Pierwszenstwo: 17.01.1972 (P. 152927) 74750 KI. 5d,15/02 MKP E21£ 15/02 Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 20.02.1975 Ci . I uLNlA Urzedu Po*ente*«QO Twórcy wynalazku: Boleslaw Banas, Alfred Bilinski, Romuald Gocman, Alfred Kosiorowski, Wojciech Skoczynski, Wieslaw Stapor, Alfred Wolczynski Uprawniony z patentu tymczasowego: Glówny Instytut Górnictwa, Ka¬ towice (Polska) Tama podsadzkowa do podsadzania wyrobisk górniczych Przedmiotem wynalazku jest powtarzalna tama podsadzkowa przeznaczona do podsadzania górni¬ czych wyrobisk scianowych, komorowych oraz chodnikowych.Znane sa czolowe, powtarzalne tamy podsadzko¬ we zlozone z przepony odsaczalnej zamocowanej pod stropem i przy spagu na elementach obudowy oraz wzmocnionej dodatkowo ciegnami. Istnieje wiele typów takich tam, które w zasadzie róznia sie od siebie tylko urzadzeniem mocujacym prze¬ pone oraz sposobem wzmocnienia tej przepony.Wzmocnienia w postaci pasów, linek lub lancuchów moga stanowic integralna czesc segmentów prze¬ pony odsaczalnej, wzglednie moga byc zawieszane przy stropie, jako odrebny element tamy, o który opiera sie przepona w czasie podsadzania. Dotych¬ czas elementy wzmacniajace zawiesza sie pomiedzy stropem i spagiem w ukladzie równoleglym, przy czym odleglosc pomiedzy sasiednimi elementami uzalezniona jest od wytrzymalosci przepony odsa¬ czalnej.Znane jest urzadzenie do mocowania przepony odsaczalnej zlozone z dwóch belek górnej i dolnej zaopatrzonych w mase gabczas/ta oraz w haki, na których zawiesza sie przepone. Belki tego urzadze¬ nia mocuje sie pod strojpem i przy spagu do stoja¬ ków obudowy za pomoca specjalnych sciagarek.Inne znane urzadzenie sklada sie z dwóch plytek, pomiedzy którymi umieszcza sie brzeg przepony i za pomoca lacznika oraz klina zaciska sie przepo- 10 15 25 ne pomiedzy tymi plytkami, a jednoczesnie mocuje sie urzadzenie na stojaku obudowy. Jakkolwiek urzadzenia te spelniaja swoje zadania, maja jed¬ nak pewne wady i niedogodnosci, Lktóre ograniczaja ich szerokie i powszechne zastosowanie w przemy¬ sle. Szczególnie wiele klopotów sprawia mocowanie tych urzadzen na elementach obudowy. Poza tym przepona zawieszona na tych urzadzeniach niedo¬ kladnie przylega do stropu wyrobiska, przez co w koncowej fazie podlsadzania czesc podsadzki prze¬ dostaje sie powstalymi nieszczelnosciami do wyro-; bisk roboczych.Wymienionych wad i niedogodnosci nie ma tama podsadzkowa wedlug wynalazku. Istota tej tamy polega na tym, ze przepona odsaczalna jest wypo¬ sazona u dolu i u góry w pasy wzmacniajace, z któ¬ rych pas dolny jest wywiniety w kierunku prze¬ strzeni roboczej i jest zamocowany kotwiami do spagu wyrobiska za pomoca podkladek plytowych.Natomiast górny pas przepony jest wywiniety w kierunku przestrzeni likwidowanej i jest zawieszo¬ ny oraz docisniety do stropu wyrobiska kotwiami za pomoca haków plaskownika zamocowanego na kotwiach sltropowyoh. Zarówno spagowe jak i stro¬ powe kotwie maja nakretki zaopatrzone w uchwyty kablakowe, które sluza do mocowania liny wzmac¬ niajacej przepone odsaczalna tamy skosnie w sto-4 sunku do plaszczyzn stropu i spagu wyrobiska. Li¬ na ta jest zamocowana w ukladzie „X" lub „V", przy czym w tym drugim ukladzie mozna ja dodat- 7475074750 3 kowo wzmocnic sciagaczami poprzecznymi wykona¬ nymi z pretów stalowych. Kotwie te sluza równiez do mocowania podwójnych lin, umieszczonych przed tama, które utrzymuja w pozycji roboczej odgale¬ zienia rurociagu podsadzkowego przymocowanego do spagu kotwiami za pomoca liny. Taka wlasnie konstrukcja tamy podsadzkowej zapewnia jej duza szczelnosc i wytrzymalosc zwlaszcza w wyrobiskach o duzej wysokosci. Dzieki mocowaniu lin wzmacnia¬ jacych w Ukladzie skosnym wyeliminowano potrze¬ be ciecia tych lin na odcinki oraz zawieszania i na¬ pinania kazdego odcinka osobno, przez co bardzo znacznie zmniejszono czas montazu tamy. Natomiast przez wywiniecie dolnego pasa przepony w kierun¬ ku przestrzeni roboczej i zamocowania go na spagu, zapobiega sie niszczeniu dolnej czesci przepony, któ¬ ra w stosunkowo latwy sposób mozna odlaczyc od podsadzki w czasie demontowania tamy, czego nie mozna bylo uzytekac iw znanych dotychczas tamach o podobnej konstrukcji. Zaleta tamy wedlug wy¬ nalazku jest rówiniez to, ze nakretki kotwi wyjo- sazone w uchwyty sluza nie tylko do .zawiesza¬ nia przepony i mocowania lin wzmacniajacych lecz równiez spelniaja funkcje utrzymywania i moco¬ wania rurociagu podsadzkowego w pozycji robo¬ czej.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladowym wykonaniu na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia .tame w widoku z boku, fig. 2 — szcze¬ gól „A" tamy uwidoczniony na fig. 1, fig. 3 — szczegól ,,B' tej tamy, fig. 4 — tame w widoku z przodu z liniami wzmacniajacymi w ukladzie „X", lig. 5 — te sama tame z linami w ukladzie „V" fig. 6 — sposób mocowania odgalezien rurociagu podsadzkowego, a fig. 7 — sposób mocowania ru¬ rociagu na spagu wyrobiska w widoku z góry. zamocowuje sie plaskowniki 9. W tym celu uszy 11 plaskowników 9 przetyka sie przez uchwyty 6 i ustala sie ich polozenie za pomoca klinów 12. Po zamocowaniu plaskowników 9 na ich hakach 10 za- 5 wiesza sie odsaczalna przepone 1 tak, aby jej górny, wzmacniajacy pas 2 byl wywiniety w kierunku przestrzeni likwidowanej. Zawieszona u góry prze¬ pone 1 zamocowuje sie na spagu kotwiami 4 za po¬ moca plytowych podkladek 8, przy czym przepone 1 10 zawiesza sie tak, aby byla ona przechylona w kie¬ runku przestrzeni likwidowanej pod katem zalez¬ nym od wysokosci podsadzanego wyrobiska, a dol¬ ny pas 2 byl wywiniety w kierunku przestrzeni ro¬ boczej wyrobiska. W celu wzmocnienia dolnego pa- !5 sa 2 mozna równiez stosowac dodatkowo drewnia¬ ne belki 19. Po zawieszeniu przepony 1, na uchwy¬ tach 6 nakretek 5 stropowych i spagowych kotwi 3 i 4 zamocowuje sie wzmacniajaca line 7, skosnie w stosunku do plaszczyzn stropu i spagu, w ukla- 20 dzie „X" lub „V" zaleznym od wytrzymalosci prze¬ pony 1. Zamocowana w ukladzie „V" line 7 mozna dodatkowo wzmocnic poprzecznymi sciagaczami 20 wykonanymi z pretów stalowych. Jednoczesnie z wykonywaniem tamy podsadzkowej, przed ta ta- 25 ma na spagu montuje sie podsadzkowy rurociag 15, który przymocowuje sie kotwiami 4 za pomoca li-" ny 16. Poszczególne odgalezienia 14 rurociagu 15 zawiesza sie na linach 13 przetykajac je przez otwo¬ ry 17 przepony 1 i uszczelniajac w tych otworach, 30 po czym rozpoczyna sie podsadzanie przestrzeni lik¬ widowanej. Po zakonczeniu podsadzania demontuje sie wszystkie elementy tamy w odwrotnej kolejnosci i przenosi sie je na nowe miejsce pracy. Tama we¬ dlug wynalazku nadaje sie szczególnie do wysokich 35 wyrobisk scianowych, komorowych wzglednie fila¬ rowych.Jak uwidoczniono na rysunku tama podsadzkowa wedlug wynalazku sklada sie z odsaczalnej prze¬ pony 1 zaopatrzonej u dolu i u góry w wzmacniaja- 40 ce pasy 2. Przepona ta jest zawieszona pochylo w kierunku przestrzeni likwidowanej na stropowych kotwiach 3 i zamocowana u dolu za pomoca spago¬ wych kotwi 4. Zarówno stropowe jak i spagowe kotwie 3 i 4 maja nakretki 5 zaopatrzone w kabla- 45 kowe uchwyty 6, na których jest zamocowana wzmacniajaca lina 7. Do mocowania przepony 1 na spagu wyrobiska sluza plytowe podkladki 8. Nato¬ miast pod stropem przepone 1 mocuje sie za pomo¬ ca plaskowników 9 wyposazonych w haki 10 oraz 50 w uszy 11 z klinami 12. Przed tama na podwójnych linach 13 sa zawieszone odgalezienia 14 podsadzko¬ wego rurociagu 15, który jest przymocowany do spagu wyrobiska spagowymi kotwiami 4 za pomoca liny 16, Poza tym odsaczalna przepona 1 ma otwo- 55 ry 17 dla umieszczenia w tamie odgalezien 14 pod¬ sadzkowego rurociagu 15 oraz otwory 18 do odpro¬ wadzania wody podsadzkowej.Tamowanie wyrobiska górniczego za pomoca ta- 60 my wedlug wynalazku odbywa sie w nastepujacy sposób. Najpierw na stropowe kotwie 3 istniejacej obudowy nakreca sie nakretki 5 wyposazone w ka- blakowe uchwyty 6. Nastepnie na tych nakretkach PL PL