Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.09.1973 Opis patentowy opublikowano: 14.07.1975 78997 Ki. 32b,27/00 MKP C03e 27/00 CZYTELNIA Urzedu Patentowego Mtilij laczpsjisiitij mm\ Twórcawynalazku: Zygmunt Czerwinski Uprawniony z patentu tymczasowego: Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanislawa Staszica, Kraków (Polska) Sposób wytwarzania witrazy Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania witrazy.Znany dotychczas sposób polega na zestawieniu plytek szklanych wedlug projektu plastycznego. Plytki laczy sie za pomoca ksztaltowników olowianych w formie ceowników i dwuceowników, lutujac na zlaczach.Jest to metoda pracochlonna, malo wydajna, poza tym wymaga zuzycia duzych ilosci olowiu. Praca z olowiem jest szkodliwa bardzo dla zdrowia. Z tych to powodów stosowanie witrazy w obecnym budownictwie jest bardzo male, mimo znacznego zapotrzebowania.Celem wynalazku jest wytwarzanie witrazy z wyeliminowaniem ksztaltowników olowianych.Cel ten osiagnieto przez zastosowanie proszków szklanych jako spoiwa kolorowych plytek. Witraz wytworzony sposobem wedlug wynalazku wykonuje sie w ten sposób, ze na tafli bezbarwnego szkla okiennego uklada sie kolorowe plytki szklane wedlug projektu plastycznego. Miedzy plytki wsypuje sie szklany proszek, który spelnia role spoiwa. Proszek koloru ciemnego ma uziarnienie od 0,12 do 1,02 mm. Po ulozeniu wzoru calosc nakrywa sie druga tafla szkla okiennego. Calosc poddaje sie obróbce termicznej ponizej punktu miekniecia szkla okiennego a powyzej temperatury miekniecia proszku szklanego i szkiel kolorowych/Róznica tych temperatur powinna wahac sie w granicach od 30—50°C. W wyniku obróbki termicznej zachodza procesy spiekania i wtapiania szkla witrazowego do szkla okiennego, co powoduje polaczenie poszczególnych elementów skladowych dajac witraz, który nastepnie zostaje poddany procesowi odprezania.Czesc plytek kolorowych mozna zastapic róznokolorowym proszkiem szklanym otrzymanym z rozdrob¬ nionych plytek. Proszkiem tym posypuje sie tafle szkla okiennego wedlug projektu plastycznego. Calosc pokrywa sie druga tafla szkla okiennego. Takprzygotowany witraz poddaje sie obróbce termicznej.Odmiana sposobu wytwarzania witrazy polega na tym, ze do wykonania witrazu uzywa sie tylko jedna tafle szkla okiennego, na której uklada sie plytki kolorowe wedlug projektu plastycznego, miedzy które usypuje sie proszek szklany jako spoiwo, poczem poddaje sie obróbce termicznej.Tak otrzymany witraz posiada wszystkie wlasnosci uzytkowe i artystyczne witrazu wytworzonego sposobem tradycyjnym. Sposób jego wytworzenia daje wiecej mozliwosci kompozycji artystycznych w porówna¬ niu z dotychczasowymi. Poza tym koszty produkq'i sa znacznie nizsze.2 78 997 Sposób wytwarzania witrazy, wedlug wynalazku polega na tym, ze przycieta tafle szkla okiennego uklada sie w formie, która stanowi ramka, zespawana z katownika o zadanych wymiarach witrazu. Nastepnie na tafli szkla okiennego uklada sie plytki szkla kolorowego wedlug projektu plastycznego witrazu. Plytki kolorowe uklada sie tak, aby nie mialy bezposredniego styku, lecz tworzyly szczeliny. Do szczelin wstepnie zasypuje sie poprzez lejek zsypowy proszek szklany o uziarnieniu 0,75 i o zabarwieniu ciemnym. Rozdrobnienie 0,75 ma najnizszy stopien upakowania ze wzrostem temperatury.W przypadku koniecznosci uzyskania w pewnych partiach witrazu powierzchni zmatowialej, wynikajacej z projektu plastycznego, niektóre plytki szkla kolorowego zastepuje sie poprzez wysypywanie proszku szklanego o uziarnieniu drobniejszym wzglednie grubszym zgodnie z projektem. Calosc przykrywa sie druga tafla szkla okiennego i tak przygotowany witraz razem z forma wstawia sie do pieca tunelowego wzglednie komorowego.W piecu witraz zostaje poddany obróbce termicznej w temperaturze powyzej temperatury miekniecia zastosowa¬ nych plytek kolorowych, która winna wynosic 700-740°.W trakcie procesu termicznego zachodzi stopienie poszczególnych plytek kolorowych i proszku szklanego z obiema taflami szkla okiennego. Krzywa obróbki termicznej musi miec zachowany taki ksztalt, azeby ogrzewany witraz z forma mial poczatkowo stopniowy wzrost temperatury, az do temperatury maksymalnej tj. powyzej temperatury miekniecia plytek. Nastepnie stopniowo obniza sie temperature w piecu zgodnie z wymogami technologicznymi gwarantujacymi pelne odprezenie witrazu. Tak otrzymany witraz ma grubosc okolo 9 mm. PL PL