2,0. Teoretycznie mozna wykazac, ze otrzymane w ten sposób równolegle przesuniecie krzywych zaczernienia w podwójnej logarytmicz¬ nej podzialce jest dopuszczalne i sluszne dla in¬ nych wartosci I • t róznych od wartosci gestosci oryginalu równej 2,0. Dla kazdej 20% zmiany sto¬ sunku czasu naswietlania swiatlem zóltym i nie¬ bieskim odpowiednie krzywe zaczernienia 58 do 61 przecinaja w róznych punktach prosta odpo¬ wiadajaca gestosci optycznej kopii równej 1,7.Mozna teraz przejsc do omówienia krzywej wzorcowej z Fig. 7, Dla wartosci gestosci optycz¬ nej oryginalu podaje sie odpowiadajace im war¬ tosci stosunku czasów naswietlania, przy którym otrzymuje sie wymagana gestosc optyczna kopii 10 15 20 25 30 35 40 45 30 55 6079 304 11 13 np. od 0,3 do 1,7 i arkusz z tak otrzymanym wy¬ kresem zaklada sie na beben 23 pokazany na Fig. 2. Dla krzywej z Fig. 7 np. dla stosunku 40°/t swiatla niebieskiego i 60°/o swiatla zóltego wymagana jest gestosc optyczna oryginalu równa 1,13 aby otrzymac zadana gestosc optyczna kopii o wartosci 1,4. Przy stosunku 80V§ swiatla nie¬ bieskiego i 20'/r swiatla zóltego konieczna jest gestosc optyczna oryginalu równa 1,5. W oparciu o ta krzywa mozna nastawiac wszystkie wartosci posrednie ustawiajac tylko pokretlo 4 bez ko¬ niecznosci dodatkowych przeliczen.Wzorcowanie urzadzenia przeprowadza sie prak¬ tycznie przy pomocy osobnego klina wzorcowego.Stala klina szarego D = 0,2/cm jest jednoczesnie stala podzialki 6 urzadzenia. Dla uproszczenia wzorcowania, klin szary zaopatrzono w pomocni¬ cza skale wykorzystywana równiez przy zdejmo¬ waniu krzywej charakterystycznej naswietlanego materialu.Na Fig. 8 pokazano przykladowo klin wzorco¬ wy 80 oraz skale pomocnicza 81. Wartosci po¬ dzialki pomocniczej 81 zmieniaja sie w zakresie od +0,3 do —0,3 przy czym wartosci 0 tej skali odpowiada wartosc 2 gestosci optycznej klina wzorcowego.Pokretlem 5 nastawia sie na podzialce 6 war¬ tosc gestosci optycznej równa 2. Pokretlem 4 na¬ stawia sie najpierw naswietlanie pierwszego pas¬ ka wzorcowego czystym swiatlem zóltym (0/100§/§), nastepnie naswietlanie drugiego paska wzorcowe¬ go czystym swiatlem niebieskim (100/0%).Na obu paskach przy pomocy densometru okres¬ la sie polozenie punktu odpowiadajacego zadanej minimalnej gestosci optycznej np. 0,3. Jesli polo¬ zenie tego punktu bedzie identyczne z polozeniem punktu 0 podzialki pomocniczej, nastawianie czu¬ losci urzadzenia mozna uznac za zakonczone. Jesli natomiast polozenie tego punktu wypadnie w za¬ kresie + lub — skali pomocniczej, wówczas po¬ tencjometr 31 wzglednie 32 nalezy ustawic w po¬ lozeniu odpowiadajacym znalezionej wartosci na skali pomocniczej. W tym wlasnie celu potencjo¬ metry te zaopatrzono w podzialki o wartosciach od +0,3 do —0,3, przy czym wartosci 0 odpowia¬ da polozenie srodkowe.Wzorcowanie mozna równiez przeprowadzic w ten sposób, aby punkt przeciecia sie krzywych zaczernienia dla obu szarych klinów dla rózno¬ barwnych naswietlan lezal na prostej odpowia¬ dajacej gestosci optycznej kopii równej 1,7.Jasnym jest, ze podane wartosci +0,3 i —0,3 podzialki pomocniczej oraz wartosc 2 maksymal¬ nej gestosci optycznej nie stanowia zadnego ogra¬ niczenia dla podanej metody.Opisane urzadzenie mozna równiez wykorzystac we wspólpracy z powiekszalnikiem. Zespól lamp nalezy wówczas zastapic specjalnym pojemnikiem i umiescic go na drodze promieni naswietlaja¬ cych powiekszalnika. Pojemnik ten bedzie zawie¬ ral jedynie filtry 28 i 29 oraz migawke 27. Zwier¬ ciadlo 30 jest w tym przypadku zbedne, a lampy 25 nalezy zastapic zródlem swiatla z powiekszal¬ nika, zas role szarego filtru 27a przejmie prze¬ slona powiekszalnika. Przy zmianie podzialki po¬ wiekszania przeslone nalezy zmienic tak, aby na¬ tezenie swiatla nie uleglo wiekszej zmianie.W przypadku zastosowania kamery do repro¬ dukcji z tarcza zawierajaca pewna ilosc mecha- 5 nicznie zmienianych filtrów, urzadzenie bedace przedmiotem wynalazku i kamere nalezy polaczyc przy pomocy specjalnego adaptera, który bedzie przetwarzal elektryczne sygnaly sterujace prze¬ znaczone glównie do elektromagnetycznego uru¬ chamiania filtrów i przeslony urzadzenia na elek¬ tryczne impulsy sterujace ruchem tarczy i umiesz¬ czania odpowiednich filtrów na drodze promieni swietlnych w kamerze.Na zakonczenie nalezy wspomniec, ze urzadze¬ nie bedace przedmiotem wynalazku steruje nie tylko naswietlaniem materialu kopiowego o róz¬ nej gradacji jedynie dla barwy niebieskiej i zól¬ tej, ale nadaje sie równiez do naswietlania ma¬ terialu o innej czulosci np. materialów czulych na swiatlo o barwie niebieskiej i czerwonej.Tak naswietlane materialy moga byc nastepnie wywolywane w jednakowych warunkach obejmu¬ jacych taki sam czas wywolywania oraz jedna¬ kowa temperature, rodzaj i stezenie wywolawcze.Proces wywolywania daje szczególnie dobre re¬ zultaty wówczas, gdy paski wzorcowe i naswiet¬ lony material wywolywane sa w warunkach „wspólczynnik kontrastowosci gamma-nieskonczo- nosc" tj. gdy wywolywanie trwa tak dlugo, ze dalsze jego kontynuowanie nie powoduje zadnych zmian zaczernienia. Czynnosci wedlug powyzszej metody moga byc wykonywane przez personel pomocniczy bez koniecznosci stosowania bardzo drogich, automatycznych urzadzen wywolujacych. PL PL

Claims (19)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie do sterowania naswietlaniem ma¬ terialów swiatloczulych, w szczególnosci materia¬ lów dwuwarstwowych o róznej gradacji dla róz¬ nych barw, wyposazone w pokretlo do nastawia¬ nia calkowitego czasu naswietlania w zaleznosci od maksymalnej lub minimalnej gestosci optycz¬ nej, nastawnik do nastawiania stosunku czasu naswietlania swiatlem jednej barwy w swietle dwubarwnym w zaleznosci od gestosci optycznej okreslonej na podstawie próbnego naswietlania odpowiednich partii oryginalu swiatlem o róznej zawartosci barw i róznej szarosci oraz uklad wskaznikowy skladajacy sie ze sprzezonego z drugim nastawnikiem bebna z naniesionymi na jego powierzchnie wartosciami zmierzonej gestosci optycznej oryginalu i wspólpracujacego z podzial- ka sprzezona z pierwszym nastawnikiem, zna¬ mienne tym, ze elektronicznie sterowany ujclad czasowy wyposazony jest w dwa pokretla (4, 5) oraz dwa czlony wzorcowe (31, 32) uwzgledniajace kazdy z osobna czulosc materialu kopiowego dla kazdej z barw, przy czym drugie pokretlo (4) jest sprzezone ruchomo z bebnem, na który zaklada sie arkusz z krzywa wzorcowa (8) otrzymana na podstawie próbnych zdjec i przedstawiajaca za¬ leznosc pomiedzy zawartoscia swiatla o danej barwie w swietle naswietlajacym niezbednym do 15 20 25 30 25 40 45 50 55 6070 8M 13 U otrzymania stale} gestosci optycznej kopii a ge¬ stoscia optyczna oryginalu.

2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze podzialka skali gestosci optycznej (6) wspól¬ pracujacej z krzywa wzorcowa (8) jest identyczna ze skala gestosci optycznej (81) klina szarego (80) uzywanego do wzorcowania.

3. Urzadzenie wedlug zastrz. 2, znamienne tym, ze podzialka skali gestosci optycznej (6) jest zmieniana w zaleznosci od wartosci wykladnika równania Schwarzschilda dla naswietlanego ma¬ terialu.

4. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze jednym z nastawników jest potencjometr (15) o charakterze odwrotnie logarytmicznej a jego suwak sprzezony jest z podzialka (6) za posred¬ nictwem kola zejbatego (17) i zebatki (18).

5. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze drugim z nastawników jest potencjometr (20), którego suwak sprzezony jest za posrednictwem przekladni o kolach zebatych stozkowych (21, 22) lub bezposrednio z ulozyskowanym równolegle do plyty czolowej urzadzenia bebnem (23) sluzacym do mocowania arkusza z krzywa wzorcowa (8).

6. Urzadzenie wedlug zastrz. 5, znamienne tym, ze na bebnie (23) znajduje sie skala (10) wskazu¬ jaca stosunek udzialu poszczególnych naswietlan do naswietlania calkowitego, a która to wielkosc wskazywana jest przez wskazówke (24) polaczona na stale z obudowa urzadzenia.

7. Urzadzenie wedlug zastrz. 1—6, znamienne tym, ze elektroniczny uklad czasowy posiada ge¬ nerator sygnalów czasowych (37, 49), których zmiana zalezy od nastawienia pierwszego poten¬ cjometru (19), pierwszy uklad analizowania (46, 51) sygnalów czasowych, którego próg zadziala¬ nia ustalany jest przez drugi potencjometr (20, 53) i który to uklad zmienia naswietlanie swiatlem o jednej barwie na naswietlanie swiatlem o dru¬ giej barwie oraz drugi uklad analizujacy (45, 52), który wylacza naswietlanie swiatlem o drugiej barwie po osiagnieciu przez sygnal wejsciowy z góry ustalonej amplitudy.

8. Urzadzenie wedlug zastrz. 7, znamienne tym, ze generatorem sygnalu czasowego jest konden¬ sator (50) oraz zródlo pradu stalego (49).

9. Urzadzenie wedlug zastrz. 8, znamienne tym, ze szeregowo z drugim potencjometrem (53) po¬ laczony jest inny potencjometr (54, 55) przezna¬ czony do nastawiania czulosci materialu kopiowe¬ go dla kazdej z barw.

10. Urzadzenie wedlug zastrz. 7, znamienne tym, ze generator (37) sygnalu czasowego jest analo¬ gowym wzmacniaczem operacyjnym (39) ze sprze¬ zeniem zwrotnym w postaci kondensatora (40), przy czym równolegle do kondensatora dolaczono uklad zawierajacy, otwierany przed rozpoczeciem pierwszego naswietlania.

11. Urzadzenie wedlug zastrz. 10, znamienne tym, ze ukladem zwierajacym jest tranzystor (41), którego zlacze emiter-kolektor dolaczone jest rów¬ nolegle do kondensatora (40) a jego baza dolaczo¬ na jest do ukladu sterujacego (42) praca calego urzadzenia, które po zakonczeniu naswietlania po¬ daje na baze tranzystora sygnal powodujacy jego przelaczenie.

12. Urzadzenie wedlug zastrz. 11, znamienne tym, ze potencjometr (19) w ukladzie zasilania 9 wzmacniacza operacyjnego (39) ma charakterysty¬ ke odwrotnie logarytmiczna.

13. Urzadzenie wedlug zastrz. 7—12, znamienne tym, ze trzeci potencjometr (69) o charakterysty¬ ce liniowej jest sprzezony mechanicznie z pierw¬ szym potencjometrem (19) i sluzy do korekcji efektu Schwarzschilda.

14. Urzadzenie wedlug zastrz. 13, znamienne tym, ze do ukladu korekcji efektu Schwarzschilda wchodzi trzeci potencjometr (69) i szeregowo z nim polaczony co najmniej jeden zmienny rezystor (71, 72), przy czym elementy te wlaczone sa w ogólny uklad przed pierwszym potencjometrem (19) a napiecie z suwaka doprowadzone sa na pierwszy potencjometr (19).

15. Urzadzenie wedlug zastrz. 14, znamienne tym, ze pomiedzy suwak trzeciego potencjometru (69) a pierwszy potencjometr (19) wlaczony jest wzmacniacz buforowy (75) o duzej impedancji wejsciowej i malej impedancji wyjsciowej.

16. Urzadzenie wedlug zastrz. 15, znamienne tym, ze pomiedzy suwak trzeciego potencjometru (69) i mase ukladu wlaczony jest co najmniej je¬ den rezystor (73, 74) dla poprawy charakterystyki korekcji efektu Schwarzschilda.

17. Urzadzenie wedlug zastrz. 10 albo 12, zna¬ mienne tym, ze pierwszy potencjometr (19) wla¬ czony miedzy zródlo napiecia stalego i mase ukladu pracuje jako dzielnik napiecia, z którego suwaka zasila sie dwa równolegle dolaczone do masy ukladu nastawne dzielniki rezystorowe (31, 32), tak zwane potencjometry wzorcowe, których suwaki poprzez przelacznik (35) sa dolaczane na przemian do wejscia wzmacniacza operacyjne¬ go (39).

18. Urzadzenie wedlug zastrz. 17, znamienne tym, ze pomiedzy srodkowa sprezyna (35c) prze¬ lacznika (35) a mase ukladu wlaczony jest rezy¬ stor korekcyjny (38) w celu linearyzacji skali ge¬ stosci optycznej potencjometru wzorcowego (31, 32).

19. Urzadzenie wedlug zastrz. 15—18, znamienne tym, ze do wyjscia wzmacniacza dolaczony jest uklad analizujacy, korzystnie przerzutnik, do któ¬ rego z potencjometru (20) jako dzielnika napiecia doprowadza sie tylko czesc pradu odniesienia i który to przerzutnik przy okreslonym stosunku zmiennego w czasie pradu i czesci pradu odnie¬ sienia powoduje zmiane barwy swiatla naswietla¬ jacego przez zmiane filtru zóltego na niebieski. 21. Urzadzenie wedlug zastrz. 19 albo 20, zna¬ mienne tym, ze pomiedzy wzmacniacz operacyjny (39) oraz uklady przerzutnikowe (45, 46) wzgled¬ nie zródlo napiecia stalego a uklady przerzutni¬ kowe wlaczone sa jednakowe lub bedace w okreslonym stosunku do siebie rezystory (43, 47, 44, 48). 22. Urzadzenie wedlug zastrz. 1—21, znamienne tym, ze w elektronicznie sterowanym ukladzie czasowym sa co najmniej po dwie grupy nastaw- czych elementów spelniajacych ta sama role i wlaczanych do ukladu w zaleznosci od rodzaju 15 20 25 30 35 40 45 50 55 6079 304 15 16 naswietlanego materialu przy pomocy specjalne¬ go przelacznika rodzaju naswietlanego materialu (14). 23. Urzadzenie wedlug zastrz. 22, znamienne tym, ze przelacznik rodzaju naswietlanego ma¬ terialu (14) steruje równiez znajdujacym sie w zespole lamp urzadzenia kopiujacego filtrem sza¬ rym (27a) o okreslonej gestosci optycznej, aby w zaleznosci od rodzaju naswietlanego materialu za- 5 stosowac odpowiedni filtr szary.69 fyfl/ft 61- *"* «H- n _St db nafi" 9/ MIM rTTTTTTI Z&J 9\ A ~Z- 0'3 / 0 'Ol-*- /'0/j/ ZL/LZ q80O d3H f08 6I S0/9'BZ,g "13KI. 57a,8/05 79 304 MKP G03b 27/72 Fig.5 \-49 -50 52 51 ¦^tn » 53 56 %~55KI. 57a,8/05 79 304 MKP G03b 27/72 535? W 61 62 o D 80JLKI. 57a,8/05 79 304 MKP G03b 27/72 Figi B 6 0 T100 2,2 Zo 15 1,0 0,5 80+20 90+10 100-Lo 10 10 + 90 20+80 30+70 40 + 60 50+50 60 + 40 70+30 8 W.D.Kart. C/987/75, 100+15, A4 Cena 10 zl PL PL