Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 01.06.1973 Opis patentowy opublikowano: 03.03.1975 76256 KI. 21e,31/02 MKP G01r 31/02 C1Y F F. L H I A Urzedu Pail^lo^eo j PaJskia] lzecfv^< ¦ :\ t ¦ I Twórcawynalazku: Maria Tejchman-Bargiel Uprawniony z patentu tymczasowego: Glówne Biuro Studiów i Projektów Górniczych, Katowice (Polska) Uklad kontroli linii dozorowanej zwlaszcza dyspozytorskiej Przedmiotem wynalazku jest uklad kontroli linii dozorowanej zwlaszcza dyspozytorskiej, przeznaczony do wykrywania uszkodzen: przerwy, zwarcia miedzy przewodami i zwarcia doziemnego.Dotychczas znane sa uklady kontroli linii dyspozytorskiej zbudowane na przekaznikach pradu stalego.Cewki obu przekazników pradu stalego to jest przekaznika nadpradowego i przekaznika zanikowo-pradowego polaczone sa miedzy soba szeregowo i wlaczone do dozorowanej linii dyspozytorskiej — zasilane ze zródla pradu stalego.Zasada dzialania znanych ukladów polega na tym, ze kontrole ciaglosci linii przeprowadza sie za pomoca zadanej wartosci pradu przeplywajacego przez rezystencje obciazenia konca linii. W przypadku przerwy w linii prad zanika w niej i zwalnia przekaznik zanikowo-pradowy sygnalizujac poprzez zapalenie sie lampki kontrolnej przerwe w linii.W przypadku zwarcia miedzyprzewodowego w linii wzrasta prad w Unii ponad wartosc zadana i dziala przekaznik nadpradowy sygnalizujac uszkodzenie w linii.Wada dotychczas znanych ukladów jest utrudniona regulacja w przekaznikach przedzialu wartosci pradu uzytecznego pomiedzy wartoscia zadana pradu w linii a pradem zwarcia dla zadzialania wykonawczych elementów kontrolno-sygnalizacyjnych na przyklad czujników kontrolujacych dowolne parametry. Oprócz tego uklady maja ograniczony zasieg kontroli linii dyspozytorskiej z uwagi na to, ze kontroluja tylko zwarcie i przerwe w linii, natomiast nie kontroluja rezystancji izolacji linii.Celem wynalazku jest zwiekszenie dokladnosci i rozszerzenie zakresu kontroli linii dyspozytorskiej.Cel ten zostal osiagniety za pomoca znanego przerzutnika Schmitta do wejscia którego wlaczone sa równolegle dwa tranzystory, z którego jeden zasilany jest z dzielnika rezystorowego, a drugi tranzystor z cewki przekladnika Ferrantiego. Wynalazek uwidoczniono w przykladowym wykonaniu na rysunku, który przedstawia schemat ideowy ukladu.Uklad wedlug wynalazku zawiera generator G wlaczony jednym biegunem do ziemi a drugim przez filtr zlozony z cewki L2 i kondensatorów Ct C2 wlaczony do zródla pradu stalego z baterii B. Bateria B zasila dozorowana linie dyspozytorska poprzez rezystor R0, Ri, R2 wlaczone szeregowo do linii, która sprzezona jest2 76 256 indukcyjnie poprzez przekladnik Ferrantiego, którego uzwojenie wtórne Li przylaczone jest do emitera i bazy tranzystora T2. Baza i emiter tranzystora Tj polaczone sa równolegle do rezystora R2, natomiast kolektory tranzystorów T*! i T2 przylaczone sa do rezystora Rx oraz bazy tranzystora T3. Tranzystor T3, T4 i rezystory R3, Ra, rs oraz lampka L0 tworza znany uklad przerzutnika Schmitta. Rezystory R6, R7 przedstawiaja analogiczna nastepna Imie.Zasada dzialania polega na tym, ze wpfzypadku przerwy w linii przerzutnik Sohmitta jest odblokowany i lampka L0 sygnalizuje przerwe w linii.W przypadku linii nie uszkodzonej spadek napiecia na rezystorach Rl9 R2 jest tak dobrany, ze powoduje zadzialanie przerzutnika i lampka L0 nie sygnalizuje. W*przypadku zwarcia linii spadek napiecia na rezystorze R2 powoduje nasycenie tranzystora Jx, który zwiera wejscie przerzutnika Schmitta i zapala lampke L0 sygnalizujaca zwarcie linii.W przypadku pogorszenia sie izolacji doziemnej za przekladnikiem Ferrantiego, wzrost pradu przemienne¬ go o czestotliwosci 5—15 Hz powoduje w takt tetnien napiecia generatora G okresowe nasycenie tranzystora T2 a tym samym okresowe zwieranie wejscia przerzutnika i sygnalizowanie uszkodzenia swiatlem przerywanym. PL PL