PL74672B2 - - Google Patents

Description

POLSKA IZEKPOSPOUIA LWOWA 9 #1 li^ 'l n : mzjili PATCKTOWT PRL OPIS PATENTOWY PATENTU TYMCZASOWEGO Patent ttytmczasowy dodatkowy do patentu nr —— ogloszono: 30.12.1971 i(P. 152593) Znoszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 14.02.1975 74672 KI. 12q,26 MKP C07d 63/14 rCZYTELNIAT Urzedu Patentowego 1 M«rii| tnezfinmi ej iw*\ \ Twórcy wynalazku: Jerzy Wielgat, Ryszard Kolinski, Zbigniew Domagala Uprawniony z patentu tymczasowego: Polska Akademia Nauk (Instytut Chemii Organicznej), Warszawa (Polska) Sposób wytwarzania osmiochlorotiolanu Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania osmiochlorotiolanu przez chlorowanie tiofenu lub czterochlorotiofenu wobec katalizatora.Znana metoda syntezy osmiochlorotiolanu polega na chlorowaniu powyzszych zwiazków wobec jodu jako katalizatora, w temperaturze 0—160°C pod nor¬ malnym cisnieniem. Wada tej metody jest koniecz¬ nosc stosowania duzych ilosci kosztownego jodu (0,25—1,0 mola na 1 mol tiofenu) oraiz duzych ilosci chloroformu badz czterochlorku wegla jako rozpusz¬ czalników. Nieco mniejsze ilosci jodu byly uzywane w procesie chlorowania icziterochlorotiofenu pod cis¬ nieniem, jednak metoda ita wymaga stosowania du¬ zych ilosci czterochlorku wegla.Celem wynalazku jest opracowanie takich warun¬ ków procesu chlorowania tiofenu lub czterochloro- tiofenu, które umozliwiaja unikniecie wyzej wspom¬ nianych niedogodnosci.Stwierdzono, ze cel ten osiaga sie, jezeli do chlo¬ rowania tiofenu lub czterochlorotiofenu chlorem gazowymi, iStoisiuje sie jiakio featalizator siarke elemen¬ tarna lub chlorek siarki lub dwuchlorek siarki, badz ich mieszanine, a proces chlorowania prowadzi sie pod zwiekszonym cisnieniem.Sposobem wedlug wynalazku uzyskuje sie wysoka wydajnosc osmiocMorotiolanu (okolo 70%). Znaczna dogodnoscia tego procesu jeat unikniecie koniecz¬ nosci stosowania rozpuszczalnika, co znacznie obniza koszt produkcji. Chlorowanie zachodzi pod cisnie¬ niem lautogennym w temperaturze 80—ilO0°C. W celu 10 15 20 25 30 unikniecia, w warunkach laboratoryjnych lub pól- technicznych, stalego doprowadzania potrzebnej ilosci Ck do mieszaniny reakcyjnej znajdujacej sie pod cisnieniem autogennym rzedu 30 atm, korzyst¬ nie jest wprowadzac do autoklawu cala potrzebna do reakcji porcje chloru i skroplic, co pozwala wyeli¬ minowac w tych warunkach klopotliwe dozowanie poprzez uklad manometrów i wag.Sposób wedlug wynalazku 'przedstawiony jest w nizej podanych przykladach, które nie ograniczaja jego izakresu.Przyklad I. 21 g <0,i25 mola) tiofenu chlorowano wstepnie przepuszczajac gazowy chlor z butli do za¬ niku reakcji egzotermicznej. Produkt przelewano do autoklawu stalowego o pojemnosci 0,25 1 i dodawa¬ no 6 g siarki. Autoklaw oziebiano do —i4Q°C i skrop¬ lono w nim 88,7 g chloru. Zawartosc autoklawu ogrzewano w temperaturze 80°C w ciagu 9 godzin pod cisnieniem autogennym okolo 30 atm. Po osty¬ gnieciu reaktora oddestylowano pod zmniejszonym cisnieniem chlorki siarki. Z pozostalosci po desty¬ lacji odsaczono staly produkt w ilosci 74 g (82% wydajnosci teoretycznej w stosunku do uzytego tio¬ fenu). Przesacz zawiera nizej schlorowame pochodne tiofenu i moze byc schlorowany wyczerpujaco w na¬ stepnej szarzy. Po jednokrotnej krystalizacji suro¬ wego produktu z etanolu otrzymano osmiochloro- tiolem o temperaturze topnienia 214^-"216°C.Analiza: dla wzoru C^Cl^S I(i363,76) Obliczono: 77,99% Cl; 7467274672 Otrzymano: 77,80% Cl, 78,10% Cl.Przyklad II. W stalowym autoklawie o pojem¬ nosci 0,25 1 umiesizczono 22 g (0,1 maola) czterochlo- rotiofenu i 5 g siarki. Autoklaw ochlodzono do tem¬ peratury — 40°C i skroplono w nim 50 g chloru. Za¬ wartosc autoklawu ogrzewano w ciagu 6 godzin w temperaturze 100°C Produkt reakcji przerabiano i krystalizowano, jak w przykladzie I. Otrzymano 22 g (61% wydajnosci teoretycznej) osmiochlorotio- lanu o temperaturze topnienia 218—219°C.Przyklad III. 25 g (0,3 mola) tiofenu chloro¬ wano wstepnie gazowym chlorem do zaniku reakcji egzotermicznej. Produkt przelano do autoklawu sta¬ lowego, w którym umieszczono uprzednio miesza¬ nine 3 ml S»C12, 2 ml SCl^ i 2 g siarki, a nastepnie po oziebieniu, skroplono 100 g chloru. Zawartosc 10 15 autoklawu ogrzewano w ciagu 8 godzin w tempera¬ turze 80—100°C. Produkt reakcja przerabiano i kry¬ stalizowano, jak w przykladzie 1. Otrzymano 74 g surowego 1(68% wydajnosci (teoretycznej) osmiochlo- rotiolaniu. Temperatura topnienia i216-^210°C po kry¬ stalizacji z etanolu. PL PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób wytwarzania osmiocMorotiolanu przez chlorowanie tiofenu lub czterochlorotiofenu chlorem gazowym w obecnosci katalizatora, znamienny tym, ze jako katalizator stosuje sie siarke elementarna, chlorek siarki lub dwuchlorek siarki, badz ich mie¬ szanine, a proces chlorowania prowadzi sie pod zwiekszonym cisnieniem. Druk. Techn. Bytom — z. 517 — 115 egz. Cena 10 zl PL PL