Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 01.06.1973 Opis patentowy opublikowano: 10.06.1975 78387 KI. 60a,13/01 MKP F15b 13/01 Twórcywynalazku: Jacek Nawrocki, Tadeusz Kowalczyk Uprawniony z patentu tymczasowego: Osrodek Badawczo-Rozwojowy Przemyslu Budowy Urzadzen Chemicznych CEBEA, Kraków (Polska) Przeplywowy zawór sterowniczy Przedmiotem wynalazku jest przeplywowy zawór sterowniczy, stosowany szczególnie do sterowania modulowych elementów przyssawnych uchwytów prózniowych transportujacych wielkoplytowe elementy.Znane sa zawory sterowane recznie, które stosowane sa w urzadzeniach do transportu elementów wielkoplytowych. Zawory te kazdorazowo ustawiane sa recznie w zaleznosci od ksztaltu elementu. Skladaja sie z korpusu z gniazdem, w którym umieszczony jest grzybek z uszczelka. Zamykanie zaworu odbywa sie przez pokrecenie pokretlem. Znane sa równiez kurki, które skladaja sie z korpusu z zabudowanym stozkiem dociskowym. Zamykanie lub otwieranie kurków odbywa sie przez zmiane polozenia stozka w stosunku do osi korpusu.Wada znanych zawiesi wyposazonych w opisane zawory lub kurki jest duza pracochlonnosc nastawiania programu sterowania. Ponadto istnieje mozliwosc omylek przy nastawieniu, spowodowana duza iloscia elementów i kombinacji do nastawienia. Dalsza wada to niebezpieczenstwo obslugi, spowodowane niepewnoscia ruchu, poniewaz wystepujace nieszczelnosci powoduja spadek prózni, a tym samym spadek sily nosnej czyli w konsekwencji odpadniecie transportowanego elementu. Przy duzej ilosci programów i drobnym module podzialowym elementów podnoszonych brak jest mozliwosci technicznych do zainstalowania wymaganej ilosci zaworów, poniewaz ograniczaja ich gabaryty.Inna niedogodnosc znanych zaworów i kurków to niska sprawnosc dzialania.Celem wynalazku jest wyeliminowanie wad i niedogodnosci opisanych zaworów i kurków oraz opracowanie nowych zaworów, które zapewniaja pewnosc dzialania i zabezpieczaja latwa i prosta obsluge zawiesi próznio¬ wych wyposazone w te zawory. Dla osiagniecia tego celu postawiono zadanie skonstruowania zaworu umozliwia¬ jacego samoczynne sterowanie zawiesiami z wykorzystaniem zjawiska predkosci przeplywu czynnika gazowego w przewodach.W przeplywowym zaworze sterowniczym wedlug wynalazku jest korpus z cylindrycznym otworem w którym znajduje sie swobodnie umieszczony zamykajacy element. Cylindryczny otwór ze strony dolnej jest zamkniety gniazdem, które stanowi gwintowana kolnierzowa tuleja zaopatrzona w co najmniej jeden rowek usytuowany na powierzchni.czolowej a ze strony górnej jest zamkniety pierscieniem wykonanym najkorzystniej z tworzywa sztucznego i dociskany jest do korpusu za pomoca nakretki.2 78 387 Tak kolnierzowa tuleja jak i pierscien zawieraja kanaly, które lacza zródlo prózni z wnetrzem elementu przyssawnego. Zamykajacy element ma postac bryly obrotowej na przyklad kuli, parabolidy obrotowej scietej, barylki oraz odmiany tych elementów, zas wymiary i ciezar dobrane sa w zaleznosci od rodzaju czynnika przeplywajacego oraz intensywnosci jego przeplywu a ponadto w zaleznosci od srednicy otworu cylindrycznego.Przeplywowy zawór sterowniczy wedlug wynalazku charakteryzuje sie duza pewnoscia dzialania, ponie¬ waz kazda nieszczelnosc w elemencie przyssawnym, w przedmiocie podnoszonym lub na styku elementu przyssawnego z przedmiotem podnoszonym, zostaje samoczynnie likwidowana przez samoczynne odciecie nieszczelnego podzialu od ukladu prózniowego. Przeplywowe zawory zamontowane do zawiesia zapewniaja podnoszenie dowolnych zwartych i nieporowatych elementów o ciezarze jednostkowym do 0,8 kG/cm2 i o róz¬ nej perforacji i róznym rozlozeniu srodka ciezkosci podnoszonych elementów. Zawiesia wyposazone w zawory wedlug wynalazku nadaja sie szczególnie do transportu elementów wielkoplytowych, zwlaszcza elementów nie posiadajacych niezbednej sztywnosci lub wytrzymalosci a takze kruchych, latwo tlukacych sie itp.Technologia wykonania przyplywowych zaworów wedlug wynalazku jest bardzo prosta, poniewaz charakteryzuje sie prosta konstrukcja coz kolei zapewnia prosty i latwy montaz.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku w przekroju osiowym.Korpus 1 wyposazony w cylindryczny otwór 2 jest polaczony od dolu poprzez uszczelke 3 i plyte 4 i za pomoca kolnierzowej tu lej i 5 z elementem przyssawnym 6. Od góry korpus 1 jest wyposazony w pierscien 7, który jest do niego dociskany poprzez podkladke 8 za pomoca nakretki 9. W cylindrycznym otworze 2 jest swobodnie umieszczony zamykajacy element 10. Kolnierzowa tuleja 5 oraz pierscien 7 i nakretka 9 posiadaja kanal 11. Ponadto kolnierzowa tuleja 5 posiada na swojej powierzchni czolowej rowki 12.Po przylaczeniu do zródla prózni górnego kanalu 11 zamykajacy element 10 bedzie spoczywal na dolnym gniezdzie jesli nastapi calkowity kontakt elementu przyssawnego 6 do chwytanego nieuwidocznionego przedmio¬ tu, przy czym rowki 12 umozliwiaja polaczenie z próznia przestrzeni wewnatrz elementu przyssawnego 6. Jezeli zas element przyssawny 6 natrafi na pusta przestrzen, wówczas intensywny przeplyw powietrza w otworze 2 spowQduje podniesienie zamykajacego elementu 10 i docisniecie go do pierscienia 7 i tym samym nastapi odciecie elementu przyssawnego 6 od zródla prózni. PL PL