Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 28.04.1975 77941 KI. 30h, 14 MKP C12b3/00 Twórcywynalazku: Józef Korzeniowski, Józef Stanislaw Szopa, Zdzislaw Wlodarczyk Uprawniony z patentu tymczasowego: Politechnika Lódzka, Lódz (Polska) Sposób wytwarzania namoku kukurydzanego Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania namoku kukurydzanego, czyli ekstraktu wodnego ziarna kukurydzanego sluzacego do podlóz hodowlanych przy produkcji antybiotyków, witamin oraz kwasów organicz¬ nych na drodze biosyntezy.Dotychczas ekstrakcja wodna ziarna kukurydzanego odbywa sie w baterii zlozonej z dwunastu kadzi w ukladzie przeciwpradowym w temperaturze 50—53°C, przy czym najbardziej wylugowane ziarno zalewane jest swieza woda wodociagowa. Kontakt ekstraktu z ziarnem trwa w kazdej z kadzi 8 lub 12 godzin.Dla wydajniejszej ekstrakcji skladników ziarna, w szczególnosci zwiazków azotowych oraz w celu zabezpie¬ czenia srodowiska wodnego przed rozwojem szkodliwej mikroflory wprowadza sie do drugiej i trzeciej z kolei kadzi ekstrakcyjnej gazowy dwutlenek siarki (S02) do stezenia 0,15-0,20% w stosunku do ilosci ekstraktu, a nastepnie w celu utrzymania odpowiednio niskiej wartosci pH ekstraktu do kadzi 7—12 wprowadza sie czysta kulture bakterii Thermobacterium delbrucki. Propagacje bakterii przeprowadza sie w trzech etapach na jednako¬ wym podlozu zlozonym z 10—129B (stopnia Ballinga) brzeczki melasowej wzbogaconej wyciagiem z kielków slodowych w ilosci 7%. Przygotowane podloze poddaje sie pasteryzacji w temperaturze 80°C w czasie 2 godzin.Otrzymany w wyniku ekstrakcji pólprodukt o zawartosci ekstraktu okolo 6°B zostaje zageszczony do za¬ wartosci okolo 50% suchej substancji, po czym ulega zakwaszeniu gazowym dwutlenkiem siarki do stezenia okolo 0,20%.Wada dotychczasowego sposobu jest koniecznosc stosowania dwutlenku siarki, który w srodowisku wod¬ nym tworzy mocny kwas siarkowy, co powoduje korozje aparatury. Ponadto nierozpuszczony w wodzie dwu¬ tlenek siarki wplywa szkodliwie na zdrowie pracowników obslugi. Stosowanie dwutlenku siarki powieksza w istotny sposób koszty produkcji namoku.Celem wynalazku jest opracowanie sposobu wytwarzania namoku kukurydzanego eliminujacego stosowanie dwutlenku siarki.Sposób wedlug wynalazku polega na tym, ze w procesie ekstrakcji wodnej ziarna kukurydzanego, prowa¬ dzonej w dwunastu kadziach w ukladzie przeciwpradowym czysta kulture bakterii Thermobacterium delbrucki2 77941 wprowadza sie do pierwszych kadzi. Propagacje tej kultury bakterii prowadzi sie w trzech etapach na zróznico¬ wanych podlozach zlozonych z 10-12°B wzbogaconych w pierwszym etapie ekstraktem kukurydzanym w ilosci 20% wyciagiem z kielków slodowych w ilosci 5%, woda drozdzowa w ilosci 2% oraz kreda techniczna w ilosci 2%, w drugim etapie wyciagiem z kielków slodowych w ilosci 7%, oraz kreda techniczna w ilosci 1%, w trzecim etapie - wyciagiem z kielków slodowych w ilosci 7% oraz kreda techniczna w ilosci 0,33%. Podloza dla wszystkich trzech etapów propagacji poddaje sie sterylizacji w temperaturze 105-115°C w czasie 55—65 minut.Otrzymana czysta kulture bakterii Thermobacterium delbrucki wprowadza sie do drugiej i trzeciej kadzi zawie¬ rajacej mieszanine ziarna i wodnego ekstraktu. W wyniku procesów fermentacji wytwarza ona kwas mlekowy, który zabezpiecza wlasciwa ekstrakcje skladników ziarna, w szczególnosci zwiazków azotowych, jak równiez stanowi wystarczajaca ochrone przed rozwojem obcej mikroflory. Otrzymany pólprodukt o zawartosci ekstraktu okolo 6°B zostaje podgeszczony do zawartosci okolo 50% suchej substancji.Stosowanie w sposobie wedlug wynalazku trzech etapów propagacji bakterii na zróznicowanych podlozach oraz wprowadzenie wlasciwych warunków sterylizacji zapewnia uzyskanie szczególnie aktywnej i czystej kultury Thermobacterium delbrucki.Wyeliminowanie dwutlenku siarki w sposobie wedlug wynalazku zarówno w procesie ekstrakcji, jak i dla dodatkowego zakwaszenia gotowego produktu, gwarantuje, obnizenie kosztów produkcji, polepszenie warunków pracy obslugi oraz polepszenie jakosci produktu odpadowego.Nizej podany przyklad wyjasnia blizej wynalazek, nie ograniczajac jego zakresu.Przyklad. Propagacje bakterii mlekowych Thermobacterium delbrucki, prowadzono w trzech etapach.W pierwszym etapie hodowli przygotowano pozywke zawierajaca 20 ml ekstraktu kukurydzanego, 5 ml wyciagu z kielków slodowych, 2 ml wody drozdzowej oraz 2 g kredy technicznej. Skladniki pozywki uzupelniono woda wodociagowa do objetosci 100 ml, sterylizowano i nastepnie zaszczepiono wyizolowana z namoku kukurydza¬ nego kultura Thermobacterium delbrucki. Hodowle prowadzono w temperaturze 50°C przez 20 godzin.W drugim etapie hodowli sporzadzono pozywke, zawierajaca 350 ml wyciagu z kielków slodowych 50 g kredy technicznej oraz 4600 ml brzeczki melasowej o zawartosci ekstraktu 12°Blg. Pozywke wysterylizowano, po czym wprowadzono 50 ml wyhodowanej w pierwszym etapie kultury bakterii. Hodowle prowadzono w tem¬ peraturze 50°C przez 15 godzin.W trzecim etapie hodowli 35 1 wyciagu z kielków slodowych oraz 1,65 kg kredy technicznej rozpuszczono w 5001 brzeczki melasowej o zawartosci ekstraktu okolo 6°Blg.Tak przygotowana pozywke wysterylizowano, a nastepnie wprowadzono do niej 5 1 wyhodowanej w dru¬ gim etapie kultury bakterii. Hodowle prowadzono w temperaturze 50°C przez 14 godzin, po czym polowe to jest okolo 268 litrów przygotowanej kultury wprowadzono do drugiej, zas pozostalosc do trzeciej kadzi estrak- cyjnej. Po czym w znany sposób wytworzono namok kukurydzany. PL PL