Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono:30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 30.10.1975 78262 KI.31b\9/00 MKPB22c9/00 Twórcywynalazku: Tadeusz Liwacz, Helmut Kolodziej, Zdzislaw Cynajek, Rudolf Wladacz, Zbigniew Piklikiewicz, Edward Dyrda, Franciszek Badura, Bernard Bak, Antoni Nowak, Wlodzimierz Kotkowski Uprawniony z patentu tymczasowego: Przedsiebiorstwo Projektowania i Wyposazania Zakladów Przemyslu Maszyn i Aparatów Elektrycznych „PROMEL", Gliwice (Polska) Sposób wytwarzania rdzeni, zwlaszcza w stanie wilgotnym Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania rdzeni, zwlaszcza w stanie wilgotnym, wyjmowanie z rdzenicy rdzeni równiez z masy o niskiej wydajnosci oraz wkladanie tych rdzeni do pólform odlewniczych.Znane sa i stosowane sposoby rozdzielnego wytwarzania rdzeni i zmechanizowanego wkladania do pólform odlewniczych. Rdzenie sa zazwyczaj wytwarzane w wydzielonych pmieszczeniach odlewni na specjalnych urza¬ dzeniach a nastepnie w zaleznosci od przyjetej technologii sa suszone lub bezposrednio transportowane na paletach do linii automatycznego formowania na stanowiska zazwyczaj recznego wkladania rdzeni do pólform odlewniczych lub na stanowisko zmechanizowanej operacji ukladania rdzeni, wyposazone najczesciej w prze¬ nosnik walkowy, na którym, na specjalnym przyrzadzie dokonuje sie recznego skladania rdzeni w zespoly.Przyrzad, do skladania rdzeni jest podawany na stól rolkowy, z którego urzadzenie zabiera zespól rdzeni za pomoca glowicy i przenosi nad forma oraz opuszcza w dól, wsadzajac komplet rdzeni do formy. Glowica ma ksztalt skrzyni, wewnatrz której sa zamocowane w dowolnym miejscu elementy zasilajace, podtrzymujace lub ustalajace polozenie rdzeni. Przystosowanie glowicy do montazu rdzeni dowolnego odlewu polegi na zmianie miejsca zamocowania tych elementów oraz na wykonaniu dodatkowych elementów ustalajacych polozenie rdzeni. Zacisk zespolu rdzeni w glowicy jest realizowany za pomoca silowników pneumatycznych i dzwigni.Znane sa równiez sposoby wkladania rdzeni na zasadzie podcisnienia stosowane na urzadzeniu wypo¬ sazonym w ramke pionowa, wypelniona masa o duzej przepuszczalnosci z odwzorowanymi gniazdami rdzenio¬ wymi, do których rdzenie sa wkladane recznie.Wada pierwszego z wymienionych znanych sposobów jest to, ze nie moze byc stosowany do wytwarzania rdzeni w stanie wilgotnym z uwagi na ich mala wytrzymalosc uniemozliwiajaca uzycie zacisku zespolu rdzeni za pomoca ukladu dzwigni mechanicznych i silowników pneumatycznych. Uklad dzwigni i konstrukcja szczek zaciskajacych w glowicy uniemozliwiaja równiez stosowanie znanego sposobu do wytwarzania rdzeni dla odlewów cienkosciennych i to w dodatku bez górnego znaku rdzeniowego przy minimalnych odleglosciach pomiedzy wnekami poszczególnych odlewów w formie.Dalsza niedogodnoscia znanego sposobu jest jego. wplyw na szybkie zuzywanie elementów ustalajacych polozenie rdzeni w glowicy oraz uciazliwa wymiana oprzyrzadowania. Natomiast wada znanego sposobu me¬ chanicznego wkladania rdzeni z zastosowaniem podcisnienia jest ograniczenie zastosowania tylko do form2 78 262 0 pionowej plaszczyznie podzialu. Zasadnicza wada znanych sposobów jest to, ze rdzenie sa wykonywane poza stanowiskiem wkladania rdzeni w zwiazku z czym musza byc recznie umieszczane w urzadzenie do wkladania rdzeni.Celem wynalazku jest wyeliminowanie znanych niedogodnosci a zwlaszcza opracowanie sposobu umozli¬ wiajacego wykonywanie rdzeni w stanie wilgotnym równiez z masy formierskiej o niskiej wytrzymalosci przy równoczesnym wyeliminowaniu transportu rdzeni a tym samym zmniejszeniu powierzchni produkcyjnej.Postawione zadanie zostalo rozwiazane dzieki temu, ze przy wytwarzaniu rdzeni, zwlaszcza w stanie wilgotnym z masy rdzeniowej, wprowadzonej do rdzenicy przez wstrzeliwanie sprezonym powietrzem z do¬ prasowaniem od dolu pod cisnieniem, rdzenie równiez z masy o niskiej wytrzymalosci sa wyjmowane z rdzenicy i wkladane do odlewniczej pólformy za pomoca ssawek dzialajacych na zasadzie podcisnienia.Sposób wedlug wynalazku umozliwia stosowanie do wytwarzania rdzeni z róznych mas a w szczególnosci z masy formierskiej o niskiej wytrzymalosci, przy uzyskaniu duzej dokladnosci wkladania rdzeni do formy odlewniczej. Eliminuje transport rdzeni i prace reczna pozwalajac na zwiekszenie wydajnosci pracy oraz zmniejszenie powierzchni produkcyjnej.Wynalazek jest objasniony na przykladzie wykonania pokazanym na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenia odlewnicze w widoku z góry, fig. 2 przedstawia urzadzenie do wsadzania rdzeni w przekroju po¬ przecznym, zas fig. 3 w przekroju podluznym.Rdzenice 1 przygotowuje sie do wypelnienia masa formierska a mianowicie oczyszcza pneumatycznie i napyla ochronnym srodkiem oddzielajacym mase rdzeniowa od korpusu. Nastepuje wypelnianie wnek rdzenicy 1 przez pneumatyczne ustrzeliwanie masy rdzeniowej na strzelarce 2 a po obrocie za pomoca karuzelowego urzadzenia 3 na stanowisko 4 nastepuje doprasowanie masy rdzeniowej od dolu rdzenicy 1 pod wysokim cisnieniem. Karuzelowe urzadzenie 3 przekazuje rdzenice 1 nad wózkowy przenosnik 5. Tu nastepuje zgrubne wycentrowanie dolnej formierskiej skrzynki 6 za pomoca znanego centrujacego ukladu 7 po czym nastepuje dokladne wycentrowanie rdzenicy 1, zamocowanej na urzadzeniu 3. Do dokladnego centrowania sluzy znany centrujacy uklad 8.Wibrator 9 ulatwia oddzielanie rdzeni od rdzenicy 1, które po wypchnieciu za pomoca znanego me¬ chanizmu 10 podawane sa pod ssawki 11 zamocowane do glowicy 12. Po uzyskaniu wymaganego podcisnienia w ssawkach 11 za posrednictwem kolektora 13 podlaczonego do prózniowej pompy .14 nastepuje podnoszenie glowicy 12 wraz z rdzeniami ponad rdzenice 1 za pomoca znanego podnoszacego mechanizmu 15. Urzadzenie karuzelowe 3 dokonuje obrotu wraz z oprózniona rdzenica 1 po czym nastepuje powolne opuszczanie glowicy 12 wraz z.rdzeniami do ustawionej pod nia na przenosniku wózkowym 5 skrzynki formierskiej 6. Po opuszczeniu glowicy 12 wyrównuje sie cisnienie w ukladzie co powoduje zwolnienie rdzeni. W obiegu znajduja sie trzy rdzenie 1, co umozliwia wykonywanie wszystkich operacji technologicznych w calym ukladzie równoczesnie, przy czym przy przejsciu urzadzenia karuzelowego z jednego stanowiska na drugie sa wykonywane operacje pomocnicze jak automatyczne czyszczenie i natryskiwanie przed zapelnieniem wneki formy. PL