Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 02.05.1974 Opis patentowy opublikowano: 28.04.1975 77874 KI. 49m,5/24 MKP B23q 5/24 Twórcawynalazku: Andrzej Lukaszewicz Uprawniony z patentu tymczasowego: Zaklady Przemyslu Metalowego H. Cegielski Przedsiebiorstwo Panstwowe, Poznan (Polska) Zespól napedowy ruchów przestawnych zwlaszcza do obrabiarek Przedmiotem wynalazku jest zespól napedowy ruchów przestawnych zwlaszcza do obrabiarek, sluzacy do bezposredniego napedzania mechanizmów posuwowych suportów dla ruchów szybkich i roboczych.Znane napedy ruchów przestawnych suportów skladajace sie z oddzielnego silnika elektrycznego polaczo¬ nego mechanicznie z walkiem wyjsciowym za posrednictwem dwóch sprzegiel sa wmontowane w skrzynkach razem z innymi mechanizmami, przy czym sprzeglo ruchów szybkich przekazuje naped na suport do czasu zadzialania lacznika drogowego zmieniajacego ruch szybki na roboczy a nastepnie rozlacza sie. Po osiagnieciu polozenia konca ruchu roboczego zalacza sie ponownie sprzeglo ruchów szybkich a wycofanie uzyskuje sie przez zmiane kierunku obrotów silnika elektrycznego. Rozmieszczenie jego mechanizmów w skrzynkach posuwów nie pozwala na zwarta konstrukcje. Duze masy tych mechanizmów bedacych w ruchu szybkim wymagaja dlugiego okresu wyhamowania poprzez typowe sprzegla i tym samym duzego przebiegu suportu poza zderzak zmieniajacy ruch z szybkiego na roboczy.Zespól napedowy ruchów przestawnych wedlug wynalazku jest zwarta konstrukcja, o malej ilosci mechanizmów, posiadajacy minimalna bezwladnosc elementów obracajacych sie w czasie ruchów szybkich, Zespól ten sklada sie z silnika elektrycznego zlaczonego na stale z korpusem, w którym, na walku wyjsciowym silnika elektrycznego, napedzajacym srube pociagowa lub inne mechanizmy zmieniajace ruch obrotowy na prostolinijny, sa osadzone obrotowo tarcze napedzajace sprzegla ciernego najkorzystniej elektro¬ magnetycznego i przekladnia zebata najkorzystniej skladajaca sie z slimacznicy wspólpracujacej z slimakiem uksztaltowanym na walku wejsciowym. Natomiast na stale z walkiem wyjsciowym jest polaczona tarcza napedzana sprzegla ciernego najkorzystniej elektromagnetycznego.Przedmiot wynrlazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku przedstawiajacym przekrój podluzny zespolu napedowego ruchów przestawnych.Silnik elektryczny 1 jest zlaczony na stale z korpusem 2. Na walku wyjsciowym 3 silnika elektrycznego 1, ulozyskowanego w korpusie 2, jest osadzona na stale tarcza napedzana sprzegla elektromagnetycznego 8 o bardzo malym momencie bezwladnosci a tarcze napedzajace sprzegla elektromagnetycznego 4 i 5 sa osadzone obrotowo. Tarcza napedzajaca sprzegla elektromagnetycznego 4 jest polaczona na stale z slimacznica 6 wspólpracujaca z slimakiem 7,stanowiacym walek wejsciowy napedu ruchów przestawnych.2 77874 Przy ruchu szybkim suportu zalaczony jest silnik elektryczny 1, a sprzeglo elektromagnetyczne 4,518 jest rozlaczone. Po nacisnieciu przez suport lacznika drogowego silnik elektryczny 1 zostaje rozlaczony, a zalacza sie sprzeglo elektromagnetyczne 4. 5 i 8 wyhamowujac w bardzo krótkim czasie masy wirujace do predkosc, obrotowej odpowiadajacej zaprogramowanemu ruchowi roboczemu. Moment hamowaniajest przenoszony przez samohamowna przekladnie slimakowa 6 i 7 nie przenoszac sie na dalsze ogniwa lancucha kinematycznego. Po wyhamowaniu mas wirujacych ustaje przeslizg miedzy tarczami napedzajacymi 4,5 i tarcza napedowa 8 sprzegla elektromagnetycznego i ruch roboczy przenoszonyjest przez walek wyjsciowy 3 silnika elektrycznego 1 na srube pociagowa Po osiagnieciu pozycji konca ruchu roboczego zostaje rozlaczone sprzeglo elektromagnetyczne 4,5 i 8 a zalacza sie silnik elektryczny 1 w przeciwnym kierunku, powodujac szybkie wycofanie suportu.' Zespól napedowy ruchów przestawnych wedlug wynalazku jako zunifikowany nadaje sie do wielokrot¬ nego wykorzystania w obrabiarkach, szczególnie w indywidualnych napedach suportów. PL