Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.09.1973 Opis patentowy opublikowano: 10.06.1975 78845 KI. 47b, 35/04 MKP F16c 35/04 Twórcywynalazku: Henryk Smieja, Damian Tomas Uprawniony z patentu tymczasowego: Raciborska Fabryka Kotlów „RAFAKO", Racibórz (Polska) Ulozyskowanie górne wirnika obrotowego podgrzewacza powietrza Przedmiotem wynalazku jest ulozyskowanie górne wirnika obrotowego podgrzewacza powietrza.Znane jest ulozyskowanie górne wirnika obrotowego podgrzewacza powietrza, polegajace na tym, ze górna koncówka walu wirnika osadzona jest w lozysku wahliwym, umiejscowionym w stalej obudowie, przesuwnym osiowo wobec tej obudowy od wydluzen cieplnych wirnika.Znane jest równiez ulozyskowanie górne, w którym górna koncówka walu wirnika osadzona jest w lozyskach, wahliwym i kulkowym, które z kolei osadzone sa wtulei, w dolnej czesci posiadajacej element kulisty, osadzony w stalej obudowie, przesuwnej osiowo od wydluzen cieplnych wirnika, oddzialywujaca na górne uszczelnienie promieniowe wirnika.Wady stosowania wyzej wymienionych ulozyskowan sa nastepujace: ulozyskowanie walu jedynie wlozysku wahliwym, osadzonym o stalej obudowie, nie nadaje sie do sterowania górnym uszczelnieniem promieniowym wirnika, natomiast ulozyskowanie walu w dwóch lozyskach wahliwym i kulkowym osadzonych wtulei posiadajacej w dolnej czesci elemet kulisty, osiowo przesuwnej wzgledem stalej obudowy, nie umozliwia stosowania smarowania zanurzeniowego, a tylko smarowanie z wymuszonym obiegiem oleju, poniewaz kon¬ strukcja ta ma usytuowanie zbiornika oleju ponizej obudowy lozysk.Celem wynalazku jest usuniecie wyzej wymienionych wad, przez takie ulozyskowanie górnej koncówki walu wirnika, która oddzialywalaby na górne promieniowe uszczelnienie wirnika, oraz umozliwialo zastosowa¬ nie smarowania zanurzeniowego.Cel ten zostal osiagniety dzieki temu, ze na tulei utwierdzonej od górnej koncówki walu wirnika, posiadajacej dolne wewnetrzne glebokie podtoczenie, w którym umieszczono tuleje ochronna przecieku oleju, na zewnetrznej powierzchni tej tulei osadzono lozysko wahliwe, przesuwne osiowo wzgledem obudowy lozyska, oraz powyzej lozysko kulkowe na zewnatrz z osadzona tuleja z przytwierdzonym zwanym jarzmem, oddzialujace na promieniowe uszczelnienie wirnika.Takie ulozyskowanie górnej koncówki walu wirnika, umozliwilo zastosowanie smarowania zanurzenio¬ wego, zabezpieczylo w znacznym stopniu przed ewentualnym przedostaniem sie oleju do goracej czesci wirnika, oraz umozliwilo oddzialywanie ulozyskowania na górne, promieniowe uszczelnienie wirnika.2 78845 Przedmiot wynalazku przedstwiony jest na rysunku na którym pokazano ulozyskowanie górne walu wirnika, ze smarowaniem lozysk, oraz chlodzeniem wodny, w przekroju podluznym.Na tulei 5, osadzonej na górnej koncówce walu 11, zdolnym glebokim podtoczeniem na umiejscowienie tulei 3 ochronnej przecieku oleju, osadzono lozysko wahliwe 1, przesuwne wzgledem obudowy lozyska 4, oraz wyzej lozysko kulkowie 2, na którym osadzono tuleje 6,.w górnej czesci przytwierdzonym jarzmem 14, oddzia¬ lywujacym przy pomocy dzwigni, na promieniowe uszczelnienie wirnika. Pozycja 8 oznacza uszczelnienie dlawikowe, przed dostaniem sie goracych gazów do lozysk, do którego przyspawano tuleje 3. Pozycja 12 oznacza miejsce podlaczenia olejowskazu, a pozycja 13 krócce podlaczenia instalacji obiegu wodnego doprowa¬ dzajace wode do plaszcza wodnego 7. Pozycja 9 oznaczono pokrywe z tuleja dociskacza lozysk, a pozycja 10 pokrywe zamykajaca otwór montazowy.Dzialanie ulozyskowania polega na tym, ze lozysko wahliwe 1 przenosi sily promieniowe od ruchu obrotowego wirnika i parcia gazów, oraz sily osiowe od wydluzen cieplnych walu 11., natomiast lozysko kulkowe 2 przenosi sily promieniowe od promieniowych uszczelnien wirnika poprzez jarzmo 14 i tuleje 6.Lozyska: wahliwe 1 i kulkowe 2 pracuja w kapieli olejowej, której poziom okresla olejowskaz podlaczony do obudowy 4 w miejscu podlaczenia 12. Ponadto do obudowy 4 jest doprowadzona króccami 13 woda chlodzaca do plaszcza wodnego 7. PL PL