Pierwszenstwo: 21.12.1972 (P. 159748) Zgloszenie ogloszono: 01.04.1974 Opis patentowy opublikowano: 30.06.1975 79230 KI. 42k, 17 MKP G01123/06 Twórcy wynalazku: Henryk Filcek, Tadeusz Mikos, FranciszekSkudrzyk Uprawniony z patentu tymczasowego: Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanislawa Staszica, Kraków (Polska) Elastooptyczny czujnik pomiarowy Przedmiotem wynalazku jest elastooptyczny czujnik pomiarowy, znajdujacy zastosowanie do pomiaru, naprezen w elastooptycznych miernikach obciazen.Znany elastooptyczny czujnik pomiarowy, wykonany w postaci szklanego korka, nie ma wlasnego zródla swiatla. Oswietlenie czujnika jest stosowane z zewnatrz przy uzyciu przenosnego polaryskopu, zaopatrzonego w zródlo swiatla.Wada tego czujnika jest koniecznosc stosowania klopotliwego oswietlenia z zewnatrz, co wiaze sie z trud¬ nosciami w uzyskaniu wiazki swiatla prostopadlej do powierzchni czujnika i znacznych strat natezenia swiatla, spowodowanych przez rozproszenie i pochlanianie. W skutek tego nastepuje obnizenie dokladnosci pomiaru.Inny znany elastooptyczny czujnik pomiarowy ma zródlo swiatla wbudowane wewnatrz korpusu mier¬ nika, polaczone przewodami z siecia zasilajaca.Wada wyzej opisanego czujnika jest koniecznosc stosowania przewodów elektrycznych wymagajacych za¬ bezpieczenia w warunkach zagrozen pylowo-gazowych. Ponadto podczas prowadzenia robót strzalowych przy uzyciu materialów wybuchowych, wystepuje trudnosc w zabezpieczeniu przewodów przed zerwaniem.Celem wynalazku jest usuniecie powyzszych wad.Cel ten osiaga sie przez skonstruowanie urzadzenia, które ma w otworze szklanego korka umieszczone zródlo swiatla, polaczone z wlasnym zródlem zasilania. Tylna scianka szklanego korka ma filtr polaryzacyjny, który jest polaczony z parabolicznym zwierciadlem.Zaleta elastooptycznego czujnika pomiarowego wedlug wynalazku jest zastosowanie bezpiecznego ukladu oswietlenia, który eliminuje stosowanie klopotliwego przenosnika polaryskopu wyposazonego we wlasne zródlo swiatla. ' ." ' Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladowym rozwiazaniu na rysunku, przedstawiajacym czuj¬ nik w przekroju podluznym.Czujnik sklada sie z korpusu 1 w którym za pomoca warstwy posredniej 2 jest osadzony szklany korek 3, pokryty czarna ochronna warstwa 4. Korek ma otwór 5, w którym znajduje sie zródlo swiatla 6, polaczone ze2 79230 zródlem zasilajacym 7. Do tylnej scianki korka 3 jest przymocowany fiitr polaryzacyjny 8 oraz zwierciadla paraboliczne 9.Dzialanie elastooptycznego czujnika pomiarowego, wedlug wynalazku polega na tym, ze promienie swietl¬ ne, wychodzace ze zródla swiatla 6, przechodza przez fiitr polaryzacyjny 8, który daje swiatlo spolaryzowane kolowo. Spolaryzowane promienie swietlne po odbiciu od zwierciadla parabolicznego 9, przechodza przez korek 3, powodujac powstanie w nim obrazu izochrom. Nastepnie za pomoca przenosnych polaryskopów jednostron¬ nego dzialania z obrazu izochrom okresla sie w znany sposób wielkosc naprezen. PL PLPriority: December 21, 1972 (P. 159 748) Application announced: April 1, 1974 Patent description was published: June 30, 1975 79230 KI. 42k, 17 MKP G01123 / 06 Creators of the invention: Henryk Filcek, Tadeusz Mikos, FranciszekSkudrzyk Authorized by a temporary patent: Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanislawa Staszica, Kraków (Poland) Elasto-optical measuring sensor The subject of the invention is an elasto-optical measuring sensor, applicable to the measurement of tensions in elasto-optical load gauges. A well-known elasto-optical measuring sensor, made in the form of a glass cork, does not have its own light source. The illumination of the sensor is applied externally using a portable polariscope provided with a light source. The disadvantage of this sensor is the need for cumbersome outdoor illumination, which makes it difficult to obtain the light beam perpendicular to the surface of the sensor and the significant loss of light intensity caused by dispersion and absorption. As a result, the accuracy of the measurement is reduced. Another known elasto-optical measuring sensor has a light source built inside the body of the meter, connected by wires to the power supply. The disadvantage of the above-described sensor is the need to use electric wires that require protection in dust and gas hazards. In addition, when carrying out shots with explosives, it is difficult to protect the cables against breaking. The aim of the invention is to eliminate the above-mentioned defects. This aim is achieved by constructing a device that has a light source placed in the opening of the glass plug, connected to its own power source. The rear wall of the glass stopper has a polarizing filter that is connected to a parabolic mirror. The advantage of the elasto-optical measuring sensor according to the invention is the use of a safe lighting system that eliminates the use of a cumbersome polariscope conveyor equipped with its own light source. The subject of the invention is illustrated in an exemplary embodiment in the drawing showing the sensor in a longitudinal section. The sensor consists of a body 1 in which, by means of an intermediate layer 2, a glass plug 3 is embedded, covered with a black protective layer 4. The plug has a hole 5, in which the light source 6 is located, connected to the power source 79230 7. A polarizing filter 8 and parabolic mirrors are attached to the rear wall of the plug 3. The operation of the elasto-optical measuring sensor, according to the invention, consists in the fact that the light rays emitting from the light source 6, pass through a polarizing filter 8, which produces a circularly polarized light. The polarized light rays, after being reflected from a parabolic mirror 9, pass through the cap 3, creating an isochrome image in it. Then, using portable polariscopes of a one-way image isochrome is defined in a known way by the magnitude of stresses PL PL