Pierwszenstwo: 18.10.1972 (P. 158339) 76204 KI. 49m, 35/28 MKP B23q 35/28 Zgloszenie ogloszono: 01.06.1973 Opis patentowy opublikowano: 17.02.1975 Twórcywynalazku: Leszek Sobejko, Stanislaw Domagala, Stanislaw Smarzynski Uprawniony z patentu tymczasowego: Instytut Obróbki Skrawaniem, Kraków (Polska) Stykowy czujnik kopiujacy do sterowania obrabiarek Przedmiotem wynalazku jest stykowy czujnik kopiujacy do sterowania obrabiarek i kopiarek wyposazo¬ nych w sprzegla elektromagnetyczne wlaczane i wylaczane poprzez styki czujnika.W dotychczas stosowanych rozwiazaniach czujników kopiujacych w których co najmniej jedna para styko¬ wa w jednym cyklu pracy musi byc przelaczana dwukrotnie, problem ten rozwiazywano mechanicznie.Celem wynalazku jest opracowanie czujnika kopiujacego, w którym konieczna sekwencje par stykowych uzyskuje sie droga elektryczna, przez co uzyskuje sie prostsze rozwiazanie konstrukcyjne.Cel ten zostal osiagniety przez opracowanie konstrukcyjne czujnika wedlug wynalazku, którego ceche znamienna stanowi to, ze posiada on mechanizm wychylny skladajacy sie z tarczy sztywno zwiazanej ze sworzniem, pokrywy sztywno zwiazanej z korpusem oraz tarczy polaczonej wahliwie z tarcza sztywno zwiazana ze sworzniem i pokrywa, kulkami lozyskowymi spoczywajacymi w zaglebieniach kulistych tarcz, przy czym srodki kulek leza na prostych wzajemnie nieprzecinajacych sie i ze dla sterowania sprzegiel zastosowano dwie pary stykowe polaczone szeregowo, z których kazda wjednym cyklu pracyjest przelaczanajednokrotnie.Czujnik wedlug wynalazku jest pokazany w przykladzie wykonania na rysunku, który przedstawia widok z góry czujnika ze zdjeta pokrywa, przy czym tabl. 1 przedstawia konieczna selekcje przelaczen cewek spzegiel elektromagnetycznych, a tabl. 2 selekcje przelaczen par stykowych czujnika wedlug wynalazku.Mechanizm wychylny sklada sie z tarczy 3 sztywno zwiazanej ze sworzniem 2, pokrywy 4 sztywno zwiazanej z korpusem 10, tarczy 5 polaczonej wahliwie z tarcza 3 i pokrywa 4 kulkami lozyskowymi 6 i 7 oraz 8 i 9 spoczywajacych w zaglebieniach kulistych tarcz 3 i 5 pokrywy 4. Srodki kulek 6 i 7 leza na prostej lezacej w plaszczyznie rysunku, srodki kulek 8 i 9 leza na prostej wzajemnie nieprzecinajacych sie i ich wzajemne polozenie wzgledem osi sworznia jest analogiczne jak kulek 6 i 7. Sprezyna 11 rozciagnieta pomiedzy korpusem 10 a tarcza 3 zapewnia spójnosc elementów mechanizmu wychylnego i samoczynna kasacje luzów.Koniec sworznia 2 posiada zaglebienie stozkowe 12, którego powierzchnie boczne sa powierzchniami nosnymi dla kulki lozyskowej 13. Kulka lozyskowa 13 opiera sie z drugiej strony o powierzchnie boczne zaglebienia stozkowego wykonanego w dzwigni 14 umocowanej na osi 15, która osadzona jest w lozyskach kulkowych na rys. nie ujawnionych, i osadzonych w gniezdzie korpusu 10. Dzwignia 14 dociskanajest do kulki 13 sprezyna 16 rozpostarta pomiedzy dzwignia 14 a korpusem !?2 76 204 Na skutek ruchu suportu w kierunku poprzecznym lub wzdluznym wzornik oddzialywuje na palec wodzacy czujnika sztywno zwiazanego ze sworzniem 2, który dzieki mechanizmowi wychylnemu umiesz¬ czonemu w glowicy korpusu 10 moze wychylac sie w plaszczyznie przechodzacej przez os sworznia pod wplywem sily lezacej w tej plaszczyznie i prostopadlej do osi sworznia. Wlaczeniem i wylaczeniem dzwigni steruja cztery pary styków 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29. Jeden styk kazdej pary osadzony jest na elemencie sprezystym 20, najkorzystniej sprezynie plaskiej zwiazanej z dzwignia 14 i izolowanej od niej elektrycznie. Drugi styk kazdej pary osadzony jest w srubie 21 izolowanej elektrycznie do korpusu 10. Umieszczenie srub w korpusie umozliwia zewnetrzna regulacje styków.Sily dzialajace na palec 1 powoduja ruch sworznia 2 co wywoluje poprzez kulke 13 obrót dzwigni 14 wokól osi 15, zawsze w jednym kierunku na przyklad jak w wynalazku przeciwnie do ruchu wskazówek zegara, bez wzgledu na kierunek wychylenia sie sworznia. Ruch dzwigni 14 wywoluje rozwieranie sie par stykowych 22 i 23; i 25, 24 i zwieranie sie par stykowych 26 i 27; 28 i 29. W dotychczasowych rozwiazaniach czujników kopiujacydi kazda para styków przelaczala polaczona z nia elektrycznie cewke sprzegla, przy czym kolejnosc wlaczania par stykowych musiala byc taka sama jak narzucana z góry kolejnosc przelaczania sprzegiel (tab. 1), gdzie stan wlaczenia oznaczona przez 1, zas stan wylaczenia przez 0. Z tabeli 1, widac ze w dotychczasowych rozwiazaniach para stykowa sterujaca cewka 18 w jednym cyklu pracy musi byc przelaczana dwukrotnie. Taka sekwencje przelaczania par stykowych rozwiazywano droga mechaniczna. W konstrukcji wedlug wynalazku problem rozwiazano droga elektryczna, stosujac dla sterowania sprzegiel które wjednym cyklu pracy musza byc przelaczane dwukrotnie, dwie pary stykowe, z których kazda w jednym cyklu pracy jest przelaczana tylko raz, ale dzieki szeregowemu polaczeniu par stykowych realizujacych funkcje logiczna I uzyskuje sie potrzebna sekwencje przelaczen. Cewka 18 jest sterowana para styków 24 i 25 oraz para styków 26 i 27 polaczonych szeregowo. Sa one tak wyregulowane,, ze w czasie pracy czujnika, w którym wyróznic mozna stan spoczynku, pozycja 0 stan roboczy, pozycja 1 do 4, stan elektryczny par stykowych 24 i 25 oraz 26 i 27 jest taki jak pokazano na tab. 2. Pozostale pary stykowe 22 i 23 oraz 28 i 29 wyregulowane sa tak, ze w czasie cyklu pracy czujnika ich sekwencja przelaczen ujeta w tab. 2, odpowiadaja narzuconej sekwencji przelaczen 17 i 19 sprzegiel elektromagnetycznych wedlug tab. 1.Czujnik wedlug wynalazku steruje trzema sprzeglami elektromagnetycznymi, jednakze poprzez dokanie do czujnika dwóch par stykowy cli mozna sterowac czterema sprzeglami elektromagnetycznymi bez zmian konstruk¬ cji mechanicznej i elektrycznej. PL PL