Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 01.07.1974 Opis patentowy opublikowano: 19.05.1975 76024 KI. Sd, 15/04 MKP E21f 15/04 lj^'OiUA| 1 u«,»jjp;;ll,iitM Twórcywynalazku: Zdzislaw Kowalski, Andrzej Wilk, Marian Krysik, Tadeusz Jagielski Uprawniony z patentu tymczasowego: Glówny Instytut Górnictwa, Katowice (Polska) Urzadzenie do odprowadzania wody z podsadzanego hydraulicznie wyrobiska Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do odprowadzania wody z podsadzki hydraulicznej poza prze¬ strzen podsadzana i robocza wyrobiska górniczego.Dotychczas obcieki wodne z przepony tamy splywaly po spagu wyrobisk i byly ujmowane w drewniane koryta odplywowe ulozone na spagu wyrobisk wzdluz tam podsadzkowych, bez scislego kontaktu z nimi.Znany jest równiez sposób ujmowania wody za pomoca tak zwanych kominków w rurociagi odplywowe zabudowane wzdluz tam, oraz budowanie systemu przytamek drewnianych, wygrodzen i przepompowywanie wody do odplywów podsadzkowych.Wada tych rozwiazan jest to, ze woda podsadzkowa wyplywajaca z przepony filtracyjnej tamy zanieczysz¬ czona drobnymi frakcjami piasku i zawiesinami ilastymi rozlewa sie po przestrzeni roboczej wyrobiska eksploata¬ cyjnego powodujac jego zatapianie, a w nastepstwie osadzanie sie grubych warstw zanieczyszczen podsadzko¬ wych. Zanieczyszczenia te podsadzaja urzadzenia odstawcze, obudowe, urzadzenia urabiajace oraz zanieczyszcza¬ ja urobek.Wystepuje równiez zatapianie silników i urzadzen elektrycznych co powoduje powazne zaklócenia ruchowe w wydobyciu kopalni. Szczególnie niekorzystne w skutkach bylo podsadzanie w ubierkach i scianach przy pofaldowanym spagu lub prawie poziomym zaleganiu, wzglednie lekkim przechyleniu upadu pokladów w kierunku ociosu wyrobiska. W tym przypadku zatapiane i podsadzane bylo pole przenosnika zgrzeblowego, a czesto i urzadzenia urabiajace. Równiez duze klopoty powstawaly przy eksploatacji grubych pokladów na warstwy. Wyplywajace przez tame duze ilosci wody przedostawaly sie do przestrzeni roboczej wyrobiska eksplo¬ atacyjnego powodujac podmywanie obudowy postawionej na piasku co bylo niejednokrotnie przyczyna zawalów.Celem wynalazku jest usuniecie powyzszych wad i niedogodnosci przez takie ujecie i odprowadzenie zanie¬ czyszczonej wody przesaczajacej sie przez przepone filtracyjna tamy podsadzkowej, które zapobiega zalewaniu i zanieczyszczaniu przestrzeni miedzy tama a czolem przodka w wyrobisku eksploatacyjnym. Cel ten osiagnieto za pomoca urzadzenia wedlug wynalazku.Istota wynalazku polega na tym, ze wzdluz dolnej czesci przepony tamy po stronie przestrzeni roboczej wyrobiska jest zamocowane odplywowe koryto z segmentów polaczonych lacznikami lub na zakladke. Jedna,1 76 024 zewnetrzna pionowa scianka koryta jest zawieszona ciegnem do obudowy, przeciwlegla druga scianka jest utwo¬ rzona bezposrednio z tej przepony, a dno koryta stanowiace jednolita calosc ze scianka ma obrzeze przewiniete pionowo do dolu przylegajace do przepony, która w tym miejscu jest nieprzepuszczalna dla wody i piasku. W odmianie urzadzenia, przewiniete obrzeze dna koryta jest ponownie przegiete i tworzy pozioma czesc umiesz¬ czona pod stopa stojaka tamy. Przewiniecie pionowe obrzeza jest wykonane za pomoca podparcia.Zaleta urzadzenia wg wynalazku jest rozwiazanie ujecia i odprowadzenia zanieczyszczonej wody podsadz¬ kowej od razu z przestrzeni ótamowanej przez doprowadzenie do scislego kontaktu pomiedzy odpowiednio skonstruowanymi korytami odplywowymi a przepona filtracyjna tamy podsadzkowej. Dalsza zaleta jest uniknie¬ cie zatapiania wyrobiska eksploatacyjnego, a tym samym zanieczyszczania go osadzonym piaskiem i czesciami ilastymi z obcieków podsadzkowych, poniewaz nawet najmniejsze ilosci zanieczyszczonej wody w wyniku zasto¬ sowania omawianego urzadzenia nie przedostana sie do przestrzeni roboczej. Umozliwi to równoczesne prowa¬ dzenie przestrzeni otamowanej, oraz zapobiegnie sie podmywania obudowy wyrobisk postawionej na piasku przy eksploatacji wielowarstwowej. Powazna zaleta omawianego urzadzenia jest to, ze umozliwia ono latwe odprowa¬ dzenie wody przy pofaldowanym spagu przez odpowiednie podwieszanie ciagu odplywowego w celu uzyskania zadanego spadku dla odplywu zanieczyszczonej wody.Ponadto elementy urzadzenia sa powtarzalne i wykonane z lekkich materialów na przyklad z gumy, tworzywa sztucznego, co stwarza mozliwosc szybkiego montazu w ciag odplywowy i jego demontaz. Urzadzenie rozwiazuje calkowite odprowadzenie wód podsadzkowych szczególnie w obrebie przodka eksploatacyjnego, co pozwala na uzyskanie znacznych efektów ekonomicznych oraz poprawia warunki bhp i komfort pracy w przod¬ kach wydobywczych.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie jego wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat podsadzanego wyrobiska w przekroju poprzecznym z zabudowanym urzadzeniem do odpro¬ wadzenia wody, fig. 2 — wycinek podsadzanego wyrobiska w przekroju podluznym z tama podsadzkowa i cia¬ giem polaczonych koryt odplywowych zabudowanych wzdluz tej tamy, fig. 3 — szczegól A elementu odply¬ wowego w widoku z góry, a fig. 4 - odmiane urzadzenia w przekroju poprzecznym.Jak uwidoczniono na rysunku urzadzenie do odprowadzenia wody podsadzkowej sklada sie z powtarzal¬ nych odplywowych koryt z pionowa scianka 1 o odpowiedniej wysokosci, zabudowanych wzdluz tamy podsadz¬ kowej, które maja wyciecia 2 z uszczelkami 3 przy czym odplywowe koryto wpuszczone jest w stojaki 4 wsporczej konstrukcji tamy w celu utworzenia bezposredniego styku z odsaczajaca przepona 5. Dla nadania korytu odplywowemu wlasciwego spadku dla odprowadzenia wody w zadanym kierunku w sklad urzadzenia odplywowego wchodzi równiez odpowiednio skonstruowany zamek 6 z wspornikami 7 zabudowany na stojakach 4 konstrukcji oporowej tamy oraz nieprzepuszczajacy dla wody i piasku fartuch 8 umieszczony pomiedzy spa¬ giem a dnem ciagu odplywowego i polaczony z odsaczajaca przepona 5 tamy podsadzkowej, przy czym fartuch 8 wspólpracuje z wywinietym obrzezem 9 odplywowego koryta, oraz elementem usztywniajacym 10 opartym o stojaki 4 konstrukcji wsporczej tamy.Poszczególne odplywowe koryta sa laczone ze soba na zakladke lub styk i zespolone w ciag przy pomocy laczników 11. Ponadto odplywowe koryta maja ciegna 12 dla ich podwieszania do obudowy od strony pola roboczego wyrobiska eksploatacyjnego.W odmianie urzadzenia zastosowano elastyczne odplywowe elementy bez wyciec 2 na stojaki 4 konslrukcji tamy, a w celu zapewnienia scislego kontaktu tych elementów z przepona 5 zastosowano przejscie pod spodem stojaków 4 konstrukcji tamy powtarzalnej i polaczenie odplywowe koryta z przepona 5 tamy w miejscu wywi¬ nietej czesci 13 znajdujacej sie na spagu. W celu utworzenia spadku dla wody w zadanym kierunku zastosowano w korycie odplywowym odpowiednie podparcia 14 i ciegna 12 do powieszania pionowej górnej scianki 1 do obudowy. PL PL