Wylacznik maloolejowy Przedmiotem wynalazku jest wylacznik malo¬ olejowy z jedna lub wieloma komorami gaszenio¬ wymi oraz zasobnikiem energii do uruchamiania styku ruchomego.W znanych maloolej owych wylacznikach przy ru¬ chu wylaczeniowym styku ruchomego miedzy sty¬ kami stalymi oraz ruchomym stykiem laczenio¬ wym tworzy sie luk elektryczny. Pod wplywem tego luku w komorze gaszeniowej powstaje wyso¬ kie cisnienie, które oddzialywuje równiez na po¬ wierzchnie przekroju styku ruchomego, na skutek czego zwlaszcza przy wylacznikach sredniego na¬ piecia, do napedu których potrzebne sa tylko wzglednie niewielkie sily dochodzi do znacznego przyspieszenia ruchu styku ruchomego. W rezulta¬ cie prowadzi to do silnego wydluzenia luku, który jest wyciagany z komory gaszeniowej na skutek czego gaszenie luku przestaje byc niezawodne.Dla unikniecia tych wad znane jest wbudowa¬ nie w wylaczniki elementów tlumiacych posiada¬ jacych naped, który wówczas spelnia równiez role napedu wylacznika, naped ten jest wykonany jako naped zasobnikowy, sprezynowy, naped hydraulicz¬ ny lub pneumatyczny. Za pomoca tych srodków osiagnieto, ze predkosc wylaczania styków rucho¬ mych tylko nieznacznie przekracza wartosc op¬ tymalna. Wada takich rozwiazan jest jednakze fakt, ze naped elementu tlumiacego i wylacznika jest skomplikowany oraz posiada znaczny ciezar, oraz, ze przy kazdym laczeniu, równiez przy takim 10 15 25 30 gdzie w komorze gaszeniowej nie powstaje w ogó¬ le cisnienie albo powstaje cisnienie bardzo male, opory tarcia elementów tlumiacych musza byc po¬ kazane przez elementy napedu.Celem wynalazku jest usuniecie niedogodnosci znanych wylaczników maloolejowyeh, a zadanie techniczne prowadzace do tego celu polega na zna¬ lezieniu takiego elementu tlumiacego, który bylby lekki, prosty w budowie i nie powodowal tlumie¬ nia przy malych cisnieniach gazu.Postawione wyzej zadanie zostalo zgodnie z wy¬ nalazkiem rozwiazane dzieki temu, ze w obudowie wylacznika umieszczony zostal element tlumiacy zalezny od cisnienia, dzialajacy jako hamulec je¬ dynie w takich przypadkach, w których powstaje przyspieszenie ruchu styku ruchomego przez zwiek¬ szone cisnienie w komorze gaszeniowej. Sluzacy ja¬ ko hamulec element tlumiacy skuteczny jest pro¬ porcjonalnie do cisnienia w komorze gaszeniowej, a przez to tlumienie odpowiada sile powstajacej na skutek tego cisnienia, sile która wywoluje odpo¬ wiednie przyspieszenie preta laczeniowego. Element tlumiacy jest umieszczony wokól otaczajacego dra¬ zek laczeniowy otworu pokrywy komory gaszenio¬ wej, dzieki takiemu umieszczeniu, z jednej strony nadmierne cisnienie zostaje przeksztalcone w sile hamujaca bezposrednio w miejscu jego powstawar nia, a z drugiej strony przy wylaczeniach luzem, to znaczy wtedy gdy w komorze gaszeniowej powsta- 778283 77828 4 je niewielkie cisnienie, styk ruchomy porusza sie bez przeszkód.Zgodnie z najkorzystniejsza postacia wykonania, element tlumiacy utworzony jest z materialu ela¬ stycznego. Przy zastosowaniu materialu elastycz¬ nego, takiego jak ha przyklad guma, korek lub rózne podobne rodzaje tworzywa sztucznego, ele¬ ment tlumiacy pod dzialaniem powstajacego w ko¬ morze gaszeniowej cisnienia, proporcjonalnie do wielkosci tego cisnienia przylega slabiej lub sil¬ niej do styku ruchomego i przez to odpowiednio wyhamowuje jego ruch.Szczególna zaleta tego rozwiazania jest to, ze dzieki wyeliminowaniu czlonów tlumiacych, które dzialalyby przy kazdym wylaczeniu, wystarczy zna¬ cznie mniejsza energia napedowa do wywolywania ruchów wylaczeniowych i dzieki temu caly naped wylacznika jest zbudowany jako odpowiednio prost¬ szy i lzejszy.Zgodne z wynalazkiem rozwiazanie wykazuje swoja przydatnosc zwlaszcza w wylacznikach trój- biegunowych, kiedy przykladowo podwyzszone cis¬ nienie wystepuje tylko w komorze gaszeniowej jednego bieguna, poniewaz wówczas wyhamowywa¬ nie nastepuje jedynie przy tym biegunie laczenio¬ wym, gdzie jest ono rzeczywiscie niezbedne jako rezultat powstajacego w komorze gaszeniowej wy¬ sokiego cisnienia. Osiagnieciem rozwiazania jest znaczne zmniejszenie nakladów konstrukcyjnych, a przez to i uproszczenie calego wylacznika.Przedmiot wynalazku jest przykladowo przed¬ stawiony na rysunku, na którym fig. 1 przedsta¬ wia przekrój podluzny przez maloolejowy wylacz¬ nik, fig. 2 — element tlumiacy w powiekszonej skali. W korpusie 1 wylacznika z materialu izola¬ cyjnego umieszczona jest komora gaszeniowa 2, która od góry zamknieta jest pokrywa 3 posiada¬ jaca otwór 4, przez który wydostaja sie gazy po¬ wstajace przy laczeniu oraz ciecz gaszaca. Poni¬ zej komory gaszeniowej 2 znajduja sie styki stale 5, miedzy które wchodzi styk ruchomy 6. Przez styki slizgowe 7 oraz przylaczenia 8 wylacznik jest podlaczany do sieci. Przy górnym koncu korpusu wylacznika znajduje sie przestrzen stanowiaca ko¬ more 9 do rozprezania gazów, w której równoczes¬ nie miesci sie zasobnik oleju 10. Na górnej sciance komory 9 do rozprezania gazów umieszczony jest otwór odpowietrzajacy 11. Miedzy komora gasze¬ niowa 2 oraz pokrywa 3, jak równiez miedzy po¬ krywa 3 oraz komora do rozprezania gazów 9 na scianie wewnetrznej korpusu wylacznika 1 umiesz¬ czona jest rura dystansowa 12 z materialu izola¬ cyjnego. W pokrywie 3 znajduje sie element tlu¬ miacy 13, wykonany z materialu elastycznego, który otacza styk ruchomy 6, co uwidacznia w powiek¬ szeniu fig. 2. Na lewej polowie fig. 2 cisnienie dzialajace z komory gaszeniowej 2 na element tlu¬ miacy 13 przedstawione za pomoca strzalek. Spo- 5 sób dzialania rozwiazania zgodnego z wynalazkiem jest nastepujacy. Gdy styk ruchomy 6 przy ruchu wylaczeniowym przemieszcza sie do góry, miedzy stykiem ruchomym 6 oraz stykami stalymi 5 po¬ wstaje luk, który rozprzestrzenia sie w komorze gaszeniowej 2, co powoduje powstanie w komorze gaszeniowej podwyzszonego cisnienia, które podczas ruchu do góry styku ruchomego 6 dziala równiez na jego powierzchnie przekroju i silnie przyspie¬ sza ruch styku ruchomego 6. Powstajace w komo¬ rze gaszeniowej 2 cisnienie oddzialywuje równiez na element tlumiacy 13, a poniewaz jest on utwo¬ rzony z materialu elastycznego sciska go tak jak jest to przedstawione na lewej stronie fig. 2 tak, ze element tlumiacy 13 dociska sie do styku ru¬ chomego 6, a przez to wyhamowuje jego ruch do góry. Równoczesnie ciecz gaszaca wraz z powsta¬ jacymi przy wylaczaniu gazami zostaja wycisniete przez otwór 4 do góry i docieraja do komory 9 rozprezania gazu. Skoro tylko proces wylaczania zostanie zakonczony, a przez to i luk zostanie wy¬ gaszony, cisnienie wytworzone w wylaczniku przez proces wylaczania normalizuje sie i element tlu¬ miacy 13 powraca do polozenia poprzedniego i uwalnia styk ruchomy 6, jak to jest przedstawio¬ ne w prawej polowie fig. 2. Przedmiot wynalazku nie ogranicza sie do przykladu przedstawionego na rysunku. Tak wiec element tlumiacy 13 mo¬ ze byc umieszczony w jakimkolwiek innym miej¬ scu korpusu wylacznika 1, dzialajacy jako hamulec element tlumiacy 13 moze miec inny ksztalt geo¬ metryczny, wzglednie równiez moze byc wykona¬ ny z róznego innego, wywierajacego dzialanie ha¬ mujace na styk ruchomy 6 materialu. PL