Pierwszenstwo: ^____ Zgloszenie ogloszono: 01.Od 1973 Opis patentowy opublikowano: 30.06.1975 78402 KI. 42r2,13/14 MKP G05d 13/14 CZYTELNIA] Urzedu Pal-r"~- ! foissifi i?' ' 1 Twórcy wynalazku: Ryszard Czarnecki, Andrzej Syfert Uprawniony z patentu tymczasowego: Warszawskie Zaklady Mechaniczne „Delta-WZM", Warszawa (Polska) Odsrodkowy regulator do silnikowych pomp wtryskowych Wynalazek dotyczy odsrodkowego regulatora do silnikowych pomp wtryskowych, posiadajacego co najmniej jedna sprezyne napinana przy pomocy dzwigni obrotów, której maksymalne wychylenie w kierunku wzrostu obrotów silnika wyznacza zderzak w postaci sruby zabezpieczonej przeciwnakretka.W regulatorach tego rodzaju zderzak wyznaczajacy maksymalne nieprzekraczalni wychylenie dzwigni obrotów wkrecony jest w korpus regulatora po jego zewnetrznej stronie. Polozenie tego zderzaka okresla maksymalne obroty silnika przy biegu luzem. Przekroczenie tych obrotów moze spowodowac rozbieganie sie i awarie silnika. W znanych regulatorach zderzak dzwigni obrotów zabezpieczony jest przed zmiana polozenia roboczego przeciwnakretka oraz plomba.Dotychczasowa praktyka eksploatacyjna wykazala, ze takie zabezpieczenie zderzaka dzwigni obrotów przed niepozadana zmiana ustalonego polozenia roboczego jest niedostateczne, zwlaszcza w warunkach nizszej kultury technicznej obslugi silnika, na przyklad w rolnictwie. Znane sa powtarzajace sie przypadki uszkodzen ciagników wskutek zbyt duzych maksymalnych obrotów silnika wynikajacych bezposrednio w sposób oczywisty z niedostatecznego zabezpieczenia zderzaka przed zmiana polozenia.Celem wynalazku jest wyeliminowanie mozliwosci przestawienia zderzaka z polozenia roboczego w kierun¬ ku wzrostu obrotów silnika, przez odpowiednie trwale zabezpieczenie zderzaka przed wykreceniem.Przedstawione zadanie zostalo rozwiazane przez wyposazenie zderzaka w dodatkowe zabezpieczenie przed wykreceniem, które stanowi tulejka nakrecana na zderzak i zagnieciona na nim po ustaleniu jego polozenia roboczego, odpowiadajacego maksymalnemu nieprzekraczalnemu wychyleniu dzwigni w kierunku wzrostu obrotów silnika.Rozwiazanie wedlug wynalazku w sposób skuteczny zabezpiecza silnik przed awaria. Zagnieciona na zderzaku tulejka opiera sie o kolnierz regulatora, uniemozliwiajac tym samym zwiekszenie obrotów silnika przez zmiane polozenia roboczego zderzaka. Zwiekszenie obrotów silnika moze nastapic po zniszczeniu tulejki.Zastosowanie rozwiazania wedlug wynalazku nie wymaga wprowadzenia zadnych zmian w istniejacej konstrukcji regulatora. Jest to bardzo istotna zaleta tego rozwiazania.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedsta¬ wia schematycznie regulator z jego podstawowymi elementami skladowymi oraz fragmentem pompy wtryskowej2 78 402 fig. 2 — szczególy konstrukcyjne fragmentu regulatora, a fig 3 — szczególy rozwiazania dodatkowego zabezpie¬ czenia zderzaka (przekrój zabezpieczenia plaszczyzna A—A zaznaczona na fig. 2).Na walku 1 pompy wtryskowej P umocowana jest glowica regulatora z bezwladnikami 2. Sila odsrodkowa dzialajaca na bezwladniki 2 glowicy przenoszona jest przez, uklad dzwigniowy regulatora na listwe zebata 4, sterujaca dawkowaniem pompy. Strzalka „Stop" wskazuje kierunek ruchu listwy 4 odpowiadajacy zmniejszeniu dawki.Uklad dzwigowy regulatora sklada sie z dzwigni 5 glównej i dzwigni 6 pomocniczej, które sa ulozyskowa- ne na wspólnym sworzniu 7. Dzwignia 5 glówna oraz dzwignia 6 pomocnicza sa polaczone sprezyna 10 ruzruchowa.Pomocnicza dzwignia 6 obciazona jest sprezyna 8 regulacyjna, której napiecie zalezy od polozenia dzwigni 9 napinajacej. Obrót dzwigni pomocniczej 6 ogranicza sruba 11 regulacyjna wkrecona w korpus regulatora.Podczas postoju silnika napieta sprezyna 8 regulacyjna dociska dzwignie 6 pomocnicza do sruby 11, która odizolowuje dzwignie 5 od oddzialywania sprezyny 8. Na dzwignie 5 glówna dziala sprezyna 10 rozruchowa, dociskajac te dzwignie do bezwladników 2 glowicy i jednoczesnie oddalajac górny jej koniec od dzwigni 6 pomocniczej, powoduje tym samym przesuniecie górnego konca dzwigni 5, a zarazem listwy 4 zebatej w polozenie dawki rozruchowej.Po dojsciu silnika do obrotów biegu jalowego, sila odsrodkowa dzialajaca na bezwlddniki 2 glowicy regulatora pokonuje napiecie sprezyny 10 rozruchowej za posrednictwem tulei 3 i odchyla dolny koniec dzwigni 5 w prawo do zetkniecia sie górnej czesci tej dzwigni z wygietym ramieniem dzwigni 6 poprzez sworzen 12 i plaska sprezyne 13. Przesuniecie to daje w efekcie wycofanie listwy zebatej 4 z polozenia dawki rozruchowej do dawki nominalnej.Przy dalszym wzroscie obrotów pompy uklad dzwigniowy pozostaje nieruchomy do momentu kiedy sila odsrodkowa bezwladników 2 nie zrównowazy sily sprezyny 8regulacyjnej. Gdy sila odsrodkowa zrównowazy i nastepnie przewyzszy sile sprezyny 8 regulacyjnej, bezwladniki 2 glowicy przesuwaja (poprzez tuleje 3) dzwignie 5, której górny koniec przesuwa listwe 4 w kierunku wylaczenia dawki paliwa. Maksymalne obroty poczatku wylaczania dawki zaleza od maksymalnego napiecia sprezyny 8, które z kolei zalezy od maksymalnego wychylenia dzwigni 9 napinajacej.Maksymalne wychylenie dzwigni 9 wyznacza zderzak w postaci sruby 15 wkreconej od strony zewnetrznej korpusu regulatora w jego kolnierz i zabezpieczonej przeciwnakretka 16. Zderzak ten ogranicza maksymalne wychylenie dzwigni 14 obrotów, umocowanej po stronie zewnetrznej korpusu regulatora na koncu walka, na którym osadzona jest dzwignia 9 napinajaca.Po ustaleniu roboczego polozenia sruby 15 odpowiadajacego wymaganym maksymalnym obrotom silnika srube te zabezpiecza sie przeciwnakretka 16, a z drugiej strony kolnierza korpusu regulatora nakreca sie na srube 15 cienkoscienna tulejke 17 i zagniata sie ja na splaszczeniach 18 sruby 15, zabezpieczajac tym samym trwale wyregulowane obroty.Na fig. 2 i 3 uwidocznione sa szczególy konstrukcyjne rozwiazania dodatkowego zabezpieczenia zderzaka.Sruba 15 ma dwa splaszczenia 18, na których zagniatana jest tulejka 17. Na fig. 3 pokazano kierunek sily Q zagniatajacej tulejke 17. PL PL