Uprawniony z patentu: Collo Gesellschaft mit beschrankter Haftung, Bornheim—Hersel (Republika Federalna Niemiec) Filtr gazowy Przedmiotem wynalazku jest filtr gazowy, zwlaszcza do filtrowania powietrza zawierajacego gazowe materialy obce lub szkodliwe, zlozony z luznej warstwy drobno ziarnistego materialu fil¬ trujacego.Znane sa rózne materialy do filtrowania gazów, stosowane w luznej warstwie w postaci ziaren. W przepuszczajacej gaz przestrzeni filtru umieszczona jest bardziej lub mniej gruba luzna warstwa ma¬ terialu filtrujacego tak, ze filtrowany gaz przeply¬ wa przez te warstwe, a odfiltrowane materialy sa zatrzymywane i usuwane. Przekladem jest znany filtr z weglem aktywowanym, szeroko stosowany do filtrowania gazów, glównie ze wzgledu na moz¬ liwosci absorbcyjne wegla aktywowanego.Pomimo szerokiego rozpowszechnienia, filtry z wegla aktywowanego nie sa wolne od wad. Ich wada jest po pierwsze to, ze wegiel aktywowany juz przy umiarkowanych obciazeniach mechanicz¬ nych ma tendencje do scierania sie. Zwiazane z tym zabrudzenie jest uciazliwe i nieprzyjemne glównie przy stosowaniu filtra w gospodarstwie do¬ mowym na przyklad wwyciagach kuchennych, gdzie filtr musi byc okresowo wymieniany. Ponadto drobny, starty pyl weglowy moze wydostawac sie z filtru wraz z filtrowanym gazem. Ponadto ist¬ nieje niebezpieczenstwo, ze luzna warstwa wegla aktywowanego przesuwac sie bedzie w swym za¬ mocowaniu mechanicznym, przez co powstaja drogi obejsciowe, którymi filtrowany gaz przeplywa bez 10 15 25 stykania sie z weglem aktywowanym. Aby usunac te niedogodnosc proponowano stosowac w wycia¬ gach kuchennych wklady filtrujace, w których ziarnisty wegiel aktywowany umieszczony jest w perforowanym pojemniku kartonowym, przy czym pojemnik taki ma ksztalt trapezowy w przekroju a w wyciagu umieszczonych .jest kilka takich po¬ jemników.Filtr z wegla aktywowanego ma ograniczona zy¬ wotnosc i dlatego musi byc wymieniany w regu¬ larnych odstepach czasu, na 'przyklad co szesc do dwunastu miesiecy. Ponadto ma on te wade, ze zdolnosc pochlaniania wegla aktywowanego jest za¬ lezna od temperatury, a pochloniete materialy sa ponownie uwalniane przy podgrzaniu filtra do tem¬ peratury 40—50°C.Do usuwania gazów, par, zapachów i tak dalej z gazów, na przyklad z powietrza, stosowane sa równiez filtry katalityczne, za pomoca których uzy¬ skuje sie katalityczna przemiane usuwanych gazów materialów nawet w temperaturze pokojowej. Zna¬ ny jest filtr, w którym jako material nosny dla dzialajacego katalitycznie ukladu redukcyjno- utle¬ niajacego zastosowane jest drobnoporowate, hydro- filowe, otwartokomórkowe tworzywo piankowe, w którego komórkowym szkielecie umieszczone sa ka¬ talizatory ukladu redukujaco-utleniajacego. Jako uklad redukujaco-utleniajacy stosowane sa glównie tlenki metali wielowartosciowych jak mangan, ze¬ lazo, miedz, kobalt, nikiel jak i srebra. Tlenki te 7795277952 sa ewentualnie wraz z materialami pochlaniajacy¬ mi, na przyklad z weglem aktywowanym, dodawa¬ ne w postaci drobnoziarnistej do surowej mieszani¬ ny tworzywa piankowego, na skutek czego po spie¬ nieniu sa trwale wbudowane w szkielet komórko¬ wy tworzywa piankowego.Badania wykazaly, ze tego typu filtr, stosowany w postaci pasm lub plyt, nadaje sie do usuwania zapachów, zwlaszcza do usuwania z powietrza nie¬ przyjemnych zapachów i szkodliwych substancji na przyklad produktów rozkladu bialka nawet w tem¬ peraturze pokojowej.Celem wynalazku jest opracowanie filtru luzno- warstwowego, który nie ma wad znanych filtrów z wegla aktywowanego, a zadania techniczne pro¬ wadzace do tego celu polega na znalezieniu mate¬ rialu, który powinien miec zwiekszona zdolnosc filtrowania i zwiekszona trwalosc, a jego opór fil¬ trowania powinien byc mniejszy i mozliwy do re¬ gulowania w prosty sposób odpowiednio do kon¬ kretnych warunków.Zadanie to zostalo rozwiazane wedlug wynalazku w ten sposób, ze luzna warstwa filtracyjna sklada sie z drobnych, otwartoporowatych czastek tworzy¬ wa piankowego w postaci platków lub granulek, zawierajacych pochlaniajace i/lub dzialajace katali¬ tycznie materialy ukladu redukujaco-utleniajacego.Wielkosc czastek tworzywa piankowego jest ko¬ rzystnie taka, ze czastki te przynajmniej w prze¬ wazajacej czesci, maja wielkosc ponizej 10 mm.Luzna warstwa filtrujaca sklada sie korzystnie z mieszaniny czastek tworzywa piankowego o róz¬ nych wielkosciach, przy czym przewazajaca czesc tych czastek ma wielkosc 3—5 mm. Srednia wiel¬ kosc czastek tworzywa piankowego moze byc rózna zaleznie od przeznaczenia filtru. Zwykle wynosi ona 0,3—4 mm, korzystnie 0,5—2 mm.Jako srodek pochlaniajacy, w luznej warstwie filtrujacej jest domieszany wegiel aktywowany, w ilosci 10—40% objetosciowo, korzystnie 15—25%.Stosunek objetosciowy tworzywa piankowego do wegla aktywowanego wynosi zgodnie z powyzszym korzystnie od 3:1 do 4:1, co odpowiada stosunko¬ wi wagowemu jak 1:3 do 1:4.Okazalo sie, ze z drobnoziarnistym tworzywem piankowym drobnoziarnisty material pochlaniajacy, jak przede wszystkim rozkruszony. lub zmielony wegiel aktywowany, daje sie mieszac w duzych ilosciach a zdolnosc pochlaniania i przyczepnosc platkowego lub granulkowego tworzywa piankowe¬ go jest tak duza, ze drobnoziarnisty lub pylowy wegiel aktywowany jest praktycznie calkowicie przyjmowany przez tworzywo piankowe i zwiazany z nim mechanicznie oraz wiazany przez sily po¬ wierzchniowe (sily van der Waalsa) tak, ze do roz¬ dzielenia tych materialów nie dochodzi nawet przy poddaniu warstwy filtrujacej duzym obciazeniom mechanicznym.Szczególnie korzystne parametry zdolnosci po¬ chlaniania i przyczepnosci tworzywa piankowego uzyskuje sie, gdy przynajmniej wieksza czesc wegla aktywowanego ma wielkosc ziarna znacznie mniej¬ sza, niz srednia wielkosc porów tworzywa pianko¬ wego a tworzywo piankowe stosowane jest w po¬ staci platków, otrzymanych przez rozrywanie miek¬ kiej pianki w urzadzeniu platkujacym. Takie two¬ rzywo piankowe ma szczególnie nierówna, chropo¬ wata i postrzepiona strukture, umozliwiajaca bez- spoiwowe zwiazanie czastek wegla na platkach 5 tworzywa piankowego. Istnieje ponadto mozliwosc stosowania, ewentualnie w mieszaninie z miekkimi platkami, srednio twardych czastek tworzywa pian¬ kowego, otrzymanych przez mechaniczne rozdrob¬ nienie i przesianie piankowego tworzywa srednio io twardego i twardego.Polaczenie na przyklad miekkich platków tworzy¬ wa piankowego lub granulek tego tworzywa z drohnoczastkowym weglem aktywowanym, przy czym wegiel jest calkowicie lub przynajmniej 15 w przewazajacej czesci osadzony na tworzywie piankowym, daje filtr luznowarstwowy, który pod róznymi wzgledami ma znakomite wlasciwosci. W mieszaninie takiej wegiel aktywowany jest tak zwiazany na tworzywie piankowym, ze uniemozli- 20 wione jest oddzielenie sie drobnoziarnistego lub pylowego wegla aktywowanego. Poniewaz wegiel aktywowany jest ponadto zawarty w czastkach tworzywa piankowego nie moze nastepowac scie¬ ranie wegla aktywowanego nawet przy silnych ru- 25 chach wirowych lub wstrzasach w luznej warstwie filtrujacej. Zwlaszcza ma to znaczenie wtedy, gdy filtr wedlug wynalazku jest stosowany w pomiesz¬ czeniach w urzadzeniach przenosnych, na przyklad w urzadzeniach do filtrowania powietrza wykona- 30 nych na zasadzie elektrycznych urzadzen ogrzew¬ czych.Dalsza istotna zaleta filtru wedlug wynalazku polega na tym, ze dzieki zmieszaniu wegla akty¬ wowanego z drobnoziarnistym tworzywem pianko- 35 wym opory filtrowania sa znacznie zmniejszone w porównaniu ze zwyklymi filtrami z wegla aktywo¬ wanego. Dzieki temu grubosc luznej warstwy fil¬ trujacej moze byc wieksza, co zwieksza droge fil¬ trowania i wydluza czas styku pomiedzy filtrowa- 40 nym medium a materialem filtrujacym. Zdolnosc filtracyjna jest ponadto polepszona przez zwieksze¬ nie aktywnej powierzchni filtru, co uzyskane jest przez zastosowanie drobnoziarnistego, mniej lub bardziej postrzepionego tworzywa piankowego. W 45 filtrze luznowarstwowym wedlug wynalazku mate¬ rial warstwy filtrujacej pod dzialaniem przeplywa¬ jacego przez filtr pod cisnieniem czynnika, moze ewentualnie wykonywac ruchy wirowe bez wyste¬ powania przy tym scierania lub rozdzielania ma¬ so terialów warstwy, a takie ruchy wirowe polepsza¬ ja styk pomiedzy filtrowanym czynnikiem a mate¬ rialem filtrujacym i powoduja, ze w filtrze powsta¬ ja ciagle nowe drogi filtrowania i powierzchnie stykowe dla filtrowanego czynnika. 55 Wedlug korzystnego przykladu wykonania wyna¬ lazku filtr zawiera katalitycznie dzialajace mate¬ rialy ukladu redukujaco-utleniajacego, umieszczo¬ ne w luznej warstwie obok materialów dzialaja¬ cych pochlaniajaco. Te katalitycznie dzialajace ma- 60 terialy sa korzystnie osadzone w tworzywie pian¬ kowym, to znaczy sa dodane przy wytwarzaniu tworzywa piankowego do surowej mieszaniny przed spienieniem, dzieki czemu sa one zawarte w tworzywie piankowym. Istnieje jednak równiez 65 mozliwosc by katalitycznie dzialajace materialy lub5 inne dodatki byly zmieszane w postaci drobnoziar¬ nistej z materialem luznej warstwy tak, ze podob¬ nie jak wegiel aktywowany sa osadzone w porach tworzywa piankowego. W filtrze tego typu zawarty jest rozdrobniony wegiel aktywowany oraz w kon¬ takcie z nim osadzone na tworzywie piankowym katalitycznie dzialajace materialy ukladu redukuja- co-utleniajacego, na skutek czego zwiazane absorp¬ cyjnie przez wegiel aktywowany odfiltrowane ma¬ terialy znajduja sie w obszarze dzialania kataliza¬ torów i dlatego moga byc z niego usuwane na dro¬ dze chemicznej.Istotne dla dzialania filtru wedlug wynalazku jest przy tym przedluzona zdolnosc akumulowania filtru, to jest zdolnosc przedluzenia dzialania two¬ rzywa piankowego i zawartego w niim wegla akty¬ wowanego okreslona przez zdolnosc usuwania, jaka posiadaja materialy katalityczne ukladu redukiija- co-utleniajacego.Badania wykazaly, ze szczególnie korzystna zdol¬ nosc akumulowania i zdolnosc usuwania uzyskiwa¬ na jest gdy zawartosc wegla aktywowanego w two¬ rzywie piankowym wynosi w przyblizeniu 20—25% objetosciowo i gdy zawartosc katalitycznie dziala¬ jacych materialów ukladu redukujaco-utleniajacego w odniesieniu do . ciezaru tworzywa piankowego, wynosi 5—18% wagowo.Filtr tego typu wykazuje doskonale wlasciwosci zwlaszcza przy filtrowaniu i usuwaniu przez utle¬ nianie zapachów kuchennych j. cuchnacych gazów z powietrza, glównie zawierajacych^ siarke i azot takich. jak produkty rozkladu bialka, akroleina, produkty rozkladu weglowodorów, aldehydy, keto¬ ny i weglowodory.Filtr wedlug wynalazku stanowi zatem niezwy¬ kle skuteczne urzadzenie filtrujace, w którym ma¬ terialy pochlaniajace oraz materialy chemicznie czynne ukladu redukuj aco-utleniajacego zawarte sa w duzym rozdrobnieniu, w styku ze soba, i który ma niezwykle duza skuteczna powierzchnie filtru¬ jaca, zwiekszona jeszcze przez zastosowanie plat¬ ków i zwiazanego z tym postrzepienia tworzywa piankowego. Usuwanie obsorpcyjne i przez utle¬ nianie gazowych materialów szkodliwych i cuch¬ nacych daje sie przy tym przeprowadzic w niskich temperaturach, zwlaszcza w zakresie temperatur pokojowych.Szczególne zalety ma zatem stosowanie filtru we¬ dlug wynalazku w gospodarstwie domowym, na przyklad w chlodziarkach, w wyciagach kuchen¬ nych, do usuwania zapachów z pomieszczen miesz¬ kalnych, publicznych i produkcyjnych, w urzadze¬ niach wentylacyjnych oraz klimatyzacyjnych i tak dalej.Jak juz wspomniano dzialajace katalitycznie ma¬ terialy skladajace sie z metali ciezkich, hydratów lub tlenków metali, na przyklad z tlenków zelaza, manganu, kobaltu, niklu, miedzi, srebra i tak dalej sa korzystnie zawarte w tworzywie piankowym tak, ze w duzym rozdrobnieniu sa zwiazane w szkiele¬ cie komórkowym tworzywa piankowego.Dla dzialania katalitycznego w niskich tempera¬ turach istotne jest glównie to, ze filtr podczas sto¬ sowania ma okreslona minimalna wilgotnosc, aby zapewnic optymalna sprawnosc filtru wystarcza 6 jednoezasteczkowa warstewka wody. Ponadto, re¬ akcja katalityczna jest zwiazana z okreslanym za¬ kresem wspólczynnika kwasowosci pH filtru. Przy¬ kladowo uklad redukujaco-utleniajacy z tlenków 6 zelaza, manganu i miedzi, przy równoczesnej obec¬ nosci jonów wapnia jest szczególnie skuteczny w zakresie wartosci pH 8—8,5, natomiast uklad redu¬ kujaco-utleniajacy z tlenków zelaza, manganu, ko¬ baltu lub niklu ma szczytowa skutecznosc dziala¬ lo nia w zakresie wartosci pH 2,4^2,6. Uklady te i wymienione zakresy wartosci — pH uzyskuje sie przez odpowiednie dodatki przy wytwarzaniu two¬ rzywa piankowego.Zawartosc katalitycznie dzialajacych materialów 15 w tworzywie piankowym wynosi korzystnie 5—18% wagowo, najkorzystniej 5—10% wagowo w odnie¬ sieniu do ciezaru tworzywa piankowego. W posta¬ ci platków stosuje sie przykladowo miekkie, otwartoporowe i hydrofilowe tworzywo piankowe 20 poliuretanowe, chociaz nadaja sie inne hydrofilo¬ we tworzywa piankowe jak na przyklad tworzywa piankowe na bazie alkoholu poliwinylowego lub tworzywa piankowe, na bazie zywicy fenolowej.Istnieje równiez mozliwosc, by do tworzywa 25 piankowego zamiast lub dodatkowo do wegla ak¬ tywowanego dodawac dalsze materialy, na przy¬ klad pochlaniajace, zwlaszcza bentonit, przyklado¬ wo w ilosci do 10% objetosciowo w odniesieniu do objetosci tworzywa piankowego, lub podobne ma- 30 terialy, na przyklad katalitycznie dzialajace ma¬ terialy ukladu redukujaco-utleniajacego, w ilosci do 18% wagowo w odniesieniu do ciezaru tworzywa piankowego.Wedlug wynalazku material filtrujacy wytwarza 35 sie korzystnie w ten sposób, ze tworzywo pianko¬ we, którym jest na przyklad otwartokomórkowe hydrofilowe tworzywo piankowe (pianka poliureta¬ nowa) , z zawartymi w nim katalitycznie dziala¬ jacymi materialami ukladu redukujaco-utleniajace- 40 go, rozrywa sie za pomoca urzadzenia platkujace¬ go lub podobnego a otrzymane platki przesiewa sie przez sito o szerokosci oczka 10 mm. Material przechodzacy przez sito zawiera miekkie, elastyczne platki o wielkosci maksymalnej 10 mm, przy czym 45 znaczna czesc platków jest mniejsza niz 10 mm.Tak uzyskana mieszanine platków miesza sie na¬ stepnie w stosunku objetosciowym od 3:1 do 4:1 z pokruszonym weglem aktywowanym, co korzyst¬ nie dokonywane jest za pomoca mieszadel mecha- 50 nioznych.Wegiel aktywowany ma korzystnie wielkosc zia¬ ren ponizej 3 mm, na przyklad 1^2 mm, przy czym znaczna czesc wegla aktywowanego ma wiel¬ kosc ziaren w zakresie 30—100 mm. 55 Jaik juz wspomniano filtr wedlug wynalazku ma wielostronne zastosowanie. Mozna go stosowac zwlaszcza tam, ''gdzie dotychczas stosowano filtry z wegla aktywowanego. Filtr wedlug wynalazku znajduje zastosowanie zwlaszcza do usuwania nie- 60 przyjemnych zapachów lub podobnych niepozada¬ nych lub szkodliwych gazów z powietrza i smaze¬ nia, dymu tytoniowego, par alkoholu i wyziewów ludzkich z powietrza. Przy filtrowaniu powietrza lub podobnych gazów korzystne jest stosowanie 65 miekkich platków tworzywa piankowego, zwlaszcza77952 poliuretanu, których ciezar nasypowy wynosi 10—100 g/l, korzystnie 30—60 g/l. Do usuwania produktów rozkladu bialka, zaleca sie dodatek be- tonitu w tworzywie piankowym.Wynalazek jest przedstawiony w przykladach wy¬ konania.Przyklad I. W celu wytwarzania katalitycz¬ nie dzialajacego, hydrofilowego, miekkiego i otwar- t©komórkowego tworzywa piankowego, 125 czesci wagowych polimerowego produktu z etylenodwu- aminy z tlenkiem propylenu i tlenkiem etylenu i 125 czesci wagowych mieszaniny tlenku polipro¬ pylenu i tlenku etylenu neutralizuje sie 25 czescia¬ mi, wagowymi 10-cio procentowego kwasu siarko¬ wego. Dodaje sie nastepnie 50 czesci wagowych, proszku bentonitu, 15 czesci wagowych odwodnio¬ nego krzemianu glinu sita molekularnego 3 czesci wagowe wody, 2 czesci wagowe soli cynawej kwasu heptanokarboksylowego, 9,6 czesci wagowe nadman¬ ganianu potasu, 6,9 czesci wagowe zasadowego weglanu miedzi, po czym równomiernie mieszajac doprowadza sie do temperatury 20°C. Do uzyskanej mieszaniny dodaje sie 60 czesci wagowych toluileno dwuizocyjanianu i miesza az do uzyskania konsy¬ stencji smietany poczem wjefwa sie w chlodzone naczynie. Twlorzy sie przy tym szybko lekka, miekka i elastyczna pianka, która utwardza sie w temperaturze w przyblizeniu 50°C i w czasie go¬ dzinnego przetrzymywania w suszarce.Tak utworzona pianka poliuretanowa, która jako katalitycznie dzialajace materialy zawiera zwiazane W swym szkielecie komórkowym tlenek manganu i tlenek miedzi, rozdrabnia sie nastepnie za pomo¬ ca urzadzenia platkujacego i przesiewa przez sito o szerokosci oczka 10 mm. Przesiany material za¬ wiera czastki mniejsze niz 10 mm, przy czym prze¬ wazajaca czesc platków ma wielkosc w zasadzie 2—5 mm.Otrzymany w ten sposób material platkowy mie¬ sza sie nastepnie w mieszadle z drobnd pokruszo¬ nym weglem aktywowanym, przy czym dodatek wegla aktywowanego wynosi 25°/o objetosciowo w stosunku do objetosci niesplatkowanego tworzywa piankowego. Wielkosc ziaren wegla aktywowanego wynosi ponizej 1 mm, korzystnie 50^m—1 mm.Otrzymana mieszanine umieszcza sie w prze¬ puszczalnym dla gazów pojemniku, przy czym gru¬ bosc luznej warstwy filtrujacej dostosowuje sie do konkretnego przeznaczenia filtru.Poniewaz platki tworzywa piankowego sa miek¬ kie i elastyczne mieszanine luznej warstwy filtru¬ jacej mozna bardziej lub mniej silnie sprasowac a przez wielkosc sprasowania reguluje sie w sto¬ sunkowo szerokich granicach opór filtrowania.Filtr taki nadaje sie szczególnie dobrze do fil¬ trowania gazów, zwlaszcza powietrza, zawierajace¬ go obce materialy gazowe takie jak na przyklad nieprzyjemne zapachy, dym tytoniowy, opary al¬ koholu, wyziewy ludzkie i zwierzece, siarkowodór, dwutlenek siarki i podobne.Przyklad II. Zamiast wymienionego w przy¬ kladzie I poliuretanowego tworzywa piankowego stosuje sie tworzywo piankowe o nastepujacym skladzie: 20 10 czesci wagowych 10 0,02 0,04 0,10 0,60 3,60 1,20 2,20 3,60 2,40 0,70 1,20 8 glikol polioksypro- pylenowy produkty kondensacji z tlenku etylenu i tlenki propylenu z etyleno- dwuamina kwas siarkowy nadtlenek wodoru gliceryna chlorek metylenu bentonit drobno zmielony, ponizej 50 (Lim, na przyklad ponizej lO^m potaz sito molekularne materialy katalityczne ukladu redukujaco- -utleniajacego, a miano¬ wicie wodzian tlenku manganu tlenek miedziawy wodzian tlenku zelazowego tlenek cynku toluileno dwuizocyjainion 34,66 czesci wagowych 15,0 czesci wagowych 30 Platkowanie tego tworzywa piankowego i miesza¬ nie go z weglem aktywowanym przeprowadza sie tak jak w przykladzie I.Przyklad III. Do surowej mieszaniny pian¬ kowego tworzywa poliuretanowego z przykladu II 35 dodaje sie jeszcze 5—20, korzystnie 8—15 czesci wagowych wegla aktywowanego o ziarnistosci po¬ nizej 3 mm, korzystnie ponizej 1 mm, który pod¬ czas spienienia wraz z innymi dodatkami ziarnisty¬ mi zostaje zwiazany w szkielecie komórkowym 40 tworzywa,piankowego.. ; Tak wytworzone miekkie tworzywo piankowe na¬ stepnie platkuje sie i przesiewa na wymiar 10 mm poczem miesza sie z weglem aktywowanym jak po¬ dano w przykladzie I. 45 Istnieje równiez mozliwosc by material sypki, opisanego typu, skladajacy sie z otwartoporowych, hydrofilowych czastek tworzywa piankowego w po¬ laczeniu z innymi dodatkami, na przyklad z mie¬ szaniny platków tworzywa piankowego i ziarniste- 50 go wegla aktywowanego i zawierajacy katalitycz¬ nie dzialajace materialy, byl zawarty pomiedzy dwiema warstwami wlóknistymi i scisniety lub zszyty z nimi. Okazalo sie bowiem, ze platki two¬ rzywa sztucznego z wymienionymi dodatkami daja 55 sie zaskakujaco dobrze zszywac z warstwami wlók¬ nistymi, przy czym stosuje sie lekkie i cienkie, porowate warstwy wlókniste o ciezarze 50— 200 g/m2, korzystnie 80—120 g/m2 bez obawy, ze zeszyty pomiedzy tymi wlóknistymi warstwami 60 sypki material wysypie sie z tak wykonanego wkladu filtru. Zeszycie mieszaniny sypkiego ma¬ terialu umozliwia otrzymanie, zaleznie od grubosci, bardziej lub mniej gietkiego, a zarazem silnie po¬ rowatego korpusu, filtru, który rna niezwykle duza 65 skuteczna powierzchnie filtrujaca a jego opór sta-77*52 10 Wlany dla powietrza daje sie regulowac w szero¬ kich granicach przez dobór rodzaju i wielkosci plaitków oraz przez dobór gestosci i grubosci zszy¬ tej warstwy platków. Grubosc warstwy zszytego pomiedzy wlóknistymi warstwami sypkiego mate¬ rialu wynosi na przyklad 5—30 mm, korzystnie 10—20 mm.Jako warstwy wlókniste nadaja sie warstwy z wlókien naturalnych lub syntetycznych zwlaszcza z wlókien celulozowych, bawelnianych, poliakrylo- wych, poliamidowych lub z polichlorku winylu i podobnych, które przy ciezarze 50—200 g/m2 maja grubosc 0,5—3 mm, korzystnie 1—2 mm. Dlugosci wlókien sa dostosowane do zadanej grubosci kor¬ pusu filtru. Zwykle dlugosc wlókien wynosi 40— 130 mm. Liczba przekluc zszycia na 1 cm2 wynosi w przyblizeniu 20—100, korzystnie 40—80.Zszycie wykonuje sie w ten sposób, ze na war¬ stwe wlóknista, na przyklad warstwe celulozowa o ciezarze 80—100 g/cm2 i ogrubosci na przyklad 1—2 mm nanosi sie mieszanine platków tworzywa piankowego (z zawartymi katalizatorami) i wegla aktywowanego warstwa na wysokosc 10—50 mm, korzystnie 15—30 mm, po czym nalozony sypki ma¬ terial wygladza sie na przyklad za pomoca noza drukarskiego. Po zalozeniu wlóknistej warstwy przykrywajacej, która korzystnie odpowiada spod¬ niej warstwie wlóknistej, caly korpus filtra zostaje jedno- lub dwustronnie zszyty za pomoca znanych urzadzen, przy czym liczba przekluc na 1 cm2 wy¬ nosi 20—100. Zszycie jest wykonywane przykladowo tak, ze grubosc warstwy sypkiego materialu zosta¬ je nieco zmniejszona przez bardziej lub mniej ela¬ styczne scisniecie platków tworzywa piankowego.W ten sposób reguluje sie porowatosc a zatem zdolnosc przepuszczania powietrza przez filtr oraz wtirzymalosc wkladu filtru.Przez zszycie uzyskuje sie wklad filtru w po¬ staci plata tasmy lub plyty, która mozna nastepnie podzielic na oddzielne filtry plytkowe.Aby przy poprzecznym cieciu korpusu filtra w postaci plata lub plyty uniknac wykruszenia sie materialu platkowego lub ziarnistego w miejscu przeciecia, na obrzezach korpusu filtru wykonane sa tasmowe obszycia, zwlaszcza z miekkiego i ela¬ stycznego tworzywa piankowego. Ponadto tasmy ta¬ kie moga byc wszyte w szerokosci aby wzmocnic tak powstala mate.Istnieje mozliwosc laczenia jedna za druga lub jedna na drugiej wielu cienkich chust lub plyt filtru, przez co otrzymuje sie filtr wielowarstwo¬ wy, którego grubosc jest wielokrotnoscia grubosci poszczególnych warstw filtru.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia wklad filtru w przekroju^ a fig. 2 wklad filtru z obszyciem brzegowym w widoku perspektywicznym.Pomiedzy dwiema warstwami wlóknistymi 10 i 11 z wlókien naturalnych lub syntetycznych zszyty jest plytkowo-zliarnisty czynny material filtrujacy.Warstwy wlókniste maja korzystnie ciezar 80— 120 g/m2. Czynny material filtrujacy zawiera plat¬ ki 12 tworzywa piankowego zawierajacego katali¬ tycznie dzialajace materialy ukladu redukujaco- -utleniajacego. Wielkosc paafkdw 12 jest ranfejua niz 10 mm, przy czym znaczna ich ilosc ma wiel¬ kosc w zakresie 1—5 mm. Platki tworzywa pianko¬ wego sa zmieszane z drobnoziarnistym roaterialema 5 pochlaniajacym, przy czym po zmieszaniu ziarna 13 tego materialu sa rozmieszczone w otwartych porach tworzywa gpianfcowego i na porozrywanych sciankach komórek. Zszycie materialu filtrujacego, umieszczonego pomiedzy warstwami wlóknistymi 10 io i 11 wykonywane sa za pomoca znanych urzadzen, przy czym przez material platkowo-ziarnisty prze¬ ciagniete sa wlókna warstw wlóknistych W i U.Na skutek tego, ze wlókna obu warstw wlóknistych sa zahaczone ze soba i z platkami tworzywa pian- 15 kowego uzyskano zwarty; a jednak porowaty kor¬ pus filtru, w którym material plaifóoowo-ziamiBty jest tak zwiazany, ze nie moze sie wykruszac.Liczba przekluc 15 na 1 cm2 wynosi korzystnie 20—10©. 20 Jesli ksztaltki filtru wedlug wynalazku sa przy¬ ciete na przyklad w postaci prostokatnych plytek, wówczas na ich brzegach moze nastepowac wy¬ kruszanie sie zszytego materialu drobnoziarnistego.Aby tego uniknac jak pokazano na fig. 2 zastoso- 25 wane jest brzegowe obszycie 16. Obszycie 16 wy¬ konane jest z waskich listew tworzywa piankowe¬ go które sa nalozone na krawedzie dolnej warstwy wlóknistej 11. Przestrzen pomiedzy tymi listwami zapelniana jest materialem platkowonziamistyra, 30 po czym na zrównany sypki materia! nalozona jest górna warstwa wlóknista 16 a nastepnie calosc jest zszyta w opisany sposób. Zostaja przy tym przeszyte równiez listwy obszycia 16 pomiedzy obie¬ ma warstwami wlóknistymi 10 i 11. 35 W celu zwiekszenia wytrzymalosci na rozciaga¬ nie i stabilnosc ksztaltu wkladu filtru, wklad fil¬ tru Jest wyposazony we wkladki wzmacniajace, na przyklad w dodatkowe warstwy wlókniste lufo wkladki z porowatej tkaniny wszyte we wklad fil- 4o tru. Wkladki te sa wlozone w warstwe platków i/lub przylozone plasko na warstwy wlókniste.Otrzymuje sie przez to w jednej operacji roboczej filtry wielowarstwowe z przekladkami i nakladka¬ mi z warstw wlóknistych lub z tkaniny. Polacze- 45 nie warstw wlóknistych i warstwy platków oraz ewentualnie dodatkowych wkladek moze byc wy¬ konane równiez przez zeszycie sciegiem lancuszko¬ wym lub sciegiem punktowym.Filtry przedstawione w przykladach wykonania 50 I—III nadaja sie do stosowania w temperaturach w przyblizeniu do 90°C. Filtry te sa bardzo sku¬ teczne w temperaturach lezacych w zakresie tem¬ peratur pokojowych lub nawet nizej. 55 PL