Pierwszenstwo: 18.12.1972 (P. 159606) Zgloszenie ogloszono: 30.09.1973 Opis patentowy opublikowano: 10.06.1975 79048 KI. 19c, 1/00 MKP E01c1/00 Twórcy wynalazku: Mieczyslaw Kubala, Edward Modrzejewski Uprawniony z patentu tymczasowego: Biuro Projektowo-Badawcze Budownictwa Ogólnego „Miastoprojekt-Kielce", Kielce (Polska) Uklad komunikacyjny dworców autobusowych Przedmiotem wynalazku jest uklad komunikacyjny dworców autobusowych w miastach o duzym nasileniu ruchu pasazerskiego.Znane uklady komunikacyjne stosowane w kraju i znane z publikacji zagranicznych dla dworców autobuso¬ wych przy rozwiazywaniu zagadnien funkcjonalnych tego typu budynków doprowadzaja do liniowego ksztaltu podjazdu autobusów na stanowiska postojowe przyjmujace pasazerów. Nalezy tu wziac pod uwage czynniki, majace wplyw na ogólna sprawnosc obslugi pasazerskiej, jak skrócenie czasu postoju, który ma wplyw na ilosc i przelotowosc stanowisk oraz bezpieczenstwo pasazerów przez ograniczenie ruchu na trasie od wyjscia z hali manipulacyjnej do autobusu, do niezbednej^ mozliwie oslonietej przestrzeni.Znane uklady nie zapewniaja tych warunków, jak tez nie biora pod uwage wygody pasazerów. Stanowiska linearne w róznych ukladach, prostokatnych lub schodkowych powoduja kolizje w podstawianiu autobusów, czestokroc przez prowadzenie manewrów wozów odjezdzajacych i podjezdzajacych pod stanowisko. Powstaja równiez kolizje w ruchu pasazerów, gromadzacych sie w oczekiwaniu na wejscie do autobusu z,wychodzacymi, w przypadku ruchu przelotowego, gromadzenie sie i tloczenie, co w rezultacie jest przyczyna wypadków.Celem wynalazku jest uzyskanie bezkolizyjnego ukladu komunikacyjnego tak w zakresie pracy autobusów, jak równiez w zakresie bezpieczenstwa i wygody pasazerów.Zagadnieniem technicznym jest rozwiazanie ukladu stanowisk w powiazaniu z ksztaltem hali manipulacyj¬ nej, rzutujace na szczególowe rozwiazania konstrukcyjne, bedace konsekwencja przyjetego ukladu komunikacyj¬ nego.Rozwiazanie wedlug wynalazku polega na przyjeciu ukladu okreznego - kolowego komunikacji zewnetrz¬ nej przy dosrodkowym wewnatrz - kolowym promienisto przebiegajacym w stosunku do okregu komunikacyj¬ nego ruchu pasazerskim z hali manipulacyjnej z dojsciem tunelowym pod pasem jezdnym. Calosc ukladu stano¬ wia stanowiska postojowe, usytuowane na okregu wokól hali manipulacyjnej w ilosci zaleznej od dokonanych obliczen nasilenia ruchu pasazerskiego i wymaganej przelotowosci z mozliwie krótkim i oslonietym dojsciem z hali do autobusu, przy czym pas jezdny przy okregu hali wiaze sie ze stanowiskami postojowymi, a zewnetrzny '2 79048 w stosunku do tego pasa, drugi pas jezdny obsluguje ruch dojazdowy do stanowisk i wyjazd. Uklad zamykaja dwie drogi, dojazdowa i wyjazdowa, laczace dworzec z komunikacja miejska.Zaleta generalna tego rozwiazania jest uzyskanie bezkolizyjnosci ruchu autobusów i pasazerskiego, mi¬ nimum zajmowanej przestrzeni, a ponadto rozwiazanie to ma bezposredni wplyw na opracowania konstrukcyjne pozostalych czesci dworca autobusowego, optymalna powierzchnie zabudowy i korzystna przelotowosc dworca.Przyklad zastosowania rozwiazania wedlug wynalazku jest przedstawiony na rysunku, objasniajacym szkicowo uklad dworca o osmiu stanowiskach postojowych, przy czym fig. 1 — przedstawia schemat ukladu, a fig. 2 — przekrój pionowy.W ukladzie przedstawionym na rysunkach ruch autobusów odbywa sie przez wjazd 1 nastepnie kierowany jest wewnetrznym pasem 2 na stanowiska 3 postcjowe przy okregu hali 4 manipulacyjnej, po czym po zapel¬ nieniu pasazerami autobusu pasem 5 zewnetrznym kieruje sie ku wyjazdowi 6. Ruch pasazerski kieruje sie przez tunel 7 do hali 4 manipulacyjnej, a nastepnie promieniscie wprost na stanowiska postojowe 3 do autobusu. PL PL