Uklad smarowania dwuosiowego napedu tylnego mostu w pojazdach samochodowych Przedmiotem wynalazku jest uklad smarowa¬ nia dwuosiowego napedu tylnego mostu w pojaz¬ dach samochodowych, w szczególnosci uklad sma¬ rowania mechanizmu róznicowego umieszczone¬ go miedzy osiami, dla przekazywania napedu na druga os napedowa w ciezkich pojazdach samo¬ chodowych i traktorach z zaczepami.W znanych konstrukcjach dwuosiowego nape¬ du, jednorodny rozdzial momentu napedowego jest zapewniany przez odpowiedniego ksztaltu waly przekazujace. Moment napedowy mógl byc prze¬ kazywany przy pomocy tzw. „trzeciego mecha¬ nizmu róznicowego" w dwuosiowym napedzie umieszczonym miedzy napedzanymi osiami. Sma¬ rowanie mechanizmu róznicowego umieszczonego miedzy osiami ma ulatwic prace elementów me¬ chanizmu róznicowego pracujacych w trudnych warunkach. Rozwiazanie tego zagadnienia doty¬ czy rozpryskiwania oleju przez naped za pomoca przekladni zebatej zamocowanej do przedniej osi.Rozwiazanie to uniemozliwia wlasciwe smarowa¬ nie mechanizmu róznicowego umieszczonego mie¬ dzy osiami. Zastosowanie w tym systemie skom¬ plikowanych kanalów w skrzyni biegów, sluza¬ cych do dostarczania smaru, powoduje znaczne oslabienie osi.Celem wynalazku jest opracowanie ukladu sma¬ rowania w dwu osiowych napedach tylnego mo¬ stu pojazdów samochodowych, zapewniajacego wlasciwe smarowanie i umozliwiajacego umiesz- 10 15 20 25 30 czenie mechanizmu róznicowego miedzy osiami.Mechanizm róznicowy, zgodnie z wynalazkiem, umieszczony jest przed przednia osia, posiada dwa waly napedowe sluzace do rozdzialu momentu napedowego. Mechanizm róznicowy jest z jednej strony polaczony sztywno z piasta sprzegajaca a z drugiej strony osadzony jest w lozyskach, po¬ siada dwa kola centralne, jedno z nich polaczone jest sztywno z kolem zebatym osadzonym w lo¬ zyskach.W dwuosiowym napedzie tylnego mostu, zgod¬ nie z wynalazkiem, smarowanie odbywa sie przez doprowadzenie oleju rozpryskiwanego przez tar¬ czowe kolo zebate, przy pomocy sily odsrodkowej, do kanalów znajdujacych sie w kole zebatym. Ka¬ naly usytuowane sa pod katem do walu. Z ka¬ nalów ukosnych struga olejowa przechodzi do wewnetrznej przestrzeni kola zebatego a stamtad, równiez pod dzialaniem sily odsrodkowej, do ka¬ nalów którymi dostaje sie do zebów kola cen¬ tralnego mechanizmu róznicowego. Nastepnie olej, z przestrzeni przelewowej znajdujacej sie w obu¬ dowie mechanizmu róznicowego, dostaje sie z po¬ wrotem do tarczowego kola zebatego, rozpoczyna¬ jac cykl smarowania i chlodzenia. Istotnym w wynalazku jest, ze olej rozpryskiwany przez tar¬ czowe kolo zebate, wtlaczany jest przez kolo ze¬ bate do mechanizmu róznicowego umieszczonego miedzy osiami, a stad dostaje sie do miski ole¬ jowej umieszczonej ponizej mechanizmu róznico- 79 22870 22$ 3 4 wego w jego obudowie. Wal przekazujacy mo¬ ment napedowy na druga os napedowa nie prze¬ chodzi przez most, lecz oddzielnym otworem po¬ wodujac, ze most moze byc usytuowany asyme¬ trycznie do bocznych osi kól bieznych pojazdu samochodowego.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym: fig. 1 przedstawia uklad smarowania dwuosio¬ wego napedu tylnego mostu w przekroju podluz¬ nym, fig. 2 — rozprowadzenie smaru wedlug wy¬ nalazku, w tradycyjnym napedzie dwuosiowego tylnego mostu. Moment obrotowy przekazywany jest z mechanizmu róznicowego do piasty sprze¬ gajacej 12. Piasta sprzegajaca 12 zamocowana jest sztywno do jednego boku obudowy mechanizmu róznicowego. Mechanizm róznicowy 4 umieszczo¬ ny miedzy osiami posiada dwa kola centralne 14 i 16. Kolo centralne 16 zamocowane jest ukosnie do przedniej czesci kola zebatego 5. Kolo cen¬ tralne 14 zamocowane jest sztywno na wale 15 przekazujacym moment napedowy na druga os napedowa. W mechanizmie róznicowym znajduje sie poprzeczna oska 2 i cztery kola obiegowe. Ko¬ lo centralne 16 wraz z kolem zebatym 5 sa na¬ pedowo polaczone z kolem zebatym 6, które jest sztywno zamocowane do kola zebatego 7. Kolo zebate tarczowe 8 napedzane przez mechanizm róznicowy 9 za pomoca walów mechanizmu róz¬ nicowego 10 i 11 obraca kolo pojazdu samocho¬ dowego — (nie pokazano na rys.). Mechanizm róz¬ nicowy 4 osadzony jest w lozyskach 20 i 21 a ko¬ lo zebate 5 w lozyskach 22 i 23. Kolo zebate 5 posiada pod lozyskiem 23 kanaly 5a usytuowane pod katem do walu wzdluznego 15. Kanaly 5a przechodza do wewnetrznej przestrzeni 5b kola zebatego 5 pracujacej jako dyfuzor, zakonczonej kanalami 16a równoleglymi do walu wzdluznego 15, doprowadzajac smar do zebów stozkowego kola zebatego. Kolo zebate 5 wraz z kolem ze¬ batym 18 tworza mechanizm róznicowy z za¬ mocowanym pazurem 19 stanowiacym konwen¬ cjonalny mechanizm blokujacy.Jeden koniec walu 15 sprzezony jest sztywno z kolem centralnym 14, drugi koniec walu 15 osadzony jest w lozysku 17 i przez piaste sprze¬ gajaca 24 przekazuje moment napedowy na dru¬ ga os napedowa.W odmiennym rozwiazaniu wedlug wynalazku, w obudowie 26 moga znajdowac sie odpowiednio usytuowane otwory, przez które smar doprowa¬ dzany jest przez stozkowe kolo zebate 7, zamiast przez kolo zebate tarczowe 8 do wymienionych wyzej kanalów. Smar rozpryskiwany przez kolo zebate tarczowe 8 dostaje sie do kola zebatego 5 przez kanal 26a znajdujacy sie w obudowie me¬ chanizmu róznicowego. Konstrukcja dwuosiowego napedu tylnego mostu z ukladem smarowania wedlug wynalazku pracuje nastepujaco: piasta sprzegajaca 12 przejmuje moment napedowy i na¬ pedza symetryczny mechanizm róznicowy 4. Me¬ chanizm róznicowy 4 rozdziela moment napedowy w równych proporcjach pomiedzy kola central¬ ne 14 i 16. Kolo centralne 16 zamocowane jest w przedniej czesci kola zebatego 5. Symetryczny mechanizm róznicowy 4 wyrównuje tez predkosci stanowiace róznice miedzy kolami pojazdu w wy¬ niku cisnien wewnatrz opon, spowodowanych róznymi tarciami o droge w czasie jazdy. W za- 5 leznosci od tego na które kolo wywierana jest sila napedowa, na jedno z kól czy na obydwa, mechanizm róznicowy wyrównuje róznice przy pomocy mechanizmu blokujacego 19.Wal napedowy 15 przechodzac przez otwór 25 czlonu mostowego 1, a nastepnie przez piaste sprzegajaca 24 przekazuje moment napedowy na druga os napedowa poprzez kolo centralne 14, kolo centralne 16 i kolo zebate 5. Kolo centralne 16 napedza kola biezne pojazdu poprzez kolo ze¬ bate 5, kolo zebate 6 zaklinowane na walku ze¬ batym tarczowego kola zebatego 8, mechanizm róznicowy umieszczony miedzy walkami 9 i wal¬ ki mechanizmu róznicowego 10 i 11. Mechanizm róznicowy, wyzej opisany, smarowany jest w ten sposób, ze od tarczowego kola zebatego 8 przez otwór 25 smar dostaje sie do kanalów 26 i sile odsrodkowa do skosnych przewodów 5a kola ze¬ batego 5, nastepnie przez dyfuzor 5b i kanaly 16a do ostatecznego miejsca przeznaczenia w obudo¬ wie mechanizmu róznicowego a nastepnie jest zbierany w misce olejowej, znajdujacej sie w obu¬ dowie 3. Nadmiar smaru w misce olejowe} prze¬ chodzi przez lozysko 21 i spowrotem do tarczo¬ wego kola zebatego 8 kontynuujac cykl smaro¬ wania.Smarowanie w cyklu zamknietym mechanizmu róznicowego umieszczonego miedzy osiami odby¬ wa sie w ten sposób, ze smar zamiast otworem 25, przechodzi do kanalu 26 otworem umieszczo¬ nym nad zebatym kolem stozkowym 7, co zapew¬ nia ciagly cykl smarowania. W przypadku gdy wal 15 nie przechodzi przez most 1, lecz oddziel¬ nym otworem, smar przechodzi przez kanal 26a, zapewniajac dostateczna struge olejowa.Uklad smarowania wedlug wynalazku zapewnia wlasciwe smarowanie w dwuosiowym napedzie pojazdów samochodowych. Dwuosiowy naped, wedlug wynalazku, jest znacznie krótszy niz do¬ tychczas stosowane, co pozwala na wykonywa- nie lzejszych konstrukcji, przy zapewnieniu bez¬ piecznych warunków trakcyjnych ciezkich pojaz¬ dów samochodowych.Uklad smarowania, przebiegajac w sposób ciagly, odprowadza cieplo wytwarzajace sie w wyniku tarcia czesci mechanizmu róznicowego, spelniajac w ten sposób role chlodzenia. PL PL