Strug weglowy do urabiania wegla w przodku scianowym Przedmiotem wynalazku jest strug weglowy do urabiania wegla w przodku scianowym.Przy samoczynnym urabianiu i zaladunku wegla w przodku scianowym za pomoca struga weglowego prowadzonego slizgowo na szynie ulozonej przed stosem wegla, czesto wystepuje niedogodnosc polegajaca na tym, ze wegiel nie jest oddzielany dokladnie na powierzchni spagu. Szczególnie wówczas, kiedy spag nie jest calkiem równy, strug nacina spag przy przekroczeniu siodel, a przy przekroczeniu wglebien obserwuje sie zjawisko podnoszenia w góre struga, tak, ze na spagu pozostaje warstwa wegla o zmiennej grubosci. Niedogodnos¬ ci te wystepuja zwlaszcza przy urabianiu wegla twardego, a takze wówczas, kiedy spag jest miekki i przebiega ukosnie. • Celem wynalazku jest przeto skonstruowanie struga weglowego, który umozliwilby usuniecie wyzej opisanych niedogodnosci. Cel wynalazku osiagnieto przez wyposazenie struga weglowego w noze poziome, które w kacie pomiedzy stosem wegla a spagiem nacinaja swa krawedzia tnaca zwrócona do spagu, przy polozeniu krawedzi skierowanym w góre ukosnie, powierzchnie wznoszaca sie w kierunku stosu wegla, a w polozeniu poziomym krawedzi powoduja oddzielenie wegla na spagu w plaszczyznie przebiegajacej równolegle do spagu, natomiast w polozeniu krawedzi skierowanym skosnie w dól nacinaja w spagu rowek, opadajacy w kierunku stosu wegia.Strug weglowy moze byc takze wyposazony tylko w jeden nóz poziomy, który jest tak wychylany wokól dolnej krawedzi struga zwróconej w kierunku stosu wegla, ze jego czynna krawedz tnaca przebiegajaca poprzecznie do kierunku ruchu struga, jest skierowana na przemian: skosnie w góre, poziomo lub skosnie w dól.Inna mozliwosc polega na tym, ze strug posiada trzy umieszczone jeden za drugim w kierunku jego ruchu noze poziome, przy czym krawedz tnaca polozonego z przodu noza zwrócona do spagu wznosi sie w kierunku stosu wegla, a krawedz tnaca drugiego noza przebiega w plaszczyznie spagu lub w plaszczyznie do niej równoleglej, natomiast krawedz tnaca trzeciego noza poziomego opada w kierunku stosu wegla. Drugi i trzeci nóz poziomy, z umieszczonych jeden za drugim w kierunku ruchu nozy, jest przy tym tak uksztaltowany lub umieszczony, ze moze byc przestawiany naprzemian w polozenie pracy lub w polozenie bierne. Moze sie to odbywac na przyklad dzieki temu, ze kazdy z nozy jest wychylany wokól osi, przebiegajacej mniej wiecej2 74 886 równolegle do stosu wegla lub do spagu. Noze moga byc jednak takze przestawiane w ich polozenie bierne z ich polozenia pracy w jakikolwiek znany inny sposób. Przy wiekszej ilosci przestawnych nozy poziomych, umieszczonych jeden za drugim, noze te moga byc regulowane takze w kierunku pionowym za pomoca wrzeciona podnoszacego. Przestawianie nozy moze odbywac sie jednak takze za pomoca hydraulicznych, pneumatycznych lub elektrycznych czlonów nastawczych. Nastawienie moze odbywac sie przy tym za posrednictwem przewodu lub takze za pomoca sterowanych bezprzewodowo odbiorników.W celu zmniejszenia kosztów budowy moze byc przewidziany w danym przypadku obok przedniego, sztywno osadzonego noza poziomego, którego ostrze wznosi sie skosnie w kierunku stosu wegla, tylko jeden dalszy nóz dla takiego samego kierunku ruchu. Nóz ten nalezy wówczas tak zamocowac, ze jest on nastawiany naprzemian na ciecie w plaszczyznie opadajacej lub poziomej lub tez jest on wychylany w polozenie bierne.Dla kazdego kierunku ruchu moga byc przewidziane oddzielne noze. Wtedy zaleca sie odsuniecie od stosu nozy polozonych w kierunku przeciwnym do kierunku ruchu struga, aby nie powodowaly one niepotrzebnego tarcia i nie ulegaly przedwczesnemu zuzyciu. Noze moga byc jednak tak wykonane, ze prowadzone sa one zgodnie z kierunkiem ruchu struga raz jedna krawedzia, a drugi raz druga krawedzia na spagu.Przyklady wykonania wynalazku uwidocznione sa na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia strug z jednym nozem, widzianym w kierunku podsadzki, fig. 2 do fig. 4 strug w przekroju poprzecznym, przy czym na kolejnych fig. 2, 3 i 4 jedyny przestawny nóz poziomy znajduje sie w trzech róznych charakterystycznych polozeniach, a fig. 5 — odmiane struga wyposazona dla kazdego kierunku ruchu w trzy noze poziome.Strug weglowy 10, przedstawiony na fig. 1, 4, jest wyposazony w znany sposób koncach w narzedzia 11, wykonane jako wymienne noze, które przy popychaniu struga w jednym lub w drugim kierunku jezdza wzdluz stosu weglowego i kazdorazowo zdzieraja wegiel. Do oddzielania wegla na spagu jest przewidziany tylko jeden nóz 12. Nóz 12 jest ulozyskowany wychylnie wokól osi 14 na korpusie 10 struga w kierunku stosu weglowego 13. W wykonaniu przedstawionym na rysunku nóz 12 posiada trzonkowy wystep 15, wychylany w wybraniu 16 od strony stosu wegla i korpusu 10 struga, prostopadle do tego stosu. Wychylanie noza 12, 15 moze byc przeprowadzane za pomoca wrzeciona srubowego 17. Wychylanie to moze byc jednak wykonywane równiez w jakikolwiek inny sposób.W ustawieniu noza 12, przedstawionym schematycznie na fig. 1 i 2, krawedz tnaca 19 noza 12 zwrócona do spagu 18 jest skierowana skosnie w góre. Wskutek tego wegiel jest odrywany wzdluz plaszczyzny zaznaczonej linia punktowana 20, a plaszczyzna ta tworzy ze spagiem 18 kat ostry 21. Przy takim ustawieniu struga przesuwa sie on w góre przy posuwaniu sie po nacietej powierzchni 20. Oznacza to, ze strug jest sterowany coraz wyzej w kierunku stropu 22.Przy ustawieniu, przedstawionym na fig. 3, krawedz tnaca 19 znajduje sie tu w plaszczyznie spagu 18.Wskutek tego wegiel jest odrywany przy kolejnych przesuwach, mniej lub wiecej dokladnie na powierzchni granicznej pomiedzy spagiem 18 a weglem.Fig. 4 przedstawia ustawienie noza poziomego 12, w którym krawedz tnaca 19 zwrócona do spagu 18 opada skosnie w kierunku stosu weglowego 13. Przy tym ustawieniu nacina sie strugiem w spagu 18 rowek 23, którego krawedz oporowa 24 prowadzi skosnie w dól do spagu 18 i tworzy ze spagiem 18 kat 25.Celem róznych ustawien noza 12 w sposób podany na fig. 2 nie jest w zasadzie pozostawienie w spagu 18 klinowych listew weglowych lub wyciecie zgodnie z fig. 4 w spagu 18 wiecej lub mniej glebokiego rowka 23.Jesli,jednak strug trafia na wybrzuszenia faldy spagu falistym, to wówczas dzieki temu, ze nóz poziomy 12 umieszcza sie na odpowiednim odcinku urobku w polozeniu przedstawionym na fig. 2, strug moze byc podniesiony znowu az do powierzchni spagu 18 w jednym lub wiecej nastepujacych po sobie przesuwach. Jezeli natomiast strug pozostawil w plaskim wglebieniu faldy spagu mniej lub wiecej gruba warstwe wegla, to wówczas nóz 12 moze byc przestawiony na odpowiednim odcinku urobku wegla w polozenie przedstawione na fig. 4. W polozeniu tym nóz 12 nacina powierzchnie 24 prowadzaca skosnie w dól dopóty, dopóki nie osiagnie on znowu spagu 18. Po osiagnieciu powierzchni spagu nóz poziomy 12 moze byc przestawiony w polozenie przedstawione na fig. 3. Przy napotkaniu plaskiego wglebienia w powierzchni spagu nóz poziomy 12 wychyla sie nieco w dól, a przy przekroczeniu siodla nieco w góre tak, aby przy uwzglednieniu sil, które podnosza strug w plaskim wglebieniu nastapilo oderwanie wegla we wszystkich miejscach mniej lub wiecej dokladnie na powierzchni podzialu pomiedzy spagiem 18 a weglem. ¦ Ulozyskowanie noza poziomego 12 we wspomnianym polozeniu korpusu struga 10 moze byc na przyklad osiagniete za pomoca lukowych czesci 12a, umieszczonych po obu stronach noza i prowadzonych slizgowo74 886 3 w odpowiednio wykonanych rowkach 10a korpusu struga 10. Nóz 12 moze byc takze ulozyskowany jednostronnie w korpusie struga 10 na skosnie skierowanej w góre lub w dól osi, nie uwidocznionej na rysunku, która przecina sie z krawedzia tnaca noza w punkcie 14 przeciecia sie sciany dolnej korpusu struga i sciany stosu wegla. Takze przy tym ulozyskowaniu mozliwy jest taki skret noza poziomego 12, ze nacina on na przemian wznoszaca sie, pozioma lub opadajaca powierzchnie, na •której moze przesuwac sie strug przy nastepujacych po sobie przejsciach w kierunku stosu wegla.W przykladzie przedstawionym na fig. 1—4 przewidziany jest tylko jeden przestawny nóz poziomy 12, który jest tak wykonany i zamocowany tak, ze tnie on w obu kierunkach ruchu struga. Zamiast tego móglby byc oczywiscie przewidziany dla kazdego kierunku ruchu oddzielny nóz, który przy powrocie moze wychylac cie w polozenie bierne.W przykladzie wykonania, przedstawionym na fig. 5, sa przewidziane dla kazdego kierunku ruchu trzy noze 26a, 26b, 26c lub 27a, 27b, 27c. Dwa zewnetrzne noze 26a i 27a, z których kazdy pracuje tylko w jednym kierunku ruchu moga byc umieszczone nieruchomo na korpusie 10 struga. Te oba noze 26a i27a sa tak wykonane i umieszczone, ze ich powierzchnia stopowa 28 jest skierowana skosnie w góre. Jezeli istnialyby tylko noze 26a i 27a to wówczas strug slizgalby sie w czasie nastepujacych po sobie przejsciach do przodu i w góre po powierzchni wznoszacej sie w kierunku stosu wegla.Jezeli strug ma jezdzic wiecej lub mniej dokladnie przy spagu 18, jak jest to przedstawione na fig. 3, to wówczas przy wykonaniu, przedstawionym na fig. 5, drugi nóz 26b musi byc ustawiony w polozeniu, przedstawionym na fig. 5 z lewej strony. Dzialanie obu nozy 26a i 26b odpowiada wówczas ustawieniu noza 12, przedstawionemu na fig. 3. Wegiel odrywa sie przy spagu 18. Nóz 26a pozostawia klin wegla, który jest nastepnie odrywany przez drugi nóz 26b. Jezeli strug ma jezdzic wzdluz spagu 18 tak, jak to przedstawiono na fig. 3, a oba noze 26a i 26b maja odrywac wegiel bezposrednio przy powierzchni spagu, to wówczas musi byc wychylony w polozenie bierne nastepny, trzeci nóz 26c. Nóz 26c pozostaje tylko wówczas w swoim polozeniu roboczym, przedstawionym na fig. 5, jezeli jak przedstawiono to na fig. 4, ma byc naciety w spagu rowek 23.Z prawej strony na fig. 5 sa przedstawione oba noze 27b i 27c w polozeniu biernym. Wskutek tego tylko pierwszy nóz 27a znajduje sie w polozeniu roboczym. Wegiel jest wówczas odcinany wzdluz skosnie wznoszacej sie powierzchni 20, podobnie jak to przedstawiono na fig. 2.Przy wykonaniu nozy wedlug fig. 5 drugie noze 26b i 27b, a takze trzecie noze 26c i 27c musza byc tak zamocowane, aby mogly one byc umieszczane w polozenie bierne. Pierwszy nóz 26a lub 27a moze byc natomiast zamocowany sztywno.Jak juz wspomniano na wstepie, przestawianie nozy 26b, 26c, 27b, 27c moze byc dokonywane w sposób dowolny. Przestawianie to moze odbywac sie na przyklad za pomoca wrzecion srubowych lub tym podobnych srodków. Uruchamianie moze byc dokonywane jednak równiez hydraulicznie lub pneumatycznie, a takze za pomoca czysto mechanicznego zespolu dzwigni lub drazków, przy czym rozwiazanie funkcji nastawczej moze byc wykonane za pomoca przewodu lub bez przewodowo sterowanych odbiorników. PL PL