Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 31.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 20.02.1975 75468 KI. 7a,31/32 MKP B21b 31/32 Twórcy wynalazku: Wieslaw Zapalowicz, Zenon Jedrzykiewicz, Teodor Maslanka, Lukasz Wesierski Uprawniony z patentu tymczasowego: Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanislawa Staszica, Kraków (Polska) Uklad sterujacy walcarki Przedmiotem wynalazku jest uklad sterujacy wal¬ carki, zwlaszcza do zebrowanych rur wymienników ciepla, przeznaczonych dla przemyslu chemicznego i spozywczego, glównie dla celów chlodniczych.Znany jest uklad hydrauliczny sluzacy do dosu- wania i docisku walca roboczego do walcowanego materialu, skladajacy sie z kolumny suwakowej z walcem roboczym polaczonej z tlokiem silnika hydraulicznego. Silnik jest polaczony ze zródlem cisnienia za pomoca rozdzielacza i zespolu zawo¬ rów dlawiacych. Uklad nie ma sprzezenia zwrot¬ nego stabilizujacego wymiary walcowanego pro¬ filu. W zwiazku z tym, przy stalej nastawie zawo¬ rów dlawiacych, otrzymuje sie stala sile docisku walców do materialu, która ze zmienna sila reakcji, pochodzaca od zmian oporu plastycznego, powoduje zmiane wymiarów geometrycznych walcowanej ru¬ ry, wplywajaca na obnizenie jej jakosci.Celem wynalazku jest usuniecie wymienionych wad. Cel ten zostal osiagniety za pomoca ukladu sterujacego walcarki, wedlug wynalazku, skladaja¬ cego sie z serwomechanizmu hydraulicznego, wy¬ posazonego w usytuowany po stronie jego suwaka sterujacego zespól nastawczy wielkosci przeswitu walców roboczych, zawierajacy elektromagnes z umieszczonym w nim tloczkiem wyposazonym w ogranicznik skoku.Ogranicznik skoku sklada sie ze zderzaka po¬ laczonego gwintowo ze sruba sluzaca do ustalania jego polozenia, przy czym zderzak jest wyposazony 15 20 30 we wskaznik polozenia tloczka. Ponadto serwome¬ chanizm zawiera zespól do ustalania wyjsciowego polozenia belek oporowych, którego budowa jest polaczona z tloczyskiem silnika hydraulicznego, usy¬ tuowanego po stronie suwaka sterujacego.W obudowie zespolu znajduje sie kostka ze wskaznikiem osadzona przesuwnie pomiedzy spre¬ zyna i sruba nastawcza.Zaleta ukladu sterujacego walcarki, wedlug wy¬ nalazku, jest zmniejszenie ilosci rur wybrakowa¬ nych osiagniete dzieki podwyzszeniu jakosci wyko¬ nywanych rur.Uklad sterujacy walcarki, wedlug wynalazku, jest przedstawiony schematycznie, w przykladowym rozwiazaniu na rysunku. Uklad sklada sie z silni¬ ków hydraulicznych 1, majacych tloczyska 2 pola¬ czone z belkami oporowymi 3 osadzonymi prze¬ suwnie w prowadnicach 4. Cylindry silników 1 sa polaczone równolegle przewodami hydraulicznymi, poprzez synchronizator 5 predkosci wzajemnego zblizania sie walców roboczych 6 i suwak steru¬ jacy 7, z hydraulicznym zródlem zasilania 8, przy czym tloczki suwaka sterujacego 7 sa polaczone z popychaczem 9. Serwomechanizm zawiera ponad¬ to, usytuowany po stronie suwaka sterujacego 7, zespól nastawczy wielkosci przeswitu suwu walców roboczych 6, skladajacych sie z elektromagnesu 10 w ksztalcie cylindra z umieszczonym w nim tloczkiem 11 osadzonym na popychaczu 12. Tlo¬ czek 11 elektromagnesu 10 jest wyposazony w 75 46875 468 ogranicznik skoku, skladajacy sie ze zderzaka 13 polaczonego gwintowo ze sruba 14 sluzaca do usta¬ lania polozenia zderzaka 13, przy czym zderzak 13 jest wyposazony we wskaznik 15 polozenia tloczka 11. Tloczysko 2 silnika hydraulicznego 1, usytuo¬ wanego po stronie suwaka sterujacego 7, jest po¬ laczone z obudowa 16 zespolu do ustalania wyjs¬ ciowego polozenia belek oporowych 3. W obudowie 16 znajduje sie kostka 17 ze wskaznikiem 18 osa¬ dzona przesuwnie pomiedzy sprezyna 19 i sruba nastawcza 20.Kostka 17 jest polaczona z dzwignia sprzezenia zwrotnego 21, laczaca sie ponadto z popychaczem 9 suwaka sterujacego 7 oraz z popychaczem 12 tloczka 11 elektromagnesu 10. Dzwignia sprzezenia zwrotnego 21, w miejscu polaczenia jej z popycha¬ czem 9 suwaka 7, oraz z popychaczem 12 tloczka 11 elektromagnesu 10 jest wyposazona w znane zes¬ poly kompensacyjne luzów 22 i 23.W walcarce do zebrowanych rur wymienników ciepla, wyposazonej w uklad sterujacy, wedlug wy¬ nalazku, po wprowadzeniu rury 24 miedzy walce robocze 6 i wlaczeniu cewki elektromagnesu 10 do obwodu pradu nastepuje przesuniecie tloczka 11 wraz z popychaczem 12, który przez dzwignie sprzezenia zwrotnego 21 i popychacz 9 zmienia po¬ lozenie tloczków suwaka sterujacego 7 co powodu¬ je otwarcie kanalu laczacego zródlo zasilania 8 z synchronizatorem predkosci 5. Dostajaca sie do synchronizatora predkosci 5 ciecz pod cisnieniem dzieli sie w nim na dwa strumienie wplywajace przewodami do komór 25 silników hydraulicznych 1. Cisnienie cieczy dostajacej sie do silników hy¬ draulicznych 1 powoduje poprzez tloki oraz tlo- czyska 2, polaczone z belkami oporowymi 3, zbli- 20 25 30 zanie walców roboczych 6 do rury 24 i wywiera¬ nie na nia nacisków umozliwiajacych w czasie walcowania wcisniecie w nia walców roboczych 6 na zadana glebokosc, przy której dzwignia sprzeze¬ nia zwrotnego 21 popychaczem 9 przemiesci tloczki suwaka sterujacego 7 do polozenia, przy którym zródlo zasilania 8 zostanie odciete od synchroniza¬ tora predkosci 5. Po zakonczeniu walcowania wla¬ cza sie cewke elektromagnesu 10, co powoduje przesterowanie tloczka 11 i tloczków suwaka 7 w wyniku czego nastapi odsuniecie belek oporowych 3 wraz z walcami roboczymi 6 od walcowanej rury 24. PL