Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 01.06.1973 Opis patentowy opublikowano: 12.04.1975 76165 KI. 21di,45 21di,49 MKP H02k 1/14 H02k 1/24 Twórcy wynalazku: Tadeusz Florczak, Mieczyslaw Cybulski Uprawniony z patentu tymczasowego: Zaklady Elektrotechniki Motory¬ zacyjnej „ZELMOT", Warszawa (Polska) Rdzen magnetyczny stojana lub wirnika maszyny elektrycznej malej mocy, zwlaszcza pradnicy lub pradnico-iskrownika Przedmiotem wynalazku jest rdzen magnetyczny stojana lub wirnika maszyny elektrycznej malej mocy, zwlaszcza pradnicy lub pradnico-iskrownika, majacych zastosowanie w szczególnosci w instala¬ cjach elektrycznych pojazdów.Znane i stosowane w konstrukcjach maszyn elek¬ trycznych, równiez maszyn elektrycznych malej mo¬ cy, rdzenie magnetyczne posiadaja postac pakietów utworzonych z blach materialu magnetycznie miek¬ kiego, polaczonych nitami, srubami lub klejem.Tego rodzaju budowa rdzeni, przy znacznej ich grubosci, a co za tym idzie, duzej ilosci warstw blach, wymaga stosowania blach o znacznym prze¬ kroju czolowym, w celu zabezpieczenia odpowied¬ niej sztywnosci i odpornosci mechanicznej pakietu.W ten sposób powstaje rdzen o znacznych przekro¬ jach, w przypadku zwlaszcza malych maszyn elek¬ trycznych — wiekszych, niz by to bylo wymagane ze wzgledu na wielkosc strumienia magnetycznego.Prowadzi to do znacznego zwiekszenia ciezaru rdze¬ ni i calej maszyny, co jest podstawowa wada zna¬ nych i opisanych rozwiazan.Wynalazek ma na celu usuniecie tej wady i stwo¬ rzenie konstrukcji rdzenia posiadajacego o wiele mniejsze przekroje bez zmniejszenia jego sztyw¬ nosci i wytrzymalosci mechanicznej. Cel ten osiaga sie zgodnie z wynalazkiem przez to, ze rdzen sto¬ jana lub wirnika maszyny zostaje uksztaltowany z paska blachy o odpowiedniej miekkosci magne- 15 20 25 30 tycznej. Pasek ten, posiadajacy szerokosc równa szerokosci rdzenia, mierzonej w kierunku równo¬ leglym do osi walu maszyny oraz o grubosci ko¬ niecznej dla utrzymania wlasciwej gestosci strumie¬ nia magnetycznego w rdzeniu, zostaje wygiety zgod¬ nie z konturem zarysu rdzenia w plaszczyznie pro¬ stopadlej do osi walu maszyny. Tego rodzaju uksztaltowaniu rdzenia wirnika lub stojana jest zwlaszcza mozliwe w przypadku rdzeni malych ma¬ szyn elektrycznych, w których wystepuja male war¬ tosci strumienia magnetycznego, w zwiazku z czym indukowane sa prady wirowe o stosunkowo niskim natezeniu. Jednoczesnie przy tego rodzaju rozwiaza¬ niu rdzenia, wobec stosunkowo duzej w porówna¬ niu do przekroju powierzchni zewnetrznej, jego chlodzenie jest znacznie ulatwione.Ponadto w celu dalszego zmniejszenia wplywu pradów wirowych, czesc tak wykonanego rdzenia, stanowiace nabiegunniki moze posiadac na po¬ wierzchniach zwróconych do czesci wspólpracuja¬ cej plytkie, waskie naciecia w kierunku zgodnym z kierunkiem przewodzenia strumienia magnetycz¬ nego. Zasadnicza postac rdzenia magnetycznego we¬ dlug wynalazku moze byc uzupelniona przez dodat¬ kowe wystepy, prostopadle do glównej powierzchni rdzenia, sluzace do mocowania rdzenia do pozosta¬ lych czesci maszyny, osadzania cewek uzwojenia itp.Rdzen magnetyczny wedlug wynalazku przedsta¬ wiony jest na zalaczonym rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok z dolu, fig. 2 — widok z boku, 7616576 165 fig. 3 — w przekroju poprzecznym przez srodek rdzenia.Jak uwidoczniono na rysunkach pasek blachy 1 o odpowiedniej miekkosci magnetycznej jest wygie¬ ty zgodnie z wymaganym konturem zarysu rdze¬ nia. Czesci rdzenia stanowiace nabiegunniki posia¬ daja plytkie, waskie naciecia 2 o kierunku zgodnym z kierunkiem przewodzenia strumienia magnetycz¬ nego.Zasadnicza postac rdzenia jest uzupelniona przez wystepy 3, prostopadle do glównej powierzchni rdzenia, sluzace do mocowania rdzenia do pozosta¬ lych czesci maszyny, oraz wystepy 4 stanowiace podpore dla karkasów cewek. 10 15 PL PL