Uprawniony z patentu: Rheinstahl AG, Essen (Republika Federalna Niemiec) Lucznik dc ustalania stropnicy przy podpierajacych ja stojakach ramy obudowy odrzwiami Przedmiotem wynalazku 'jest lacznik do ustala¬ nia stropnicy przy podpierajacych ja stojakach ra¬ my obudów/ odrzwiami, zwlaszcza dla obudowy chodnika, przy zapewnieniu przegubowosci jej czesci w plaszczyznie odrzwiowej. £nana jest glowica stojaka do przegubowego pod¬ laczania segmentów ramy obudowy chodnika, ma¬ jaca plytki, które od góry zachodza na górny ko¬ niec stojaka chodnikowego. Plytki maja otwory, w których umieszczony jest przechodzacy takze przez stojak sworzen, wokól którego w plaszczyznie ra¬ my obudowy wychylna jest glowica stojaka. Sa¬ ma glowica ma otwarta od góry wneke, do której wsuwany jest koniec profilu stropnicy i w której koniec ten przylega do tylnej scianki bezposrednio swoja powierzchnia czolowa lub poprzez wsuniety kloeek zgniotowy. Wneka utworzona jest z dwóch skierowanych do góry plytek, miedzy którymi lezy koniec stropnicy. Plytki te maja otwory podluzne, do których wchodzi sworzen, umieszczony w otwo¬ rze konea stropniey, umozliwiajacy przesuwanie sie stropnicy w §ej kierunku wzdluznym w glowicy stojaka.Znane sa równiez glowice stojaka przy których SWegufeewesc pomiedzy stropnica a stojakiem Rodnikowym osiagnieta jest dzieki temu, ze wy¬ konana w postaci wneki i lejka, skrecona na sta* le ze stojakiem chodnikowym glowica, ma po* wierzchnie toczna, na której spoczywa stopa profi¬ lu strepniey, dopasowana do wneki stojaka. K$t« 10 15 20 nierze stopy profilu stropnicy sa od góry objete górnymi czesciami glowicy stojaka, podczas gdy srpdnik profilu stropnicy wchodzi w wyjecie utwo¬ rzone przez górne czesci tej glowicy.Po poprawienia przylegania stojaków do okla¬ dzin zelazowych i stropnicy, a zwlaszcza elemen¬ tów stropnicy przegubowej, które przeznaczone sa dla obudowy scianowej, sluzy znane urzadzenie, skladajace sie z dwóch czesci tworzacych prze¬ gub. Jedna z tych czesci, majaca wklesla po¬ wierzchnie przegubu, jest przy tym przyspawana od dotu do stropnicy podczas, gdy przeciwlegla powierzchnia przegubu swa poprzeczna krzywizna spoczywa na zawieszonej przy stropnicy plycie, która mozna nasadzic na glowice stojaka miedzy jej naroznymi wierzcholkami.Znane dotychczas glowice stojaka umozliwiaja wprawdzie przegubowe polaczenie miedzy stropni¬ ca a podpierajacymi ja stojakami chodnika, ale wykazuja tez szereg powaznych wad.Dla zapewnienia sztywnego ustalenia stropnicy oraz stojaka stropnice musza przejsc pewna obrób¬ ke, to znaczy, ze musza byc zaopatrzone w srodki pomocnicze, które pasuja do odpowiedniej czesci glowicy stojaka. Oznacza to z jednej strony zwiek¬ szenie kosztów, a z drugiej strony, stojak chodni¬ kowy moze byc ustawiony tylko przy okreslonym miejscu stropnicy.Przypadek ten zachodzi równiez wówczas, gdy koniec stropnicy ma czolowo przylegac do wneko* 77 5413 77 541 4 wej w zasadzie glowicy nawet, gdy to przeprowa¬ dzane jest za posrednictwem klocka zgniotowego.Przegubowe polaczenie czesci glowicy stojaka do konca stojaka chodnikowego za pomoca sworznia jest dlatego niekorzystne, ze jedynie w dwór polozeniach krancowych mozliwe jest bezposred¬ nie, to znaczy powierzchniowe przenoszenie na¬ cisku pomiedzy stropnica i stojakiem. W poloze¬ niach posrednich sworzen przegubu podlega du¬ zym obciazeniom zginajacym, pod którymi moze sie zlamac.Celem wynalazku jest unikniecie wymienionych niedogodnosci.Zadaniem wynalazku jest takie uksztaltowanie lacznika do ustalenia stropnicy przy podpieraja¬ cych ja stojakach ramy obudowy odrzwiami, zwlaszcza dla obudowy chodnika, zeby przy jedno¬ czesnym zapewnieniu przegubowosci czesci obudo¬ wy w plaszczyznie odrzwiowej stropnica byla w sposób pewny ustalana juz przy zapinaniu drzwi i zabezpieczona przed utrata statecznosci. Poza tym przy laczonych czesciach stropnicy i stojaka chodnikowego nie powinna byc wymagana zadna obróbka, a zwlaszcza spawanie, i ustawienie sto¬ jaków powinno byc mozliwe w kazdym, dowo- nym miejscu stropnicy.Wedlug wynalazku rozwiazanie tego zadania po¬ lega na tym, ze glowica sklada sie z dwóch szczek polaczonych ze soba na stale za pomoca mostka, które pod mostkiem obejmuja przymocowany do górnego konca stojaka chodnikowego wspornik, a nad mostkiem obejmuja stropnice, i nastepnie w plaszczyznie odrzwi, w kierunku poprzecznym do osi stojaka, maja przedluzenia w ksztalci3 dzwig¬ ni, przy czym wystepy znajdujace sie na kazdym z konców tego dzwigniowego przedluzenia, umiesz¬ czone przy powierzchniach zwróconych do siebie spoczywaja z obu stron na kolnierzu stropnicy.Nastepnie górna powierzchnia mostka, na której spoczywa stropnica, ma tak uksztaltowana krzy¬ wizne, ze punkt ulozenia stropnicy znajduje sie pomiedzy osia stojaka i punktem ulozenia wyste¬ pów na kolnierzu stropnicy, zas glowica jest na górnym koncu stojaka chodnikowego odchylona wo¬ kól punktu obrotu.Korzystnie, gdy wspornik jest w ten sposób polaczony ze stojakiem chodnikowym, ze wchodzi w jego profil, wzglednie go od góry obejmuje, zas podporowe powierzchnie glowicy i wspornika maja wzajemnie odpowiadajace sobie uksztaltowane kolowo powierzchnie walcowe, z punktem obrotu lezacym w osi stojaka i skierowane sa przy tym poprzecznie do wzdluznej osi stropnicy.Wedlug korzystnego rozwiazania, w odpowia¬ dajacych sobie otworach w szczekach glowicy oraz wspornika umieszczony jest luzem sworzen laczacy.Lacznik wedlug wynalazku ma w porównaniu ze znanymi konstrukcjami laczników nastepujace zalety. Gdy tylko czesci obudowy nalezace do odrzwi, jak stojaki i stropnica, zostana ze soba zlaczone, to wraz z napieciem stojaków, co w przy¬ padku jednoczesciowych stojaków odbywa sie przez ich wlasciwe ustawienie wzgledem pokladu za pomoca uderzenia mlotem, a przy stojakach dwuczesciowych przez wywolanie podpornosci wstepnej, zostaje wytworzony pomiedzy stropnica 65 a glowica efekt zakleszczania na skutek ustalonego w tym polaczeniu, zgodnego z wynalazkiem stosunku odleglosci punktów przylozenia sily, dzieki czemu stropnica zostaje zabezpieczona przed prze¬ suwaniem sie w kierunku wzdluznym oraz przed przechylaniem sie. Gdy odrzwia znajduja sie pod obciazeniem, efekt ten jeszcze bardziej sie zwiek¬ sza, a poniewaz lacznik moze byc wykonany z odkuwek, moze on sam przejmowac najwieksze obciazenia. Stropnica moze miec ksztalt dwu- teownika lub skrzynki z kolnierzowymi wzmocnie¬ niami, nie wymagajac przy tym obróbki. Poza tymi ekonomicznymi korzysciami stojak ten moze byc za pomoca lacznika wedlug wynalazku usta¬ wiany przy kazdym dowolnym miejscu stropnicy.Jest to korzystne szczególnie wówczas, gdy pod stropnice musza byc wprowadzane dodatkowe srodki pomocnicze.Dzieki uchwyceniu od góry przez szczeki glowicy wspornika, polaczonego na stale z górnym koncem stojaka, wykluczona zostaje w sposób pewny mozliwosc zsuwania sie czesci laczacych. Glowica i element wsporczy maja odpowiadajace sobie otwory, do których wprowadzany jest z luzem sworzen. Sworzen ten nie przenosi nacisków i sluzy jedynie do zabezpieczenia czesci lacznika przed rozpadaniem sie podczas transportu.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonanym na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia lacznik w plaszczyznie odrzwionej, w przekroju pionowym, fig. 2 — lacznik w prze¬ kroju wedlug linii II—II na fig. 1, fig. 3 — lacz¬ nik w widoku w kierunku strzalki III na fig. 1.Stropnica 1 majaca ksztalt szyny podparta jest pustym wewnatrz stojakiem chodnikowym 2. Moze byc przy tym uzyty zarówno jednoczesciowy sztywny stojak, jak równiez stojak wieloczesciowy i podatny. Lacznik do ustalania stropnicy 1 przy górnym koncu stojaka chodnikowego 2 sklada sie z glowicy 3 podtrzymujacej stropnice 1 oraz ze wspornika 4, który podobnie do sprzegla wty¬ kowego jest polaczony z górnym koncem stojaka 2 tak, ze do wewnatrz stojaka wprowadzona jest wkladka 41, dopasowana do wewnetrznej scianki stojaka 2 i ustalana rozmieszczonymi na obwo¬ dzie tulejkami zaciskowymi 42. Wspornik 4 moze byc takze nalozony na górny koniec stojaka 2 jako kolpak.Glowica 3 sklada sie z dwóch szczek 31, które ze soba polaczone sa na stale mostkiem 32 i po¬ miedzy soba trzymaja nad mostkiem stropnice 1 majaca u dolu kolnierz 11, a pod mostkiem obejmuja z boku wspornik 4. Mostek 32 glowicy 3 ma skierowana do stojaka powierzchnie pod¬ porowa 6, wygieta kolowo wokól punktu 5 obrotu, za posrednictwem której glowica 3 spoczywa na wygietej w tym samym kierunku powierzchni podporowej 7 wspornika 4. Os utworzonego w ten sposób przegubu jest skierowana poprzecznie do wzdluznej osi stropnicy 1. Glowica 3 i wspornik 4 maja odpowiadajace sobie otwory 8, w których umieszczony jest z luzem sworzen 9. Sworzen ten nie przenosi nacisków i sluzy jedynie do przy-^ trzymywania razem czesci lacznika, na przyklad przy transporcie. Zwykle zabezpieczenia 10 za¬ pobiegaja wypadaniu sworznia. 10 15 20 25 30 35 40 45 50 555 77541 6 Jak widac z fig. 1, szczeki 31 glowicy 3 sa w plaszczyznie odrzwiowej przedluzone w kierunku poprzecznym do osi stojaka chodnikowego 2 i maja na swych koncach, na zwróconych do siebie powierzchniach wewnetrznych, po jednym wystepie 33, które od góry ukladaja sie na dolnych kolnierzach 11 stropnicy 1.Górna powierzchnia 34 mostka 32 glowicy 3 jest w plaszczyznie odrzwiowej w ten sposób krzywo¬ liniowo wygieta, ze miejsce 35 ulozenia dolnego kolnierza 11 spoczywajacej na tej powierzchni stropnicy 1 jest w stosunku do osi 21 stojaka chodnikowego 2 przesuniete o wymiar a w kie¬ runku przedluzen szczek 31 (fig. 1). W ten sposób wywolywany jest na glowicy moment obrotowy, który przekazywany jest przez wystepy 33, znajdu¬ jace sie na koncu szczek 31, na dolny kolnierz 11 stropnicy 1. Sila wywierana przy tym na dolny kolnierz 11 dziala na ramieniu b w stosunku do osi 21 stojaka. Punkt przylozenia tej sily ozna¬ czony jest odnosnikiem 351.Juz przy montowaniu poszczególnych czesci, to znaczy przy zapinaniu odrzwi, odrzwia poddane zostaja podpornosci wstepnej, która powoduje wzajemne zakleszczanie sie stropnicy 1 i stojaka chodnikowego w punktach 35 i 351, co zabezpiecza je przed wzajemnym przesuwaniem sie. W przy¬ padku cisnienia górotworu sila zakleszczajaca jeszcze sie zwieksza. Górna powierzchnia 34 glo¬ wicy 3 ma taka krzywizne, ze równiez wówczas, gdy os stojaka chodnikowego 2 nie jest prosto¬ padla do wzdluznej osi stropnicy 1, jak to sie czesto zdarza w przypadku obudowy odrzwiami, zostaje w zasadzie utrzymany zalecany stosunek ramion a i b, na których dzialaja sily powodujace zakleszczanie.Czesci lacznika sa w sposób korzystny wykonane jako odkuwki, dzieki czemu moga one w sposób pewny przejmowac wieksze sily. Sposób montazu poszczególnych czesci takze w przypadku wyste¬ powania wiekszych przesuniec elementów obudowy zapewnia stale zwartosc ramy odrzwiowej. Lacznik ma jeszcze te zalete, ze stojak moze byc ustawiony przy dowolnym miejscu stropnicy. PL PL