Pierwszenstwo: 23.02.1972 (P. 153656) Zgloszenie ogloszono: 31.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 18.03.1975 74954 KI. 21e,31/02 MKP GOlr 31/02 CZYTELNIA zedu Po*eol©M*ego Pliki ll| IZICtTtK- ¦ Cj t • Twórca wynalazku: Zenon Tabaczynski Uprawniony z patentu tymczasowego: Zaklady Konstrukcyjno-Mechani- zacyjne Przemyslu Weglowego, Gliwice (Polska) Uklad do badan zdolnosci i trwalosci laczeniowej styczników Przedmiotem wynalazku jest uklad do badan zdolnosci i trwalosci laczeniowej styczników, slu¬ zacy do powodowania zalaczania i wylaczania pradu w obwodzie probierczym przez badany sty¬ cznik.Znany sposób sterowania stycznikiem badanym polega na zastosowaniu przekaznika czasowego z napedem silnikowym. Silnik ten napedza, poprzez przekladnie, zespól krzywek przekaznika, które dzialajac na uklad zestyków przekaznika zalaczaja i wylaczaja zasilanie cewki stycznika w odpowied¬ nio dobranych odstepach czasu, przy czym jak to wynika z rozwiazania konstrukcyjnego przekazni¬ ka czas trwania stanu zamkniecia stycznika w jed¬ nym cyklu laczeniowym czyli czas trwania prze¬ plywu pradu jest stosunkowo dlugi i wynosi co najmniej jedna sekunde. Bez wplywu na wyniki badan czas ten moze byc skrócony do stu milise¬ kund.Stosunkowo dlugi czas trwania przeplywu pradu jest istotna wada ukladu opartego na bezposrednim wykorzystaniu przekaznika czasowego do sterowa¬ nia stycznikiem, bo ze wzgledu na znaczne warto¬ sci energii traconej w obwodach probierczych-wy¬ maga stosowania tych obwodów o duzej obciazal¬ nosci. Z tego powodu uniemozliwia równiez sto¬ sowanie jako obwodu probierczego zahamowanego silnika asynchronicznego o mocy dobranej odpo^ wiednio do znamionowej zdolnosci laczeniowej stycznika, poniewaz silnik ulega szybko nadmier- 10 15 25 to 2 nemu nagrzaniu, nawet mimo stosowania sztucz¬ nego chlodzenia wentylatorami i dmuchawami.Celem wynalazku jest usuniecie tej wady ukla¬ du przeznaczonego do sterowania badanych stycz¬ ników, a zwlaszcza umozliwienie stosowania silni¬ ków jako obwodów probierczych. Dla osiagniecia tego celu wytyczono sobie zadanie skrócenia czasu trwania przeplywu pradu w poszczególnych cy¬ klach laczeniowych do dopuszczalnego minimum.Zgodnie z wytyczonym zadaniem cel ten osiag¬ nieto przez wyposazenie znanego ukladu w prze¬ kaznik posredniczacy, sterowany przez przekaznik czasowy, przy czym cewka tego przekaznika po¬ sredniczacego jest zbocznikowana obwodem zlozo¬ nym z szeregowo polaczonych opornika i konden¬ satora, których opornosc i pojemnosc sa regulo¬ wane. Przekaznik posredniczacy ma glówny ze¬ styk zwiemy w obwodzie cewki badanego stycz¬ nika i pomocniczy zestyk zwiemy w obwodzie cewki przekaznika blokujacego, który z kolei ma zestyk rozwierny w obwodzie cewki przekaznika posredniczacego i zestyk zwiemy w obwodzie wlasnej cewki polaczony równolegle z pomocni¬ czym zestykiem zwiernym przekaznika posredni¬ czacego.Dzieki takiemu wyposazeniu ukladu mozna regu¬ lowac czas stanu zalaczenia badanego stycznika i skrócic ten czas do dopuszczalnego minimum, to znaczy do stu milisekund. Regulacje te uzyskuje sie przez odpowiedni dobór wartosci rezystancji 74 95474 954 4 opornika i pojemnosci kondensatora w obwodzie bocznikujacym cewke przekaznika posredniczace¬ go, który to obwód powoduje opóznienie dzialania przekaznika przy przechodzeniu do stanu spoczyn¬ ku.W konsekwencji uklad wedlug wynalazku po¬ zwala na optymalne zmniejszenie obciazalnosci ob¬ wodów probierczych czyli zmniejszenie przekrojów ich elementów przewodzacych, a wiec zmniejszenie zuzycia materialów. Pozwala tez na wykorzystanie zahamowanych silników do prób zdolnosci i trwa¬ losci laczeniowej styczników, bez koniecznosci ich dodatkowego chlodzenia.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, który przedstawia uklad przystosowany do badan stycznika pradu przemiennego, zalaczajacego i wylaczajacego od¬ biornik zlozony z impedorów polaczonych w gwia¬ zde.W stanie spoczynkowym ukladu, zestyk 1 prze¬ kaznika czasowego jest otwarty i uklad sterujacy jest pozbawiony napiecia. Z chwila zamkniecia zestyku 1 przekaznika czasowego, nastepuje pobu¬ dzenie cewki 2 przekaznika posredniczacego zasi¬ lanej z pelnookresowego prostownika 3. Przekaz¬ nik ten zamyka swój glówny zestyk zwiemy 4 w obwodzie cewki 5 badanego stycznika 6 powodu¬ jac jego zamkniecie i swój pomocniczy zestyk zwiemy 7 w obwodzie cewki 8 przekaznika bloku¬ jacego, który z kolei zamyka swój zestyk zwiemy 9 w obwodzie wlasnej cewki 8, a ponadto otwiera zestyk rozwierny 10 w obwodzie cewki 2 przekaz¬ nika posredniczacego. W wyniku otwarcia zestyku rozwiernego 10 przekaznika blokujacego nastepuje powrót do stanu spoczynkowego przekaznika po¬ sredniczacego. Jednak powrót ten jest opózniony wskutek rozladowywania sie kondensatora 11 przez opornik 12 i cewke 2 przekaznika.W zaleznosci od nastawionej pojemnosci konden¬ satora 11 i rezystancji opornika 12 opóznienie to jest wieksze lub mniejsze. Powrót przekaznika po¬ sredniczacego do stanu spoczynku spowoduje o- twarcie jego glównego zestyku zwiernego 4 w ob¬ wodzie cewki 5 badanego stycznika 6 czyli otwar¬ cie zestyków tego stycznika. Otwarcie natomiast zestyku pomocniczego 7 przekaznika posrednicza- 10 15 20 25 30 35 40 45 cego w obwodzie cewki 8 przekaznika blokujacego nie spowoduje powrotu tego ostatniego do stanu spoczynkowego, bo jego cewka 8 bedzie w dalszym ciagu zasilana poprzez jego wlasny zamkniety ze¬ styk zwiemy 9. W ten sposób uklad pozostanie za¬ blokowany tak dlugo, az nastapi otwarcie zestyku 1 przekaznika czasowego. Blokada ta uniemozli¬ wia wykonanie przez stycznik 6 wiecej niz jedne¬ go cyklu laczeniowego w czasie trwania stanu zamkniecia zestyku 1 przekaznika czasowego. Po otwarciu zestyku 1 przekaznika czasowego uklad wróci do stanu wyjsciowego, bo przekaznik bloku¬ jacy, po pozbawieniu go napiecia przestawi swe zestyki 9 i 10. .Zasada wynalazku nie ogranicza sie do przedsta¬ wionego przykladowo na rysunku ukladu do ba¬ dania stycznika pradu przemiennego. Uklad moze byc na przyklad wykonany w odmianie przystoso¬ wanej do badania styczników pradem stalym; jego przekazniki moga byc zasilane innym napieciem niz cewka stycznika. PL PL